Banka Mevduatı ve Hukuki Niteliği

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Oruç Hami ŞENER

ISBN: 9786050505122

722,50 TL 850,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Oruç Hami ŞENER
Baskı Tarihi 2019/12
Baskı Sayısı 2
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Baskı Niteliği Tıpkı Basım

Banka Mevduatı ve Hukuki Niteliği – Kitap Özeti

Dr. Oruç Hami Şener’in kaleme aldığı “Banka Mevduatı ve Hukuki Niteliği”, banka mevduatı kavramını ve bu kavramın Türk hukukundaki yerini kapsamlı ve derinlemesine inceleyen, alanında temel başvuru kaynağı niteliğinde bir eserdir. Kitap, mevduat sözleşmesinin hem bankacılık sektörü hem de bireysel ve kurumsal mudiler açısından taşıdığı önemi, güncel mevzuat ve uygulamalar ışığında ele almaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazar, önsözde eserin benzerlerinden ayrılan yönlerini vurgulamaktadır. Kitap, mevduat sözleşmesini yalnızca teorik bir bakış açısıyla değil, uygulamadaki sorunlar ve güncel gelişmelerle birlikte, çok boyutlu olarak değerlendirmektedir. Ayrıca, mevduatın hukuki niteliği konusunda Türk ve Alman hukukundaki yaklaşımları karşılaştırmalı olarak inceleyerek, okuyucuya geniş bir perspektif sunmaktadır.

Kapsam ve İçerik: Kitap, giriş ve sonuç dışında yedi ana bölümden oluşmaktadır:

  1. Mevduatın Tanımı ve Türleri:
    Mevduat kavramının sözlük anlamı, önemi ve hukuki tanımı detaylı biçimde ele alınmakta; Türk ve Alman doktrinindeki tanımlar karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, mevduatın türleri (tasarruf, ticari, resmi kuruluşlar, bankalararası vb.) ve vadelerine göre ayrımı açıklanmaktadır.

  2. Mevduatın Hukuki Niteliği ve Tarafların Borçları:
    Mevduat sözleşmesinin hukuki niteliği (vedia, ödünç, usulsüz vedia gibi sözleşme türleriyle ilişkisi) tartışılmakta; banka ve mudi arasındaki hak ve yükümlülükler ayrıntılı olarak incelenmektedir. Bankanın saklama, iade ve faiz ödeme yükümlülükleri ile mudiin yükümlülükleri açıklanmaktadır.

  3. Mevduat Sahibinin Temsili ve Yetkisiz Tasarruflar:
    Mevduat hesabı üzerinde temsil, yetkisiz kişilere ödeme yapılması halinde ortaya çıkan riskler ve zararın paylaşımı gibi uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlar ele alınmaktadır.

  4. Mevduat Alacağının Devri, Mirasçılara İntikali, Rehni, İntifa Hakkı ve Haczi:
    Mevduat alacağının devri, mirasçılara geçişi, rehin ve intifa hakkı tesisi ile mevduatın haczi gibi önemli hukuki işlemler detaylı biçimde analiz edilmektedir.

  5. Mevduat Hesabının Özel Türleri:
    Üçüncü şahıs lehine hesaplar ve müşterek hesaplar gibi özel mevduat türleri, bu hesapların kuruluşu, işleyişi ve hukuki sonuçlarıyla birlikte incelenmektedir.

  6. Tasarruf Mevduatındaki Özellikler:
    Tasarruf mevduatı sigortası, TMSF’nin rolü, sigorta kapsamı ve bankaların iflası halinde tasarruf mevduatının imtiyazlı alacak olması gibi güncel ve pratik öneme sahip konulara yer verilmektedir.

  7. Mevduat Sözleşmesinin Sona Ermesi ve Zamanaşımı:
    Mevduat ilişkisinin sona erme halleri, zamanaşımı süreleri ve bu sürelere ilişkin özel düzenlemeler açıklanmaktadır.

Kimler İçin Uygun? Bu eser, banka ve finans hukuku alanında çalışan avukatlar, akademisyenler, bankacılık sektörü profesyonelleri ve mevduat işlemlerinin hukuki boyutunu derinlemesine anlamak isteyen herkes için vazgeçilmez bir kaynaktır. Ayrıca, mevduat işlemlerinin pratikte karşılaşılan sorunlarına çözüm arayan uygulamacılar için de yol gösterici niteliktedir.

