ISBN: 9786050524314
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Özenç Afacan |
| Baskı Tarihi | 2025/12 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 168 |
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı
Özenç Afacan
Yetkin Yayınları, 2025
Kitabın Tanıtımı ve Özeti
Özenç Afacan’ın kaleme aldığı “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı”, ceza muhakemesi hukukunun temel ilkelerinden biri olan ve sanığın haklarını korumaya yönelik önemli bir güvence sağlayan “cezayı ağırlaştırma yasağı”nı (reformatio in peius yasağı) kapsamlı biçimde ele almaktadır. Kitap, hem teorik hem de uygulamaya dönük yönleriyle bu ilkenin Türk ceza muhakemesi sistemindeki yerini, işlevini ve sınırlarını detaylı şekilde incelemektedir.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, cezayı ağırlaştırma yasağının kökenlerini Roma Hukuku’ndan günümüze kadar izleyerek, bu ilkenin adil yargılanma hakkı ve temel hak ve özgürlüklerle olan ilişkisini derinlemesine analiz etmektedir. Afacan, konuyu işlerken hem yargı kararlarından hem de doktrindeki farklı görüşlerden yararlanmakta; karşılaştırmalı hukuk perspektifini de göz ardı etmemektedir. Bu yönüyle eser, yalnızca mevzuat ve uygulama bilgisini değil, aynı zamanda eleştirel ve analitik bir bakış açısını da okuyucuya sunmaktadır.
İçerik ve Kapsam
Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:
Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Ceza Muhakemesi İlkeleri ve Temel Haklarla İlişkisi:
Bu bölümde, yasağın genel çerçevesi çizilmekte; farklı hukuk sistemlerindeki yansımaları, hukuki temelleri ve özellikle adil yargılanma hakkı, mahkemeye erişim, kanun yollarına başvurma hakkı, kanun önünde eşitlik, silahların eşitliği ve maddi gerçeğe ulaşma amacıyla ilişkisi detaylandırılmaktadır.
Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanma Şartları:
Yasağın hangi koşullarda ve kimler tarafından yapılan başvurularda geçerli olacağı, usulüne uygun başvuru, sanık ve müdafi gibi başvuru hakkı olanlar bakımından uygulama esasları açıklanmaktadır.
Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanacağı Kanun Yolları:
İstinaf, temyiz, itiraz, yargılamanın yenilenmesi, kanun yararına bozma, olağanüstü itiraz yetkileri ve bireysel başvuru gibi kanun yollarında yasağın kapsamı ve sınırları ayrıntılı olarak incelenmektedir.
Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Kapsamı:
Sonuç ceza kavramı, hapis ve adli para cezaları, güvenlik tedbirleri, hapis cezasının ertelenmesi, tekerrür, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kısa süreli hapis cezalarına seçenek yaptırımlar, görevsiz mahkemeler, lehe kanun uygulaması ve kabahatler bakımından yasağın uygulanabilirliği gibi konular ele alınmakta; yasağın uygulanamadığı durumlar ve aykırılığın sonuçları da tartışılmaktadır.
Kimler İçin Uygun?
Bu eser, ceza muhakemesi hukukuyla ilgilenen akademisyenler, uygulayıcılar (hakim, savcı, avukat), yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile konuya ilgi duyan tüm hukukçular için temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Ayrıca, kanun yollarına başvuru süreçlerinde sanık haklarının korunması ve adil yargılanma ilkelerinin uygulanması bakımından pratikte karşılaşılan sorunlara çözüm arayanlar için de yol gösterici bir rehberdir.
Sonuç
“5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı”, hem teorik derinliği hem de uygulamaya dönük açıklamalarıyla, ceza muhakemesi hukukunda güncel ve tartışmalı bir konuyu bütün yönleriyle ele alan, alanında özgün ve kapsamlı bir eserdir. Adil yargılanma hakkının korunması ve ceza adaletinin sağlanması açısından vazgeçilmez bir başvuru kaynağı arayanlar için önerilmektedir.
