Boşanmada Maddi Tazminat Uyuşmazlıkları

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ömer Uğur Gençcan

ISBN: 9786050522884

1.997,50 TL 2.350,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Ömer Uğur Gençcan
Baskı Tarihi 2025/08
Baskı Sayısı 14
Boyut 17x25
Cilt Sert kapak
Sayfa Sayısı 1150

Kitap Özeti: Boşanmada Maddi Tazminat Uyuşmazlıkları – Ömer Uğur GENÇCAN

Türkiye’de boşanma davaları, aile hukukunun en yoğun ve karmaşık alanlarından birini oluştururken, bu davalarda maddi tazminat talepleri de sıklıkla önemli bir çekişme konusu olmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Onursal Başkanı Ömer Uğur Gençcan’ın kaleme aldığı “Boşanmada Maddi Tazminat Uyuşmazlıkları”, alanında benzersiz bir başvuru kaynağı olarak, boşanma davalarında maddi tazminatın tüm yönlerini hem maddi hem de usul hukuku açısından ayrıntılı biçimde ele almaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazar, 36 yıllık Yargıtay tecrübesiyle binlerce boşanma ve tazminat dosyasını incelemiş, uygulamada karşılaşılan sorunları ve çözüm yollarını derinlemesine analiz etmiştir. Kitap, yalnızca Türk Medeni Kanunu’nun 174. ve 178. maddelerine dayalı tazminat taleplerini değil, boşanma davasının eki niteliğinde olmayan ve uygulamada sıkça karşılaşılan diğer maddi talepleri de kapsamlı şekilde açıklamaktadır. Bu yönüyle eser, benzerlerinden ayrılarak uygulayıcılar ve akademisyenler için pratik ve teorik bir rehber sunmaktadır.

Kapsam ve İçerik: Kitap, boşanma kavramının hukuki niteliğinden başlayarak, boşanmanın sonuçları, maddi tazminatın tanımı, işlevi ve özellikleri gibi temel konuları sistematik biçimde ele alır. Maddi tazminatın koşulları (kusur, zarar, nedensellik bağı, hukuka aykırılık), tazminat miktarının belirlenmesi, ödeme şekilleri (toplu, irat, ayın olarak), faiz uygulamaları ve irat şeklinde ödenen tazminatın sona ermesi gibi uygulamada en çok tartışılan başlıklar ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Ayrıca, maddi tazminat davasında tarafların ve hâkimin yargılamaya katılımına egemen olan ilkeler (tasarruf, taraflarca getirilme, adil yargılanma, dürüstlük, taleple bağlılık, usul ekonomisi, hukukun kendiliğinden uygulanması gibi) hem mevzuat hem de içtihat ışığında açıklanmıştır. Kitapta, boşanma davası sırasında ve sonrasında hangi taleplerin maddi tazminat kapsamında değerlendirilebileceği, hangi taleplerin bu kapsam dışında kaldığı da örneklerle gösterilmiştir.

Kimler İçin Uygun? Eser, hâkimler, avukatlar, akademisyenler, hukuk fakültesi öğrencileri ve boşanma davalarında hak arayan tüm taraflar için hem pratik hem de teorik açıdan yol gösterici bir kaynaktır. Uygulamada karşılaşılan güncel sorunlara çözüm önerileri sunması ve Yargıtay kararlarıyla desteklenmiş olması, kitabı alanında vazgeçilmez kılmaktadır.

Sonuç: “Boşanmada Maddi Tazminat Uyuşmazlıkları”, boşanma davalarında maddi tazminat konusunu tüm yönleriyle ele alan, güncel mevzuat ve içtihatlarla zenginleştirilmiş, uygulamaya dönük kapsamlı bir eserdir. Boşanma sürecinde maddi hakların korunması ve adil bir yargılama için güvenilir bir başvuru kaynağı arayan herkes için önerilmektedir.