Sonuç: “Banka Mevduatı ve Hukuki Niteliği”, mevduat işlemlerinin hem teorik hem de pratik yönlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan, güncel mevzuat ve uygulamaları dikkate alan kapsamlı bir eserdir. Bankacılık ve finans hukuku alanında güvenilir ve detaylı bir başvuru kaynağı arayanlar için ideal bir seçimdir.

İÇİNDEKİLER

Önsöz
İçindekiler
Kısaltmalar
Giriş ve Çalışmanın Tanıtımı

Birinci Bölüm: Mevduatın Tanımı ve Türleri
§1. Mevduatın Sözlük Anlamı, Önemi ve Tanımı
I. Mevduatın Sözlük Anlamı ve Önemi
A. Mevduatın Sözlük Anlamı
B. Mevduatın Önemi
II. Mevduatın Tanımı
A. Yasal Tanım Yokluğu
B. Doktrindeki Mevduat Tanımları
1. Türk Doktrinindeki Tanımlar ve Eleştirisi
2. Alman Doktrinindeki Durum
a. Alman Hukukundaki Temel Yasal Düzenleme
b. Eski Alman Federal Denetleme Kurumunun Mevduatı Tanımlama Çabası
c. Alman Federal İdare Mahkemesinin Mevduat Tanımı
d. 1998 Yılı Değişikliği ve Yeni Bir Bakış Açısı
C. Bir Tanım Denemesi ve Bu Tanım Çerçevesinde Mevduatın Unsurları
1. Bir Tanım Denemesi
2. Tanıma İlişkin Ön Açıklamalar
3. Tanım Denemesi Çerçevesinde Mevduatın Unsurları
a. Paralar Mudiin Usulsüz Vedia veya Ödünç Olarak Kabul Edilmelidir
b. Bir Kredi Teminatı Verilmemelidir
c. Sermaye Piyasası Aracı Verilmemelidir
d. Başkalarına (Halka) Ait Paranın Kabulü Söz Konusu Olmalıdır

§2. Mevduatın Türleri
I. Mevduatın Türlerinin Belirlenmesinde Merkez Bankasının Yetkisi ve Yetkinin Kullanılması
A. Mevduatın Türlerinin Belirlenmesinde Merkez Bankasının Yetkisi
B. Merkez Bankası Tarafından Yetkinin Kullanılması
II. Merkez Bankası Tebliğine ve Yatırılan Paranın Türüne Göre Mevduatın Ayrılması
A. Merkez Bankası Tebliğine Göre Mevduatın Türleri
1. Mevduatın Sahiplerine Göre Türleri
a. Tasarruf Mevduatı
b. Resmi Kuruluşlar Mevduatı
c. Ticari Kuruluşlar Mevduatı
d. Bankalararası Mevduat
e. Diğer Kuruluşlar Mevduatı
2. Mevduatın Vadelerine Göre Türleri
a. Ön Açıklamalar
b. Vadelerine Göre Mevduatın Ayrılması
aa. Vadesiz Mevduat
bb. Vadeli Mevduat
aaa. İhbarlı Mevduat
bbb. Kesin Vadeli Mevduat
ccc. Birikimli Mevduat
B. Yatırılan Paranın Türüne Göre Mevduatın Ayrılması
1. Türk Lirası Mevduat Hesabı
2. Döviz Tevdiat Hesabı

İkinci Bölüm: Mevduatın Hukuki Niteliği ve Tarafların Borçları
§3. Mevduatın Hukuki Niteliği
I. Sorunun Ortaya Konulması ve Yükümlülüklerin Genel Olarak Tanıtılması
A. Sorunun Ortaya Konulması
B. Yükümlülüklerin Genel Olarak Tanıtılması
II. Mevduatın Hukuki Niteliği
A. Mevduatın Vedia Olarak Nitelenip Nitelenemeyeceği Sorunu ve Mevduatın Nitelendirilmesinde Vedia Sözleşmesinin Önemi
B. Mevduatın Hukuki Niteliğinin Belirlenmesinde Esas Alınacak Sözleşmeler
1. Ön Açıklamalar
2. Usulsüz Vedia Sözleşmesi Açısından Mevduat Sözleşmesinin Değerlendirilmesi
3. Karz (Ödünç) Sözleşmesi Bakımından Mevduat Sözleşmesinin Değerlendirilmesi

