Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Fikret EREN
Ürün Kodu: BH048
ISBN: 978-605-05-0489-7
Stok Durumu: Stokta var
175,50 TL 195,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Fikret EREN
Baskı Tarihi 2019/10
Baskı Sayısı 24
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)

BH048 

Borçlar Hukuku Genel Hükümler
Prof. Dr. Fikret EREN
2019/10 24. Baskı, LXXX+1578 Sayfa, Ciltli
ISBN 978-605-05-0489-7

ÖNSÖZVII

İÇİNDEKİLERIX

KISALTMALARLXIII

GENEL BİBLİYOGRAFYALXV

GİRİŞ1

§ 1.BORÇLAR HUKUKUNUN TANIMI, KONUSU, SİSTEMİ VE KAYNAKLARI1

I.BORÇLAR HUKUKUNUN TANIMI, KONUSU VE ÖNEMİ1

II.TÜRK BORÇLAR KANUNUNUN KABULÜ, SİSTEM VE TEKNİĞİ5

1.Türk Borçlar Kanununun kabulü5

2.Türk Borçlar Kanununun sistemi5

3.Türk Borçlar Kanununun tekniği8

III.TÜRK BORÇLAR HUKUKUNUN KAYNAKLARI8

1.Yazılı kaynaklar (Aslî kaynaklar)8

2.Yazılı olmayan kaynaklar (Yardımcı kaynaklar)9

§ 2.BORÇLAR HUKUKUNUN DİĞER HUKUK  DALLARIYLA İLİŞKİSİ11

I.BORÇLAR HUKUKUNUN MEDENî HUKUK İLE İLİŞKİSİ11

1.Genel bilgi11

2.Türk Borçlar Kanununun genel hükümlerinin medenî hukuka uygulanması12

3.Medenî hukukun genel hükümlerinin borçlar hukukuna uygulanması13

II.BORÇLAR HUKUKUNUN TİCARET HUKUKU İLE İLİŞKİSİ13

III.BORÇLAR HUKUKUNUN ANAYASA HUKUKU İLE İLİŞKİSİ14

§ 3.BORÇLAR HUKUKUNA HAKİM OLAN İLKELER16

I.İRADE ÖZERKLİĞİ İLKESİ16

1.Sözleşme özgürlüğü  ilkesi16

2.Eşitlik ilkesi17

3.Şekil özgürlüğü ilkesi18

II.NİSPÎLİK İLKESİ18

III.DÜRÜSTLÜK İLKESİ18

IV.KUSURLU SORUMLULUK İLKESİ19

V.ÜÇÜNCÜ KİŞİ ALEYHİNE BORÇ KURULAMAMASI İLKESİ20

VI.SÖZLEŞMELERDE KARŞILIKLILIK (İVAZLILIK) İLKESİ20

VII.BORÇLUNUN YERLEŞİM YERİNDE İFA İLKESİ20

1. Bİrİncİ  Bölüm

BORÇLAR HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI

§ 4.BORÇ VE BORÇ İLİŞKİSİ KAVRAMLARI21

I.GENEL OLARAK21

II.BORÇ KAVRAMI (SCHULD, OBLIGATION)21

III.BORÇ İLİŞKİSİ (SCHULDVERHÄLTNIS)22

IV.BORÇ İLE BORÇ İLİŞKİSİ ARASINDAKİ FARKLAR24

1.Doğum anı yönünden farklar24

2.Kapsam yönünden farklar24

3.Devir yönünden farklar25

4.Sona erme yönünden farklar25

§ 5.BORÇ İLİŞKİSİNİN İÇERDİĞİ HAK VE  YÜKÜMLÜLÜKLER27

I.GENEL OLARAK27

II.BORÇ İLİŞKİSİNİN İÇERDİĞİ HAKLAR28

1.Borç ilişkisinin içerdiği aslî haklar28

2.Borç ilişkisinin içerdiği yan  haklar29

3.Borç ilişkisinin içerdiği ikincil haklar (Talî haklar)29

III.BORÇ İLİŞKİSİNİN İÇERDİĞİ YÜKÜMLÜLÜKLER29

1.Genel olarak29

a)Sözleşmeden doğan ilk yükümlülükler-ikincil yükümlülükler30

b)Edim yükümlülükleri- yan yükümlülükler31

aa)Aslî edim yükümlülüğü - Yan edim yükümlülüğü32

1/a)Aslî edim yükümlülüğü (Hauptleistungspflicht)32

1/b)Yan edim  yükümlülükleri (Nebenleistungspflichten)33

1/aa)Kavram33

1/bb)Yan edim yükümlülüklerinin doğuş kaynakları35

1/aaa)Kanundan doğan yan edim yükümlülükleri35

1/bbb)Sözleşmeden doğan yan edim yükümlülükleri36

1/ccc)Dürüstlük kuralından doğan yan edim

yükümlülükleri37

bb)Yan yükümlülükler (Nebenpflichten)37

c)Edim yükümlülükleri - Koruma yükümlülükleri

(Leistungspflichten-Schutzpflichten)40

2.Edim yükümlülüklerinden bağımsız borç ilişkileri 

(Schuldverhaeltnisse ohne Leistungspflicht)42

3.Yükümlülük içermeyen davranış: Külfet (Obliegenheit)45

§ 6.HAK KAVRAMI, HAKLARIN ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLE

ALACAK HAKKI47

I.HAK KAVRAMI47

II.HAKLARIN ÇEŞİTLERİ, ÖZELLİKLE YARARLANMA HAKLARI-

DÜZENLEME HAKLARI48

III.YARARLANMA HAKLARININ ÇEŞİTLERİ48

1.Genel bilgi48

2.Alacak hakkı (Forderungsrecht)49

a)Genel olarak49

b)Alacak hakkının hukukî niteliği49

aa)Alacak hakkı bir yararlanma hakkıdır50

bb)Alacak hakkı bir malvarlığı hakkıdır52

cc)Alacak hakkı nispî bir haktır53

1/a)Genel olarak53

1/b)Alacak hakkının (borç ilişkisinin) nispî niteliğinden

doğan sonuçlar54

1/aa)Alacak hakkı (borç ilişkisi) yalnız borçlu tarafından

ihlâl edilebilir55

1/bb)Alacak hakkının (borç ilişkisinin) borçlu tarafından 

ihlâl edilmesinden üçüncü kişiler hiç bir hak elde

edemezler56

1/cc)Alacak hakkı, maddî edimlerde alacaklıya, şey üzerinde

dolaylı bir yetki verir57

1/dd)Alacak hakkının (borç ilişkisinin) nispîliği,

borçlunun iflâsı halinde de görülür57

dd)Alacak hakkının sayısı, içeriği belirli tip ve konularla sınırlı değildir57

ee)Alacak hakkı geçici bir haktır58

c)Bir hakkın nispî hak olarak kabulü bir hukuk politikası sorunudur58

d)Kuvvetlendirilmiş kişisel haklar-Eşyaya bağlı borçlar58

e)Nispîlik ilkesinin istisnaları60

IV.DÜZENLEME HAKLARI (TÂLî HAKLAR, İKİNCİL HAKLAR)62

1.Yenilik doğuran  haklar (İnşaî haklar = Gestaltungsrechte)62

a)Kavram62

b)Çeşitleri63

aa)Doğuş nedenlerine göre63

bb)Kişiye veya başka bir hakka bağlı olup olmamalarına göre64

cc)Üçüncü kişilerin hukukî alanını etkileyip etkilememesine göre64

dd)İçeriklerine göre64

1/a)Kurucu yenilik doğuran haklar65

1/b)Değiştirici yenilik doğuran haklar65

1/c)Bozucu yenilik doğuran haklar66

ee)Hakkın doğurduğu sonuçlara göre67

1/a)Özel yenilik doğuran haklar67

1/b)Yenilik doğuran dava hakları67

c)Yenilik doğuran hakları kullanma şekli68

d)Yenilik doğuran hakların özellikleri69

aa)Yenilik doğuran haklar, bir defa kullanılmakla tükenen,

sona  eren haklardır69

bb)Yenilik doğuran haklar, alacak hakkı olmadıkları, dolayısıyla

bir edimi kapsamadıkları için ilke olarak zamanaşımına bağlı olmayıp,

hak düşürücü süreye tâbidirler69

cc)Yenilik doğuran haklardan, kullanıldıktan sonra dönmek

(bunları geri almak) mümkün değildir70

dd)Yenilik doğuran haklar şarta bağlanamaz70

ee)Yenilik doğuran haklar, dürüstlük kurallarına uygun olarak

kullanılmalıdır71

ff)Yenilik doğuran haklar devredilebilen haklardandır71

e)Yenilik doğuran hakların sona ermesi72

2.Yönetim veya temsil hakları (Yetki hakları-kudret yetkileri)72

3.Def’i hakları (karşı haklar)73

a)Kavram73

b)Def’i hakkının çeşitleri75

aa)Kesin (sürekli) def’iler75

bb)Geciktirici def’iler75

cc)Bağımsız def’iler75

dd)Bağımlı def’iler76

ee)Tam def’iler76

ff)Tam olmayan def’iler (kısmî def’iler)76

c)Kullanma şekli76

d)İtiraz77

aa)Kavram77

bb)Def’i ve itiraz arasındaki farklar77

1/a)Def’i bir haktır, itiraz ise bir olaydır77

1/b)İtiraz, hâkim tarafından re’sen (kendiliğinden) gözönünde tutulur78

1/c)Def’i, bir hak olduğu için sadece hak sahibi tarafından ileri

sürülebilir78

1/d)İtiraz, hakkın doğmadığını veya sona erdiğini ifade eder.78

§ 7. ALACAK VE TALEP KAVRAMLARI79

I.GENEL OLARAK79

II.KONULARI YÖNÜNDEN80

III.DOĞUŞ ANLARI YÖNÜNDEN83

IV.KAPSADIKLARI YETKİLER YÖNÜNDEN83

1.İcra yoluyla takip yetkisi83

2.Tazminat isteme hakkı83

3.Yenilik doğuran haklar84

4.Def’i hakları84

5.Tasarruf yetkisi84

6.Yan haklar85

§ 8. BORÇ VE SORUMLULUK86

I.GENEL OLARAK86

II.SORUMLULUK KAVRAMININ DİĞER ANLAMLARI86

III.SORUMLULUĞA HAKİM OLAN İLKELER87

1.Bireysel sorumluluk ilkesi87

2.Aynî sorumluluk ilkesi87

3.Tam sorumluluk ilkesi88

4.Kıymet itibariyle sorumluluk ilkesi88


IV.SORUMLULUK TÜRLERİ88

1.Şahıs ile sorumluluk88

2.Malvarlığı ile sorumluluk89

a)Sınırsız malvarlığı sorumluluğu (Tam sorumluluk)89

b)Sınırlı malvarlığı sorumluluğu90

aa)Konu itibariyle sınırlı malvarlığı sorumluluğu90

bb)Miktar itibariyle sınırlı malvarlığı sorumluluğu90

§ 9.EKSİK (TABİÎ) BORÇLAR91

I.KAVRAM91

II.EKSİK BORÇLARIN ÖZELLİKLERİ92

III.EKSİK BORÇLARIN ÇEŞİTLERİ92

1.Doğuştan eksik borçlar92

a)Kumar ve bahisten doğan borçlar92

b)Evlenme simsarlığından doğan ücret borçları94

c)Ahlâkî ödevlerden doğan borçlar95

d)Malikin, iyiniyetli zilyet karşısındaki borcu95

e)Sözleşmeden doğan eksik borçlar96

2.Geçici eksik borçlar96

3.Sonradan eksik borçlar97

a)Zamanaşımına uğramış borçlar97

b)Konkordato dışında kalan borç98

§ 10.BORCUN KONUSU: EDİM99

I.EDİM KAVRAMI (LEISTUNGSBEGRIFF)99

II.EDİM FİİLİ-EDİM SONUCU99

III.BORCUN KONUSU DIŞINDAKİ EDİMLER101

IV.EDİM İLE KAZANDIRMA ARASINDAKİ İLİŞKİ101

V.EDİMİN UNSUR VE ŞARTLARI102

1.Edim, hukuken korunan bir menfaat olmalıdır102

2.Edim imkânsız olmamalıdır103

3.Edim emredici hukuka aykırı olmamalıdır103

4.Edim genel ahlâka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olmamalıdır

(TBK. m. 27/I)103

5.Edim belirli veya belirlenebilir olmalıdır103

VI.EDİMİN ÇEŞİTLERİ105

1.Konularına göre edim çeşitleri105

a)Yapma ve yapmama (kaçınma) edimleri105

aa)Olumlu edim (verme ve yapma edimleri)105

bb)Olumsuz edim (yapmama ve katlanma edimleri)106

1/a)Yapmama edimi106

1/b)Katlanma edimi108

b)Kişisel edim-maddî edim108

aa)Kişisel edim (işgörme edimi)109

bb) Maddî edim (eşyaya ilişkin edim)110

2.Sürelerine göre edim çeşitleri111

a)Sürekli edimler111

b)Anî (bir defalık) edimler112

c)Dönemli  edimler112

3.Bölünmelerine göre edim çeşitleri112

a)Bölünebilen edimler112

b)Bölünemeyen edimler113

4.Doğurdukları sonuçların türüne göre edim çeşitleri113

a)Fiilî edim113

b)Hukukî edim114

c)Fiilî ve hukukî edimler114

5.Bir ferde veya bir topluluğa yapılan edimler114

a)Ferde yapılan edim114

b)Bir topluluğa yapılan edim114

VII.PARÇA VE TÜR BORÇLARI (STÜCKSCHULD-GATTUNGSSCHULD)115

VIII.SEÇİMLİK BORÇ (WAHLSCHULD117

2. İkİncİ Bölüm

BORÇ İLİŞKİSİNİN DOĞUMU

§ 11.BORÇ İLİŞKİLERİNİN KAYNAKLARI119

3. BİRİNCİ  KISIM

HUKUKÎ İŞLEMDEN DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİ

§ 12. HUKUKî İŞLEM KAVRAMI123

I.HUKUKÎ İŞLEMİN TARİFİ123

II.HUKUKî İŞLEMİN UNSURLARI124

1.Hukukî işlemin kurucu unsurları124

a)İrade açıklaması (Willensäusserung)124

b)İrade açıklamasına eklenmesi gereken diğer kurucu unsurlar125

2.Hukukî işlemin geçerlilik unsurları (Gültigkeitsvoraussetzungen)127

3.Hukukî işlemin etkinlik unsurları (Wirksamkeitsvoraussetzungen)127

III.HUKUKÎ İŞLEMİN SONUÇLARI129

IV.HUKUKÎ İŞLEM KAVRAMI, SOYUT BİR KAVRAMDIR130

§ 13.İRADE AÇIKLAMASI131

I.İRADE AÇIKLAMASININ TANIMI131

1.İrade açıklaması kavramı131

2.İrade açıklamasının türleri131

II.İRADE BEYANININ UNSURLARI132

1.İrade unsuru (Sübjektif unsur)132

a)Fiil iradesi (Handlungswille)133

b)İşlem iradesi (Geschaeftswille)133

c)Beyan iradesi (Bildirme iradesi = Erklärungswille)134

2.Beyan unsuru (Objektif unsur)137

III.İRADE BEYANININ ÇEŞİTLERİ137

1.Kullanılan araca göre beyan çeşitleri137

a)Doğrudan doğruya irade beyanı137

b)Dolaylı irade beyanı138

2.Açık veya örtülü olmalarına göre beyan çeşitleri138

a)Açık irade beyanları139

b)Örtülü irade beyanları139

3.Yazılı ve sözlü olmalarına göre beyan çeşitleri144

4.Muhataba varması gerekip gerekmemesine göre beyan çeşitleri145

a)İradenin beyan edilmesi ve irade beyanının varması

(Abgabe und Zugang der Willenserklärung)145

b)Varması gerekmeyen irade beyanları146

c)Varması gerekli irade beyanları147

§ 14.İRADE BEYANLARININ YORUMU152

I.YORUM KAVRAMI152

II.YORUM TEORİLERİ154

1.İrade teorisi (Willenstheorie)154

2.Beyan teorisi (Erklaerungstheorie)155

3.Güven teorisi (Vertrauenstheorie)157

a)Genel bilgi157

b)Klâsik güven teorisi158

c)Yeni güven teorisi159

aa)Genel bilgi159

bb)Yeni güven teorisinin esasları160

§ 15.HUKUKî İŞLEMLERİN DİĞER HUKUKİ FİİLLERDEN AYRILMASI165

I.HUKUKî OLAYLAR165

II.HUKUKî FİİLLER165

1.Hukuka aykırı fiiller166

2.Hukuka uygun fiiller (Dar anlamda hukukî fiiller)166

a)İrade açıklamaları166

aa)Hukukî işlemler166

bb)Hukukî işlem benzeri fiiller167

cc)Maddî fiiller168

b)Tasavvur (bilgi) açıklamaları (Vorstellungsäusserungen)169

c)Duygu açıklamaları169

§ 16. HUKUKî İŞLEMLERİN ÇEŞİTLERİ171

I.HUKUKî İŞLEM İLE DÜZENLENEN HUKUKî İLİŞKİNİN

İÇERİĞİNE GÖRE171

II.HUKUKî İŞLEME KATILANLARIN SAYISINA GÖRE172

1.Tek taraflı hukuki işlemler172

2.İki veya çok taraflı hukuki işlemler173

a)Genel olarak sözleşme ve karar173

b)Sözleşme ile karar arasındaki ilişkiler174

III.İVAZLI İVAZSIZ OLMALARINA GÖRE HUKUKİ İŞLEMLER175

IV.HUKUKÎ SONUÇLARINI MEYDANA GETİRDİKLERİ ANA GÖRE

HUKUKÎ İŞLEMLER177

1.Ölüme bağlı tasarruflar177

2.Sağlararası hukukî işlemler178

V.MALVARLIĞINA YAPTIKLARI ETKİLERE GÖRE

HUKUKî İŞLEM ÇEŞİTLERİ178

1.Borçlandırıcı işlem179

2.Tasarruf işlemi181

a)Kavram181

b)Tasarruf işleminin türleri185

3.Borçlandırıcı işlem ile tasarruf işlemi arasındaki farklar186

a)Genel olarak186

b)Tasarruf yetkisi187

c)Öncelik ilkesi187

d)Belirlilik ilkesi ile açıklık ilkesi187

VI.SEBEBE BAĞLI OLUP OLMAMALARINA GÖRE

HUKUKî İŞLEM  ÇEŞİTLERİ188

§ 17.KAZANDIRMA VE SEBEP KAVRAMLARI190

I.KAZANDIRMA190

1.Genel bilgi190

2.Kazandırma çeşitleri191

a)Tasarruf işlemi ile yapılan kazandırmalar191

b)Borçlandırıcı işlem ile yapılan kazandırmalar191

c)Maddî fiiller ile yapılan kazandırmalar191

II.KAZANDIRMANIN (KAZANDIRICI İŞLEMİN) SEBEBİ192

1.İfa sebebi (causa solvendi)193

2.Alacak sebebi (causa credendi)193

a)İade alacağına sahip olma amacı194

b)Rücu alacağına sahip olma amacı194

c)Bir karşı edim alacağına sahip olma amacı194

3.Bağışlama sebebi (causa donandi)194

4.Teminat sebebi195

5.Karma sebepler195

III.KAZANDIRICI İŞLEMİN SEBEBE BAĞLILIĞI SORUNU195

IV.BORÇ SÖZLEŞMELERİNDE HUKUKî SEBEP: ÖZELLİKLE

SOYUT BORÇ TANIMASI200

1.Kavram200

2.Soyut borç sözleşmelerinin çeşitleri203

3.Soyut borç tanımasının şartları203

a)Bir sözleşme bulunmalıdır203

b)Sözleşmenin geçerliliği herhangi bir şekle tâbi değildir204

c)Sözleşmede borç tanımasının sebebi gösterilmemelidir204

4.Soyut borç sözleşmelerinin hukuki niteliği ve sonuçları204

5.İspat sorunu209

§ 18.SÖZLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR210

I.GENEL OLARAK SÖZLEŞME KAVRAMI210

1.Sözleşme, bir hukukî işlemdir211

a)Sözleşmenin kurucu unsurları (Tatbestand des Vertrages)211

b)Sözleşmenin hukukî sonuçları213

aa)Sözleşmenin kurucu sonucu213

bb)Sözleşmenin bağlayıcı sonucu214

2.Sözleşme, bir hukukî ilişkidir214

II.AKİT, SÖZLEŞME, BAĞIT VE MUKAVELE KAVRAMLARI215

III.SÖZLEŞME TÜRLERİ215

1.Hukuki sonuçlarına göre sözleşme türleri215

a)Borç sözleşmeleri (borçlandırıcı sözleşmeler)215

b)Tasarruf sözleşmeleri215

c)Statü sözleşmeleri216

2.Bağımsız olup olmamalarına göre sözleşme türleri216

3.Hukuk alanlarına göre sözleşme türleri216

a)Kişiler hukukuna giren sözleşmeler216

b)Aile hukukuna giren sözleşmeler217

c)Miras hukukuna giren sözleşmeler217

d)Eşya hukukuna giren sözleşmeler217

e)Borçlar hukukuna giren sözleşmeler217

4.Borç sözleşmeleri (Borçlandırıcı sözleşmeler)217

a)Genel bilgi217

b)Borç sözleşmelerinin türleri218

aa)Kanunla düzenlenmiş olup olmamalarına göre218

1/a)İsimli sözleşmeler (Nominatverträge)218

1/b)İsimsiz sözleşmeler (Innominatverträge)219

bb)Edim ilişkisine göre borç sözleşmelerinin türleri222

1/a)Bir tarafa borç yükleyen sözleşmeler (einseitige Verträge)222

1/b)İki tarafa borç yükleyen sözleşmeler222

1/aa)Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler223

1/bb) Eksik iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler224

1/cc)Çok taraflı sözleşmeler225

cc)Zaman yönünden sözleşme türleri225

1/a)Ani sözleşmeler225

1/b)Dönemli sözleşmeler225

1/c)Sürekli sözleşmeler225

dd)Özel sözleşme türleri226

1/a)Çerçeve sözleşmeler226

1/b)Üçüncü kişi yararına sözleşmeler226

1/c)Katılmalı (iltihakî) sözleşmeler227

1/d)Genel işlem koşullarını içeren sözleşmeler227

1/aa)Genel işlem koşulları kavram227

1/bb)Genel işlem koşullarının fonksiyonları228

1/aaa)Genel işlem koşulları, bu tür sözleşmelerde

her şeyden önce standardizasyon ve rasyonalizasyon

sağlar228

1/bbb)Genel işlem koşulları ayrıca zaman yönünden sözleşmelerin çabuk yapılmasını sağlar228