İÇİNDEKİLER

ÖN SÖZ YERİNE
İÇİNDEKİLER
KAYNAKÇA
KISALTMALAR

BİRİNCİ BÖLÜM
BOŞANMA KAVRAMINA GENEL BAKIŞ
§ 1. Boşanma Kavramı
I. Boşanmanın Düzenleme Yeri
II. Boşanmanın Tanımı
III. Boşanmanın Hukuki Niteliği
A. Boşanma Davası Açma Hakkı
B. Boşanma Davasının Niteliği
IV. Boşanmanın Unsurları
A. Geçerli Bir Evlilik Bulunmalıdır
B. Eşler Hayatta Bulunmalıdır
C. Kanunda Düzenlenen Haller Bulunmalıdır
D. Mahkeme Kararı Bulunmalıdır
V. Boşanmanın Dayandığı İlkeler
A. İrade İlkesi
B. Kusur İlkesi
C. Evlilik Birliğinin Sarsılması İlkesi
D. Elverişsizlik İlkesi
E. Eylemli Ayrılık İlkesi
VI. Boşanmanın Türk Medeni Kanununda Dayandığı İlkeler
VII. Boşanmanın Sonuçları
A. Boşanmanın Eşlerle İlgili Sonuçları
1. Boşanmanın Eşlerle İlgili Kişisel Sonuçları
2. Boşanmanın Eşlerle İlgili Mali Sonuçları
B. Çocuklarla İlgili Sonuçları
VII. Boşanma Davasının Konusu
§ 2. Boşanmanın Kaynakları
I. Genel Olarak
II. Mevzuat Kaynakları
A. Uluslararası Sözleşmeler
B. Anayasa
C. Kanunlar
D. Tüzükler
E. Yönetmelikler
II. İçtihat Kaynakları
A. Bilimsel İçtihat
B. Yargısal İçtihat
§ 3. Boşanma Sebeplerini Sınıflandırma
I. Genel Olarak
A. Sınırlı Sayıda Düzenlenmiştir
B. Emredici Nitelikte Düzenlenmiştir
II. Sınıflandırma
A. Konularına Göre
1. Özel Boşanma Sebepleri
2. Genel Boşanma Sebepleri
B. Etkilerine Göre
1. Mutlak Boşanma Sebepleri
2. Nisbi Boşanma Sebepleri
C. Kusur Esasına Göre
1. Kusura Dayanan Boşanma Sebepleri
2. Kusura Dayanmayan Boşanma Sebepleri

İKİNCİ BÖLÜM
BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI
§ 4. Boşanmada Maddi Tazminat Kavramı
I. Hukuki Niteliği
II. İşlevi
III. Özellikleri
A. Boşanmanın Eki Niteliğindedir
B. Dava Sırasında Devredilemez
C. Hak Sahibinin Ölümünden Sonra Mirasçılar Talep Edemez
D. Hak Sahibinin Ölümünden Sonra İrat Biçiminde Ödenen Tazminatın Devamı İstenemez
E. Hak Sahibinin Ölümünden Önce Muaccel Olmuşsa Mirasçılar Talep Edebilir
F. Mal Rejiminin Tasfiyesine Etkili Değildir
G. Evlenmenin Butlanı Davasında da TMK m. 174 f. I Hükmü Uygulanır
H. Yabancı İlamın Tenfizi Davasının Eki Niteliğinde Değildir

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATIN MADDİ KOŞULLARI
§ 5. Maddi Tazminatta Kusur Koşulu
I. Kusura İlişkin Esaslar
A. Genel Olarak
B. Kusur Belirlemesine İlişkin Esaslar
II. Maddi Tazminatta Kusur Koşulu
A. Maddi Tazminat İsteyen Kusursuz ya da Daha Az Kusurlu Olmalıdır
B. Maddi Tazminat İstenen Kusurlu Olmalıdır
III. Maddi Tazminatta Kusur Koşulunun Boşanma Sebeplerine Göre Değerlendirilmesi
A. Davacıya Maddi Tazminat Verilebilecek Boşanma Sebepleri
B. Maddi Tazminat Verilemeyecek Boşanma Sebebi
C. Davacı veya Davalıya Maddi Tazminat Verilebilecek Boşanma Sebepleri
§ 6. Maddi Tazminatta Zarar Koşulu
I. Genel Olarak
II. Menfaat Zedelenmesi Kapsamına Giren Zararlar
A. Mevcut Menfaatlerden Yoksunluk
B. Beklenen Menfaatlerden Yoksunluk
III. Menfaat Zedelenmesi Kapsamına Giren Zararın Belirlenmesi
IV. Menfaat Zedelenmesi Kapsamına Girmeyen Zararlar
A. Evlilik Öncesiyle İlgili İstekler
B. Evlilik Sırasındaki İstekler
C. Çocuklarla İlgili İstekler
D. Evle İlgili İstekler
E. Borçla İlgili İstekler
F. Mal Rejimi ile İlgili İstekler
G. Diğer İstekler
§ 7. Maddi Tazminatta Nedensellik Bağı Koşulu
I. Genel Olarak
II. Maddi Koşul: Nedensellik Bağı Gerçekleşmelidir
§ 8. Maddi Tazminatta Hukuka Aykırılığın Gerçekleşmesi Koşulu
I. Genel Olarak
II. Maddi Koşul: Hukuka Aykırılık Gerçekleşmelidir
A. Hukuka Aykırılık Varsa
B. Hukuka Aykırılık Yoksa