§4. Sözleşme Taraflarının Borçları
I. Mevduat Sözleşmesinden Kaynaklanan Asli Edim Yükümlülükleri
A. Bankanın Asli Edim Yükümlülükleri
1. Vadesiz Mevduat Sözleşmesinde
a. Saklama Yükümü
b. İade Yükümü
2. Vadeli Mevduat Sözleşmelerinde
a. İade Yükümü
b. Faiz Ödeme Yükümü
B. Mudiin Asli Edim Yükümlülükleri
1. Vadesiz Mevduat Sözleşmesinde
2. Vadeli Mevduat Sözleşmesinde
II. Mevduat Sözleşmesinden Kaynaklanan Yan Yükümlülükler
A. Bankanın Yan Yükümlülükleri
1. Hesap Açma ve Hesabı (Doğru) İdare Etme Yükümü
2. Mevduat Hesap Cüzdanı Düzenleme Yükümü
3. Bankanın Özen Yükümlülükleri
B. Mudiin Yan Yükümlülükleri
1. Mudiin Mevduat Hesap Cüzdanını Özenle Saklama Yükümü
2. Mevduat Hesap Cüzdanının Kaybı Durumunda Bankaya Bildirme (İhbar) Yükümü

Üçüncü Bölüm: Mevduat Sahibinin Temsili, Hak Sahibi Olmayan Yetkisiz Kişilerce Tasarrufta Bulunulması (Özellikle Mevduat Alacağının Onlara Ödenmesi) Rizikosu ve Zararın Paylaşımı
§5. Mevduat Sahibinin Temsili
I. Temsil Kavramı, Dolaylı Temsil, Özellikle Mevduat Hesabı ve Kanuni Temsil
A. Temsil Kavramı
B. Dolaylı Temsil
C. Kanuni Temsil
1. Velayet ve Banka Mevduat Hesabı Üzerindeki İşlemler
2. Vesayet ve Banka Mevduat Hesabı Üzerindeki İşlemler
3. Yasal Danışmanlık ve Banka Mevduat Hesabı Üzerindeki İşlemler
a. Oy Danışmanlığı (Yasal Danışmanlık)
b. Yönetim Danışmanlığı
II. İradi Temsil (Banka Temsil Yetkisi) ve Mevduat Hesabı Bakımından Özellikleri
A. Banka Temsil Yetkisi, Verilmesi, İç ve Dış Temsil Yetkisi, Banka Temsil Yetkisinin Şekli ve Kapsamı
1. Kavram ve Banka Temsil Yetkisinin Gerekliliği
2. Banka Temsil Yetkisinin Verilmesi, İç ve Dış Temsil Yetkisi, Banka Temsil Yetkisinin Şekli ve Kapsamı
a. Banka Temsil Yetkisinin Verilmesi, İç ve Dış Temsil Yetkisi
aa. Banka Temsil Yetkisi Verilmesi
bb. İç ve Dış Temsil Yetkisi
aaa. İç Temsil Yetkisi
bbb. Dış Temsil Yetkisi
b. Banka Temsil Yetkisinin Şekli
c. Banka Temsil Yetkisinin Kapsamı
B. Banka Temsil Yetkisinin Yorumu
C. Banka Temsil Yetkisinin Kötüye Kullanılması
D. Banka Temsil Yetkisine İlişkin Bazı Özel Durumlar
1. İkame (Alt) Temsil İlişkisi
2. Birden Fazla Kimseye Temsil Yetkisi Verilmesi
E. Banka Temsil Yetkisinin Sona Ermesi
1. Banka Temsil Yetkisinin Kısmen veya Tamamen Geri Alınması
a. Geri Almanın Şekle Bağlı Olmayan Bir İrade Beyanı Olması, Etkisi ve Temsilciye veya Bankaya Yöneltilmesi
aa. Geri Almanın Şekle Bağlı Olmayan Bir İrade Beyanı Olması ve Etkisi
bb. Geri Almanın Temsilciye veya Bankaya Yöneltilmesi
b. Geri Almanın Mutlak Niteliği
2. BK 35’de Anılan Sebeplerle Banka Temsil Yetkisinin Sona Ermesi ve Özellikle Post Mortal ve Post Mortem Temsil Yetkisi
a. BK 35’de Sayılan Sona Erme Sebepleri
b. Post Mortal ve Post Mortem Temsil Yetkisi
aa. Post Mortal Temsil Yetkisi
aaa. Kavram, Anlamı ve Önemi
bbb. Güven İlişkisi ve Sonuçları
ccc. Post Mortal Temsil Yetkisinin Sona Ermesi
bb. Ölümden Sonrası İçin Verilen (Post Mortem) Temsil Yetkisi