1/ccc)Genel işlem koşullarını gerekli kılan

diğer bir sebep de kanunlardaki düzenleme

eksiklik ve boşluklarıdır228

1/cc)Genel işlem koşulları karşısında klâsik sözleşme görüşü229

1/dd)Genel işlem koşullarının hukukî niteliği231

1/ee)Genel işlem şartlarının unsurları231

1/aaa)Genel işlem koşulları, ileride çok sayıda benzer

sözleşmede kullanılmak amacıyla hazırlanmalıdır231

1/bbb)Genel işlem koşulları, sözleşmenin yalnız bir

tarafınca önceden tek yanlı hazırlanıp karşı

tarafa sunulmalıdır232

1/ccc)Genel işlem şartları soyut ve genel nitelikte

hazırlanan hükümler olmalıdır232

1/ddd)Genel işlem koşulları, taraflar arasında kurulan

sözleşmenin kapsamı içinde yer alan genel hükümler arasında bulunmalıdır233

1/ff)Genel işlem koşullarının denetimi233

1/aaa)Genel işlem koşullarının uygulama (yürürlük)

denetimi234

1/bbb)Yorum denetimi236

1/ccc)İçerik denetimi236

1/aaaa)İçerik denetimi kavramı236

1/bbbb)İçerik denetimi türleri240

1/aaaaa)Genel içerik denetimi240

1/bbbbb)Özel içerik denetimi241

1/cccc)İçerik denetiminin şartları241

1/aaaaa)Bir koşulun genel işlem koşulu

olarak özel içerik denetimine

tabi tutulması için her şeyden

önce sözleşme hükmü haline

gelmiş olması gerekir241

1/bbbbb)Bir koşulun, genel işlem koşulu olarak özel içerik denetimine tabi tutulması

için kanundaki yedek (düzenleyici)

bir hukuk hükmünü değiştirmiş veya

onu tamamlamış olması gerekir242

1/ccccc)Bir koşulun, genel işlem koşulu olarak özel içerik denetimine tabi tutulması

için sözleşmenin karşı tarafı aleyhine konulmuş olması gerekir242

1/ddddd)Nihayet sözleşme kapsamına alınan genel işlem koşulunun özel içerik denetimine tabi tutulması için

dürüstlük kuralına aykırı olması

gerekir244

1/aaaaaa)Genel olarak244

1/bbbbbb)Dürüstlük kuralına

genel ve özel aykırılık

halleri244

a.1)Dürüstlük kuralına

genel aykırılık yönünden

TBK m. 25’in yorum ve tamamlanması: İçerik

denetiminde genel kural245

aa.1)Her şeyden önce, düzenleyen

veya kullananın değiştirdiği veya tamamladığı kanunî düzenlemenin temel fikriyle bağdaşmayan,

ondan ayrılan genel işlem koşulları dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı taraf aleyhine konulmuş sayılır245

aa.2)İkinci olarak, sözleşmenin niteliğine aykırı hak ve borç içeren genel işlem koşulları da dürüstlük kuralına aykırı ve karşı taraf aleyhine konulmuş sözleşme hükümleri sayılır246

aa.3)Nihayet, sözleşmeye alınan

açık ve anlaşılabilir olmayan

veya birden çok anlama gelen genel işlem koşulları da, dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı

taraf aleyhine konulmuş hükümlerdir246

a.2)İçerik denetimine ilişkin

özel kural, özellikle örnek

yasak şartlar246

1/dddd)İçerik denetiminin hüküm ve sonuçları248

1/eeee)Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik Ekindeki Haksız Şart Örnekleri251

1/e) Rızai sözleşmeler- Real sözleşmeler253

1/aa) Rızai sözleşmeler (Konsensualverträge)253

1/bb) Real sözleşmeler (Realverträge)253

1/f) Görüşmeli sözleşmeler254

1/g) İnançlı sözleşmeler254

ee)Elden sözleşmeler (elden işlemler = Handgeschaefte) -

Borç sözleşmeleri254

ff) Şekle bağlı sözleşmeler - Şekle bağlı olmayan sözleşmeler255

1/a) Şekle bağlı sözleşmeler255

1/b) Şekle bağlı olmayan sözleşmeler256

gg) İvazlı sözleşmeler - İvazsız sözleşmeler256

hh) Kesin sözleşmeler - Tesadüfî (bahta bağlı) sözleşmeler257

§ 19.SÖZLEŞMENİN KURULMASI (SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ)258