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BOŞANMADA MADDİ TAZMİNATIN ŞEKLİ KOŞULLARI
§ 9. Maddi Tazminatta Evlilik Birliğinin Boşanma ile Sona Ermesi Koşulu
I. Genel Olarak
II. Maddi Tazminatta Evlilik Birliğinin Boşanma ile Sona Ermesi Koşulu
A. Boşanma Kararı Verilmiş Olmalıdır
III. Tanıma Kavramı
A. Evliliğin Butlanına Karar Verilmiş Olabilir
B. Ölüm ve Gaiplik Halinde Verilemez
C. Ayrılık Kararı Verilmesi Halinde Verilemez
§ 10. Maddi Tazminatta İstek Koşulu
I. Genel Olarak
II. Maddi Tazminatta İstek Koşulu
A. İstek Yazılı veya Sözlü Yapılabilir
B. İstek Belirsiz Olmamalıdır
C. İstek Artırılamaz
D. İstek Yok ise Verilemez
E. İstenmediği Açıklanmışsa Verilemez
F. İstek Aşılamaz
G. İstek Karara Bağlanmalıdır
H. İstek Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Yapılamaz
I. İstek Taraflar İçin Yapılabilir
İ. İstek Koşulları Varsa Mirasçılara İntikal Edebilir
J. İstek Ayın Olarak Gerçekleşebilir
K. İstek Ayrı Dava ile Gerçekleşebilir
L. İstek Erkek Eş ya da Kadın Eş Tarafından Yapılabilir
M. İstek Türk Parası Esas Alınarak Yapılmalıdır
N. İstek Saklı Tutulmuşsa Ret Kararı Verilemez
O. İstek Kanun Yolu Aşamasında Anlaşmalı Boşanma Protokolü ile Gerçekleşebilir
§ 11. Maddi Tazminatta Süre Koşulu
I. Genel Olarak
II. Süre Koşulu
A. Boşanmadan Önceki Süre
B. Boşanmadan Sonraki Süre
C. Tanıma ya da Tenfizden Sonraki Süre