§6. Hak Sahibi Olmayan ve Yetkisi Bulunmayan Kişilerce Mevduat Alacağı Üzerinde Tasarrufta Bulunulması (Özellikle Mevduat Alacağının Onlara Ödenmesi) Rizikosu ve Zararın Paylaşımı
I. Hak Sahibine veya Yetkili Temsilcisine Ödeme Yükümü ve İstisnaları
II. Gerçek Hak Sahibi Olmayana Ödeme Durumunda Temel Riziko Paylaşımı: Bankanın Sorumluluğu
III. Mudiin Özen Yükümlülüklerini İhlal Etmesi
IV. Sorumluluk Kayıtları

Dördüncü Bölüm: Mevduat Alacağının Devri, Mirasçılara İntikali, Rehni, İntifa Hakkı Tesisi ve Mevduatın Haczi
§7. Mevduat Alacağının Temliki
I. Ön Açıklamalar
II. Mevduatın Devrinin Hukuki Özellikleri
A. Mevduatın Devrinin Sözleşme Olması
B. Mevduatın Devrinin Kazandırıcı İşlem Olması
C. Mevduatın Devrinin Tasarruf İşlemi Olması
D. Mevduatın Devrinin Soyut Bir İşlem Olması
III. Mevduatın Devrinin Şekli
IV. Mevduatın Devrinin Yasakları
A. Kanuni Devir Yasağı
B. Sözleşmesel Devir Yasağı
C. Hukuki İlişkinin Niteliğinden Kaynaklanan Devir Yasağı
V. Mevduatın Devrinde Bankanın Hukuki Durumu
A. Temel Kural: Bankanın Korunması
B. Bankanın Korunma Olanakları
1. Bankanın Ödeme İtirazı
a. Bankanın Mevduatı Temlik Edene İyiniyetle Ödemesi veya Onunla Hukuki İşlemler Yapması
b. Çifte Temlikte Hukuki Durum
2. Mevduatın Tevdii
3. BK 167 Çerçevesinde Bankanın İleri Sürebileceği Def’i ve İtirazlar
a. BK 167/I Çerçevesinde İleri Sürülebilecek Savunma Araçları
b. Takas Def’i
4. Bankanın Diğer Savunma Araçları
a. Temlik Alana Karşı Şahsi Savunma Araçları
b. Temlikin Geçersizliğinden Ortaya Çıkan Savunma Araçları
VI. Mevduatın Devrinin Hüküm ve Sonuçları
A. Mudiin Tasarruf Yetkisinin Ortadan Kalkması
B. Devredenin Garanti Borcu, Garanti Borcunun Kapsamı ve Mevduatın Ödeme Amacıyla Devri
1. Devredenin Garanti Borcu
2. Devredenin Garanti Borcunun Kapsamı
3. Mevduatın Ödeme Amacıyla Devri
C. Fer’i Hakların Geçişi
D. İspat Belgelerinin Yeni Alacaklıya Verilmesi