I.GENEL OLARAK258

II.SÖZLEŞMENİN TARAFLARI258

III.İRADE BEYANLARININ BİRBİRİNE UYGUNLUĞU260

1.Uygunluk (Uyuşma, Anlaşma, Konsens) kavramı260

2.Uygunluğun kapsamı264

a)Genel bilgi264

b)Sözleşmenin esaslı noktaları266

aa)Objektif esaslı noktalar266

bb)Sübjektif esaslı noktalar266

c)Sözleşmenin yan (ikinci derecedeki - tâlî) noktaları269

3.Uyuşmazlık (Anlaşmazlık, Dissens)271

a)Kavram271

b)Uyuşmazlık türleri271

aa)Açık uyuşmazlık (offener Dissens)271

bb)Gizli uyuşmazlık (versteckter Dissens)272

IV.İRADE AÇIKLAMALARININ KARŞILIKLI OLMASI275

1.Kavram275

a)Öneri (Antrag, Offerte)276

aa)Tanımı ve hukukî niteliği276

bb)Önerinin özellikleri277

1/a)Öneri, karşı tarafa varmalıdır277

l/b)Öneri, sözleşmenin objektif ve sübjektif yönden esaslı

bütün noktalarını kapsamalıdır277

1/c)Öneri, hukukî sebebi içermelidir278

1/d)Öneren önerisinde ciddi ve önerisiyle bağlanmak niyetinde

olmalıdır278

cc)Önerinin şekli278

dd)Öneri ve öneriye çağırma279

ee)Önerinin hüküm ve sonuçları283

1/a) Öneri sahibinin önerisiyle bağlı olması283

1/b) Bağlılık süresi283

1/aa)Süreli öneri283

1/bb)Süresiz öneri285

1/aaa)Hazır olanlar arasındaki süresiz öneri285

1/bbb)Hazır olmayanlar arasındaki süresiz öneri286

ff)Önerinin reddi287

b)Kabul288

aa)Kavram288

bb)Açık ve örtülü kabul beyanı289

cc)Kabulün tâbi olduğu şekil292

dd)Kabulün hüküm ve sonuçları292

c)Öneri ve kabulün geri alınması292

d)Önerenin veya kabul edenin (muhatabın) ölmesi, ehliyetini kaybetmesi294

V.SÖZLEŞMENİN KURULDUĞU AN295

1.Sözleşmenin kurulduğu anı açıklayan teoriler295

a)Açıklama teorisi295

b)Gönderme teorisi295

c)Varma teorisi295

d)Öğrenme teorisi295

2.Türk Borçlar Kanununun kabul ettiği teori296

a)Hazırlar arasında296

b)Hazır olmayanlar arasında296

VI.SÖZLEŞMENİN HÜKÜM VE SONUÇLARINI DOĞURDUĞU AN296

1)Hazırlar arasında296

2)Hazır olmayanlar arasında296

§ 20.SÖZLEŞMELERDE ŞEKİL298

I.TANIM VE AMAÇ298

1.Tanımı298

2.Amaç299

II.ŞEKLİN FAYDA VE SAKINCALARI299

1.Şeklin faydaları299

a)Şekil, sözleşmeye kesinlik sağlar299

b)Şekil, sözleşmeye açıklık sağlar299

c)Şekil koşulu, ispat güvenlik ve kolaylığı sağlar299

d)Şekil, tarafları düşünmeye sevkeder300

e)Şekil, açıklık ve güven sağlar300

f)Şekil, sözleşmelerin yorumunu kolaylaştırır301

2.Sakıncaları301

III.BORÇLAR HUKUKUNUN KABUL ETTİĞİ SİSTEM301

IV.ŞEKLİN TÜRLERİ302

1.Amaçlarına göre şeklin türleri303

a)Geçerlilik koşulu olarak şekil303

aa)Kanuni şekil303

bb)İradî şekil304

cc)Şekil mecburiyetinin kapsamı305

b)İspat şartı olarak şekil306

2.Yapılış tarzına göre şeklin türleri307

a)Yazılı şekil307

aa)Genel bilgi307

bb)Adî yazılı şekil308

aaa)Metin308

bbb)İmza309

1/a)Genel kural309

1/b)Temsilci veya vekilin imzası311

1/c)Boşa (beyaza) imza312

1/d)Kuralın (el yazısıyla imza kuralının) istisnaları314

1/aa)Bir araçla (mekanik) imza atmak314

1/bb)İmza atamayanların el işareti kullanması314

1/cc)Görme engellilerin imzası316

1/e)Güvenli elektronik imza316

1/f)İmzanın yeri318

b)Nitelikli yazılı şekil319

c)Resmî şekil319

aa)Genel bilgi319

1/a)Noter320

1/aa)Düzenleme yoluyla (re’sen düzenlenen) senet321

1/bb)Onaylama yoluyla senet321

1/b)Tapu sicil müdürü322

1/c)Diğer resmî makamlar322

d)Resmî sicillere tescil322

e)İlân323

f)Sözlü şekil323

V.RESMİ SİCİL VE SENETLERİN HÜKÜM VE SONUÇLARI323

VI.KANUNÎ ŞEKLE BAĞLI SÖZLEŞMELERİN DEĞİŞTİRİLMESİ324

VII.KANUNÎ ŞEKLE BAĞLI SÖZLEŞMELERİN ORTADAN KALDIRILMASI326

VIII.ŞEKLE UYMAMANIN SONUÇLARI326

1.Butlan görüşü327

2.Kendine özgü geçersizlik görüşü329

3.Yokluk görüşü331

4.Eksik borç görüşü332

5.Fiilî sözleşme görüşü332

IX.ŞEKİL NOKSANLIĞIYLA SAKAT SÖZLEŞMENİN BAŞKA BİR

HUKUKî İŞLEME DÖNÜŞMESİ333

§ 21.SÖZLEŞMENİN İÇERİĞİ335

I.SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ VE SINIRLARI335

1.İrade özerkliği335

2.Sözleşme özgürlüğü338

3.Sözleşme özgürlüğünün çeşitli anlamları339

a)Sözleşme yapma özgürlüğü339

b)İstisna; Sözleşme yapma mecburiyeti340

aa)Genel bilgi340

bb)Kanundan doğan sözleşme yapma mecburiyeti341

1/a)Özel hukuk kökenli kanunlardan doğan sözleşme yapma 

mecburiyeti341

l/b)Kamu hukuku kökenli kanunlardan doğan sözleşme yapma

mecburiyeti343

1/aa)Kamu hizmetlerini ve bazı hayatî maddeleri

sağlamak için öngörülen sözleşme yapma mecburiyeti343

1/bb)Güdümlü ekonominin getirdiği sözleşme yapma mecburiyeti345

1/cc)Fiilî tekel nedeniyle sözleşme yapma mecburiyeti veya

tazminat ödeme borcu345

cc)Hukukî işlemden doğan sözleşme yapma mecburiyeti

Sözleşme Yapma Vaadi (Önsözleşme)347

1/a)Tanımı347

1/b)Önsözleşmenin şartları350

1/aa)Önsözleşme, borçlandırıcı bir işleme,

bir borç sözleşmesine ilişkin olmalıdır350

1/bb)Asıl sözleşmenin konusu yeter derecede belirli veya

belirlenebilir olmalıdır351

1/cc)Önsözleşme, asıl sözleşmenin bağlı tutulduğu şekle

uygun olarak yapılmalıdır351

1/dd)Önsözleşme, alacaklıya, borçludan borcunu

yerine getirmesini  isteme yetkisini vermelidir352

1/ee)Önsözleşmenin konusu imkânsız, hukuka veya 

ahlâka aykırı olmamalıdır354

1/c)Önsözleşmenin (Sözleşme yapma vaadinin) hüküm ve sonuçları354

1/aa)Önsözleşme, taraflara asıl sözleşmeyi yapma borcu yükler354

1/bb)Önsözleşme alacaklısı, aynen ifa yerine tazminat

davası da açabilir355

c)Sözleşmenin diğer tarafını seçme özgürlüğü355

d)Sözleşmeyi ortadan kaldırma veya değiştirme özgürlüğü356

e)Şekil özgürlüğü356

f)Sözleşmenin içeriğini düzenleme özgürlüğü 

(Gestaltungsfreiheit, Inhaltsfreiheit)356

aa)Genel ilke356

bb)Düzenleme özgürlüğünün sınırları357

1/a)Sözleşmenin içeriğinin hukuka

(kanunun emredici hükümlerine) aykırı olması358

1/aa)Genel bilgi358

1/bb)Hukuka aykırılığın tespiti (emredici hukuk kuralına

aykırılık)359

1/cc)Sözleşmelerde görülen hukuka aykırılık halleri360

1/aaa)Hukuk düzeni, bizzat sözleşmenin yapılmasını yasaklamıştır360

1/bbb)Hukuk düzeni, sözleşmede üstlenilen edimi 

yasaklamıştır361

1/ccc)Hukuk düzeni, taraflar arasında yapılmış olan

sözleşmenin amacını yasaklamıştır361

1/ddd)Kanuna karşı hile362

1/b)Sözleşmenin içeriğinin ahlâka aykırı olması363

1/aa)Genel olarak363

1/bb)Ahlâka aykırılık halleri364

1/aaa)Bizzat sözleşmenin yapılması ahlâka aykırıdır364

1/bbb)Sözleşmenin içerdiği edim ahlâka aykırıdır365

1/ccc)Sözleşmenin amacı ahlâka aykırıdır366

1/c)Sözleşmenin içeriğinin kamu düzenine aykırı olması367

1/d) Sözleşmenin içeriğinin kişilik hakkına aykırı olması368

1/e) Sözleşmenin içeriğinin imkânsız olması369

1/aa)Genel bilgi369

1/bb)İmkânsızlığın unsurları370

1/aaa)Edim, başlangıçtan itibaren imkânsız olmalıdır370

1/bbb)Edim, objektif (mutlak) anlamda imkânsız olmalıdır371

1/ccc)Edim, sürekli olarak imkânsız olmalıdır373

II.SÖZLEŞME  ÖZGÜRLÜĞÜNÜN YAPTIRIMI GEÇERSİZLİK

 (HÜKÜMSÜZLÜK)374

1.Yokluk ve geçersizlik kavramları374

a)Genel olarak374

b)Yokluk (Sözleşmenin kurulmaması; meydana gelmemesi)374

c)Geçersizlik (Hükümsüzlük; Ungültigkeit; Unwirksamkeit)375

aa)Eksiklik (Eksik sözleşmeler = Unvollkommenheit, Unvollkommene

Verträge)376

bb)Butlan (bâtıl sözleşmeler = Nichtigkeit, nichtige Verträge)376

1/a)Genel olarak butlan376

1/b)Kısmî butlan (Teilnichtigkeit)379

1/aa)Genel bilgi379

1/bb)Kısmî hükümsüzlüğün şartları381

1/aaa)Objektif şart381

1/bbb)Sübjektif şart385

1/cc)Kısmî hükümsüzlüğün hüküm ve sonuçları386

cc)İptal edilebilirlik = Anfechtung, Anfechtbarkeit387

§ 22.İRADE İLE BEYAN ARASINDA İSTENEREK MEYDANA GETİRİLEN UYGUNSUZLUK390

I.GENEL BİLGİ390

II.LÂTİFE BEYANI (SCHERZERKLAERUNG)390

III.ZİHNÎ KAYIT (MENTALRESERVATION, GEHEIMER VORBEHALT)392

IV.MUVAZAA (SCHEINGESCHÄFT, SIMULATION)394

1.Tanım394

2.Muvazaanın unsurları395

a)Görünürdeki (muvazaalı) işlem  (Scheingeschäft, simuliertes Geschäft)395

b)Muvazaa anlaşması (Simulationsabrede)395

c)Gizli işlem (Verdecktes, dissimuliertes Geschäft)397

d)Aldatma kasdı (Täuschungsabsicht)397

3.Muvazaanın çeşitleri397

a)Mutlak (basit) muvazaa397

b)Nispî (nitelikli) muvazaa398

aa)Genel bilgi398

bb)Nispî muvazaanın çeşitleri398

1/a)Sözleşmenin niteliğini değiştiren muvazaa398

1/b)Sözleşmenin konusunda veya şartlarında yapılan muvazaa399

1/c)Tarafların kimliğinde  muvazaa400

4.Muvazaanın taraflar arasındaki hüküm ve sonuçları401

a)Görünürdeki (muvazaalı) işlemin yokluğu401

aa)Kural401

bb)İstisnalar403

1/a)Alacak hakkını iyiniyetle yazılı borç tanımasına dayanarak

kazanan kimse korunur403

1/aa)Alacak, hukuken geçerli bir şekilde kazanılmış olmalıdır404

1/bb)Alacak, yazılı bir borç tanımasına güvenilerek 

kazanılmış olmalıdır405

1/cc)Alacak, iyiniyetle kazanılmış olmalıdır405

1/b)Tapu sicilindeki kayda iyiniyetle güvenerek

aynî hak kazanan kimse korunur406

1/c)Dürüstlük kuralı406

b)Gizli işlemin hüküm ve sonuçları406

5.Muvazaanın ispatı409

a)Üçüncü kişiler yönünden409

b)Taraflar yönünden410

6.Tek taraflı hukukî işlemlerde muvazaa410

7.Muvazaanın mümkün olmadığı işlemler410

8.Muvazaanın benzer bazı işlemlerden farkı411

a)İnançlı işlemden farkı411

aa)Genel bilgi411

bb)Unsurları412

1/a)İnanç anlaşması412

1/b)Devir  işlemi414

cc)İnançlı işlemin hüküm ve sonuçları414

b)Namı müsteardan farkı416

c)Kanuna karşı hile419

aa)Genel bilgi419

bb)Kanuna karşı hilenin unsurları420

1/a)Bir işlemin yapılması emredici bir hukuk kuralıyla yasaklanmalıdır420

1/b)Kanunun izin verdiği başka bir işlem yapılmalıdır420

1/c)Tarafların yaptıkları işlem, yasaklanan işlemin 

doğuracağı sonucu meydana getirmeye elverişli olmalıdır420

cc)Kanuna karşı hilenin sonuçları420

dd)Kanuna karşı hilenin muvazaadan farkı421

§ 23.İRADE BOZUKLUĞU (WILLENSMÄNGEL)422

I.GENEL BİLGİ422

II.İRADE BOZUKLUĞUNUN ÇEŞİTLERİ

 (OLUŞUM BOZUKLUĞU- BEYAN BOZUKLUĞU)424

III.İRADEYİ BOZAN SEBEPLER425

1.Yanılma (Irrtum)425

a)Kavram ve tanım425

b)Yanılmanın çeşitleri426

aa)Genel bilgi426

bb)Saik yanılması - beyan yanılması426

1/a)Saik yanılması426

1/aa)Genel bilgi426

1/bb)Saik yanılmasının sonuçları428

1/b)Beyan yanılması428

1/aa)Beyan fiilinde yanılma429

1/bb)Beyan içeriğinde yanılma429

cc)Esaslı yanılma - Esaslı olmayan yanılma430

1/a)Sözleşmenin niteliğinde yanılma431

1/b)Sözleşmenin konusunda yanılma432

1/c)Karşı tarafın kimliğinde yanılma (TBK. m. 31/I, bent 3)433

1/d)Karşı tarafın niteliklerinde yanılma (TBK. m. 31/I, bent 4)433

1/e)Edim veya karşı edimin miktarında yanılma433

1/f)Temel yanılması (Nitelikli saik yanılması) Grundlagenirrtum)434

1/aa)Genel olarak434

1/bb)Temel yanılmasının huıkukî niteliği435

1/cc)Temel yanılmasının unsurları436

1/aaa)Saik yanılması436

1/bbb)Sübjektif unsur436

1/ccc)Objektif unsur437

1/ddd)Bilinebilirlik unsuru437

1/dd)Uygulama halleri438

dd)Aracının yanılması (Yanlış iletme)441

c)Yanılmanın  dürüstlük kuralına aykırı olarak ileri sürülememesi442

d)Yanılma sebebiyle sözleşmenin iptali halinde yanılanın

tazminat ödeme borcu443

aa) Genel bilgi443

bb)Karşı tarafa ödenecek tazminatın şartları443

1/a)Yanılan, yanılmasında  kusurlu olmalıdır443

l/b)Karşı taraf, yanılanın yanıldığını bilmemeli veya

bilecek durumda olmamalıdır444

1/c)Ödenecek zarar, kural olarak menfî zarardır444

2.Aldatma446

a)Genel olarak446

b)Aldatmanın unsurları447

aa)Aldatma fiili447

bb)Aldatma kastı448

cc)Sebep sonuç (illiyet) bağı449

c)Üçüncü kişinin aldatması450

d)Zararın tazmini450

e)Aldatmayı ispat451

3.Korkutma452

a)Kavram452

b)Korkutmanın unsurları453

aa)Sözleşmeyi yapan kimseye veya yakınlarına

yönelmiş bir tehlike söz konusu olmalıdır453

bb)Ağır ve yakın bir zarar tehlikesi doğmuş olmalıdır454

cc)Korkutma hukuka aykırı olmalıdır455

dd)Korkutma ile sözleşmenin kurulması arasında illiyet bağı bulunmalıdır456

c)Üçüncü kişinin  korkutmasında tazminat456

IV.SÖZLEŞMENİN KURULMASI İLE İRADE BOZUKLUĞU, ÖZELLİKLE

 YANILMA ARASINDAKİ İLİŞKİ457

V.İRADE BOZUKLUĞUNUN SONUÇLARI459

1.İptal hakkı459

2.İptal hakkının kullanılması462

3.İptalin sonuçları464

4.İptal hakkından feragat (Sözleşmeyi onama)466

§ 24.AŞIRI YARARLANMA (GABİN)468

I.GENEL BİLGİ468

II.AŞIRI YARARLANMANIN UNSURLARI470

1.Objektif unsur470

2.Sübjektif unsur471

a)Zarar gören tarafın özel (zayıf) durumu472

aa)Zor durumda kalma hali472

bb)Düşüncesizlik (Hafiflik) hali473

cc)Deneyimsizlik hali473

b)Yararlanma (Sömürme) kastı474

III.AŞIRI YARARLANMANIN SONUÇLARI474

1.Zarar görenin sözleşmenin iptalini isteme hakkı474

2.Zarar görenin edimler arasındaki açık oransızlığın giderilmesini

isteme hakkı (Kısmî iptal hakkı)475

3.Edimlerin geri verilmesi476

4.İsteme süresi476

5.Tazminat476

§ 25.SÖZLEŞMELERDE TEMSİL477

I.TEMSİL KAVRAMI477

1.Genel bilgi477

2.Temsili açıklayan teoriler479

a)İşlem sahibi teorisi479

b)Birlikte işlem teorisi480

c)Temsil teorisi480

II.TEMSİLİN ÇEŞİTLERİ480

1.Doğrudan doğruya temsil-dolaylı temsil480

a)Doğrudan doğruya temsil480

b)Dolaylı temsil483

2.Aktif temsil-pasif temsil484

3.İradî temsil – Kanunî temsil484

a)İradî temsil484

b)Kanunî temsil484

III.İRADÎ TEMSİLİN ŞARTLARI485

1.Başkası adına hareket485

2.Temsil yetkisi489

a)Genel bilgi489

b)İç temsil-dış temsil yetkisi490

aa)İç temsil yetkisi490

bb)Dış temsil yetkisi490

c)Temsil yetkisinin bağlı olduğu şekil492

d)Temsilcinin ehliyeti492

e)Temsil yetkisinin bağımsızlığı (soyutluğu)494

IV.TEMSİL YETKİSİNİN KAPSAMI496

1.Genel bilgi496

2.Temsil yetkisi ve talimat500

V.TEMSİL İLİŞKİSİNDE BAZI ÖZEL DURUMLAR501

1.Temsilcinin kendi kendisiyle sözleşme yapması501

2.Çift temsil ilişkisi502

VI.TEMSİL YETKİSİNİN SONA ERMESİ503

1.Genel olarak503

a)Temsil yetkisinin geri alınması (temsilcinin azli)503

b)Ayrılma (İstifa)505

c)Ölüm, gaiplik kararı, fiil ehliyetinin kaybı505

d)İflâs506

e)Tüzel kişiliğin sona ermesi506

f)Verilen yetki sürenin veya işin bitmesi506

2.Sona ermenin hüküm ve sonuçları507

VII.YETKİSİZ TEMSİL509

1.Genel bilgi509

2.Yetkisiz temsilin sonuçları510

a)Temsil olunanla üçüncü kişi arasındaki hukukî durum511

aa)Genel olarak temsil olunanın durumu511

bb)Temsil olunanın sözleşmeyi onaması511

cc)Üçüncü kişinin durumu513

dd)İstisnai haller514

b) Temsilci ile üçüncü kişi arasındaki durum514

c) Temsilci ile temsil olunan arasındaki durum516

§ 26.tEK TARAFLI HUKUKÎ İŞLEMLERDEN DOĞAN BORÇLAR

İLÂN YOLUYLA ÖDÜL SÖZÜ VERME517

I.GENEL BİLGİ517

II.İLÂN YOLUYLA ÖDÜL SÖZÜ VERMENİN ÇEŞİTLERİ517

1.Açık ödül sözü verme518

2.Ödüllü yarışma518

III.İLÂN YOLUYLA ÖDÜL SÖZÜ VERMENİN HUKUKÎ NİTELİĞİ518

IV.İLÂN YOLUYLA ÖDÜL SÖZÜ VERMENİN ŞARTLARI520

1.İlân (duyuru) yapılmış olmalıdır520

2.Bir edim gösterilmiş olmalıdır520

3.Ödül sözü verenin sonucun elde edilmesinde bir menfaati  bulunmalıdır521

4.Bir ödül gösterilmelidir521


V.İLÂN YOLUYLA ÖDÜL SÖZÜ VERMENİN HÜKÜM VE SONUÇLARI522

1.Sonucun gerçekleştirilmesinin hüküm ve sonuçları522

2.Söz verenin sözünden cayması522

§ 27.SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE

UYARLANMASI524

I.SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI524

1.Tanım524

2.Sözleşmenin yorumlanmasının (yorum uyuşmazlığının) şartları525

a)Sözleşme kurulmuş olmalıdır525

b)Taraflar, sözleşmenin içeriğini farklı şekilde anlamalıdır526

c)Hâkim, tarafların biribirine uygun gerçek veya farazî iradelerini

araştırıp bulmalıdır527

3.Sözleşmenin yorumlanmasının sonuçları528

4.Yorum araçları528

a)Aslî yorum araçları529

b)Tamamlayıcı yorum araçları529

5.Yorum kuralları530

a)Genel yorum kuralları530

aa)Geçmişe dönük (ex tunc) yorum kuralı530

bb)Dürüstlüğe dayalı yorum kuralı531

aaa)Objektif yorum ilkesi531

bbb)Güven ilkesi531

cc)Tümsel yorum kuralı531

dd)Lâfzî yorum yasağı kuralı531

ee)Beyanı kaleme alan aleyhine yorum kuralı532

ff)Sözleşmenin korunması lehine yorum kuralı532

gg)Düzenleyici kurallardan sapan anlaşmaların dar yorumlanması kuralı533

hh)Borçlu lehine yorum kuralı533

6.Şekle bağlı sözleşmelerde yorum533

II.SÖZLEŞMENİN TAMAMLANMASI534

1.Tanım534

2.Sözleşmenin tamamlanmasının çeşitleri535

a)Sözleşmenin taraflarca tamamlanması (İradî tamamlama)535

b)Sözleşmenin düzenleyici kurallarla tamamlanması (Kanunî tamamlama)535

c)Sözleşmenin hâkim tarafından tamamlanması (Yargısal=Kazaî tamamlama)536

aa)Sözleşmenin hâkim tarafından tamamlanmasının şartları536

aaa)Geçerli olarak kurulmuş bir sözleşme olmalıdır536

bbb)Taraflar sözleşmenin içeriğini oluşturan hukukî sorunlardan

birini, özellikle sözleşmenin yan noktalarını düzenlememiş,

boş bırakmış olmalıdırlar537

1/a)Taraflar, sözleşmenin ikinci derecedeki bir noktasını

boş bırakmış olmalıdırlar537

1/aa)Taraflar sözleşmeyi yaparken bunun içeriğini

oluşturan ikinci derecedeki noktalardan birini

hiç düşünmemişlerdir537

1/bb)Taraflar ikinci derecedeki noktayı görüşmüşler,

ancak bir anlaşmaya varamamışlardır538

1/cc)Taraflar ikini derecedeki nokta üzerinde

anlaşma koşulunu saklı tutarak bunu ileriye

bırakmışlardır538

1/b)Esaslı noktalardaki boşluklar539

1/aa)Sözleşmenin objektif esaslı noktalarındaki boşluk539

1/bb)Sözleşmenin sübjektif esaslı noktalarındaki boşluk539

III.SÖZLEŞMENİN UYARLANMASI540

1.Tanım540

2.Uyarlama çeşitleri542

a)İradî (sözleşmeye dayalı) uyarlama543

b)Kanunî uyarlama543

c)Sözleşmenin, değişen şartlara hâkim tarafından konulan kurallarla

uyarlanması (yargısal=kazaî uyarlama)545

aa)Genel bilgi545

bb)Şartları545

aaa)Geçerli olarak kurulmuş olan sözleşmede uyarlama boşluğu  bulunmalıdır545

bbb)Hâkim, sözleşmeyi değişen şartlara kendi koyduğu

kurallarla uyarlamalıdır545

ccc)Uyarlamayı engelleyen bir durum olmamalı, özellikle de

uyarlama isteyen kusurlu bulunmamalıdır546

ddd)Edimler henüz ifa edilmemiş  veya çekince konularak

ifa yapılmış olmalıdır546

cc)Uyarlamanın sonuçları547

4. İKİNCİ KISIM

DOĞRUDAN DOĞRUYA KANUNDAN

DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİ

§ 28.HaksIz Fİİlden Doğan Borç İlİşkİlerİ Sorumluluk Hukuku549

I.SORUMLULUK KAVRAMI, SORUMLULUK HUKUKUNA İLİŞKİN

 GENEL BİLGİ VE İLKELER550

1.Sorumluluk kavramı550

2.Sorumluluk hukukunun çeşitli anlamları551

a)Geniş anlamda sorumluluk hukuku551

b)Dar anlamda sorumluluk hukuku551

c)En dar anlamda sorumluluk hukuku551

3.Sorumluluk sebepleri (sorumluluk ilkeleri)552

a)Kusur552

b)Sözleşme552

c)Bir Kanun Hükmü553

4.Hukukî sorumluluğun türleri553

a)Kusur sorumluluğu554

b)Kusursuz sorumluluk (sebep sorumluluğu)556

aa)Genel bilgi556

bb)Kusursuz sorumluluğu gerektiren nedenler556

1/a)Teknik gelişmeler556

1/b)Kusurun yetersizliği556

1/c)Kusursuz sorumluluğu gerektiren fikirler557

1/aa)Hakkaniyet fikri557

1/bb)Tehlike fikri558

1/cc)Hâkimiyet fikri558

cc)Kusursuz sorumluluğun türleri559

1/a)Hakkaniyet sorumluluğu559

1/b)Özen sorumluluğu (olağan kusursuz sorumluluk)560

1/c)Tehlike sorumluluğu562

1/aa)Genel bilgi562

1/bb)Türk Borçlar Hukukunda Tehlike Sorumluluğu ve şartları567

1/aaa)Genel hüküm567

1/bbb)TBK. m. 71’e göre tehlike sorumluluğunun şartları568

1/aaaa)Tehlike kaynağı bir işletme olmalıdır568

1/bbbb)Bu işletme, her türlü özen gösterilse bile,

mahiyeti icabı veya faaliyete geçmesi için kullanılan malzeme, araç ve güçlerin (enerjinin)

tür ve niteliği itabariyle çevreye sık sık

veya ağır biçimde zarar veren bir işletme

olmalıdır568

1/cccc)İşletmeye özgü tipik tehlike ile meydana

gelen zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır569

c)Hukuka uygun müdahaleden doğan sorumluluk

(Fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi)570

5.Sözleşme dışı sorumluluk - sözleşme sorumluluğu kavramları573

6.Sorumluluk hukukunun tarihî gelişimi575

a)Kısas ilkesi575

b)Hukukî sorumluluğun cezaî sorumluluktan ayrılması575

c)Kusur sorumluluğu ilkesinin kabulü575

d)Kusursuz sorumluluğun ( sebep sorumluluğunun) kabulü576

7.Sorumluluk hukukundaki yeni gelişme ve eğilimler576

8.Sorumluluk hukukunun amaçları580

a)Zararı denkleştirme (giderme, karşılama) amacı580

b)Zararı önleme amacı580

c)Tazminat talebinde ihlâl edilen hakkın devamı (takibi) amacı (Rechtsverfolgungsprinzip)581

§ 29.Kusur Sorumluluğu (Dar Anlamda Haksiz Fİİl

Sorumluluğu)582

I.GENEL BİLGİ582

II.HAKSIZ FİİLİN UNSURLARI582

1.Fiil (Davranış=Hareket=Verhalten)582

a)Fiil kavramı ve bunun sorumluluktaki rolü582

b)Davranışın tanımı ve unsurları583

c)Davranış çeşitleri583

aa)Olumlu davranış (fiil, eylem, birşey yapma)584

bb)Olumsuz davranış (yapmama, kaçınma = Unterlassung; negatives

Verhalten)584

2.Zarar (Schaden)587

a)Genel olarak zarar kavramı587

b)Maddî zararın tanım ve unsurları588

aa)Malvarlığı588

bb)Malvarlığının eksilmesi589

cc)Azalmanın irade dışı meydana gelmesi592

c)Maddî zarar çeşitleri593

aa)Fiilî zarar (Damnumemergens)593

bb)Yoksun kalınan kâr (Lucrumcessans)593

cc)Kişiye verilen zarar (Personenschaden)595

dd)Şeye verilen zarar (Sachschaden)595

ee)Diğer zararlar (Sonstige Schäden)596

ff)Doğrudan zarar - dolaylı zarar: özellikle

"takipeden" veya "refakat eden = eşlik eden zarar"596

gg)Menfî Zarar (olumsuz zarar)- müspet zarar (olumlu zarar)598

hh)Somut zarar - soyut zarar598

d)Manevî zarar (Ideeller, immaterieller schaden)599

e)Zararın nitelikleri604

3.Uygun illiyet bağı605

a)İlliyet bağı kavramı605

b)Felsefî sebep kavramı606

c)Tabiî (mantıkî) sebep kavramı606

d)Felsefi ve tabiî sebep kavramlarının yetersizliği606

e)Hukukî sebep kavramı ve illiyet teorileri607

aa)Şart teorisi (şartların eşitliği veya zorunlu şart teorisi)607

1/a)Teorinin açıklanması607

1/b)Teorinin eleştirilmesi609

bb)Uygun illiyet bağı teorisi610

1/a)Teorinin açıklanması610

1/b)Teorinin eleştirilmesi614

1/c)Eleştirilere cevaplar615

f)Sebeplerin çokluğu616

aa)Ortak illiyet (gemeinsame Kausalität)616

bb)Yarışan illiyet (konkurrierende Kausalität)618

cc)Seçimlik illiyet (alternative Kausalität)619

g)Birden çok sebepten yalnız birinin zararı doğurması620

aa)Farazî illiyet veya önüne geçilen illiyet621

bb)İlliyet bağının kesilmesi625

1/a)Genel bilgi625

1/b)Terim sorunu627

1/c)İlliyet bağını kesen sebepler627

1/aa)Mücbir sebep628

1/aaa)Tanımı628

1/bbb)Mücbir sebebin unsurları629

1/aaaa)Bir olay629

1/bbbb)Haricilik630

1/cccc)Bir davranış normunun veya borcun ihlâli631

1/dddd)İlliyet bağı631

1/eeee)Kaçınılmazlık631

1/ffff)Öngörülmezlik633

1/ccc)Mücbir sebebin hüküm ve sonuçları634

1/bb)Zarar görenin kusuru634

1/cc)Üçüncü kişinin kusuru637

4.Kusur641

a)Kusurun tanımı641

b)Kusur teorileri642

aa)Sübjektif kusur teorisi642

bb)Objektif (objektifleştirilmiş) kusur teorisi642

c)Sorumluluk hukukunda kusurun rolü643

d)Kusurun objektif ve sübjektif yönü644

aa)Kusurun objektif yönü644

bb)Kusurun sübjektif yönü = sorumluluk ehliyeti (ayırtetmegücü)645

e)Kusurun çeşitleri647

aa)Kast (Vorsatz)647

1/a)Tanım ve unsurları647

1/b)Kastın konusu648

bb)İhmal649

1/a)Kavram ve tanım649

1/b)Gösterilecek özenin ölçü ve derecesi650

f)İhmalin türleri652

aa)Genel olarak652

bb)Ağır ihmal653

cc)Hafif ihmal653

dd)Orta ihmal653

g)Bilinçli ihmal-bilinçsiz ihmal653

h)Kusuru ispat yükümlülüğü654

i)Kusur açısından ceza hukukuyla sorumluluk hukuku arasındaki ilişki654

j)Zarar görenin kusuru654

k)Üçüncü kişinin kusuru656

5.Hukuka aykırılık657

a)Genel bilgi657

b)Hukuka aykırılığı açıklayan teoriler657

aa)Sübjektif teori657

bb)Objektif teori658

c)Hukuka aykırılığın tanımı ve unsurları660

aa)Tanımı660

bb)Hukuka aykırılığın unsurları661

1/a)Hukuka aykırılığın olumlu unsuru661

1/aa)İhlâl edilen norm kamu hukuku veya özel hukuk kökenli

bir davranış kuralı olabilir662

1/bb)İhlâl edilen norm yazılı ve yazılı olmayan davranış kuralı

olabilir662

1/aaa)Yazılı davranış kuralları662

1/bbb)Yazılı olmayan davranış kuralları663

1/aaaa)Tehlike kuralı (Gefahrensatz)664

1/bbbb)Diğer kurallar665

1/cc)İhlâl edilen norm emredici bir davranış kuralı olmalıdır665

d)TBK. m. 49/I'e göre hukuka aykırılık teşkil eden haller666

aa)Temel koruma normları ile doğrudan doğruya korunan

hukukî varlıkların ihlâli (mutlak hakların ihlâli)666

bb)Hukukça korunan (diğer) menfaatlerin veya özel koruma normlarının

ihlâli normun koruma amacı ve hukuka aykırılık bağı teorileri669

cc)Ahlâka aykırı bir fiille kasten başkasına zarar verme674

1/a)Genel bilgi674

1/b)TBK. m. 49/II'nin uygulama şartları675

1/aa)Ahlâka aykırı bir fiil olmalıdır675

1/bb)Zarar, kasten verilmiş olmalıdır675

1/cc)Bir zarar doğmuş olmalıdır675

e)Hukuka uygunluk sebepleri676

aa)Genel olarak676

bb)Hukuka uygunluk sebeplerinin çeşitleri677

1/a)Kanunun verdiği yetkinin kullanılması

(kamu menfaatinin üstünlüğü)677

1/b)Özel hukuktan doğan bir hakkın kullanılması678

1/c)Zarar görenin (mağdurun) zarara razı olması678

1/d)Vekâletsiz iş görme681

1/e)Haklı savunma (Notwehr)682

1/aa)Haklı savunmanın şartları682

1/aaa)Haklı savunmada bulunan kişinin kendisinin veya

üçüncü bir kişinin şahıs ya da malvarlığına karşı

yönelmiş bir saldırı olmalıdır682

1/bbb)Saldırı devam etmelidir683

1/ccc)Saldırı hukuka aykırı olmalıdır683

1/ddd)Savunma ile saldırı arasında uygun bir denge

(bir orantı)  olmalıdır684

1/eee)Savunma fiili saldırgana karşı yapılmalıdır684

1/bb)Haklı savunmanın hüküm ve sonuçları684

1/f)Zorunluluk hali (Notstand)685

1/aa)Zorunluluk halinin şartları685

1/aaa)Şahsa veya mala yönelmiş açık ya da

yakın bir zarar tehlikesi mevcut olmalıdır685

1/bbb)Zarar tehlikesinin kaynağı, malına

zarar verilecek kişi olmamalıdır685

1/ccc)Zarar tehlikesi dolayısıyla yalnız üçüncü bir

kişinin malına zarar verilmiş olmalıdır686

1/ddd)Önlenecek zarar tehlikesi ile kişinin malına verilecek

zarar  arasında bir uygunluk (denge) olmalıdır686

1/eee)Zarar tehlikesinden kurtulma, üçüncü kişinin

malına zarar vermeden mümkün olmayacak

nitelikte olmalı, yani kaçınılmaz olmalıdır686

1/bb)Zorunluluk halinin hüküm ve sonuçları687

1/g)Kişinin hakkını kendi gücüyle koruması (Selbsthilfe)687

1/aa)Şartları687

1/aaa)Bir hakkın korunması687

1/bbb)Yetkili organların zamanında. müdahalesi

mümkün olmamalıdır688

1/ccc)Hakkın korunması için başka bir imkân mevcut olmamalıdır688

1/ddd)Güç kullanma uygun ve dengeli olmalıdır688

1/bb)Sonuçları688

f)Yapmama fiillerinde (olumsuz davranışlarda) hukuka aykırılık688

g)Kusur ve hukuka aykırılık kavramları arasındaki farklar689

§ 30.KUSURSUZ SORUMLULUK (SEBEP SORUMLULUĞU)690

I.KUSURSUZ SORUMLULUĞUN TÜRLERİ690

1)Hakkaniyet sorumluluğu690

a)Ayırt etme gücü bulunmayan kişilerin verdiği zarardan sorumluluk690

aa)Genel bilgi ve sorumluluğun niteliği690

bb)Sorumluluğun şartları692

1/a)Sorumluluğun genel şartları692

1/b)Sorumluluğun özel şartları692

1/aa)Zarar veren, ayırt etme gücünden yoksun olmalıdır692

1/bb)Hakkaniyet, tazminat verilmesini gerektirmelidir692

II.ÖZEN SORUMLULUĞU (OLAĞAN SEBEP SORUMLULUĞU)693

1.Genel bilgi693

2.Özen sorumluluğu halleri694

a)Adam çalıştıranın sorumluluğu694

aa)Genel bilgi694

bb)Sorumluluğun niteliği695

cc)TBK. m. 66 ve 116 arasındaki ilişki696

dd)Sorumluluğun şartları698

l/a)Genel şartlar698

l/aa)Zarar698

1/bb)Uygun illiyet bağı698

1/cc)Hukuka aykırılık698

1/b)Özel Şartlar699

1/aa)Çalıştıranla çalışan arasında bir çalıştırma (bağımlılık)