ÖNSÖZ
KISALTMALAR CETVELİ
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM: CEZAYI AĞIRLAŞTIRMA YASAĞININ CEZA MUHAKEMESİ İLKELERİYLE VE TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERLE OLAN İLİŞKİSİ
I. Genel Olarak
II. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Farklı Hukuk Düzenlerindeki Görünüşü
III. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Hukuki Temelleri
IV. Adil Yargılanma Hakkının Bir Güvencesi Olarak Cezayı Ağırlaştırma Yasağı
A. Genel Olarak
B. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Mahkemeye Erişim Hakkı İle İlişkisi
C. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Kanun Yollarına Başvurma Hakkı İle İlişkisi
1. Kanun Yolu Kavramı
2. Kanun Yoluna Başvurmanın Sonuçları
a. Genel Olarak
b. Durdurma Etkisi
c. Devretme Etkisi
d. Yayılma Etkisi
3. Mahkumiyet Veya Ceza Hükümlerine Karşı Kanun Yollarına Başvurma Hakkı
V. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Kanun Önünde Eşitlik İlkesi İle İlişkisi
VI. Cezayı Ağırlaştırma Yasağı İle Davasız Yargılama Olmaz İlkesi Arasındaki İlişki
VII. Cezayı Ağırlaştırma Yasağı İle Silahların Eşitliği İlkesi Arasındaki İlişki
VIII. Cezayı Ağırlaştırma Yasağı İle Adli Yolla Maddi Gerçeğe Ulaşma Amacı Arasındaki İlişki
İKİNCİ BÖLÜM: CEZAYI AĞIRLAŞTIRMA YASAĞININ UYGULANMA ŞARTLARI
I. Kanun Yoluna Başvurulan Hükmün Ceza İçeren Mahkûmiyet Kararı Olması
II. Usulüne Uygun Olarak Yapılmış Kanun Yolu Başvurusu
III. Kanun Yoluna Yalnızca Sanık Lehine Başvurulmuş Olması
A. Genel Olarak
B. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Kanun Yoluna Başvurma Hakkı Olanlar Bakımından İncelenmesi
1. Sanık
2. Müdafi
3. Sanığın Eşi ve Yasal Temsilcisi
4. Cumhuriyet Savcısı
5. Katılan
6. Katılma İsteği Karara Bağlanmamış, Reddedilmiş ve/veya Katılan Sıfatını Alabilecek Surette Suçtan Zarar Görmüş Bulunan Kişiler
7. Eşya Veya Diğer Malvarlığı Değerleri Üzerinde Hak Sahibi Olan Kişiler
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: CEZAYI AĞIRLAŞTIRMA YASAĞININ UYGULANACAĞI KANUN YOLLARI
I. Genel Olarak
II. İstinaf
A. Genel Olarak
B. Re’sen İstinaf
C. Bölge Adliye Mahkemesinin Ön İnceleme Neticesinde Verdiği Kararlar
D. Bölge Adliye Mahkemesinin Esasa Etkili Kararları
III. Temyiz
A. Genel Olarak
B. Yargıtay’ın Ön İnceleme Neticesinde Verdiği Kararlar
C. Yargıtay’ın Esasa Etkili Kararları
1. Onama Kararı
2. Düzelterek Onama Kararı
3. Bozma Kararı
4. Bozmadan Sonra Dosyanın Gönderileceği Mahkeme
D. Uymadan Sonra Serbestlik İlkesi
E. Bozmadan Sonraki Muhakeme
IV. İtiraz
A. Genel Olarak
B. Seri Muhakeme
C. Basit Yargılama
V. Yargılamanın Yenilenmesi
VI. Kanun Yararına Bozma
VII. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Olağanüstü İtiraz Yetkisi (CMK m. 308)
VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının Olağanüstü İtiraz Yetkisi (CMK m. 308/A)
IX. Bireysel Başvuru
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: CEZAYI AĞIRLAŞTIRMA YASAĞININ KAPSAMI
I. Sonuç Ceza Kavramı
A. Sonuç Cezanın Belirlenmesi
B. Ağır Olan Cezanın Belirlenmesi
II. Hapis Cezası
III. Adli Para Cezası
IV. Güvenlik Tedbirleri
V. Hapis Cezasının Ertelenmesi
A. Genel Olarak
B. Hapis Cezasının Ertelenmesi Kararı Bakımından Uygulama
C. Denetim Süresi Bakımından Uygulama
VI. Tekerrür
A. Genel Olarak
B. Tekerrür Hükümleri Bakımından Uygulama
C. Denetimli Serbestlik Tedbiri Bakımından Uygulama
D. TCK m. 58/9 Kapsamındaki Kişiler Bakımından Uygulama
VII. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı
VIII. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar
IX. Görevsiz Ya Da Yetkisiz Mahkeme Tarafından Verilen Cezalar
X. Sirayet Neticesinde Verilecek Kararda Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanıp Uygulanmayacağı Sorunu
XI. Lehe Kanunun Uygulanmasıyla Cezayı Ağırlaştırma Yasağı
XII. Kabahatler Bakımından Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanabilirliği
XIII. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanamadığı Durumlar
A. Genel Olarak
B. Suç Niteliğinin Değişmesi
1. Suç Niteliğinin Yasak Kapsamında Değerlendirilmeme Sebepleri
2. Suç Niteliğinin Değişmesinin Cezayı ve Sonuçlarını Ağırlaştırmaması
3. Suç Niteliğinin Değişme Biçimleri
C. Muhakeme Kuralları
D. Maddi Hatalar
E. Muhakeme Giderleri ve Vekalet Ücreti
F. Cezayı Ağırlaştırma Yasağının İnfaz Hukuku Hükümleri Bakımından Uygulanıp Uygulanamayacağı Sorunu
XIV. Cezayı Ağırlaştırma Yasağına Aykırılığın Sonuçları
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2026 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