BEŞİNCİ BÖLÜM
MADDİ TAZMİNAT KARARI
§ 12. Maddi Tazminatın Miktarı
I. Genel Olarak
II. Uygun Olarak Belirlenmelidir
A. Hâkim Tarafından Belirlenir
B. Zararın Tamamının Karşılanması Zorunlu Değildir
C. Bir Tarafın Zenginleşmesi Sonucunu Doğurmamalıdır
III. Etkileyen Hususlar Dikkate Alınmalıdır
A. Kusur Durumları
B. Ekonomik Durumları
C. Sosyal Durumları
D. Zedelenen Menfaatler
E. Geçim Koşulları
F. Hakkaniyet İlkesi
G. Evliliğin Süresi
H. Günün Ekonomik Koşulları
I. Yaşları
İ. Ortalama Yaşam Süreleri
J. Yaşam Seviyeleri
K. Paranın Alım Gücü
IV. İnfazda Duraksama Yaratmayacak Şekilde Belirlenmelidir
V. Bozma Kararı Varsa Amacına Uygun Belirlenmelidir
VI. Koşulları Varsa Değiştirilebilir
A. Artırılmasına Karar Verilebilir
B. Azaltılmasına Karar Verilebilir
C. Toptan Ödemede Uygulanmaz
§ 13. Maddi Tazminatın Ödenmesi
I. Genel Olarak
II. Ödemeye Uygun Haller
A. Maddi Tazminat Toptan Ödenebilir
B. Maddi Tazminat İrat Biçiminde Ödenebilir
C. Maddi Tazminat Ayın Olarak Ödenebilir
III. Ödemeye Uygun Olmayan Haller
A. Maddi Tazminat Anlaşma Yoksa Yabancı Para Olarak Ödenemez
B. Maddi Tazminat Taksitle Ödenemez
§ 14. Maddi Tazminatta Faiz
I. Genel Olarak
II. Maddi Tazminatta Faiz
A. Maddi Tazminatta Faiz Başlangıcı
B. Boşanmadan Sonra İstenmişse Faiz
C. Maddi Tazminatta Faiz İstenmedi ise
D. Maddi Tazminatta Faiz Türü
E. Maddi Tazminatta Faiz İstemi Hakkında Karar Verilmelidir
§ 15. İrat Şeklinde Ödenen Maddi Tazminatın Miktarının Değişmesi
I. Genel Olarak
II. Değişim Sebepleri
A. Tarafların Mali Durumlarının Değişmesi
B. Hakkaniyetin Gerektirdiği Haller
III. Değişim Şekli
A. İradın Artırılması
B. İradın Azaltılması
§ 16. İrat Şeklinde Ödenen Maddi Tazminatın Sona Ermesi
I. Genel Olarak
II. Kendiliğinden Kalkması
A. İrat Alacaklısının Yeniden Evlenmesi
B. Taraflardan Birinin Ölümü
III. Mahkeme Kararıyla Kaldırılması
A. İrat Alacaklısının Evlenme Olmaksızın Fiilen Evliymiş Gibi Yaşaması
B. İrat Alacaklısının Yoksulluğunun Ortadan Kalkması
C. İrat Alacaklısının Haysiyetsiz Hayat Sürmesi

ALTINCI BÖLÜM
BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA TARAFLARIN YARGILAMAYA KATILIMINA EGEMEN OLAN İLKELER
§ 17. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Tasarruf İlkesi
I. Genel Olarak
II. Tanımı
III. Görünümü
A. Kendiliğinden Dava Açılamaz/Karar Verilemez
B. Dava Açmaya Zorlanamaz
C. Hakkını Talep Etmeye Zorlanamaz
D. Dava Konusunu Serbestçe Belirler
E. Dava Açıldıktan Sonra Tasarruf Yetkisi Devam Eder
F. Davayı Kanun Yoluna Taşıma
IV. İstisnaları
A. Yargılama Gideri Kendiliğinden Gözetilir
B. Sevk ve İdare Kendiliğinden Gözetilir
§ 18. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Taraflarca Getirilme/Hazırlama İlkesi
I. Genel Olarak
II. Dava Malzemesi Kavramı
III. Dava Malzemesinin Getirilmesi
A. Taraflarca Getirilir
B. Mahkemenin İşi Değildir
IV. İstisna: Kendiliğinden (Re’sen) Araştırma İlkesi
A. Uygulama Alanı
B. Uygulama Şekli
§ 19. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Teksif İlkesi
I. Genel Olarak
II. Kural: Belirli Aşamaya Kadar Dava Malzemesi İleri Sürülebilir
A. Davacı Açısından Teksif
B. Davalı Açısından Teksif
III. Teksif İlkesinin İstisnaları
A. Islah
B. Karşı Tarafın Açık Muvafakati
C. Eski Hâle Getirme
D. Yargılamayı Geciktirme Amacı Taşımamak
E. Süresinde İleri Sürülememesinin İlgili Tarafın Kusurundan Kaynaklanmaması
§ 20. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Adil Yargılanma İlkesi
I. Genel Olarak
II. Kapsamı
A. Adil Silahlarla Yargılanma
B. Adil Açıklıkta Yargılanma
C. Adil Sürede Yargılanma
D. Adil Mahkemede Yargılanma
§ 21. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Hukuki Dinlenilme Hakkı
I. Genel Olarak
II. Olan Biteni Bilme/Bilgilendirme Hakkı
A. Davayı Bilme Hakkı
B. Duruşma Gününü Bilme Hakkı
C. Delilleri Bilme Hakkı
D. Gerekçeyi Bilme Hakkı
E. İşlemleri Bilme Hakkı
III. Olan Biteni Açıklama ve İspat Hakkı
A. Açıklama Hakkı
B. İspat Hakkı
IV. Değerlendirtme ve Gerekçelendirtme Hakkı
A. Genel Olarak
B. Açıklamaları Değerlendirtme Hakkı
C. Kararları Gerekçelendirtme Hakkı
§ 22. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Dürüst Davranma Yükümlülüğü
I. Genel Olarak
II. Dürüstlük Kuralına Uygun Davranmak Zorunludur
§ 23. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü
I. Genel Olarak
II. Özellikleri
A. Yükümlü Olanlar
B. Yükümlülüğün Konusu