ilişkisi mevcut olmalıdır699

1/bb)Zarar, çalışanın işi gördüğü sırada hukuka aykırı

bir davranışıyla meydana gelmelidir699

l/cc)Adam çalıştıran. kurtuluş kanıtı getirememiş olmalıdır704

1/aaa)Çalışanın seçiminde gerekli özenin gösterilmiş olması705

l/bbb)İşle ilgili talimat vermede gerekli özenin

gösterilmiş olması706

1/ccc)Denetlemede gerekli özenin gösterilmiş olması706

1/ddd)İşletme düzeninin zararın doğmasını önlemeye

elverişli olması707

1/dd)İlliyet bağının kesilmesi (Sorumluluktan kurtulma)717

ee)Adam çalıştıranın çalışana rücuu717

b)Hayvan bulunduranın sorumluluğu718

aa)Genel bilgi ve sorumluluğun niteliği718

bb)Sorumluluğun şartları719

1/a)Genel şartlar719

1/aa)Zarar719

1/bb)Uygun illiyet bağı720

1/cc)Hukuka aykırılık720

1/b)Özel şartlar720

l/aa)Hayvan bulundurma ilişkisi (sorumlu kişi)720

1/bb)Zarar, bir hayvan hareketinden (fiilinden) doğmuş olmalıdır721

1/cc)Hayvan bulunduran kurtuluş kanıtı getirememiş olmalıdır723

cc)Hayvan bulunduranın rücu hakkı724

dd)Taşınmaz zilyedinin hayvanı hapis ve öldürme hakkı725

c)Ev Başkanının sorumluluğu725

aa)Genel bilgi ve sorumluluğun niteliği725

bb)Sorumluluğun şartları727

1/a)Sorumluluğun genel şartları727

1/aa)Zarar727

1/bb)Uygun illiyet bağı727

1/cc)Hukuka aykırılık727

1/b)Sorumluluğun özel şartları728

1/aa)Ev başkanlığı ilişkisi bulunmalıdır728

1/bb)Zarara, küçüğün, kısıtlının, akıl hastası veya

akıl zayıfının fiilî (davranışı) sebep olmalıdır730

1/cc)Kurtuluş kanıtı getirilmemiş olmalıdır731

cc)Ev başkanının rücu hakkı732

e)Yapı malikinin sorumluluğu732

aa)Genel bilgi, sorumluluğun niteliği732

bb)Sorumluluğun şartları735

1/a)Genel şartlar735

1/aa)Zarar735

1/bb)Uygun illiyet bağı735

1/cc)Hukuka aykırılık736

1/b)Sorumluluğun özel şartları736

1/aa)Sorumlu ile yapı eseri arasında mülkiyet ilişkisi bulunmalıdır736

1/bb)Bir yapı eseri (bina veya diğer yapı eseri) mevcut olmalıdır739

1/aaa)Yapı eseri kavramı739

1/bbb)Yapı eserinin yapımı bozuk veya bakımı

eksik olmalıdır742

1/ccc)Kanun, malike kurtuluş kanıtı getirme hakkı

tanımamıştır744

cc)Malikin rücu hakkı744

dd)Zarar tehlikesini önleme (güvenlik önlemleri)745

f)Taşınmaz malikinin sorumluluğu745

aa)Genel bilgi ve sorumluluğun niteliği745

bb)Sorumluluğun şartları749

1/a)Sorumluluğun genel şartları749

1/aa)Bir zarar doğmuş olmalıdır749

1/bb)Zarar ile taşkın kullanma arasında uygun illiyet bağı 

bulunmalıdır750

1/cc)Taşkın kullanma hukuka aykırı olmalıdır750

1/b)Sorumluluğun özel şartları751

1/aa)Müspet şartlar751

1/aaa)Taşınmaz mal üzerinde bir aynî hak olmalıdır751

1/bbb)Taşkın bir kullanma söz konusu olmalıdır753

1/bb)Menfî şartlar (sorumluluktan kurtulma)758

III.TEHLİKE SORUMLULUĞU (GEFAEHRDUNGSHAFTUNG)759

1.Genel bilgi759

2.Karayolları trafik kanununa göre motorlu araç işleteni ile

araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu760

a)Araç işletenin, teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukukî niteliği760

aa)Genel olarak760

bb)Tehlike sorumluluğu760

cc)Özen sorumluluğu762

dd)Kusur sorumluluğu763

ee)Genel hükümlere göre sorumluluk764

ff)Sistemin değerlendirilmesi764

b)Sorumluluğun şartları765

aa)Sorumluluğun genel şartları765

aaa)Bir zarar doğmuş olmalıdır765

bbb)Bu zarar bir trafik kazasından doğmuş olmalıdır767

ccc)Kaza ve zarara motorlu bir araç sebep olmalıdır769

aaaa)Kavram769

bbbb)Unsurları769

1/a) Hareket unsuru769

1/b) Makine (kendi itici) gücüyle hareket unsuru769

1/c) Toprak üzerinde (karada) hareket unsuru769

ddd)Kaza (zarar) ile motorlu araç arasında uygun illiyet bağı

bulunmalıdır771

bb)Sorumluluğun özel şartları772

aaa)İşleten ve araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi772

aaaa)Araç işleten772

bbbb)İşleten çeşitleri774

1/a)Gerçek işleten774

1/aa)Araç sahibi774

1/bb)Aracın mülkiyeti muhafaza kaydıyla alıcısı775

l/cc)Aracın uzun süreli kiracısı, ariyet ve rehin alanı775

1/dd)Adı, trafik belgesinde yazılı kişiler776

1/ee)Adına sigorta poliçesi düzenlenen kişiler776

1/ff)Birden çok işleten776

1/b)Farazî işleten777

1/aa)Motorlu araçla ilgili meslekî faaliyette bulunan

kişiler777

1/bb)Yarış düzenleyicileri777

1/cc)Motorlu aracı çalan veya gasbeden kişiler778

1/dd)Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri780

1/c)İşleten ve teşebbüs sahibinin sorumlu olduğu kişiler780

1/aa)Genel bilgi780

1/bb)Sürücü781

1/cc)Diğer yardımcılar783

cccc)Araç işleticisinin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi kavramı783

bbb)Zarara motorlu aracın işletilmesi veya kanunda öngörülen

diğer bir olay sebep olmalıdır784

aaaa)Zarara, motorlu aracın işletilmesi sebep olmalıdır784

1/a)İşletme (işletilme) kavramı784

1/b)Hareket halindeki araçlarda işletme kavramı786

1/c)Duran araçlarda işletme kavramı788

bbbb)Zarara, İşletilme halinde olmayan bir araç sebep olmalıdır790

1/a)Genel bilgi790

1/b)Sorumluluğun şartları790

1/aa)Zarar, işletilme halinde olmayan motorlu

bir aracın sebep olduğu trafik kazasından

doğmalıdır791

1/bb)Zarar gören, kazaya, işletenin veya yardımcılarının kusurunun ya da aracın bozukluğunun sebep

olduğunu ispat etmelidir792

1/aaa)Kazaya işletenin veya yardımcılarının

kusuru sebep olmalıdır792

1/bbb)Kazaya, araçtaki bir bozukluk

sebep olmalıdır793

cccc)Zarara, kazadan sonra yapılan yardım çalışmaları

sebep olmalıdır794

ccc)İşleten kurtuluş kanıtı getirememiş olmalıdır796

aaaa)Genel olarak796

1/a)İşleten veya teşebbüs sahibi, kendisinin  ya da

eylemlerinden  sorumlu olduğu kişilerin kusursuz

olduğunu ispat zorundadır797

1/b)İşleten veya teşebbüs sahibi, araçtaki bir bozukluğun

kazayı  etkilemiş olmadığını ispat zorundadır798

1/c)İşleten veya teşebbüs sahibi, kazanın münhasıran

mücbir sebepten ileri geldiğini ispat zorundadır798

c)İşleten veya teşebbüs sahibinin sorumluluğunun azaltılması802

aa)Genel olarak802

bb)Zarar görenin kusuru802

cc)Hatır için taşıma veya aracın hatır için kullandırılması (verilmesi)803

d)Birden çok işleten veya teşebbüs sahibinin birbirlerine verdikleri 

zarardan sorumlulukları805

aa)Genel bilgi805

bb)Kişiye ilişkin sorumluluk (bedensel zarardan sorumluluk)807

cc)Şeye ilişkin zarardan sorumluluk808

dd)Müteselsil sorumluluk810

e)Üçüncü kişiye karşı birden çok zarar verenin sorumluluğu810

aa)Müteselsil sorumluluk (dış ilişki)810

bb)Müteselsil sorumluların birbirine rücuu (iç ilişki)812

aaa)Genel olarak812

bbb)Tehlike sorumluluklarının yarışması812

ccc)Tehlike sorumluluğu ile olağan sebep sorumluluğunun yarışması813

ddd)Tehlike sorumluluğu ile kusur sorumluluğunun yarışması814

eee)Sigortacının rücuu815

f)Malî sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu815

g)Yetkili mahkeme ve zamanaşımı818

§ 31. ZararIn Ve TazminatIn HesaplanmasI820

I.MADDÎ ZARARIN HESAPLANMASI820

1.Genel bilgi820

2.Zararın ispatı820

3.Zararın hesaplanacağı zaman822

4.Zarar miktarına faiz eklenmesi824

5.Zarardan yararların indirilmesi (denkleştirme)826

a)Genel bilgi826

b)Denkleştirmenin şartları828

aa)Zarar verici olay zarar gören lehine ekonomik bir yarar sağlamalıdır828

bb)Uygun illiyet bağı830

cc)Bir kanun hükmü veya tarafların iradesi, yararın denkleştirilmesine

karşı olmamalıdır831

6.Şeye ilişkin zararın hesaplanması836

a)Hesaplama yöntemleri836

b)Eşyanın yok olması veya hasara uğraması838

7.Kişiye ilişkin zararın hesaplanması841

a)Bedensel zararın hesaplanması842

aa)Kavram842

bb)Bedensel bütünlüğün ihlâlinden doğan maddî zarar çeşitleri843

aaa)Tedavi giderleri843

bbb)Kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar844

aaaa)Genel bilgi844

bbbb)Kazanç kaybı (çalışma gücünün geçici olarak kaybı)845

cccc)Çalışma gücünün sürekli olarak azalması veya yitirilmesi845

1/a)Çalışma gücündeki sürekli azalmanın

(kısmî kaybın) oranı845

1/b)Zarar görenin gelir durumu847

1/c)Çalışma süresi ve bunun başlangıç anı847

1/d)Ameliyat veya devamlı tedavi848

ccc)Ekonomik geleceğin sarsılması849

b)Adam öldürülmesinden doğan zararın hesaplanması

(destek kaybından doğan zarar)850

aa)Genel bilgi850

bb)Ölümün meydana geldiği an851

aaa)Ölüm derhal meydana gelmiştir (cenaze giderleri)851

bbb)Ölüm derhal meydana gelmemiştir851

cc)Destek kaybından doğan zarar852

dd)Tazminat talebinin hukukî niteliği852

aaa)Zarar verenin borcu bir nafaka borcu olmayıp,

sadece bir tazminat borcudur853

bbb)Tazminat talebi üçüncü kişilere devredilebilir853

ccc)Tazminat talebi rehnedilebilir853

ddd)Tazminat talebi mirasçılara geçebilir853

aaaa) Zarar verenin ölümü halinde853

bbbb) Destekten yoksun kalanların ölmesi halinde854

ee)Zararın şartları854

aaa)Destek ilişkisinin mevcudiyeti854

aaaa) Destek kavramı854

bbbb)Gerçek destek854

1/a)Tanım854

1/b)Gerçek destek çeşitleri aşağıdaki kişiler gerçek destek kavramına girerler855

1/aa)Eşlerin birbirine ve çocuklarına destek olması855

1/bb)Karının ve ananın destek olması856

1/aaa)Karının, kocanın desteği olması856

1/bbb)Ananın, çocukların desteği olması856

l/ccc)Çocuğun, ana ve babasının desteği olması856

1/ddd)Kardeşlerin birbirine destek olması856

1/eee)Evlilik dışı ilişki içinde yaşayan erkeğin,

kadının desteği olması857

cccc)Farazî destek857

bbb)Bakım gücü - bakım ihtiyacı858

aaaa) Bakım (destek) gücü858

bbbb) Bakım ihtiyacı858

ccc)Zararın hesaplanmasında gözönünde tutulacak faktörler859

aaaa)Desteğin gelir (malî) durumu859

bbbb)Yardım miktarı859

cccc)Desteğin (yardımın) devam süresi859

II.MADDî TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE HESAPLANMASI862

1.Genel olarak862

2.Tazminattan indirim sebepleri863

a)Kusur sorumluluğunda zarar verenin kusurunun ağırlığı-hafifliği863

b)Zarar görenin zarara razı olması865

c)Zarar görenin ortak veya kişisel kusuru866

aa)Genel bilgi866

bb)Zararın doğumuna yardım eden ortak kusur869

cc)Zararın artmasına yardım eden ortak kusur869

d)Tazminatın ödenmesinin zarar verenin malî durumunu kötüleştirmesi870

e)Diğer sebepler (olayın özellikleri)871

aa)Genel olarak871

bb)Beklenmedik (umulmayan) olaylar871

cc)Zarar görenin bünyevî istidatı873

dd)Uzak (zayıf) illiyet bağı874

ee)Zarar görenin çok yüksek bir gelire sahip olması874

ff)Hatır işleri875

3.Maddî tazminatın türleri875

a)Aynen tazmin-nakden tazmin875

b)Zararın sermaye veya irat şeklinde tazmin edilmesi878

c)Geçici ödemeler881

III.MANEVÎ TAZMİNAT881

1.Kavram881

2.Kişilik haklarını koruyan davalar883

3.Manevî tazminatın nitelik ve işlevini açıklayan görüşler885

a)Tatmin görüşü885

b)Ceza görüşü887

c)Telâfî görüşü887

4.Manevî tazminat talebinin devri; mirasçılara geçmesi889

5.Manevî tazminat davasının şartları891

a)TBK. m. 56'ya göre manevi tazminat davasının şartları892

aa)Bir adam öldürülmeli veya beden bütünlüğü ihlâl edilmelidir892

bb) Manevî bir zarar meydana gelmelidir892

cc)Uygun illiyet bağı bulunmalıdır892

dd)Hukuka aykırılık892

ee)Kusur ve olayın özellikleri893

b)TBK m. 58'e göre manevî tazminat davasının şartları894

aa)Genel bilgi894

bb)Şartları895

aaa)Kişilik hakkı ihlâl edilmiş olmalıdır895

bbb)İhlâl fiilinden manevî bir zarar doğmuş olmalıdır895

ccc)Hukuka aykırı bir fiil olmalıdır895

ddd)Zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır897

eee)Kusur şartı897

6.Manevî tazminatın hesaplanması898

7.Manevî tazminat türleri900

8.Manevî tazminat davasında taraflar901

a)Davacı901

b)Davalı903

9.Basının manevî zarardan sorumluluğu903

a)Genel bilgi903

b)Basın özgürlüğü904

c)Kişilik hakkı906

d)Basının manevî zarardan doğan sorumluluğunun şartları907

aa)Basında yayımlanan bir olay açıklaması (haber verme) veya

yorum ya da eleştiri, bir kişinin kişilik hakkını ihlâl etmelidir908

bb)İhlâl fiili, manevi bir zarar doğurmalıdır908

cc)Kişilik hakkının ihlâli ile gerçekleşen zarar arasında

uygun bir illiyet bağı bulunmalıdır908

dd)Zarar kusurlu bir davranışla verilmelidir908

ee)Basın yoluyla kişilik hakkının ihlâli, hukuka aykırı olmalıdır909

aaa)Doğruluk (gerçeğe uygunluk=objektiflik) unsuru911

bbb)Kamu yararına, genel menfaate uygunluk unsuru911

ccc)Güncellik unsuru912

ddd)Biçimsel uygunluk (ifade uygunluğu) unsuru912

§ 32.Müteselsil Sorumluluk

(Birden Çok Kişinin AynI Zarardan SorumluluĞu)913

I.KAVRAM VE TANIM913

II.MÜTESELSİL SORUMLULUĞU DOĞURAN SEBEPLER916

1.Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından

doğan müteselsil sorumluluk916

a)Birden çok kişinin kusuruna, dolayısıyla kusur sorumluluğuna

dayanan tazminat yükümlülüğü916

aa)Birden çok kişinin ortak kusur sorumluluğuna dayanan

tazminat yükümlülüğü916

bb)Birden çok kişinin bağımsız kusur sorumluluğuna dayanan

tazminat yükümlülüğü920

b)Birden çok kişinin kusursuz sorumluluğa dayanan tazminat yükümlülüğü921

c)Birden çok kişinin sözleşme sorumluluğuna dayanan tazminat yükümlülüğü921

2.Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması921

III.MÜTESELSİL SORUMLULUĞUN HÜKÜM VE SONUÇLARI922

1.Genel olarak922

2.Dış ilişki müteselsil sorumluluk ilkesi922

a)Zarar görenin zarar verenlere karşı durumu, özellikle talep hakkının

yarışması922

b)Zarar verenlerin zarar gören karşısındaki durumları923

aa)Genel olarak923

bb)Ortak ve kişisel def’ilerin ileri sürülmesi923

3.İç ilişki (zarar verenlerin birbirine karşı rücu ilişkisi)927

a)Müteselsil sorumluların aynı zarara aynı tür sebeple

birlikte neden olmaları halinde uygulanacak rücu düzeni928

b)Çeşitli sebeplerden doğan müteselsil sorumlulukta rücu düzeni929

aa)Genel olarak929

bb)Rücu kategorileri930

§ 33. Ceza Hukuku İle MedenÎ Hukuk ArasIndaki İlişki933

§ 34. Tazminat Talebinin ZamanaşImI937

I.GENEL BİLGİ937

II.İKİ YILLIK NİSPÎ SÜRE937

III.ON YILLIK MUTLAK SÜRE940

IV.CEZA ZAMANAŞIMI (OLAĞANÜSTÜ) SÜRESİ942

V.ZARAR GÖRENİN DAİMİ DEF’İ HAKKI944

VI.RÜCU İSTEMİNİN TÂBİ OLDUĞU ZAMANAŞIMI945

1)Genel olarak945

a)İki yıllık süre945

b)On yıllık süre946

§ 35.Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri947

I.Genel Bilgi947

Iı.Sebepsiz Zenginleşme İlişkisinin Tarafları949

Iıı.Sebepsiz Zenginleşme Davasının Amacı, Hukukî Niteliği950

1.Sebepsiz zenginleşme davasının amacı950

2.Sebepsiz zenginleşme davasının hukukî niteliği951

a)Sebepsiz zenginleşme davası kişisel nitelikte bir davadır951

b)Sebepsiz zenginleşme davası aslî, bağımsız nitelikte bir davadır952

Iv.Sebepsiz Zenginleşme Davasının Benzer Davalarla İlişkisi954

1.Sebepsiz zenginleşme davasının istihkak (mülkiyet) davası ile ilişkisi954

2.Sebepsiz zenginleşme davasının sözleşmeden doğan alacak davası ile ilişkisi955

3.Sebepsiz zenginleşme davasının haksız fiil davası ile ilişkisi958

4.Sebepsiz zenginleşme davasının vekâletsiz işgörme ile ilişkisi960

V.Sebepsiz Zenginleşmeyi Doğuran Olaylar963

1.Edimin ifasından (kazandırmadan) doğan zenginleşme964

2.Müdahaleden doğan zenginleşme965

3.Umulmayan olaydan doğan zenginleşme965

a)Üçüncü kişinin fiilinden doğan zenginleşme966

b)Bir tabiat olayından doğan zenginleşme966

Vı.Sebepsiz Zenginleşmenin Şartları966

1.Borçlunun malvarlığında bir zenginleşme meydana gelmiş olmalıdır967

a)Zenginleşme kavramı967

b)Zenginleşme türleri968

aa)Müspet zenginleşme969

aaa)Aktifin artması969

bbb)Pasifin azalması971

bb)Menfî zenginleşme971

cc)Objektif zenginleşme972

dd)Sübjektif zenginleşme973

2.Bu zenginleşme bir başkasının malvarlığından veya

emeğinden meydana gelmiş olmalıdır974

a)Genel bilgi974

b)Klâsik görüş975

c)Yeni görüşler978

aa)Genel bilgi978

bb)Yetki (özgüleme) içeriği görüşü (Zuweisungsgehaltstheorie)978

cc)Hukuk alanının ihlâli görüşü (Beeintraechtigungstheorie)979

dd)Hukuka aykırılık görüşü (Widerrechtlichkeitstheorie)981

3.Zenginleşme ile zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalıdır982

4.Zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır984

a)Genel bilgi984

b)Haklı bir sebep olmaksızın meydana gelen zenginleşmeler985

aa)Kazandırmadan (edimin ifasından) doğan zenginleşmenin haksızlığı985

aaa)Hukukî sebebin geçersiz olması986

1/a) Hukukî işlem kurulmamıştır986

1/b) Hukukî işlem eksik kurulmuştur987

1/c) Hukukî işlem geçersizdir987

bbb)Hukukî sebebin gerçekleşmemiş olması987

ccc)Hukukî sebebin sona ermesi988

ddd)Borçlanılmayan bir edimin yanlışlıkla ifa edilmesi

(Condictio İndebiti)988

1/a)İfa edilmesi gereken bir borç bulunmamalıdır989

1/b)İfa eden, ifa kastıyla hareket etmelidir989

1/c)İfa eden, borçlanılmamış olan edimi isteyerek yerine

getirmelidir990

1/d)İfa eden, borcun varlığı hakkında yanılmış olmalıdır990

bb)Müdahaleden doğan zenginleşmenin haksızlığı991

cc)Umulmayan bir olaydan doğan zenginleşmenin haksızlığı992

Vııı.Zenginleşenin Geri Verme Borcu992

1.Geri verme borcunun konusu992

2.Geri verme borcunun kapsamı995

a)Genel olarak995

b)Kötüniyetli zenginleşenin geri verme borcunun kapsamı997

aa)Genel bilgi997

bb)Geri verilecek zenginleşmenin hesaplanması997

aaa)Zenginleşmenin hesaplanacağı tarih997

bbb)Zenginleşmeyi oluşturan aktif unsurlar998

1/a)Zenginleşmeyi oluşturan ilk değer (Muttersache)998

1/b)İkame değer (Surrogat)999

1/c)Ürünler (hukukî ve tabiî ürünler) ve kullanma yararları999

ccc)Zenginleşmeden düşürülecek unsurlar (indirim kalemleri = Abzugsposten)1001

c)İyiniyetli zenginleşenin geri verme borcunun kapsamı1002

aa)Genel bilgi1002

bb)İade edilecek zenginleşmenin hesaplanması1003

aaa)Zenginleşmenin hesaplanacağı tarih1003

bbb)Zenginleşmeyi oluşturan aktif unsurlar (Aktivposten)1004

1/a)Zenginleşmeyi oluşturan ilk değer1004

1/b)İkame değer1005

1/c)Ürünler (hukukî ve tabiî ürünler) ve kullanma yararları1005

ccc)Zenginleşmeden düşürülecek değerler (indirim kalemleri)1006

1/a)Zenginleşmenin edinilmesi, korunulması ve 

geri verilmesi için yapılan giderler1007

1/b)Zenginleşmenin sebep olduğu zararların düşülmesi1007

1/c)Geri istemenin sebep olduğu zararların düşülmesi1007

1/d)Hasar sorunu1008

ddd)Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde geri vermenin hesaplanması1008

