Anayasa Yargısı

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Hasan Tahsin FENDOĞLU
Ürün Kodu: AH324
ISBN: 978-605-05-0487-3
Stok Durumu: Stokta var
58,50 TL 65,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Hasan Tahsin FENDOĞLU
Baskı Tarihi 2019/10
Baskı Sayısı 3
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

AH324
Anayasa Yargısı
Prof. Dr. Hasan Tahsin FENDOĞLU
2019/10 3. Baskı, 450 Sayfa
ISBN 978-605-05-0487-3

KARŞILAŞTIRMALI

ANAYASA YARGISI

BİRİNCİ BÖLÜM 

YARGI

I.KAVRAMLAR13

II.YARGI FONKSİYONU KAVRAMI29

III. YARGILAMA ÇEŞİTLERİ36

IV.TÜRK ANAYASALARI VE YARGI38

V.HÂKİMLER VE SAVCILAR (YÜKSEK) KURULU VE 

 GEÇMİŞİ43

VI.1982 ANAYASASI DÖNEMİ VE HÂKİMLER VE SAVCILAR

 (YÜKSEK) KURULU (HSYK)45

VII.BATI’DA HÂKİMLERİN SEÇİLMESİ VE ATANMASI49

VIII.HÂKİM VE SAVCILARIN AZLİ52

IX.YARGININ KORUNMASI53

X.HÂKİM-SAVCI GÜVENCESİ54

XI.YARGININ DENETİMİ58

XII.YARGILAMA FAALİYETİNİN JÜRİ TARAFINDAN 

 DENETİMİ60

XIII.YARGI’NIN YARGI TARAFINDAN DENETİMİ61

XIV.TÜRK YARGISI VE İLERLEME RAPORLARI63

XV.YARGILAMA HUKUKU ÇEŞİTLERİ65

OKUMA PARÇASI-1:ASSESMENT OF OMBUDSMAN ROLE BETWEEN THE CIVIL SOCIETY AND AUTHORITIES72

İKİNCİ BÖLÜM:

GENEL OLARAK ANAYASA YARGISI

I.GİRİŞ75

II.ANAYASA YARGISININ ÜÇ ÖN KOŞULU84

III.ANAYASA YARGISININ DOĞUŞU86

IV.DALGALAR87

V.ANAYASA YARGISI MODELLERİ88

VI.ANAYASA MAHKEMELERİNİN GENEL OLARAK

 GÖREV VE YETKİLERİ91

VII.ANAYASA MAHKEMELERİNİN ÜÇ GÖREVİ92

VIII.ANAYASA MAHKEMELERİNİN KURULUŞU94

OKUMA PARÇASI-2:SİSTEM TARTIŞMALARI100

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: 

ANAYASA YARGISININ MEŞRUİYETİ VE

ANAYASAL AKTİVİZM

I.ANAYASA YARGISININ MEŞRUİYETİ103

II.GENEL OLARAK VESAYET VE ANAYASAL AKTİVİZM108

III.TÜRKİYE’DE ÇIKIŞ GÜVENCELERİ, VESAYET,

 JÜRİSTOKRASİ VE ANAYASAL AKTİVİZM113

OKUMA PARÇASI-3:ABD’NİN KURULUŞU127

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM:

TÜRKİYE’DE ANAYASA YARGISININ TEŞKİLATI VE GÖREVLERİ

I.TÜRKİYE’DE ANAYASA YARGISININ KURULUŞU VE

 TEŞKİLATI133

II.ANAYASA MAHKEMESİNİN ÜSTÜNLÜĞÜ139

III.TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN GÖREVLERİ140

IV.TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN KONUSU142

V.CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİ143

OKUMA PARÇASI-4:İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ MEKÂNLARI150

BEŞİNCİ BÖLÜM:

ANAYASA YARGISI VE YÜRÜTMENİN

DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ

I.GİRİŞ153

II.CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİ İLE

 İLGİLİ TARTIŞMALAR154

III.CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİNİN

 SOMUT NORM DENETİMİ (DEF’İ) YOLUYLA

 ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN DENETİMİ158

IV.OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM USULLERİ161

V.OLAĞANÜSTÜ HALLERDE ANAYASA YARGISI167

OKUMA PARÇASI-5:AZINLIK HAKLARI:

HEYBELİADA RUHBAN OKULU170

ALTINCI BÖLÜM:

TÜRKİYE’DE ANAYASA YARGISI

I.YENİ SİSTEMDE GENEL OLARAK YÜRÜTMENİN

 DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ174

II.TBMM İÇ TÜZÜĞÜNÜN DENETİMİ (ŞEKİL VE ESAS)184

III.ANAYASA MAHKEMESİNİN DENETİMİNE TABİ

 OLMAYAN NORM VE İŞLEMLER185

IV.ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ NİTELİĞİ188

V.ANAYASA MAHKEMESİNİN ÇALIŞMA VE

 YARGILAMA USULÜ193

VI.ANAYASALLIK BLOKU195

VII.UYGUNLUK DENETİMİ NASIL YAPILACAKTIR?198

VIII.ANAYASA MAHKEMESİNİN YÜRÜRLÜĞÜ

 DURDURMASI201

OKUMA PARÇASI-6:TURKISH CONSTITUTIONS BEFORE

1982203

YEDİNCİ BÖLÜM

ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİNİN ÇEŞİTLERİ

(SOYUT VE SOMUT NORM DENETİMİ)

I.SOYUT NORM DENETİMİ (İPTAL DAVALARI)206

II.SOYUT NORM DENETİMİNE ÖRNEK

 TÜRK ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI210

III.SOMUT NORM DENETİMİ (İTİRAZ VEYA DEFİ YOLU)213

OKUMA PARÇASI-7:AMERİKA’DA EŞİTLİK217

SEKİZİNCİ BÖLÜM:

İNGİLTERE VE ABD’DE ANAYASA VE ANAYASA YARGISI

I.İNGİLİZ ANAYASA HUKUKU221

II.AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİNDE ANAYASA VE

 ANAYASA YARGISI233

III.ABD FEDERAL YÜKSEK MAHKEMESİNİN İÇTİHAT

 DEĞİŞTİRMESİ (HÜKÜM DEĞİŞMESİ, ANAYASAL

 DEĞİŞME)241

IV.FRANSA’DA CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİ283

OKUMA PARÇASI-8:AMERİKA’DA İNSAN HAKLARI285

DOKUZUNCU BÖLÜM:

ABD’DE ANAYASA YARGISI: FEDERAL YÜKSEK

MAHKEMENİN BAZI ÖNEMLİ KARARLARI

I.GENEL OLARAK287

II.FEDERAL YÜKSEK MAHKEME’NİN 

 BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ İLE İLGİLİ KARARLARI294

III.FEDERAL YÜKSEK MAHKEME’NİN İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ 

 İLE İLGİLİ KARARLARI298

IV.FEDERAL YÜKSEK MAHKEME’NİN SEÇİM DÖNEMİ 

  KARARLARI302

V.FEDERAL YÜKSEK MAHKEMENİN KOMÜNİZM 

 PROPAGANDASI İLE İLGİLİ KARARLARI303

VI.FEDERAL YÜKSEK MAHKEMENİN LAİKLİKLE İLGİLİ

 KARARLARI304

VII.FEDERAL YÜKSEK MAHKEMENİN YARGI İLE İLGİLİ

 KARARLARI307

VIII.FEDERAL YÜKSEK MAHKEMENİN MÜSTEHCENLİK İLE

 İLGİLİ KARARLARI308

OKUMA PARÇASI-9:TERÖRÜN AMACI VE MEDYA314

ONUNCU BÖLÜM:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU

I.GİRİŞ317

II. BİREYSEL BAŞVURUYU KABUL EDEN ÜLKELER321

III. TÜRKİYE’DE ANAYASA MAHKEMESİ’NE BİREYSEL BAŞVURU VE YÖNTEMİ324

OKUMA PARÇASI-10:1982 CONSTITUTION OF TURKEY334

ONBİRİNCİ BÖLÜM:

BİREYSEL BAŞVURU ÖRNEK KARARLARI-I: 

TEDBİR, KABUL EDİLEMEZLİK, AYRIMCILIK VE

YAŞAM HAKKI

I.TEDBİRE İLİŞKİN KARARLAR338

II.KABUL EDİLEMEZLİK KARARLARI340

III.AYRIMCILIĞA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI343


IV.YAŞAM HAKKINA (1982/17-1) İLİŞKİN ANAYASA

 MAHKEMESİ KARARLARI344

OKUMA PARÇASI-11:BİREYSEL BAŞVURU HAKKI355

ON İKİNCİ BÖLÜM:

BİREYSEL BAŞVURU ÖRNEK KARARLARI-II:

MADDİ VE MANEVİ VARLIĞIN GELİŞTİRİLMESİ,

İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE VE KİŞİ GÜVENLİĞİ HAKKI

I.MADDİ VE MANEVİ VARLIĞINI KORUMA VE

 GELİŞTİRME HAKKINA İLİŞKİN AYM KARARLARI359

II.İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE (EZİYET) YASAĞINA

 İLİŞKİN AYM KARARLARI363

III.KİŞİ HÜRRİYETİ VE GÜVENLİĞİ HAKKINA İLİŞKİN

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI369

OKUMA PARÇASI-12:ANAYASA MAHKEMESİ

İÇTÜZÜĞÜNE GÖRE BİREYSEL

BAŞVURU378

ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:

BİREYSEL BAŞVURU ÖRNEK KARARLARI-III:

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ (1982/20),

HABERLEŞME HÜRRİYETİ (1982/22),

DİN HÜRRİYETİ (1982/24),

DÜŞÜNCEYİ YAYMA HÜRRİYETİ (1982/26) VE

TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKI (1982/34)

I.ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ VE AİLE HAYATINA

 SAYGI GÖSTERİLMESİNİ İSTEME HAKKINA İLİŞKİN

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI385

II.HABERLEŞME (İLETİŞİM) HÜRRİYETİNE İLİŞKİN

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI390

III.DİN VE VİCDAN HÜRRİYETİNE İLİŞKİN

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI391

IV.DÜŞÜNCEYİ AÇIKLAMA, YAYMA, İFADE VE

 BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI393

V.TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ DÜZENLEME

 HAKKINA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI402

OKUMA PARÇASI-13:ÇOCUK ASKER.404


ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM:

BİREYSEL BAŞVURU ÖRNEK KARARLARI-IV: 

MÜLKİYET, ADİL YARGILANMA, SUÇ VE CEZA, EĞİTİM, SENDİKA, SEÇME-SEÇİLME VE SİYASİ ÖRGÜTLENME HAKKI

I.MÜLKİYET HAKKINA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI408

II.ADİL YARGILANMA HAKKINA İLİŞKİN

 ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI412

III.SUÇ VE CEZALARA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI420

IV.EĞİTİM HAKKINA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI421

V.SENDİKA HAKKINA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI422

VI.SEÇME, SEÇİLME VE SİYASİ FAALİYETTE BULUNMA

 HAKLARINA İLİŞKİN ANAYASA MAHKEMESİ

 KARARLARI423

VII.SİYASİ ÖRGÜTLENME HÜRRİYETİ424

OKUMA PARÇASI-14:BİLİM YOLCULARINA424


KAYNAKLAR429

ÖZGEÇMİŞ449


ÖNSÖZ

“Evvel Allah sonra Yüksek Mahkeme”[1] de denilen anayasa yargısı yerlerini odağa alan bu çalışma, daha önce kaleme aldığımız Anayasa Hukukunun[2] ilgili bölümlerinin geliştirilmiş, 2019 yapılandırmaları ile değiştirilmiş ve ekler yapılmış olan üçüncü baskısıdır.

Anglo-Sakson dünyasında değil de, Kıta Avrupa’sında Anayasa hukukunun üçüncü evresi sayılabilen[3] anayasa yargısının uygulama alanına girmesi ve anayasa mahkemesine bireysel başvurunun kabulü, gelecek açısından uzun bir süre umut verici sayılabilir. Daha sonra belki de, geleceğin seçmeni, gelişen teknoloji sonucu, doğrudan demokrasiyi uygulayacak, elindeki akıllı telefonlarla oy veya görüşünü bildirebilecektir. Belki gelecekte doğrudan demokrasiye dönüşüm olacak, parlamentolar, siyaset üreten bir danışma kuruluna dönüşebilecektir. Belki gelecekte halk, kanunu doğrudan yapacak, yüzyıllar öncesi yazılan teoriler yetersiz kalacaktır. Teknolojinin bu hızı, yürütmenin daha hızlı olmasını gerekli kılacak, özellikle yasama ve yargıda halkın doğrudan katılımı mümkün olabilecektir. Belki de yasama ve yargılama zamanla bu anlamda özelleşecektir.