§8. Mevduat Alacağının Mirasçılara İntikali
I. Miras Şirketi
II. Mirasçılık Belgesi
III. Mirasçıların Bilgi Alma Hakkı
IV. Mevduat Alacağı Üzerinde Mirasçıların Tasarruf Yetkisini Kullanması
A. Ön Koşul: Vergi Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi
B. Birlikte Tasarruf
1. Temel Esas
2. İstisnalar
a. Müşterek Temsilci
b. Miras Şirketi (Tereke) Temsilcisi
V. Mirasın Paylaştırılması ve Mevduat Alacağına Etkisi
A. Taksim Davası
B. Elbirliğiyle Mülkiyetin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi
C. Miras Paylaşma Sözleşmesi

§9. Mevduat Alacağının Rehni
I. Kavramsal Ön Açıklamalar, Alacaklar Üzerinde Rehin Hakkı ve Yasal Kuralların Genel Olarak Tanıtımı
II. Mevduatın Rehnedilmesinin Ön Koşulları: Başkasına Devredilebilirlik ve Tasarruf Yetkisi
A. Başkasına Devredilebilirlik
B. Tasarruf Yetkisi
III. Mevduat Alacağı Üzerinde Rehnin Kuruluşu
A. Taahhüt İşlemi
B. Tasarruf İşlemi
1. Rehin Sözleşmesi
a. Rehin Sözleşmesinin Tarafları
b. Sözleşmenin Şekli ve İçeriği
2. Mevduat Hesap Cüzdanının Teslimi
IV. Borçlu Bankaya Bildirim
V. Mevduat Üzerinde Art Rehin Kurulması ve Rehinlerin Sırası
A. Mevduat Üzerinde Art Rehin Kurulması
B. Rehinlerin Sırası
VI. Rehnin Hüküm ve Sonuçları
A. Rehnin Kapsamı
1. Rehinle Teminat Altına Alınan Alacak Bakımından Rehnin Kapsamı
a. Ana Alacak
b. Sözleşme, Temerrüt Faizleri ve Takip Giderleri
2. Rehin Yükünün Konusu Bakımından Rehnin Kapsamı
B. Mevduat Sahibinin Yetkileri ve Rehinli Alacaklının Menfaatlerinin Korunması
1. Mevduat Sahibinin Yetkileri
2. Rehinli Alacaklının Menfaatlerinin Korunması
VII. Mevduat Üzerindeki Rehnin Sona Ermesi
A. Rehnin Temin Ettiği Alacağa Bağlı Olarak Sona Ermesi
B. Rehin Hakkını Doğrudan Sona Erdiren Nedenler
1. Rehnedilen Mevduat Alacağının Sona Ermesi
2. Rehin Hakkından Vazgeçme
3. Sürenin Dolması ve Bozucu Şartın Gerçekleşmesi
4. Rehinle Temin Edilen Alacağın Alacaklısı ve Rehnedilen Mevduatın Alacaklısı Sıfatlarının Birleşmesi
5. Rehin Zilyetliğinin Kesin Olarak Kaybı ve Rehin Hükümlerinin Askıda Kalması
a. Rehin Zilyetliğinin Kesin Olarak Kaybı
b. Rehin Hükümlerinin Askıda Kalması
6. Rehnin Paraya Çevrilmesi
a. Özel Yoldan Rehnin Paraya Çevrilmesi
b. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla (İlamsız) Takip ve Rehnedilen Mevduatın Ödenmesi
aa. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla (İlamsız) Takip
bb. Rehnedilen Mevduatın Ödenmesi

§10. Mevduat Alacağı Üzerinde İntifa Hakkı
I. Kavram ve Ön Açıklamalar
II. Mevduat Alacağı Üzerinde İntifa Hakkının Kurulması
A. Ön Şart: Devredilebilirlik
B. Şekli Şartlar
III. İntifa Hakkının Hüküm ve Sonuçları
A. İntifa Hakkının Kapsamı, Faizlerin Ödenmesi ve Hesap Cüzdanının Teslimi
B. Mevduatın Yönetimi, Tasarruf İşlemleri, Ana Paranın Ödenmesi ve İntifa Hakkının Devamı
1. Mevduatın Yönetimi ve Tasarruf İşlemleri
2. Ana Paranın Ödenmesi ve İntifa Hakkının Devamı
C. İntifa Hakkı Sahibinin Mevduatın Devrini İstemesi
IV. İntifa Hakkının Sona Ermesi ve Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları
A. İntifa Hakkının Sona Ermesi
B. Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları

§11. Mevduatın Haczi
I. Özel Hukuk Alacağından Dolayı Mevduatın Haczi
A. Mevduat Haczinin Yolları ve İİK 89’un Uygulama Alanı
B. İİK 89’a Göre Mevduat Haczi
1. Haciz Aşaması
2. Birinci Haciz İhbarnamesi
a. Birinci Haciz İhbarnamesinin İçeriği, Haciz İhbarnamesinin Bankanın Hukuki Konumuna Etkisi ve Mudiin Tasarruf Yetkisinin Sınırlanması
b. Birinci Haciz İhbarnamesinin Tebliğinden Sonra Bankanın Davranış Tarzları
3. İkinci Haciz İhbarnamesi, Son Uyarı ve Menfi Tespit Davası
a. İkinci Haciz İhbarnamesi
b. Son Uyarı (Üçüncü Haciz İhbarnamesi)
c. Menfi Tespit Davası
II. Kamu Alacağından Dolayı Mevduatın Haczi

Beşinci Bölüm: Mevduat Hesabının Özel Türleri
§12. Üçüncü Şahıs Lehine Hesap
I. Ön Açıklamalar
II. Üçüncü Şahıs Lehine Sözleşmenin Türü
III. Taraflar Arasındaki Hukuki İlişkiler
A. Banka ve Alacaklı Arasındaki İlişki (Karşılık veya Kapama İlişkisi)
B. Alacaklı ve Üçüncü Şahıs Arasındaki İlişki (Bedel İlişkisi)
C. Üçüncü Şahıs ve Banka Arasındaki İlişki (İfa İlişkisi)

§13. Müşterek Hesaplar
I. Ön Açıklamalar ve Müşterek Hesabın Türleri
II. Teselsüllü Müşterek Hesaplar
A. Temel Özellikler ve Bankanın Aydınlatma Yükümü
B. Hukuki Niteliği, İç ve Dış İlişki Ayrımı
C. Kuruluşu, Teselsül Şartı, Tür Değişikliği, İmza Eksikliği
D. Teselsüllü Müşterek Hesapta Alacakların Bağımsızlığı
E. Teselsüllü Müşterek Hesaplara İlişkin Bazı Önemli Sorunlar
F. Rücu İlişkisi
III. Birlikte Tasarrufu Gerektiren Müşterek Hesaplar
A. Kavram ve Kuruluşu
B. Birlikte Tasarrufu Gerektiren Müşterek Hesabın Hukuki Niteliği ve Birlikte Hareket Zorunluluğu
C. Birlikte Tasarrufu Gerektiren Müşterek Hesaplarda Haciz, Hesap Sahiplerinden Birinin İflası ve Ölümü

Altıncı Bölüm: Tasarruf Mevduatındaki Özellikler
§14. Tasarruf Mevduatı Sigortası
I. Geniş ve Dar Anlamda Mevduat Sigortası, Fonksiyonel Koruma Aracı Olarak Dar Anlamda Mevduat Sigortası ve Sistemler
A. Geniş ve Dar Anlamda Mevduat Sigortası ve Her İki Sigortanın Birlikte Bulunması Zorunluluğu
B. Fonksiyonel Koruma Aracı Olarak Dar Anlamda Mevduat Sigortası ve Dar Anlamda Mevduat Sigortasında Sistemler
II. Mevduat Sigortasının Ülkemizdeki, Avrupa Birliğindeki ve Özellikle Almanya’daki Gelişimi
A. Mevduat Sigortasının Ülkemizdeki Gelişimi
B. Mevduat Sigortasının Avrupa Birliğinde ve Özellikle Almanya’daki Gelişimi
III. TMSF’nin Mevduatı Sigorta Görevi, Rizikonun Gerçekleşmesi ve BDDK’nın Sigortaya Tabi Tasarruf Mevduatına İlişkin Yetkileri
A. TMSF’nin Mevduatı Sigorta Görevi
B. Rizikonun Gerçekleşmesi
C. BDDK’nın Sigortaya Tabi Tasarruf Mevduatına İlişkin Yet

İlgili Yayınlar