3.Zenginleşenin Giderleri İsteme Hakkı1010

Ix.Sebepsiz Zenginleşme Davasının Açılamayacağı Haller1011

1.Zamanaşımına uğramış bir borcun ifası1011

2.Ahlâkî bir ödevin yerine getirilmesi1012

3.Diğer eksik borçların ifası1012

4.Hukuka veya ahlâka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey1012

a)Hukuka veya ahlâka aykırı bir sonuç1013

b)Hukuka veya ahlâka aykırı bir sonuç elde etme kastı1014

c)Tasarruf işleminin yapılmış olması1014

X.Sebepsiz Zenginleşme Davasının Zamanaşımı1015

1.Zamanaşımı süreleri1015

a)İki yıllık süre1015

b)On yıllık süre1016

2.Sebepsiz zenginleşme def'î1018

5. İkinci Bölüm

BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ

6. Birinci Ayırım

BORÇLARIN İFASI

§ 36. İFA1020

I.İFA KAVRAMI1020

II.İFANIN HUKUKİ NİTELİĞİ1022

1. Genel sözleşme görüşü1023

2. Maddî fiil görüşü1024

3. Sınırlı sözleşme görüşü1025

III.İFANIN TARZI (İFANIN UNSURLARI)1029

1.İfanın konusu1029

a)İlke1029

b)İstisna İfa ikameleri1031

aa)Seçimlik yetki1032

bb)İfa yerine geçen edim1032

cc)İfa amacıyla yapılan edim1033

c)Kısmî ifa1035

aa)Kavram1035

bb)Alacaklının kısmî ifayı red hakkı1037

aaa)Edim bir bütün olarak ifası gereken bir edim olmalıdır1037

bbb)Borcun tamamı muaccel olmalıdır1037

ccc)Borcun tamamı çekişmesiz olmalıdır1038

cc)Kısmî ifayı kabul yükümlülüğü1038

aaa)Sözleşme kısmî ifaya izin vermekte ise1038

bbb)Edimin niteliği kısmî ifaya elverişli ise1038

ccc)Dürüstlük kuralı kısmî ifaya izin vermekte ise1038

ddd)Ticari teamül kısmî ifaya izin vermekte ise1039

eee)Borçlu borcun bir kısmına itiraz etmişse, alacaklı kalan kısmını

kabul zorundadır1039

fff)İcra ve iflâs Kanunu kısmî ifaya izin vermekte ise1039

ggg)Kefalet hukukuna göre alacaklı kısmî ifayı kabul zorunda ise1039

hhh)Ticaret Kanununa göre de çek ve poliçe alacaklısı kısmî

ifayı kabul zorunda bulunmaktadır. (TTK. m. 709/II, 783).1039

dd) Kısmî ifanın sonuçları1039

2.İfanın tarafları1040

a)İfada bulunacak kişi1040

aa)Genel bilgi1040

bb)İfada üçüncü kişinin rolü1042

aaa)Borçlunun bilgi ve izni içinde yapılan ifa1042

bbb)Borçlunun bilgi ve iradesi dışında yapılan ifa1043

cc)Üçüncü kişinin ifasının sonuçları1044

aaa)Alacaklı ile borçlu arasındaki ilişki1044

bbb)Üçüncü kişiyle borçlu arasındaki ilişki1046

1/a)Halefıyet1047

1/aa)Genel olarak1047

1/bb)Borçlunun iradesine dayanan halefiyet1049

1/cc)Kanuna dayanan halefiyet1049

1/aaa)Üçüncü kişinin hukukî bir yükümlülüğünün

bulunmadığı hallerde halefiyet1049

1/bbb)Üçüncü kişinin hukukî bir yükümlülüğünün

bulunduğu hallerde halefiyet1050

1/dd)Halefiyetin hüküm ve sonuçları1051

b)İfa yapılacak kişi1051

aa)Kural: Alacaklının şahsına ifa1051

bb)İstisna: Üçüncü kişiye ifa1053

aaa)Borçlunun üçüncü kişiye ifa yükümlülüğü1053

1/a) Kanun gereği üçüncü kişiye ifa1053

1/b) Sözleşme gereği üçüncü kişiye ifa1053

1/c) Alacaklının talimatı üzerine üçüncü kişiye ifa1054

1/d) Hâkimin talimatı üzerine üçüncü kişiye ifa1054

bbb)Borçlunun üçüncü kişiye ifada bulunma hakkı1054

1/a) Alacaklının borçluya verdiği yetki gereği1054

1/b) Kanun gereği1055

3. İfa yeri1055

a)Kavram1055

b)İfa yerinin belirlenmesi1058

aa)Tarafların ifa yerini belirlemesi1058

bb)Durumun gereğine göre ifa yerinin belirlenmesi1059

cc)Kanuna göre ifa yerinin belirlenmesi1060

aaa)Para borçlarında ifa yeri1060

bbb)Parça borçlarında ifa yeri1062

ccc)Diğer borçlarda ifa yeri1062

c)İfa yerine göre borçların sınıflandırılması1063

aa) Aranacak borçlar1063

bb) Götürülecek borçlar1063

cc) Gönderilecek borçlar1063

4.İfa zamanı1064

a)Kavram1064

b)İfa zamanının belirlenmesi1066

aa)Süreye bağlı borçlarda ifa zamanının belirlenmesi1067

aaa) İfa zamanının taraflarca belirlenmesi1067

bbb) İfa zamanının işin niteliğine göre belirlenmesi1069

ccc) İfa zamanının kanunla belirlenmesi1069

bb) Süreye bağlı olmayan borçlarda ifa zamanı1069

c)İfa zamanını uzatma sözleşmesi (Stundungsvertrag)1069

d)Erken ifa1071

aa)Sözleşme hükümleri ve niteliği1072

bb)Durumun gereği.1072

cc)Kanun hükümleri1072

e)Vade ve sürenin hesaplanması1073

f)İş günlerinde ve iş saatlerinde ifa yükümlülüğü1074

aa)İş günlerinde ifa yükümlülüğü1074

bb)İş saatlerinde ifa yükümlülüğü1076

IV.PARÇA VE ÇEŞİT BORÇLARININ İFASI1077

1.Kavram1077

2.Parça ve çeşit borcu ayırımının hukukî sonuçları1079

a)İfa sorunu1079

b)Hasar sorunu1081

V.SEÇİMLİK BORÇLARIN İFASI1082

1.Kavram1082

2.Seçim hakkı1084

a)Seçim hakkının hukukî niteliği1084

b)Seçim hakkını kullanacak kişiler1084

aa) Seçim hakkı alacaklıya aittir1085

bb) Seçim hakkı borçluya aittir1086

cc) Seçim hakkı üçüncü bir kişiye aittir1086

3.Edimlerden birinin imkânsızlaşması1087

a)Kusursuz imkânsızlık halleri1087

aa) Edimlerden biri baştan itibaren imkânsızlaşmıştır1087

bb) Edimlerden biri sonradan imkânsızlaşmıştır1087

b)Kusurlu sonraki imkânsızlık halleri1087

aa)Seçim hakkı borçluya ait olmakla birlikte, imkânsızlık alacaklının

kusuru sonucu doğmuştur1088

bb)Seçim hakkı alacaklıya ait olmakla birlikte, imkânsızlık borçlunun

kusurundan doğmuştur1088

cc)Borcun doğumundan sonra, fakat seçim hakkının kullanılmasından

önce bütün edimler imkânsızlaşmıştır1088

dd)Borcun doğumundan ve seçim hakkının kullanılmasından sonra

edimlerden biri imkânsızlaşmıştır1089

4. Seçimlik yetki (Alternativermächtigung)1089

VI.PARA VE FAİZ BORÇLARININ İFASI1091

1. Para borçları1091

a)Genel bilgi1091

b)Ülke parası veya yabancı para ile ödeme1093

aa)Para borçlarının Ülke parasıyla ödenmesi1094

bb)Borcun, yabancı ülke parası (döviz) ile ödenmesi1095

c)Altın ile ödeme1097

d)Para değerindeki düşmelere karşı korunma1097

aa)Yabancı para değer kaydı1098

bb)Altın değer kaydı1098

cc)Eşya (endeks) değer kaydı1098

2.Faiz borçları1099

a)Kavram1099

b)Faizin hukukî niteliği1100

c)Faiz borcunun kaynakları1101

d)Faiz oranı1101

aa)Anaparada faiz oranı1101

aaa)Kanunî faiz oranı1101

1/a)Ticari olmayan  işlerde kanunî faiz oranı1101

1/b)Ticari işlerde kanunî faiz oranı1102

bbb)Akdî faiz oranı1102

1/a)Ticari olmayan  işlerde akdî faiz oranı1102

1/b)Ticari işlerde akdî faiz oranı1103

bb)Temerrüt faizi1103

aaa) Ticari olmayan işlerde temerrüt faizi oranı1103

bbb) Ticari işlerde temerrüt faizi oranı1104

cc)Yabancı para borçlarında faiz1105

aaa)Bileşik (mürekkep) faiz1106

1/aa)Ticarî olmayan işlerde bileşik faiz1106

1/bb)Ticarî işlerde bileşik faiz1106

VII.KARŞILIKLI  BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA1107

1.Genel bilgi1107

2.Ödemezlik def’i (exceptio non adimpleti contractus)1107

a)Kavram1107

b)Ödemezlik def’inin şartları1109

aa)Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olmalıdır1109

aaa)Genel bilgi1109

bbb)Edimler arasında karşılık ilişkisi bulunmalıdır1109

ccc)Edimler arasında değişim (mübadele) ilişkisi bulunmalıdır1111

bb)Karşılıklı edimler mevcut ve muaccel olmalıdır1113

cc)Tarafların edimleri aynı zamanda ifa yükümlülüğü bulunmalıdır1115

aaa)Aynı anda ifa karinesi1115

bbb)Öncelikle ifa yükümlülüğü1115

1/a)Tarafların edimlerinin aynı anda muaccel olması1115

1/b)Edimin ifasını talep eden alacaklının öncelikle

ifa yükümlülüğü1116

1/aa)Sözleşmeden doğan öncelikle ifa yükümlülüğü1116

1/bb)Kanundan doğan öncelikle ifa yükümlülüğü1116

1/cc)Teamülden doğan öncelikle ifa yükümlülüğü1116

c)Ödemezlik def’inin sonuçları1116

3.Taraflardan birinin ifa güçsüzlüğü halinde ödemezlik def’i1119

a)Genel olarak1119

b)İfa güçsüzlüğü nedeniyle ödemezlik def’inin şartları1120

aa)Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olmalıdır1120

bb)Borçlu ifa güçsüzlüğüne düşmelidir1121

cc)Karşı tarafın hakları tehlikeye düşmüş olmalıdır1123

dd)Hakkı tehlikeye düşen taraf borcunu henüz ifa etmemiş olmalıdır1123

c)İfa güçsüzlüğü nedeniyle ödemezlik def’inin hüküm ve sonuçları1123

aa)Güvence gösterilinceye kadar borcun ifasından kaçınma hakkı1123

bb)Sözleşmeden dönme hakkı1124

4.İfanın hüküm ve sonuçları1125

VIII.İFANIN İSPATI1126

1.Genel olarak1126

2.Borçlunun makbuz isteme hakkı1127

a)Makbuz kavramı1127

b)Makbuzun tâbi olduğu şekil1128

c)Makbuzun içeriği1129

d)Makbuzun hüküm ve sonuçları1129

3.Senedin geri verilmesini isteme hakkı1130

4.Senedin iptalini isteme hakkı1131

5.Senedin geri verilmesinin doğurduğu sonuçlar1132

6.Para borçlarında yapılan  ödeme ve mahsuba ilişkin bazı kurallar1133

IX.ALACAKLININ TEMERRÜDÜ (GLAEUBIGERVERZUG)1134

1.Kavram1134

2.Alacaklının temerrüdünün şartları1138

a)Borçlu, edimi alacaklıya  gereği gibi önermiş olmalıdır1138

b)Alacaklı önerilen edimi kabulden kaçınmış olmalıdır1140

c)Alacaklının kabulden kaçınması haksız olmalıdır1140

3.Alacaklı temerrüdünün sona ermesi1141

4.İspat sorunu1141

5.Alacaklı temerrüdünün sonuçları1142

a)Genel bilgi1142

b)Genel sonuçlar1142

aa)Genel bilgi1142

bb)Borçlunun sorumluluğunun hafifletilmesi1143

cc)Hasarın alacaklıya geçmesi1143

dd)Mütemerrit alacaklının ödemezlik def'ini ileri sürememesi1144

ee)Alacaklı temerrüdünün, borçlu temerrüdünü sona erdirmesi1144

ff)Borçlunun masrafları alacaklıdan isteme hakkı1144

gg)Sözleşmeden doğan faizlerin işlemeye devam etmesi1144

c)Özel sonuçlar1145

aa)Borçlunun borçlanılan şeyi tevdi hakkı1145

aaa)Genel bilgi1145

bbb)Tevdiin şartları1145

1/a)Genel olarak1145

1/b)Tevdi, tevdi yerinde yapılmalıdır1146

ccc)Tevdiin hüküm ve sonuçları1147

bb)Borçlunun borçlanılan şeyi satma hakkı1147

aaa)Genel bilgi1147

bbb)Satışın şartları1148

1/a)Şeyin niteliği veya diğer sebepler1148

1/b)Borçlu, alacaklıya satışı önceden ihtar etmelidir1149

1/c)Hâkim satışa izin vermiş olmalıdır1149

ccc)Satışın hüküm ve sonuçları1150

cc)Borçlunun sözleşmeden dönme hakkı1150

aaa)Genel olarak1150

bbb)Dönme hakkı1151

ccc)Dönmenin sonuçları1151

7. İkinci Kısım

BORÇ İLİŞKİLERİNİN İFA EDİLMEMESİ

§ 37. BORÇ İLİŞKİSİNİN İFA EDİLMEMESİ VE SONUÇLARI1153

I.BORÇ İLİŞKİSİNİN İFA EDİLMEMESİ1153

II.BORÇ İLİŞKİSİNİN İFA EDİLMEMESİNİN SONUÇLARI1154

1.Aynen ifa (Borçlunun ifaya zorlanması)1154

a)İfa davası (Borçlanılan edimin aynen ifası)1155

b)Cebri icra1156

aa)Verme borçlarında1157

bb)İrade beyanında bulunma yükümlülüğünde1158

cc)Yapma ve yapmama borçlarında1159

2.Tazminat davası (Giderim davası)1161

3.Sözleşmeden dönme1162

III.SÖZLEŞMEDEN DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİNİN İHLÂLİ1162

1. Genel bilgi1162

2.İhlâl çeşitleri1163

a)Genel bilgi1163

b)Kusurlu sonraki ifa imkânsızlığı (Borcun hiç ifa edilmemesi)1163

c)Gereği gibi ifa etmeme1170

aa)Genel bilgi, özellikle sözleşmenin müspet ihlâli kavramı1170

bb)Gereği gibi ifa etmeme kavramı1173

aaa)Genel bilgi1173

bbb)Gereği gibi ifa etmeme türleri1174

aaaa)Kötü ifa (Schlechterfüllung)1175

bbbb)Yan yükümlülüklerin ihlâli1177

1/a) İfaya yardımcı yan yükümlülüklerin ihlâli1177

1/b) Koruma yükümlülüklerinin ihlâli1178

d)Bağımsız yapmama borçlarının ihlâli1179

e)Borçlunun vaktinden önce ifadan açıkça kaçınması1179

IV.SÖZLEŞMEDEN DOĞAN (AKDİ) SORUMLULUĞUN ŞARTLARI1179

1. Borca aykırı bir davranış olmalıdır (sözleşmenin ihlâli)1180

2.Bir zarar doğmuş olmalıdır1180

a)Genel bilgi1180

aa) Sözleşmenin ihlâlinden doğan maddi zarar1180

bb) Sözleşmenin ihlâlinden doğan manevi zarar1182

b)Maddî zararın unsurları1183

aa)İfa edilmeyen edimin değeri1183

bb)Giderler1184

cc)Diğer unsurlar1184

dd)Müspet zarar - menfi zarar1184

aaa) Müspet zarar1184

bbb) Menfi zarar1186

ee)Üçüncü kişinin zararı1187

3.Sözleşmenin ihlâli ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır1188

4.Borçlu, sözleşmeyi kusurlu olarak ihlâl etmelidir1189

a)Genel ilke Kusur sorumluluğu1189

aa)Genel olarak1189

bb)Akdî kusur kavramı1189

cc)Akdî kusurun çeşitleri1190

aaa) Kast1190

bbb) İhmal1191

dd)Akdî kusurun unsurları1191

aaa) Akdî kusurun sübjektif unsuru1191

bbb) Akdî kusurun objektif unsuru1192

ee) Kusurun ispatı1194

b)İstisna Kusursuz sorumluluk1196

V.TAZMİNATIN HESAPLANMASI1197

VI.BORÇLUNUN YARDIMCI KİŞİLERDEN DOLAYI SORUMLULUĞU1200

1. Genel bilgi1200

2. Borçlunun yardımcı kişilerden dolayı sorumluluğunun şartları1202

a)Borçlu ile zarar gören alacaklı arasında bir borç ilişkisi bulunmalıdır1202

b)Borçlu, borç ilişkisinden doğan borcun ifasını veya bir hakkın

kullanılmasını yardımcı kişiye bırakmış olmalıdır1204

aa)Borçlunun, borcun üçüncü kişi tarafından yerine getirilmesine

izin vermesi1204

bb)Üçüncü kişinin ifaya fiilen katılması1205

c)Borcun ifasının, hakkın kullanılmasının yardımcı kişiye bırakılması

caiz olmalıdır1210

d)Yardımcı kişi, alacaklıya kendisine verilen işi yürüttüğü sırada

zarar vermiş olmalıdır1210

e)Yardımcı kişinin davranışı, borçluya farazi bir kusur olarak

yükletilebilmelidir1212

f)Zarar1214

g)Uygun illiyet bağı bulunmalıdır1214

3.Hüküm ve sonuçları1215

a)Genel olarak1215

b)Borçlunun yardımcı kişiye rücu hakkı1215

c)Yardımcı kişiden dolayı sorumluluğun kaldırılması veya sınırlandırılması1216

VII.SORUMSUZLUK ANLAŞMASI (SORUMLULUKTAN KURTULMA

 ANLAŞMASI)1217

1.Genel bilgi1217

2.Sorumsuzluk anlaşmasının hukukî niteliği1218

3.Sorumsuzluk anlaşmasının geçerlilik şartları1219

a)Genel bilgi1219

b)Kast ve ağır ihmal halinde1220

c)Hafif ihmal halinde1220

aa)Alacaklı anlaşmanın yapıldığı sırada borçlunun hizmetinde bulunuyorsa1220

bb)Borçlunun sorumluluğu hükümet tarafından imtiyaz suretiyle

verilen bir işletmeden doğuyorsa1221

VIII.BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ1222

1.Genel bilgi ve kavram1222

2.Borçlu temerrüdünün şartları1224

a)Edimin ifası mümkün olmalıdır1225

b)Borç muaccel olmalıdır1125

c)Borçluya ihtar yapılmış olmalıdır1226

aa)İhtar kavramı1226

bb)İhtar yerine geçen durumlar1228

aaa)Belirli vâdeli borçlar1228

1/aaa)Belirli vâdenin taraflarca birlikte tespit edilmesi1229

1/bbb)Belirli vâdeyi tespit yetkisinin sözleşmede taraflardan

birine bildirim yoluyla tanınmış olması1229

cc)İhtara gerek olmayan haller1230

d)Alacaklı, edimi kabule hazır olmalıdır1230

e)Borçlunun edimi ifadan kaçınma hakkı bulunmamalıdır1231

f)İfa etmeme, borca aykırı bir davranış olmalıdır1231

3.Kusur gerekli değildir1232

4.Borçlu temerrüdünün hüküm ve sonuçları1232

a)Borçlu temerrüdünün genel sonuçları1232

aa)Kusursuz temerrüdün sonuçları1232

aaa)Aynen ifa yükümlülüğü1232

bbb)Para borçlarında temerrüt faizi ödeme yükümlülüğü1233

bb)Kusurlu temerrüdün sonuçları1235

aaa)Aynen ifa yükümlülüğü1235

bbb)Gecikmeden doğan zarardan sorumluluk (Gecikme tazminatı)1236

aaaa) Borçlu ifada gecikmiş (mütemerrit) olmalıdır1236

bbbb)Geç ifadan bir zarar doğmuş olmalıdır1237

cccc)Zarar ile geç ifa arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır1238