Anayasa Yargısı isimli bu kitapta her bir bölümün başına temel kavramlar, özet ve ana hatlar şeklinde 3 farklı tablo eklenmiştir. Her bölümün başında sunulan temel kavramlar, test şeklinde sorulacak sorular için de önemlidir. Her bölümün başında geçen Özet ve Anahatlar bölüm hakkında genel bir bilgi vermektedir. Her bölüm içerisinde önemli görülen paragraflar, tablo içerisine alınmıştır. Ayrıca her bölümün sonuna metin soruları ve bir okuma parçası konulmuştur. Anayasa ve kanun maddeleri metin içerisinde kalın harfle yazılarak dikkat çekilmek istenmiştir. Örneğin 1982/41, 1982 Anayasasının 41 inci maddesi demektir. Bununla okuyucu kanun maddesini daha rahat algılayabilecektir, okuma parçaları ise genel anayasa kültürünü geliştirmeyi amaçlamıştır. Anayasa Yargısının bir amacı, öğrenciye –anayasa yargısı açısından- Dünya’yı ve Türkiye’yi tanıtmaktır. Anayasa Yargısı, bir bakıma anayasal açıdan bir Dünya ve Türkiye seyahatidir. Çalışmada sadece öğretici değil, eğitici konulara da yer verilmiştir. İçtihat niteliğinde olan Anayasa Mahkemesi Kararlarının K harfi kalın harfle yazılarak dikkat çekilmiş, ayrıca ilgili mahkeme kararı dipnotta gösterilirken § işareti kullanılmış, yüksek mahkeme kararlarına verilen önem gösterilmiştir. Bununla teori ile uygulamayı bir araya getirmek ve bunları bağdaştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca dipnotlarda yüksek mahkeme kararlarının sadece bir cümle ile çok kısa özeti yine kalın harflerle yazılmıştır. Dipnotlarda yüksek mahkeme karar özetleri dışında hiçbir şekilde kalın harf kullanılmayarak yüksek mahkeme içtihatlarının açıkça görünümü sağlanmıştır. Böylece okuyucu yüksek mahkeme içtihatlarının özetini, oldukça pratik olarak, sadece dipnotlardaki kalın yazılan cümlelerde bulabilecek, zamanı olmayan okuyucunun, bunları, ayrıca metin içerisinde aramasına gerek kalmayacaktır. Bilindiği gibi ABD Federal Yüksek Mahkemesi kararlarında birinci rakam cilt numarasını, ikinci rakam ise sayfa numarasını gösterir. United States Reports adlı dergide ABD Yüksek Mahkemesinin tüm kararları yayınlanmaktadır. Bu kitapta adı geçen tüm kanunların yürürlüğe giriş tarihi, kanunun hemen yanında belirtilmiştir.

Bu çalışmanın faydalı olması en büyük dileğimizdir. Yapılan hataların hoşgörüyle karşılanması ve tarafımıza iletilmesi telafisi açısından önemlidir. Bu çalışma nedeniyle üzerimde katkısı olanlara teşekkürler. A. Kerim-Ulviye, Rabia ile Hocalarıma şükran borçluyum. Teşvikleri için Müzeyyen, M. Zeki, Sebahat, Fethi, Ahmet, Eyüp’e; Bekir-Zeynep, Salih-Hande-Ali, Mehmet-Büşra-Yüsra’ya; yakın mesai arkadaşlarıma; Yetkin Yayınevi yetkilileri Sayın Y. Ziya Gülkök ve Muharrem Başer’e ve çalışanlarına, Kitabın yazılmasına vesile olan öğrencilerime teşekkürler.

Prof. Dr. M. Servet İnci ve ekibine, Doç. Dr. M. Ruhi Onur’a, Prof. Dr. Erdoğan İlkay’a, Prof. Dr. Enver Atalar’a teşekkürler.

Üçüncü baskıda Kitap, tamamen gözden geçirilmiş, 2019 değişiklikleri işlenmiş, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ile ilgili tüm seçkin içtihatların önemli olanları işlenmiş, konu genişletilmiştir. Bu kitabı tüm öğrencilerime ithaf ediyorum.

Yazdıklarını okuyucuyla paylaşmak isteyen yazar, bilime olası bu küçücük katkısında, hatalarının hoşgörü ile karşılanmasını ummaktadır.

 

 Hacettepe Üniversitesi,

 Beytepe Kampüsü

 15 Temmuz 2019



[1]      Bu niteleme, ABD Federal Yüksek Mahkemesi ve benzeri bazıları için açıkça kullanılmaktadır. Dünyanın birçok ülkesindeki anayasa mahkemeleri, o ülkede “halkın en güvendiği kurum” olarak kabul görmektedir.

[2]      Yetkin Yayınları, Yedinci Baskı, Ankara, 2018.

[3]      ABD hukukunda Marbury/Madison kararı (1803) ile anayasa yargısı başlamış kabul edilir.

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
Etiketler: anayasa yargısı
İlgili Yayınlar