YEDİNCİ BÖLÜM
BOŞANMADA MADDİ TAZMİNAT DAVASINDA HÂKİMİN YARGILAMA İŞLEMLERİNİ YÜRÜTMESİNE EGEMEN OLAN İLKELER
§ 24. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi
I. Genel Olarak
II. Aydınlatma Ödevinin Türü
A. Maddi Aydınlatma
B. Hukuki Aydınlatma
III. Aydınlatma Ödevinin Konusu
A. Belirsiz Hususlar
B. Çelişkili Hususlar
IV. Aydınlatma Ödevinin Usulü
A. Açıklama Yaptırma
B. Soru Sorma
C. Delil Gösterilmesini İsteme
D. Tarafın Kendisini Dinleme
V. Aydınlatma Ödevinin Sınırları
A. Söylenmeyen Şeyleri Kapsamaz
B. Söylenmeyen Vakıaları Kapsamaz
C. Söylemeyene Yol Göstermeyi Kapsamaz
D. Söylemeyene İsticvabı Kapsamaz
§ 25. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Usul Ekonomisi İlkesi
I. Genel Olarak
II. Unsurları
A. Basitlik İlkesi
B. Çabukluk İlkesi
C. Ucuzluk İlkesi
III. Yansıması
A. Davaların Birleştirilmesi
B. Davaların Ayrılması
C. Dava Sonucunun Beklenilmesi
D. Ön Sorun İncelemesi
E. Usuli Kazanılmış Hak Kuralı
IV. Değerlendirilmesi
§ 26. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Hukukun Kendiliğinden Uygulanması İlkesi
I. Genel Olarak
II. Taraflarca Hukuki Sebep Gösterilmesi Zorunlu Değildir
A. Dava Dilekçesinde Hukuki Sebep Gösterilmesi Zorunlu Değildir
B. Cevap Dilekçesinde Hukuki Sebep Gösterilmesi Zorunlu Değildir
III. Taraflarca Bildirilen Hukuki Sebep Değiştirilebilir
IV. Taraflarca Bildirilen Hukuki Sebep Hâkimi Etkilemez
A. Yanlış Gösterme Hâkimi Etkilemez
B. Eksik Gösterme Hâkimi Etkilemez
C. Birkaç Sebep Gösterme Hâkimi Etkilemez
D. Hiç Gösterememe Hâkimi Etkilemez
V. Taraflarca Getirilen Vakıaların Hukuki Nitelendirmesini Hâkim Yapar
VI. Taraflarca Getirilen Vakıaların Hangisinin Sabit Olduğunu Hâkim Belirler
VII. Taraflarca Getirilen Vakıalara Uyan Hukuk Normunu Hâkim Uygular
A. Türk Hukukunu Kendiliğinden Uygular
B. Yetkili Olan Yabancı Hukuku Kendiliğinden Uygular
§ 27. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Taleple Bağlılık İlkesi
I. Genel Olarak
II. İlkenin Uygulanması
A. Talep Sonucundan Fazlasına Karar Veremez
B. Talep Sonucundan Başka Bir Şeye Karar Veremez
III. İlkenin Uygulanması
A. Kendiliğinden Karar Veremez
B. Her Bir Talep Hakkında Ayrı Olarak Karar Verilmelidir
§ 28. Boşanmada Maddi Tazminat Davasında Sevk ve İdare İlkesi
I. Genel Olarak
II. Hâkimin Yükümlülüğü
A. Yargılamanın Sevk ve İdaresi
1. Şekli Sevk ve İdare
2. Maddi Sevk ve İdare