dddd)Zarar borçlunun kusurlu davranışından doğmuş olmalıdır1238

ccc)Beklenmedik hâlden (Kazadan) sorumluluk1239

aaaa)Genel olarak1239

bbbb)Beklenmedik hâlden doğan sorumluluktan kurtulma1239

1/aa) Kusursuzluğun ispatı1239

1/bb) Beklenmedik hâlin kaçınılmaz olduğunun ispatı1240

ddd)Para borçlarında aşkın zarardan (munzam zarardan) sorumluluk1240

aaaa) Genel bilgi1240

bbbb) Şartları1242

b)Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlunun temerrüdünün

hüküm ve sonuçları1243

aa)Genel olarak1243

bb)Alacaklının seçimlik haklarını kullanmasının şartları1244

aaa)Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olmalıdır1244

bbb)Borçlu temerrüde düşmüş olmalıdır1245

ccc)Alacaklı borçluya ek bir süre vermiş olmalıdır1245

ddd)Süre verilmesini gerektirmeyen durumlar1247

aaaa)Borçlunun durum ve tutumundan süre verilmesinin

etkisiz  kalacağı anlaşılmaktaysa1247

bbbb)Borçlunun temerrüdü sonunda borcun ifasının

alacaklı için  faydasız hale gelmesi1248

cccc)Ortada kesin vâdeli bir işlem var ise1248

eee)Borçlu kusurlu olmalıdır1249

fff)Verilen edilen süre içinde borç ifa edilmemiş olmalıdır1249

cc)Alacaklıya tanınan seçimlik hakların çeşitleri1250

aaa)Aynen ifa ile birlikte gecikme tazminatının istenmesi1250

bbb)Alacaklının aynen ifa ile birlikte gecikme tazminatından 

vazgeçme hakkı1251

aaaa)Genel olarak1251

bbbb)Aynen ifa ile birlikte gecikme tazminatından vazgeçen

alacaklının, borçluya karşı ikinci seçim hakkı1252

1/a)Müspet zararın tazminini isteme hakkı1252

1/b)Sözleşmeden dönme ve menfi tazminat isteme hakkı1255

l/aa)Alacaklının sözleşmeden dönme hakkı1255

1/bb)Alacaklının menfi zararın tazminini isteme hakkı1259

b)Kısmî temerrüt1263

c)Ard arda teslimli ve sürekli sözleşmelerde temerrüt1263

IX.SÖZLEŞME GÖRÜŞMELERİNDEN DOĞAN SORUMLULUK

 (CULPA IN CONTRAHENDO)1264

1.Kavram1264

2.Sorumluluğun hukukî niteliği1266

a)Haksız fiil görüşü1267

b)Sözleşmeden doğan sorumluluk görüşü1268

c)Kendine özgü sorumluluk görüşü1269

3.Sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk halleri1270

a)Kanunda düzenlenen görüşme sorumluluğu halleri1270

aa)Kendi kusuruyla yanılan tarafın, sözleşmeyi iptal etmesinden

dolayı karşı tarafın uğradığı zarardan sorumluluğu1270

bb)Temsil olunanın temsilciye verdiği temsil belgesini

geri almamasından dolayı iyiniyetli üçüncü kişilerin

uğradığı zarardan sorumluluk1271

cc)Yetkisiz temsilcinin sorumluluğu1271

dd)Başlangıçtaki imkânsızlık nedeniyle sözleşmenin butlanından

doğan zarardan sorumluluk1271

b)Doktrin ve uygulamada kabul edilen görüşme sorumluluğu halleri1272

aa)Görüşmeler sırasında kusurlu olarak yanlış bilgi verenin

sorumluluğu1272

bb)Bir kimsenin yapmayı asla düşünmediği bir sözleşme hakkında

kötüniyetli ve aldatıcı hareketlerle diğer bir kimsede sözleşme

yapma ümidi uyandırmaktan dolayı sorumluluğu1273

cc)Koruma yükümlülüklerinin ihlâlinden doğan görüşme sorumluluğu1274

4.Sözleşmeden doğan sorumlulukla sözleşme dışı sorumluluğun  yarışması1275

8. Üçüncü Kısım

§ 38.BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ1279

I.ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞME1279

1.Genel bilgi ve kavram1279

2. Üçüncü kişi yararına sözleşmenin geçerlik şartları1280

3. Üçüncü kişi yararına sözleşmenin çeşitleri1283

a) Eksik üçüncü kişi yararına sözleşme1283

b) Tam üçüncü kişi yararına sözleşme1284

aa)Genel olarak1284

bb)Tam üçüncü kişi yararına sözleşmenin benzer kurumlardan farkı1286

aaa)Temsilden farkı1286

bbb)Alacağın devrinden farkı1287

ccc)Havaleden farkı1287

cc)Tam üçüncü kişi yararına sözleşmenin hüküm ve sonuçları1288

aaa)Vaad ettiren ile vaad eden arasındaki ilişki (Karşılık ilişkisi)1288

bbb)Vaad ettiren ile üçüncü kişi arasındaki ilişki (Değer ilişkisi)1288

ccc)Vaad eden ile üçüncü kişi arasındaki ilişki1289

ddd)Üçüncü kişinin hukukî durumu1290

1/a) Üçüncü kişinin hakkı1290

1/b) Üçüncü kişinin hakkının özellikleri1290

4.Üçüncü kişiyi koruma etkili sözleşme1291

II.ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ (EDİMİNİ) ÜSTLENME1292

1.Genel bilgi1292

2.Benzer kurumlardan farkı1294

a)Garanti sözleşmesinden farkı1294

b)Kefaletten farkı1294

c)Temsilden farkı1295

d)Havaleden farkı1295

e)Borcun üstlenilmesinden farkı1296

3.Üçüncü kişinin fiilini üstlenmenin şartları1296

a)Bir üstlenme olmalıdır1296

b)Üçüncü kişinin bir edimi üstlenilmelidir1297

c)Sözleşmenin tarafları fiil ehliyetine sahip olmalıdır1298

4. Üçüncü kişinin fiilini üstlenmenin hüküm ve sonuçları1299

9. Dördüncü Bölüm

BORÇ İLİŞKİLERİNDE ÖZEL DURUMLAR

10. Birinci Kısım 

ŞARTA BAĞLI BORÇLAR

§ 39. ŞART KAVRAMI, ŞARTIN ÇEŞİTLERİ VE SONUÇLARI1301

I.şART KAVRAMI1301

1. Genel bilgi ve tanım1301

2.Şartın bazı kurumlardan farkı1303

a)“Sözleşme hükümleri” kavramından farkı1303

b)Hukukî şart kavramından farkı1303

c)Yükümlülükten farkı1304

d)Vâdeden farkı1305

3. Şart olarak gösterilen olayın nitelikleri1306

a)Şart, her şeyden önce tarafların iradesine dayanmalıdır.1306

b)Şartı oluşturan olay belirsiz bir olay olmalıdır1306

c)Olay geleceğe ilişkin bir olay olmalıdır1307

4.Şartın caiz olması1307

a)Kural: Şart özgürlüğü1307

b)İstisna: Şart yasağı (Şart kabul etmeyen işlemler)1308

c)Yasak şartlar1308

aa)Hukuka veya ahlâka aykırı şartlar1308

bb)İmkânsız şartlar1309

d) Anlamsız ve başkalarını rahatsız edici şartlar1309

5.Şartın çeşitleri1309

a)Olayın konusuna göre  şartın çeşitleri1310

aa) Olumlu ve olumsuz şartlar1310

bb) İradî, tesadüfî ve karma şartlar1310

b)Olayın sonuçlarına göre şartın çeşitleri1310

aa)Geciktirici şart1310

bb)Bozucu şart1310

6.Şartın hüküm ve sonuçları1313

a)Şarta bağlı hukukî işlemin şartın gerçekleşmesinden önceki

(askı durumundaki) hüküm ve sonuçları1313

aa)Geciktirici şarta bağlı hukukî işlemin şartın gerçekleşmesinden

önceki hüküm ve sonuçları1313

aaa)Geciktirici şarta bağlı borçlandırıcı işlemde1313

bbb)Geciktirici şarta bağlı tasarruf işleminde1315

bb)Bozucu şarta bağlı işlemin şartın gerçekleşmesinden önceki

(askı devresindeki) hüküm ve sonuçları1317

b)Şarta bağlı hukukî işlemin şartın gerçekleşmesinden sonraki

hüküm ve sonuçları1318

aa)Şartın gerçekleşmesi1318

aaa)Geciktirici şarta bağlı işlemin şartın gerçekleşmesinden

sonraki hüküm ve sonuçları1318

bbb)Bozucu şarta bağlı işlemin şartın gerçekleşmesinden

sonraki hüküm ve sonuçları1319

bb)Şartın gerçekleşmiş sayılması1320

cc)Şartın ortadan kalkması veya imkânsızlaşması1321

11. İkinci Kısım

CEZA KOŞULU, BAĞLANMA PARASI VE CAYMA PARASI

§ 40. CEZA KOŞULU1323

I.KAVRAM1323

II.HUKUKİ NİTELİĞİ1324

III.CEZA KOŞULUNUN BAĞLI OLDUĞU ŞEKİL1326

IV.CEZA KOŞULUNUN AMACI VE ÇEŞİTLERİ1326

1.Seçimlik ceza koşulu1326

2.İfaya eklenen ceza koşulu1328

3.İfayı engelleyen ceza koşulu (Wandelpön = dönme cezası)1328

V.CEZA KOŞULU İLE ZARAR ARASINDAKİ İLİŞKİ TAZMİNAT TALEBİ1329

1.Ceza koşulu isteminin zarardan bağımsızlığı1329

2.Aşkın (fazla) zararın giderilmesini isteme hakkı1330

VI.BORÇLUNUN AŞIRI CEZANIN İNDİRİLMESİNİ İSTEME HAKKI1331

1.Genel olarak1331

2.Aşırı cezanın indirilmesinin şartları1331

a)Geçerli bir ceza koşulu anlaşması bulunmalıdır1331

b)Ceza koşulu muaccel olmalıdır1331

c)Ceza henüz ifa edilmemiş olmalıdır1331

d)Ceza koşulu aşırı derecede yüksek olmalıdır1332

§ 41. BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI1334

I.BAĞLANMA PARASI (HAFTGELD)1334

II.CAYMA PARASI (REUGELD)1335

12. Üçüncü Kısım

BORÇLU VE ALACAKLININ BİRDEN ÇOK OLMASI

§ 42.BORÇLUNUN BİRDEN ÇOK OLMASI1337

I.BİRDEN ÇOK BORÇLUNUN MEVCUT OLDUĞU BORÇ İLİŞKİLERİ1337

1.Bireysel borç ilişkisi1337

2.Elbirliği halinde borç ilişkisi1338

II.BİREYSEL BORÇ İLİŞKİSİNİN ÇEŞİTLERİ1338

1.Bölünemeyen borç1339

2.Müteselsil borç1340

3.Kümülâtif borç1340

4.Kısmî borç1341

5.İkincil (Tali) borç1342

III.MÜTESELSİL BORÇ (SOLIDARSCHULD)1342

1.Tanım1342

2.Müteselsil borcun hukukî niteliği1343

3.Müteselsil borcun özellikleri1344

4.Müteselsil borcun doğuş sebepleri1345

a)Hukukî işlemden (sözleşmeden) doğan müteselsil borç1346

aa)Sözleşmenin kurulduğu sırada tarafların ortak irade

beyanlarından doğan müteselsil borç1346

bb)Borca katılma (birlikte borç üstlenme) yoluyla

meydana  gelen müteselsil borç1346

b)Kanundan doğan müteselsil borçlar1347

5.Müteselsil borcun hüküm ve sonuçları1348

a) Alacaklı ile borçlular arasındaki hukukî durum (dış ilişki)1348

aa)Alacaklının müteselsil borçlular karşısındaki hukukî durumu1348

bb)Müteselsil borçluların alacaklı karşısındaki hukukî durumları1349

aaa)Müteselsil borçluların sahip oldukları ortak def’i ve itirazlar1349

bbb)Müteselsil borçlulardan her birinin sahip olduğu

kişisel def’i ve itirazlar1350

ccc)Müteselsil borçluların bireysel davranışı1351

b)Borçlular arasındaki iç ilişki1353

aa)Borçluların birbirlerine karşı rücu hakkı1353

bb)Halefiyet1355

6.Müteselsil borcun sona ermesi1357

a)Müteselsil borcun alacaklı tatmin edilerek sona ermesi1357

b)Müteselsil borcun alacaklı tatmin edilmeksizin sona ermesi1358

7.Tam teselsül - Eksik teselsül1359

§ 43.ALACAKLININ BİRDEN ÇOK OLMASI1361

I.ELBİRLİĞİ HALİNDE ALACAK İLİŞKİSİ1361

II.BİREYSEL ALACAK İLİŞKİSİ1361

1.Bölünemeyen alacak1361

2.Kümülâtif alacak1362

3.Kısmî alacak1362

4.Müteselsil alacak1362

a)Kavram ve tanım1362

b)Doğuş sebepleri1363

c)Tarafların hukukî durumu1364

aa)Borçlunun hukukî durumu1364

bb)Alacaklının hukukî durumu1364

d)Müteselsil alacağın sona ermesi1366

14. Dördüncü Kısım

BORÇ İLİŞKİLERİNDE ALACAKLI VE

BORÇLU TARAFIN DEĞİŞMESİ

§ 44.ALACAĞIN DEVRİ VE BORCUN ÜSTLENİLMESİ1369

I.ALACAĞIN DEVRİ1370

1.Kavram1370

2.Alacağın devrinin çeşitleri1372

a)Kanunî devir1372

b)Yargısal devir1373

c)İradî devir1374

3.Devrin hukukî niteliği1374

a)Alacağın devri hukukî bir işlemdir1374

b)Alacağın devri bir tasarruf işlemidir1374

c)Alacağın devri sözleşmeye dayalı bir işlemdir1376

d)Alacağın devri sebebe bağlı bir işlemdir1376

4. Devrin esas ve şekle ilişkin şartları1379

a)Devrin esasa ilişkin şartları1379

b)Devrin şekle ilişkin şartları1380

5.Devrin konusu1381

a)Kural1381

b)İstisnalar1383

aa)Genel olarak1383

aaa)Kanuna göre devri yasak olan alacaklar1383

bbb)Sözleşmeye göre devri yasak olan alacaklar1384

ccc)Hukukî ilişkinin niteliğine göre devri yasak olan alacaklar1384

bb)Devir yasağına uymamanın hüküm ve  sonuçları1385

6.Devrin kapsamı1385

7.Devrin hüküm ve sonuçları1386

a)Devrin asli sonuçları1386

aa)Alacağın devralana geçmesi ve alacaklının değişmesi1386

bb)Devredenin garanti (tekeffül) borcu1386

cc)İspat araçlarını, özellikle yazılı delilleri (senet ve belgeleri) 

teslim borcu1387

b)Devrin yan sonuçları1387

aa)Öncelik haklarının asıl alacakla birlikte devralana geçmesi1387

bb)Yan (fer’i) hakların devralana geçmesi1388

cc)Düzenleyici (ikincil) hakların, özellikle yenilik doğuran hakların

geçmesi1388

c)Devralan ile borçlu arasındaki hukukî ilişki1388

aa)Borçlunun devre izin vermesi gerekli değildir1388

bb)Borçlunun def’i (savunma)  hakları1389

d)Devreden ile devralan arasındaki hukukî ilişki1391

II.BORCUN ÜSTLENİLMESİ (SCHULDÜBERNAHME)1391

1.Kavram1391

2.Çeşitleri1392

a)Borcun iç üstlenilmesi1393

aa)Kavram1393

bb)Borcu iç üstlenme sözleşmesi1393

cc)İç üstlenmesi sözleşmesinin hüküm ve sonuçları1395

b)Borcun dış üstlenilmesi (Externe Schuldübernahme)1396

aa)Kavram1396

bb)Sözleşmenin konusu1397

cc)Dış üstlenme sözleşmesinin tarafları1397

dd)Borcun dış üstlenilmesi sözleşmesinin kurulması1398

aaa)Öneri1398

bbb)Kabul1399

ee)Dış üstlenme sözleşmesinin şekli1399

ff)Borcun dış üstlenilmesinin hüküm ve sonuçları1400

aaa)Asli sonuçlar1400

bbb)Yan (fer’i) sonuçlar1400

ccc)Borcu üstlenenin savunmaları (def’i hakları)1401

c)Bir malvarlığının veya işletmenin devri yoluyla borcun üstlenilmesi1402

aa)Kavram1402

bb)Hüküm ve sonuçları1403

d)İşletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi1404

5.Borca katılma1404

a)Kavram1404

b)Hüküm ve sonuçları1405

6.Sözleşmenin devri1405

15. Beşinci Kısım

BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER

§ 45.GENİŞ ANLAMDA BORCUN, ÖZELLİKLE SÖZLEŞME

İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ1407

I.BOZMA SÖZLEŞMESİ (İKALE = AUFHEBUNGSVERTRAG)1408

II.FESİH (KÜNDIGUNG)1409

III.DÖNME (RÜCKTRITT)1410

IV.GERİ ALMA (WIDERRUF)1412

V.İPTAL (ANFECHTUNG)1412

§ 46.DAR ANLAMDA BORCUN SONA ERMESİ1413

I.GENEL OLARAK1413

II.DAR ANLAMDA BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER1413

1.Borcun yenilenmesi1413

a)Kavram1413

b)Yenilemenin şartları1414

aa)Eski bir borç mevcut olmalıdır1414

bb)Yeni bir borç kurulmalıdır1415

cc)Taraflar yenileme iradesine sahip olmalıdır1415

c)Yenileme karinesi yasağı1415

d)Cari hesap ile ilgili karine1416

e)Yenilemenin hukukî niteliği1417

f)Yenilemenin hukukî sonuçları1417

2.Alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi1418

a)Kavram1418

b)Birleşmenin hukukî sonucu1419

aa)Borç, kural olarak sona erer1419

bb)İstisnalar1420

cc)Borcun yeniden doğması1420

3.İbra1421

a)Kavram1421

b)İbranın hukukî niteliği1422

c)İbra sözleşmesinin unsurları1423

aa)Esasa ilişkin unsurlar1423

bb)İbra sözleşmesinin şekli1424

d)İbranın sonuçları1424

4.Takas (Verrechnung)1425

a)Kavram1425

b)Takasın hukukî niteliği1425

c)Takasın çeşitleri1426

d)Takasın şartları1426

aa)Olumlu şartlar1427

aaa)Takas edilecek borçlar karşılıklı olmalıdır1427

bbb)Takas edilecek borçlar para borcu veya özdeş borç

(aynı türden borç) olmalıdır1428

ccc)Takas edilecek borçlar muaccel olmalıdır1429

ddd)Takas edilecek borç dava edilebilir bir borç olmalıdır1430

bb)Olumsuz şartlar1430

aaa)Taraflar, takas hakkını sözleşme ile ortadan kaldırmış 

olmamalıdır1430

bbb)Kanun takas hakkını ortadan kaldırmış olmamalıdır1431

e)Takasın sonuçları1431

5.Zamanaşımı (Verjährung)1433

a)Kavram1433

b)Zamanaşımının şartları1436

aa)Zamanaşımına tâbi bir alacak olmalıdır1436

bb)Zamanaşımı süresi geçmiş olmalıdır1437

aaa) Sürenin işlemeye başlaması1437

aaaa) Kural1437

bbbb) İstisna1438

bbb) Zamanaşımı sürelerinin sözleşme ile değiştirilememesi1439

ccc) Sürenin hesaplanması1440

aaaa)Olağan zamanaşımı süresi1441

bbbb)Olağanüstü zamanaşımı süresi1441

1/a)Kira bedelleri, anapara faizleri ve

ücret gibi diğer dönemsel edimler.1441

1/b)Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki

konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki

yeme içme bedelleri.1441

1/c)Küçük sanat işlerinden ve küçük çapta

perakende satışlardan doğan alacaklar.1441

1/d)Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve

ortakların birbirleri veya kendileri ile

ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri,

temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar

arasındaki alacaklar.1442

1/e)Vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden,

ticari simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar.1442

1/f)Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla

hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar.1442

cccc)Diğer olağanüstü zamanaşımı süreleri1442

1/a)Haksız fiilden doğan tazminat alacaklarında1442

1/b)Sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak hakkı1442

1/c)Ayıptan doğan alacak hakkı1443

c)Zamanaşımının durması ve kesilmesi1443

aa)Zamanaşımının durması1443

aaa)Genel olarak1443

bbb)Zamanaşımını durduran sebepler1444

aaaa)Velayet süresince, çocukların ana ve babalarından 

olan alacakları için.1444

bbbb)Vesayet süresince, vesayet altında bulunanların

vasiden veya vesayet işlemleri sebebiyle Devletten olan

alacakları için.1444

cccc)Evlilik devam ettiği sürece, eşlerin diğerinden olan

alacakları için.1444

dddd)Hizmet ilişkisi süresince, ev hizmetlilerinin onları

çalıştıranlardan olan alacakları için.1444

eeee)Borçlu, alacak üzerinde intifa hakkına sahip olduğu

sürece.1445

ffff)Alacağı, Türk mahkemelerinde ileri sürme imkânının

bulunmadığı sürece.1445

gggg)Alacaklı ve borçlu sıfatının aynı kişide birleşmesinde,

birleşmenin ileride geçmişe etkili olarak ortadan kalkması durumunda, bu durumun ortaya çıkmasına kadar geçecek

sürece.1445

bb)Zamanaşımının kesilmesi1445

aaa)Genel olarak1445

bbb)Zamanaşımını kesen sebepler1446

aaaa)Borçlunun fiiline dayanan kesilme sebepleri1446

bbbb)Alacaklının fiiline dayanan kesilme sebepleri1446

1/a)Alacaklının alacağını dava veya def’i yoluyla

mahkeme ya da hakem önünde ileri sürmesi1446

1/b)Alacaklının icra takibinde bulunması1447

1/c)Alacaklının  borçlu aleyhine iflâs masasına

başvurması da zamanaşımını keser1447

d)Davanın reddedilmesi halinde ek süre1448

e)Zamanaşımından feragat1448

f)Zamanaşımının hüküm ve sonuçları1450

aa)Genel olarak1450

bb)Borçlunun zamanaşımı def’ini ileri sürme hakkı1451

cc)Zamanaşımına uğramış bir alacak, alacaklıya eksik 

bir alacak hakkı verir1452

dd)Borçlu, her hak gibi, zamanaşımı def’ini ileri sürme hakkını da

kötüye kullanamaz1452

6.Borçlunun sorumlu olmadığı sonraki imkânsızlık1452

a)Kavram1452

b)Unsurları1452

aa)Borçlanılan edim sonradan imkânsız hale gelmelidir1453

bb)Borçlu imkânsızlıktan sorumlu olmamalıdır1455

c)Borçlunun ihbar yükümlülüğü1456

d)Sonraki imkânsızlığın hüküm ve sonuçları1457

aa)Borcun sona ermesi1457

bb)Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde karşı edim sorunu1457

aaa)Kural: Karşı edim borcunun sona ermesi1457

bbb)İstisna: Karşı edim borcunun sona ermemesi1458

e)İkame değer1459

III.BORCUN SONA ERMESİNİN YAN HAKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ1460


MADDE ENDEKSİ1465


KAVRAM ENDEKSİ147715.


YİRMİDÖRDÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ

Borçlar Hukuku Genel Hükümler adlı kitabımızın 24. baskısını da yapmış bulunuyoruz. Çok mutluyum. Bunun başlıca nedeni, değerli hukuk kamuoyumuzun bu eserimize göstermiş olduğu güven ve takdir duygusudur.

Bu kitabın önceki baskılarında yardım ve gayretlerini esirgemeyen değerli öğrencim ve meslektaşım Prof. Dr. Veysel Başpınar, maalesef  ağır ve üzücü  bir hastalıkla mücadele etmektedir.  Çok değer verdiğim en yakınımdaki bu dost ve değerli bilim adamımıza acil şifalar diliyorum.   

İsviçre ve Türk hukukunda yeni çıkmış başlıca eserlerle yargı kararlarına bu baskıda da gerekli yollamalar yapılmıştır. Bu kapsamda göstermiş olduğu yardım ve çabalar için Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Ünsal Dönmez ve Araş. Gör. Furkan Güven Taştan ile bu baskıda da göstermiş oldukları gayret ve özen nedeniyle Yetkin Basım, Yayım ve Dağıtım AŞ’nin sahipleri, Y. Ziya Gülkök ve Muharrem Başer’e, tashihleri gerçekleştiren Nilüfer Aydın Erdoğan’a teşekkür ederim.

 

Ankara, 06 Ağustos 2019

 

                                                           Prof. Dr. Fikret EREN

                                                Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi

                                                            Medeni Hukuk Anabilim Dalı


Aepli, Viktor; Zürrcher Kommentar,Obligationenrecht, Das Erlöschen der Obligationenrecht, Erste Lieferung Art.114-126, Zürich 1991.

Akbulut, Pakize Ezgi; Borçlar Hukukunda Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Amaca Uygun Sınırlama (Teleolojij Redüksiyon) Yöntemiİle Daraltılması, İstanbul 2016.

Akçaal Mehmet; Sözleşme Sonrası Sorumluluk, Konya 2018.

Akıncı, Şahin; Borçlar Hukuku Bilgisi, Konya 2011.

Akıntürk, Turgut; Satım Akdinde Hasarın İntikali, Ankara 1966.

         “        “       ; Müteselsil Borçluluk, Ankara 1971.

Akünal, Teoman; Haksız Fiilden Doğan Denkleştirme Sorunu, İstanbul 1977

Akipek, J./Akıntürk, T/Kahraman, D. ; Eşya Hukuku, İstanbul 2018.

Aktürk, Yücer İpek, İsimsiz Sözleşme Genel Teorisi ve Uzaktan Öğretim Sözleşmesi, Ankara, 2016.

Akyol, Şener; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, I, İstanbul 1995.

         “        “       ; Sözleşmenin Yorumu, İstanbul 2010.

Altaş, Hüseyin; Şekle Aykırılığın Olumsuz Sonuçlarının Düzeltilmesi, Ankara 1998.

Altay, Sabah; "6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Uyarınca Adam Çalıştıranın İşletme Faaliyeti (Organizasyonu) Dolayısıyla Sorumluluğu (TBK m.66/3)", 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun Hükümlerinin Değerlendirilmesi Sempozyumu (3-4 Haziran 2011), Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Özel Hukuk Sempozyumu Özel Sayısı, Prof. Dr. Cevdet Yavuz'a Armağan, 2. Bası, İstanbul 2012.

Altunkaya, Mehmet; Edimin Başlangıçtaki İmkânsızlığı, Ankara 2005.

Antalya, Gökhan; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. I, II, III, İstanbul 2018.

Antalya,  Gökhan; Manevi Zararın Belirlenmesi Ve Manevi Tazminatın Hesaplanması, İstanbul 2017 (Manevi zarar).

Aral, Fahrettin; Türk Borçlar Hukukunda Takas, Ankara 1994.

         “        “     ; Türk Borçlar Hukukunda Kötü İfa, Ankara 2011.

Arat, Ayşe;  Sözleşmenin Değişen Şartlara  Uyarlanması, Ankara 2006.

Aşçıoğlu, Çetin; Trafik Kazalarında Hukuki Sorumluluk ve Tazminat Davaları,  Ankara 1989.

Ataay, Aytekin; Borçlar Hukukunun Genel Teorisi, I, 3. Bası, İstanbul 1981.

Atamer, Yeşim M.; Haksız Fiillerden Doğan Sorumluluğun Sınırlandırılması, Özellikle Uygun Nedensellik Bağı ve Normun Koruma Amacı Kuramları, İstanbul 1996.

Atamulu İsmail; Türk  Borçlar Hukukunda Muvazaa, Ankara 2017.

Ateş, Derya; Borçlar Hukuku Sözleşmelerinde Genel Ahlâka Aykırılık, Ankara 2007.

Atlan, Hülya; Manevi Zararı Tazmin Yolları,  İstanbul 2015, 

Ayan, Mehmet; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 6. Bası, Konya 2010.

Aydın, Gülşah Sinem; Kişilik Hakkı İhlâlinden Doğan Vekâletsiz İşgörme,

İstanbul 2017

Aydoğdu, Murat; Genel İşlem Koşulları Şerhi, Ankara 2018.

Ayiter, Kudret; Medeni Hukukta Tasarruf Muameleleri, Ankara 1953.

Ayrancı, Hasan; Türk Borçlar Hukukunda Sözleşmelerin Devri (Yüklenilmesi), Ankara 2003.

         “        “       ; Ön Sözleşme, Ankara 2006.

         “        “       ; Türk Borçlar Hukukunda Munzam Zarar, Ankara 2006.

Barlas, Nami; Para Borçlarının İfasında Borçlunun Temerrüdü, İstanbul 1992.

Başpınar, Veysel; Borç Sözleşmelerinin Kısmî  Butlanı, Ankara 1998.

Bähler, W.; Die Arbeitgeberhaftpflicht gemäss OR 339, Bern 1961.

Baysal, Başak Sözleşmenin Uyarlanması, İstanbul 2009.

Becker, H.; Berner Kommentar, Bd.VI Obligationenrecht, 1.Abt. Allgemeine Bestimmungen (Art. 1-183 OR) , 2. A., Bern 1941.

Berki, Şakir; Borçlar Hukuku, Umumi Hükümler, 3. Bası, Ankara 1962.

Bernet-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Berti-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Bienenfeld, Rudolf; Die Haftungen ohne Verschulden, Berlin-Mainz 1933.

Blomeyer, Arwed; Allgemeines Schuldrecht, 4. A., Berlin/Frankfurt a.M. 1969.

Brehm, Roland; Berner Kommentar, Bd VI, Obligationenrecht, 1.Abteilung, Lieferung 1, Kommentar zu Art. 41-44 OR, Bern 1986; Lieferung  2, Art. 45-48 OR, Bern 1987; Lieferung 3, Art. 49-57 OR, Bern 1989; Lieferung 4, Art. 58-61, Bern 1990.

Brox, Hans ; Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Gesetzbuchs, 8.A., Köln 1984 (Kısaltılmışı Brox AT)

    “      “   ; Allgemeines Schuldrecht, 12.A., München 1984 (Kısaltılmışı Brox, I); Besonderes Schuldrecht, 11. A. München 1984 (Kısaltılmışı Brox, II)

Bucher, Eugen; Berner Kommentar, Bd.I Einleitung und Personenrecht, 2. Abt.,1.Teilband; Die natürlichen Personen (Art. 11-26 ZGB), 3. A., Bern 1976

    “      “    ; Schweizerisches Obligationenrecht,  Allgemeiner Teil, 2. A., Bern 1988 (Kısaltılmışı Bucher)

Buz, Vedat; Borçlunun Temerrüdünde Sözleşmeden Dönme, Ankara 1998.

   “      “      ; Medeni Hukukta Yenilik Doğuran Haklar, Ankara 2005.

Bürgi, Wollf; Die Lehre von der adäquaten Verursachung und ihre Bedeutung, Bern 1927.

Büyüksağış, Erdem; Yeni Sosyo-Ekonomik Boyutuyla Maddi Zarar Kavramı, İstanbul 2007.

Bydlinski, Franz; Probleme der Schadensverursachung, Stuttgart 1964.

Chabes, F.; L’influence de la pluralité de causes sur les droit de réparation, Paris 1965.

Cuendet, Jean; La faute contructuelle et ses effets, Bern 1970.

Çakırca, Seda İrem;  6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’na Göre  Aşırı Yararlanma Kavramı, İstanbul 2015.

Çenberci, Mustafa; Gayrimenkul Satış Vaadi, Ankara 1966.

Dayınlarlı, Kemal; Borçlar Kanununa Göre Alacağın Temliki, Ankara 1993.

Demir, Bahadır; 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Paket Tur Sözleşmeleri, Ankara 2015.

Demirbaş, Feride; Kısmî İfa, Ankara 2018.

Demircioğlu, Huriye Reyhan; Sözleşme Görüşmelerindeki Kusurlu Davranıştan Doğan Sorumluluk, Ankara 2009.

Deschenaux, Henri; Schweizerisches Privatrecht, Bd.II,  Basel/Stuttgart 1967.

Deschenaux/Tercier; La Responsabilité Civile, 2. édition, Bern 1982.

Deutsch, Erwin; Haftungsrecht, Bd I, Allgemeiner Teil, Köln-Berlin 1976.

Doğan, Gül; Ön Sözleşme (Sözleşme Yapma Vaadi), İstanbul 2006.

Doğancı, Doğa Ekrem; Genel İşlem Koşullarında Saydamlık Denetimi, İstanbul 2018.

Dönmez, Zeynep; Das Widderufsrecht bei Fernabsatzvertraegen Online Vertraege im türkischen und deutschen Recht, Frankfurt am Main 2015.

Dönmez, Ünsal; Die Haftung für fehlerhafte Arzneimittel in Deutschland und der Türkei, Saarbrücken 2014.

Dönmezer/Erman; Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Genel Kısım, C.I, 7. Bası, İstanbul 1979.

Dural, Mustafa; Borçlunun Sorumlu Olmadığı Sonraki İmkânsızlık, İstanbul 1976.

Dursun, Sanem Aksoy; Borçlar Hukukunda Hâkimin Sözleşmeyi Tamamlaması, İstanbul 2008.

Edis, Seyfullah; Medenî Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri, 4. Basıdan tıpkı basım, Ankara 1993 (Kısaltılmışı Edis, Giriş).

    “        “       ; Türk/İsviçre Borçlar Hukuku Sistemine Göre Akdin Lüzumlu Vasıflarında Hata, Ankara 1973.

Egemen/Çelikoğlu/Kaynak/Selimoğlu/Gök/Dursunkaya; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun On Yıllık Emsal Kararları, 1975-1984, Ankara 1985.

Ehrat–BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Ehrat, Felix R.; Der Rücktritt vom Vertrag nach Art. 107 Abs.2 OR in Verbindung mit Art 109 OR, Zürich 1990.

Engel, Pierre; Traité des obligations en droit suisse, Dispositions générales du CO, 2. édition, Berne 1997.

Enneccerus/Lehmann; Recht der Schuldverhältnisse, 15. Bearbeitung, Tübingen 1958.

Enneccerus/Nipperdey; Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts, 1. ve 2. Halbband, 15. A., Tübingen 1959/60.

Ercoşkun Şenol, H. Kübra; Borçlar Hukukunda Kısmi İmkânsızlık, İstanbul 2016.

Erdem, Mehmet; La clause penale, Ankara 2006.

Erdoğan, İhsan; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2006.

Erem, Faruk; Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku, C. I, Genel Hükümler, 10. Bası, Ankara 1973.

Erel, Şafak; Eşyaya Bağlı Borç, Ankara 1982.

Eren, Fikret; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 13. Bası, İstanbul 2011.

   “       “     ; Sorumluluk Hukuku Açısından Uygun İlliyet Bağı Teorisi, Ankara 1985 (Kısaltılmışı, Eren İlliyet).

   “       “    ; Persönlichkeitsshutz und Immaterieller Schaden, im Türkisch-Schweizerischen Juristentag 1989, Zürich 1990.

   “       “     ; Dernek ve Sendikaya Üye Olma, Üye Olmama, Üyelikten Ayrıl­ma Hakkı, AÜHFD, 1974,  C. XXXI, N.1-2, sh. 245-276.

   “       “     ; Mülkiyet Hukuku, Ankara 2011.  

   “       “     ;Borçlar Hukuku, Özel Hükümler, 4. Baskı, Ankara 2017.

Ergüne, M. Serkan; Olumsuz Zarar, İstanbul 2008.

Erlüle, Fulya, Türk Borçlar Kanununa Göre Bedensel Bütünlüğün İhlalinde  Menevi Tazminat,  Ankara  2011.

Ertaş, Şeref; Schutz der Persönlichkeit und Immaterieller Schadenersatz  nach Schweizerischem, Deutschem und Türkischem  Recht, Göttingen 1976.

Eruygur, Halûk; Yedieminlik, Ankara 2008.

Esener, Turhan; Borçlar Hukuku, 1, Ankara 1969 (Kısaltılmışı Esener).

   “       “     ; İş Hukuku, 3. Bası, Ankara 1978 (Kısaltılmışı Esener, İş H).

   “       “     ;Türk Hususi Hukukunda Muvazaalı Muameleler, Ankara 1956 (Kısaltılmışı Esener, Muvazaa).

      “           “   ; Selâhiyete Müstenit Temsil, Ankara 1961 (Kısaltılmışı Esener, Temsil).

Esser, J.; Grundlagen und Entwicklung der Gefährdungshaftung, 2.A., München 1969.

Esser/Schmidt; Schuldrecht, Allgemeiner Teil, Bd. I, 6. A., Heidelberg 1984.

      “           “   ;Schuldrecht, Allgemeiner Teil, Band I, 6. A., Heidelberg 1984 (Kısaltılmışı  Esser/Schmidt, I).

Esser/Weyers; Schuldrecht, Besonderer Teil, Bd.II, 6.A., Heidelberg 1984.

Feyzioğlu, Feyzi; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, I, II, 2. Bası, İstanbul 1976 (Kısaltılmışı Feyzioğlu, I, II).

Fikentscher, Wolfgang; Schuldrecht, 7. A., Berlin/New York 1985.

Flume, Werner; Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts, Bd. II. Das Rechtsgeschäft, 2. A., Berlin/Heidelberg/New York 1975.

Friedrich; Einleitungsband, Berner Kommentar Art. 7, ZGB, Bern 1962.

Gauch/Schluep; Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Bd.I, Bd II, 6. A., Zürich 1995.

Gauch/Schluep/Jäggi; Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Bd.I, 3.A., Zürich 1983.

Gauch/Schluep/Tercier; La partie générale du droit des obligations (sans la responsabilité civile), T. I, Zürich 1978.

Gauch, Peter; Der Werkvertrag, 2. A., Bern 1966/1967; 4. A, Zürich 1996.

Genç Arıdemir,  Sözleşmeye Aykırılıktan Doğan Manevi Tazminat, İstanbul    2008

Giavanoli, S.; Zufall und Höhere Gewalt im schweiz. Recht, ZSR 54, sh.1 vd.

Giavannoni, Pierre; La causalitè dans la responsabilitè civile extracontractuelle, ZBJV, 1962, sh. 249 vd.

Giger, Hans; Berner Kommentar, Bd.VI Das Obligationenrecht, 2.Abt., 1.Teilband, 2. A., Bern 1973/77

Girsberger-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Gökyayla, Emre; Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Ankara 2004.

Gözübüyük, A. Pulat; Hukuki Mesuliyet Bakımından Mücbir  Sebepler ve Beklenmeyen Haller, 2. Bası, Ankara 1957.

Gschnitzer, Franz; Schuldrecht, Allgemeiner Teil, Wien-New York 1965.

Guex, Robert; La relation de cause à effet dans les obligations extracontractuelles, Lausanne 1904.

Guggenheim, Daniel; Le Droit Suisse des Contrats, t. I, La conclusion des contrats, Genf  1991, t. II, Les effets des contrats, Genf 1995.

Guhl/Merz/Koller; Das schweizerische Obligationenrecht, 8.A., Zürich 1991

Guhl/Merz/Koller/Druey; Das schweizerische Obligationenrecht, 8. A. Zürich 1991.

Guhl/Merz/Kummer; Das schweizerische Obligationenrecht, 7. A. Zürich 1980.

Gurzeler, B., Beitrag zur Bemessung der Genugtuung, Bern/Zürich, 2005;

Günay, İ. Cevdet; Cezai Şart, Ankara 2002.

Gürsoy, Kemal; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 1970.

Gürsoy/Eren/Cansel; Türk Eşya Hukuku, 2. Bası, Ankara 1984.

Haab; Zürcher Kommentar, Sachenrecht, 2.A., 1929-1937.

Häberlin, Fritz; Das eigene Verschulden des Geschädigten, Bern 1924.

Hacıömeroğlu, Abdülhamit Oğuzhan; Sorumluluk Sigortasında Sigorta Himayesinin Kapsamı, Ankara 2017.

Hamacıoğlu, Gülşah Vardar; Medeni Hukukta Tasarruf İşlemi Kavramı, İstanbul 2014.

Hart/Honoré; Causation in the Law, Oxford 1959.

Hatemi, Hüseyin; Borçlar Hukuku Genel Bölüm, Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukuku, İstanbul 1998.

Hatemi/Gökyayla; Borçlar Hukuku Genel Bölüm, İstanbul 2015.

Havutçu, Ayşe; Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşmelerde Temerrüt ve Müsbet Zararın Tazmini, İzmir 1995.

   “       “     ; Tüketicinin Genel İşlem Şartlarına Karşı Korunması, İzmir 2003.

   “       “     ; Üreticinin Sorumluluğu Ankara 2005.     

Havutçu/Gökyayla; Uygulamada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa Göre Hukukî Sorumluluk, Ankara 1999.

Heck, Phlipp; Grundriss des Schuldrechts, Tübingen 1929.

Helvacı Mehmet; Borçlar ve Ticaret Kanunu Bakımından Para Borçlarında Faiz Kavramı, İstanbul 2000.

Helvacı, Serap; Kişilik Hakkını Koruyucu Davalar, İstanbul 2001.

Honsell, Heinrich; Schweizerisches Haftpflichtrecht, 2. A., Zürich 1996.

Honsell/Vogt/Wiegand; Herausgeber von Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht I, 2. A., Basel; Frankfurt am Main; Helbing und Lichtenhahn 1996

Huber; Normzwecktheorie und Adäquanztheorie, JZ, 1969,  sh. 677 vd.

Huguenin, Claire; Obligationenrecht Allgemeiner und Besonderer Teil,  Zürich-Basel-Genf 2012.

Hübner, Heinz; Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Gesetzbuchs, Berlin-New York 1985.

İmre, Zahit; Doktrinde ve Türk Hukukunda Kusursuz Mesuliyet Halleri, İstanbul 1949.

İnan, Ali Naim; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 3. Bası, Ankara 1984.

İyimaya, Ahmet; Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sorunları I, Ankara 1990.

   “             “        ; Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sorunları II, Ankara 1995.

Jäggi/Gauch; Zürcher Kommentar, Das Obligationenrecht (Art. 18), Zürich 1980.

Junod, Charles-André; Forme majeur et cas fortuis, Genéve 1956.

Kapancı, Kadir Berk; Ahlaka Aykırı Bir Fiille Kasten Verilen Zararın Tazmini (TBK m. 49 f.2), İstanbul 2016.

Kaplan, İbrahim; Borçlar Hukuku Dersleri, Genel Hükümler, 5. Bası. Ankara  2011.

    “             “     ; Hakimin Sözleşmeye Müdahalesi, Ankara 1987.

Kaneti, Selim; İsviçre Federal Mahkemesinin Borçlar Hukuku Kararları (1955-1964), I, II, Ankara 1968.

Kanışlı, Erhan; İsviçre- Türk Borçlar Hukukuna Göre Sözleşmenin Kurulmasında Yanılma, İstanbul 2018.

Kara Kılıçarslan, Seda; Adam Çalıştıranın Sorumluluğu, (Adam Çalıştıranın Çalışanın Davranışlarından ve İşletmenin Organizasyonundan Dolayı Sorumluluğu), Ankara 2017.

Karabağ Bulut, Nil; Medeni Kanunun 23. Maddesi Kapsamında Kişilik Hakkının Sözleşme  Özgürlüğüne Etkisi, İstanbul 2014.

Karahasan, Mustafa R.; Sorumluluk ve Tazminat Hukuku, Ankara 1981

Karayalçın, Yaşar; Ticaret Hukuku, 1, Giriş, Ticari İşletme, 3. Baskı, Ankara 1968.

   “           “    ; Ticaret Hukuku, I, Giriş, Ticari İşletme, 3. Bası, Ankara 1968, (Kısaltılmışı Karayalçın, Ticaret, I).

Karlı, Özlem; Sebebi Gösterilmeyen Borç Tanıması, İstanbul 2008

Kaşak, Fahri Erdem; Sözleşme Özgürlüğünün Sınırı Olarak Kanunun Emredici Hükümlerine Aykırılık, İstanbul 2019.

Keller, Alfred; Haftpflicht im Privatrecht, Bd. I, 4. A., Bern 1979; 5. A. Bern 1993 (Kısaltılmışı Keller, I), Bd.II, 4. A., Bern 1987.

   “           “    ; Haftpflichtrecht, Zürich 1985.

Keller/Gabi; Das Schweizerische Schuldrecht, Bd. II Haftpflichtrecht, Basel/Frankfurt 1985; 2. A. 1988.

Keller/Schöbi; Das Schweizerische Schuldrecht, Band I, Allgemeine Lehren  des Vertragsrechts, Basel/Frankfurt, 3. A. 1988 (Keller/Schöbi, I.), Band IV, Gemeinsame Rechtsinstitute, Basel/Frankfurt l984 (Keller/Schöbi, IV).

Keller, Max; Die Auslegung obligationenrechtlicher Verträge, SJZ 57 (1961) (Kısaltılmışı Keller, I).

Keller, E; Der Vorbehalt von Nebenpunkten beim Vertragsabschlusse, Zürich 1943.

Keskin, Dilşad; Objektif Manevi Zarar Teorisi Açısından Manevi Tazminat, Ankara 2016.

Kılıçoğlu, Ahmet; Türk Borçlar Hukukunda Kanuni Halefiyet, Ankara 1979.

     “           “      ; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 2. Baskı, Ankara 2002.

       “         “     ;Şeref Haysiyet ve Özel Yaşama Basın Yoluyla Yapılan Saldırılardan Hukuksal Sorumluluk, Ankara 1982.

Kılınç, Ayşe Nur; Adam Çalıştıranın Organizasyon Sorumluluğu, Ankara 2018.

Kırca, Çiğdem; Franchise Sözleşmesi, Ankara 1998.

Kırca, Çiğdem; Manevi Tazminatın Fonksiyonu ve Niteliği, YD.S. 3, Ankara 1999.

Kobelt, Karl; Der adäquate Kausalzusammenhang, Bern 1957.

Kocaağa Köksal; Ceza Koşulu (Sözleşme Cezası), Ankara, 2018.

Kocayusufpaşaoğlu, Necip; Borçlar Hukuku Dersleri, Genel hükümler, I..Fasikül, İstanbul 1978 (Kısaltılmışı Kocayusufpaşaoğlu, Borçlar).

            “                        “    ; Gayrimenkul Satış Vaadi, İstanbul 1959 (Kı­saltılmışı Kocayusufpaşaoğlu, Satış Vaadi).

             “                      “     ; Güven Nazariyesi Karşısında Borç Sözleşmelerinde Hata Kavramı, İstanbul 1968 (Kısaltılmışı Kocayusufpaşaoğlu, Hata).

            “                        “    ; Miras Hukuku, 2.Bası, İstanbul 1972 (Kısaltıl­mışı Kocayusufpaşaoğlu, Miras).

Koç, Nevzat; İsviçre-Türk Hukukunda Alacaklının Temerrüdü, Ankara 1992.

Koçhisarlıoğlu, Cengiz; Haksız Eylem Kusuru, C. I, II, Ankara 1990 (Basılmamış doçentlik tezi).

Koller, Alfred; Der gute und der böse Glaube im allgem. Schuldrecht, Freiburg/Schweiz 1985.

Koller, Alfred; Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Bd I, Bern 1996 (Kısaltılmışı; Koller, OR).

        “     “  ; Der  gute  und  der  böse  Glaube  im  allgem.  Schuldrecht, Freiburg 1985.

Koller/Schwander; Bundesgerichtsentscheide zum Allgemeinen Teil des OR, Bd. I, bd. II, St. Gallen 1997.

Koyuncuoğlu, Tennur/Koyuncuoğlu, Hikmet/ Koyuncuoğlu İçöz Ömrüncegül; Türkiye Hukuku ve Karşılaştırmalı Hukukta Yargıtay Kararları ile Birlikte Borcun ve Sözleşmenin Yenilenmesi, Ankara 2017.

Koziol, Helmut; Österreichisches Haftpflichtrecht, Bd. I, Allgemeiner Teil, Wien 1973; Bd.II, Besonderer Teil, Wien 1975.

Koziol/Welser; Grundriss des bürgerlichen Rechts, I, Wien 1973.

Köhler, Helmut; BGB, Allgemeiner Teil, 18.A., München 1983.

Kramer, Ernst A.; Berner Kommentar, Bd.VI, I. Abt., I. Teilband, Lieferung I, Obligationenrecht, Allgemeine Bestimmungen, Art.1-2 OR, Bern 1980; Art. 18 OR, Bern 1985; Art.19-20 OR, Bern 1990; Art. 21-22 OR, Bern 1991.

Kunter, Nurullah; Suçun Maddi Unsurları Nazariyesi, İstanbul 1954.

Kurt, L. Müjde; Borçlunun Sorumlu Olmadığı Sonraki İmkânsızlık (TBK m. 136), Ankara, 2016.

Kuru/Arslan/Yılmaz; İcra ve İflâs Hukuku, Ders Kitabı, 10. Bası, Ankara 1997 (Kısaltılmışı Kuru/Arslan/Yılmaz, İcra).

“             “            ; Medeni Usul Hukuku, Ders Kitabı, 9. Bası, Ankara 1997 (Kısaltılmışı Kuru/Arslan/Yılmaz, Usul).

Lange, E.; Das Auslegungsprinzip des Sichverständlichmachens, Zürich 1981 (Kısaltılmışı E. Lange).

Lange, Henrich; BGB, Allgemeiner Teil, 4. A., München 1958.

Lange, Hermann; Schadenersatz, Tübingen 1979.

Lanz, Walter; Alternativen zur Lehre vom adäquaten Kausalzusammenhang, Bern 1974.

Larenz, Karl; Allgemeiner Teil des deutschen Bürgerlichen Rechts, 6.A., München 1983.

   “       “    ; Lehrbuch des Schuldrechts, Bd. I, Allgemeiner Teil, 14. A., München 1987 (Kısaltılmışı Larenz, I); Bd. II/1, Besonderer Teil, 13. A., München 1986; Bd. II/2 (Kısaltılmışı Larenz, II/1).

Larenz/Canaris; Lehrbuch des Schuldrechts, Bd. II/2, Besonderer Teil, 13. A., München 1994.

Laury, Hans; Kausalzusammenhang und Adäquanz, Bern 1976.

Leu-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Lindenmaier, Friz; Adäquate Ursache und nächste Ursache  (ZHR 1950), sh.207 vd.

Liver, Peter; Berner Kommentar, Einleitungsband (Art. 5 ZGB) Bern 1962.

   “        “    ; Zürcher Kommentar, Bd. IV; Das Sachenrecht, 2. Abt., 1. Bd. Die Grunddienstbarkeiten (Art.730-744 ZGB) 2. A., Zürich 1968.

   “      “    ; Das Eigentum in; Schweizerisches Privatrecht, (Kısaltılmışı Liver, SPR).

Maghami, A.; Faute, risque et lien de causalité, Genéve 1953.

Mahnz, Georg; Der Begriff der adäquaten Verursachung,  Göttingen 1911.

Martaux, P.; La notion de la causalité dans la responsabilité civile, Marseilles 1913.

Maurer, T.; Drittverschulden und Drittverursachung im Haftpflichtrecht, Bern 1974.

Mazeaud/Mazeaud; Leçons de droit civile, 2. tome, Obligations, 3.édition, Paris 1966.

Mazeaud/Tunc; Responsabilitè civile, Tome II, 5.èdition, Paris 1958.

Medicus, Dieter; Bürgerliches Recht, 11.A., Köln 1983 (Kısaltılmışı Medicus).

       “        “   ; Allgemeiner Teil des BGB, Heidelberg 1982 (Kısaltılmışı Medicus AT).

       “        “   ; Schuldrecht I, Allgemeiner Teil, München 1984 (Kısaltılmışı Medicus, I); Schuldrecht II, Besonderer Teil, München 1983 (Medicus, II).

Meier/Hayoz; Berner Kommentar, Bd.IV, Sachenrecht, 1.Abt., 1.Teilband, Bern 1981.

       “        “   ; Das Vertrauensprinzip beim Vertragsabschluss, Aarau 1948 (Kısaltılmışı Meier/Hayoz, Vertrauensprinzip).

Mertens, H.J.; Begriff des Vermögensschadens im bürgerlichen Recht, Stuttgart-Berlin 1967.

Merz, Hans; Berner Kommentar Einleitungsband, (Art.2 ZGB), Bern 1962 (Kısaltılmışı Merz, Art. 2).

       “        “   ; Schweizerisches Privatrecht, Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, I.Teilband, Basel 1984 (Kısaltılmışı Merz, OR).

       “        “   ; Vertrag und Vertragschluss, Freiburg 1988 (Kısaltılmışı Merz, OR II).

Mezger, Edmund; Strafrecht, I, Allg.Teil, 9. A., München/Berlin 1960.

Mezger/Blei; Strafrecht, I, Allg.Teil, 13. A., München 1966.

Münschener Kommentar zum Bürgerlichen Kommentar, Bd. II, Schuldrecht, Allgemeiner Teil, München 1979 (Kısaltılmışı MÜK).

Münzberg, Wolfgang; Verhalten und Erfolg als Grundlagen der Rechtswidrigkeit und Haftung, Frankfurt 1966.

Narter, Sami; Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Davaları, 3. Baskı, Ankara 2018.

Nomer, Halûk N.; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 11. Bası, İstanbul 2011.

       “        “     ; Haksız Fiil Sorumluluğunda Maddî Tazminatın Belirlenmesi, İstanbul 1996.

Oftinger, Karl; Schweizerisches Haftpflichtrecht, Bd. I, Allg. Teil, 4. A., Zürich 1975; Bd. II/1; Besonderer Teil, 2. A., Zürich 1960; Bd. II/2, 3. A., Zürich 1972 (Kısaltılmışı Oftinger, I; II/1, II/2).

      “        “   ; Bundesgerichtspraxis zum allgemeinen Teil des Schweiz. Obligationenrechts, 2. A., Zürich 1973 (Kısaltılmışı Oftinger, Praxis).

Oftinger/Stark; Schweizerisches Haftpflichtrecht, Allgemeiner Teil, Bd. I, 5. A., Zürich 1995 (kısaltılmışı Oftinger/Stark)

       “        “   ;  Schweizerisches Haftpflichtrecht, Besonderer Teil, Bd. II/I, 4. A., Zürich 1987; Bd. II/2, 4. A., Zürich 1989.

Oğuz, Cemal; Etkisi Devam Eden Sözleşme Yükümlülükleri, Ankara 2011.

Oğuzman/Öz; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, Cilt I- II, 16. Bası, İstanbul 2018.

Oğuzman/Seliçi/Oktay Özdemir; Eşya Hukuku, 21. Bası, İstanbul 2018/10.

Oğuztürk, Burcu Kalkan; Güven Sorumluluğu, İstanbul 2008.

Olgaç, Senai; Kazai ve İlmi İçtihatlarla Türk Borçlar Kanunu, C. I, II, İstanbul 1976.

    “        “ ; Emsal İçtihatlarla Türk Borçlar Kanunu, İstanbul 1976 (Kısaltılmışı Olgaç, I).

Ormancı Altınok, Pınar; Zararı Azaltma Külfeti, Ankara 2016.

Oser/Schönenberger; Das Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, 2. A., Zürich 1929.

       “        “            ; Das Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, 2.A., Zürich 1929.

Ozanemre Yayla, Hatice Tolunay; Alacağın Devri İşleminin Geçerliliği ve Sebeple Olan İlişkisi (İllîliği), Ankara 2019.

Ozanoğlu, Hasan; Tüketicinin Korunması Açısından Taksitle Satım Sözleşmesi, Ankara 1999 (kısaltılmışı Ozanoğlu, Taksitle Satım).

      “        “   ; Bankacılık İşlemlerinde Bankaların Müşterilerini Aydınlatma Yükümlülüğü, Ankara 2004.

Önay, Işık; Yenileme, İstanbul 2016.

Özbilen, Arif Barış; Sözleşmelerin Şekli ve Şekil Yönünden Hükümsüzlüğü, İstanbul 2016.

Özdemir, Atalay; Özel Hukukta Paranın Değer Kaybının Giderimi, Ankara 2004.

Özlük, Betül; Ismarlanmamış Edim, Ankara 2018.

Öztürk, G. ; İnançlı İşlemler, Ankara 1998.

Öz, Turgut; İş Sahibinin eser Sözleşmesinden Dönmesi, İstanbul 1989 (Kısaltılmışı Öz, Dönme).

    “    “   ; Öğreti ve Uygulamada Sebepsiz Zenginleşme, İstanbul 1990 (Kısaltılmışı Öz, Sebepsiz).

Özkaya, Eraslan;  Aşırı Yararlanma (Gabin) Davaları, 3.BaskıAnkara 2015.

Özlem, Karlı; Sebebi Gösterilmeyen Borç Tanıması, İstanbul 2008.

Özmen, İsmail; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararları, C. I, II, Ankara 1998.

Özmen/Özkaya; Muvazaa Davaları, Ankara 1993.

Öztan, Bilge; Şahsın Hukuku, Ankara 1987.

Öztürk, Gülay; İnançlı İşlemler, Ankara 1998.

Palandt/Heinrichs; Bürgerliches Gesetzbuch, 45.A., München 1986.

Patry, Robert; Le principe de confiance, Genéve 1953.

Pedrazzini/Oberholzer; Grundriss des Personenrechts, 2.A., Bern 1985.

Pekcanıtez, Hakan; Yabancı Para Alacaklarının Tahsili, 2. Bası, İzmir 1966.

Pekmez, Cüneyt; Borcun İfa Edilmediği Defi (Ödemezlik Defi), İstanbul 2019.

Pestalozzi-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/ Frankfurt am Main 1996.

Peter–BSK OR  I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main.

Piotet, Paul; La formation du contrat, Bern 1956 (Kısaltılmışı Piotet, sh.).

   “      “    ; Culpa in Contrahendo, Bern 1963 (Kısaltılmışı Piotet, Culpa).

Portakal, Seda Yıldız, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Borca

Katılma.İstanbul 2016

Pulaşlı, Hasan; Şarta Bağlı İşlemler ve Hukuki Sonuçları, Ankara 1989.

Rabel, Ernst; Das Recht des Warenkaufs,Bd.I, Berlin 1957.

Radbruch, B.; Die Lehre von der adäquaten Verursachung, Berlin 1902.

Reisoğlu, Safa; Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 25.Bası, İstanbul 2014.

Renda/Onursan; Borçlar Hukuku, C. I, 1972, C. II, Ankara  1973.

Rey, Heinz; Berner Kommentar, Bd.IV, Sachenrecht, 2.Abt., I. Teilband, Lieferung I, Bern 1981.

Rey, Heinz; Ausservertragliches Haftpflichtrecht, Zürich 1995 (Kısaltılmışı; Rey, N.).

Rusconi, Baptiste; Quelques considérations sur l”influence de la faute et du fait du lésé dans la responsabilité causale, ZSR 82, sh. 337 vd.

Rümelin, Max; Die Verwendung der Kausalbegriffe im Straf- und Zivilrecht, Tübingen 1900.

Sanlı, Kerem  Cem; Kusursuz Sorumluluk Halleri, Türk Borçlar Kanunu Sempozyumu, Makaleler-Tebliğler. (Derleyen: İnceoğlu, Murat) İstanbul, 2012.

Saymen Ferit Hakkı; Manevi Zarar Ve Tazmini Sureti, İstanbul 1940,

Saymen/Elbir; Türk Borçlar Hukuku, I, II, İstanbul 1958.

Schenker, Franz; Die Voraussetzungen und die Folgen des Schuldnerverzugs im schweizerischen Obligationenrecht, Freiburg  1988.

Schmidlin, Bruno; Berner Kommentar, Bd.VI, Allgemeine Bestimmungen, Art. 3-10 OR, Bern 1985; Art.11-17 OR, Bern 1986; Art. 23-27, Bern 1993; Art. 28-31, Bern 1995.

Schnyder-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Schönenberger/Jäggi; Zürcher Kommentar, Bd.V Obligationenrecht, Teilband Ia, (Allgemeine Einleitung, Art. 1-17 OR), 3. A., Zürich 1973.

Schraner, Marius; Zürcher Kommentar zum Obligationenrecht, Die Erfüllung der Obligationen, Erste Lieferung 68-83, Zürich 1991.

Schulin-BSK OR I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/      Frankfurt am Main 1996.

Schwarz, A.; Borçlar Hukuku Dersleri, C. I, (Çeviren Bülent Davran), İstanbul 1948.

Schwenzer, Ingeborg; Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Bern 1998.

Serozan, Rona; Sözleşmeden Dönme, İstanbul 1975.

       “        “   ; Borçlar Hukuku Genel Bölüm, C. III, İfa Engelleri Haksız Zenginleşme, 2. Bası, İstanbul 1998.

Sirmen, Lâle; Türk Özel Hukukunda Şart, Ankara 1992.

Soergel/Siebert; Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, 9. Bd., 10. A., Stuttgart 1967-1975; 5.Bd., 11. A., Stuttgart 1978.

Spirig, Eugen; Zürcher Kommentar, Obligationenrecht, die Abtretung von Forderungen und die Schuldübernahme, erste Lieferung 164-174 OR, Zürich 1993.

Starck, B.; Droit civil, Obligations, Paris 1972.

Stark, Emil ; Berner Kommentar; Der Besitz, 3.A., Bern 1976.

     “      “   ; Beiträge zur Theorie der Entlastungsgründe, Zürich 1946.

     “   “  ; Ausservertragliches Haftpflichtrecht, Zürich 1982 (Kısaltılmışı. Stark, N.)

Staudinger/Coing; Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Bd.II, Recht der Schuldverhältnisse.

Staudinger/Werner; Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Bd. II, Recht der Schuldverhältnisse.

Stoll, Hans; Kausalzusammenhang und Normzweck im Deliktsrecht, Tübingen 1968.

Strickler, Hanspeter; Die Entwicklung des Gefährdungshaftung, Bern 1983.

Sungurbey, İsmet; Borç İkrarı ve Borç Vaadi, İstanbul 1957 (Kısaltılmışı Sungurbey, Borç İkrarı).

Sungurbey, Ayfer; Yetkisiz Temsil, İstanbul 1988.

Suppes, P.; A Probalistic Theory of Causality, Amsterdam 1970.

Şafak, Ali; Alacağın Temliki (Devri) Ankara 2017.

Şahan, Gökhan; Bilgisayar Programı İmâl Sözleşmesi, Ankara 2016

Şahin Caner, Ayşenur; Türk Borçlar Hukukunda Müteselsil Borçluluk, İstanbul 2017

Şen, Elif; Kısmi İfa, Ankara 2018.

Şenocak, Zarife; Borçlunun İfa Yardımcılarından Dolayı Sorumluluğu, Ankara 1995.

Tandoğan, Halûk; Notions préliminaires à la théorie générale des obligations, Genéve 1972 (Kısaltılmışı. Tandoğan, Obligations).

      “           “   ; Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, C. I/1,  3. Bası, Ankara 1984; C. II, 2. Bası, Ankara 1982 (Kısaltılmışı Tandoğan, Borçlar Özel, I/1, II).

      “           “   ; Türk Mesuliyet Hukuku, Ankara 1961 (Kısaltılmışı Tandoğan, Mesuliyet).

      “           “   ; Responsabilité civile, Genéve (Tandoğan, Responsabilité).

      “           “   ; Kusura Dayanmayan Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukuku, Ankara 1981. (Kısaltılmışı Tandoğan, Kusura Dayanmayan).

Taştan, Furkan Güven; Türk Sözleşme Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması, 2. Baskı, İstanbul 2017.

Tekinay, Selahattin Sulhi; Borçlar Hukuku, 4. Bası İstanbul 1979.

Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. Bası, İstanbul 1993.

Tercier, Pierre; Le droit des obligations, Zürich 1996.

Le Tournau, Phlippe; La responsabilité civile, tome I, (Ancien Lalou et Azard), Paris 1972.

Tiftik, Mustafa; Akit Dışı Sorumlulukta Maddi Tazminatın Kapsamı, Ankara 1994.

   “           “       ; Türk Hukukunda Tehlike Sorumluluklarının  Genel Kural İle Düzenlenmesi Sorunu, 2. Bası, Ankara 2005.

Topuz Murat; İsviçre ve Türk Borçlar Hukuku İle  Karşılaştırmalı Olarak  Roma Borçlar Hukukunda  Maddi Zarar ve  Bu Zararın Belirlenmesi, İstanbul 2011.

Topuz, Seçkin; Denge Bozulması ve İfa Güçlüğü Durumlarında Sözleşmeye Müdahale, Ankara 2009.

Traeger, Ludwig; Der Kausalbegriff im Straf- und Zivilrecht, Marburg 1904.

Tschäni–BSK OR Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Tuğ, Adnan; Türk Özel Hukukunda Şekil, Trabzon 1978.

Tunçomağ, Kenan; Türk Borçlar Hukuku, I, Genel Hükümler, 6. Bası, İstanbul 1976.

Tuor/Schnyder; Das Schweizerische Zivilgesetzbuch, 9. A., Zürich 1979.

Tümerdem, Murat; Sürekli Borç İlişkilerinde Borçlunun Temerrüdü ve Sonuçları, Ankara 2018.

Türkmen, Ahmet; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Organizasyon Sorumululuğu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt 70, Sayı 2.

Ulusan, İlhan; Medeni Hukukta Fedakârlığın Denkleştirilmesi İlkesi, İstanbul 1977.

Uygur, Turgut; Açıklamalı-İçtihatlı Borçlar Kanunu, Genel Hükümler, C. I, II, Ankara 1990.

Ünal, Akın; Kelepçeleme Sözleşmeleri, Sözleşmedeki Hükümler Nedeniyle Ekonomik Özgürlüğün  Aşırı Derecede  Sınırlanması,  2. Baskı, Ankara 2017.

Ünal, Mehmet; Manevi Tazminat ve Kusurun Rolü, AÜHF,  C. 35, Sa. 1-4, Ankara 1981, sh. 397 vd.

      “           “   ; Türk Medeni Hukukunda Aile Başkanının Sorumluluğu, Ankara 1979.

Ünlütepe, Mustafa; Organizasyon Sorumluluğu (TBK m. 66/ III), İstanbul 2016.

Üstündağ, Saim; Medeni Yargılama Hukuku, 2. Bası, İstanbul 1977 (Kısaltılmışı; Üstündağ, Yargılama).

      “           “   ; İcra Hukukunun Esasları, 4. Bası, İstanbul 1984 (Kısaltılmışı Üstündağ, İcra).

Von Büren, Bruno; Schweizerisches Obligationenrecht, Allgemeiner Teil, Zürich 1964.

Von Caemmerer, Ernst; Das Problem des Kausalzusamenhangs im Privatrecht, Freiburg 1956 (Kısaltılmışı. Von Caemmerer).

      “           “   ; Das Problem der überholenden Kausalität, Gesammelte Schriften, Bd.I, Tübingen 1968 (Kısaltılmışı Von Caemmerer, überholende Kausalität).

Von Kries, Johann; Über den Begriff der objektiven Möglichkeit; Vierteljahresschrift für wissentschaftliche Philosophie 12, 1888, sh. 179 vd.

Von Liszt, S.; Lehrbuch des deutschen Strafrechts, Berlin-Leipzig 1927.

Von Tuhr, Andreas; Der Allgemeine Teil des deutschen Bürgerlichen Rechts, Bd. I, II/1-2, München/Leipzig 1910-1918 (Kısaltılmışı Von Tuhr, All. Teil).

Von Tuhr/Escher; Allgemeiner Teil des Schweizerischen Obligationenrechts, Bd. II, Zürich 1974.

Von Tuhr/Peter; Allgemeiner Teil des schweizerischen  Obligationenrechts, Bd. I, 3. A., Zürich 1979.

Weber, Rolf; Berner Kommentar; Das Obligationenrecht, Bd VI, Allgemeine Bestimmungen, Kommentar zu Art. 68-96, Zürich 1982.

Weber, Rolf H.; Das Obligationenrecht, Band VI. 1. Abteilung, Allgemeinen Bestimmungen, Dir Folgen der Nichterfüllung Art. 97-109, Bern 2000.

Weitnauer, Hermann; Zur Lehre vom adäquaten Kausalzusammenhang, Festgabe für Karl Oftinger, Zürich 1969, sh. 321 vd.

Wiegand-BSK OR, Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht I, 2. A., Herausgeber Honsell/Vogt/Wiegand, Basel/Frankfurt am Main 1996.

Wolf, Joseph G.; Der Normzweck im Deliktsrecht, Göttingen 1962.

Willburg, Walter; Die Elemente des Schadensrechts, Margburg 1943.

Yağcıoğlu, Burcu; Türk ve İsviçre Hukukunda Ceza Koşulu, Ankara 2019.

Yalman, Süleyman; Türk-İsviçre Hukukunda Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Sorumluluk, Ankara 2006.

Yılmaz, Süleyman, Sözleşmenin İhlâli Halinde Alıcının Hakları, Ankara 2013.

Yıldırım, M. Fadıl; Borçlar Hukukuna Göre  Sözleşmenin Kuruluşunda Hile, Ankara 2002.

Yung, Walter; Simulation, Fiducie, Fraude à la loi Etude et article, Genève 1971.

     “        “   ; Grundlagen und Funktionen des Haftpflichtrechts, Etude et articles, sh. 106 vd.

Yünlü, Semih; Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk, İstanbul 2019.

Zäch, Roger; Berner Kommentar, Bd VI, Obligationenrecht, Art. 32-40 OR, Zürich 1990.

Zevkliler, Aydın; Medeni Hukuk, Ankara 1989.

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar