Bozalizade Abdulkadir Bey (1894-1921)

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Abdulkadir BOZDOĞAN
ISBN: 9786250002537
76,50 TL 90,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Abdulkadir BOZDOĞAN
Baskı Tarihi 2021/09
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 165

Geride bıraktığımız 20. yüzyılda dünya görülmemiş türde bir şiddetle karşı karşıya kalmıştır. Özellikle Birinci Dünya Savaşı’nda hem kaybeden hem kazanan ülkeler, 4 yıl süren savaş boyunca gerek sosyal gerekse ekonomik açıdan derin darboğazlarla karşılaşmıştır. Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın yanında İttifak Devletleri arasında yer almış ve savaş sonunda, 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Anlaşması’nı imzalamak zorunda kalmıştır. Bu ateşkes anlaşmasına göre, savaşı kazanan İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını işgale başlamıştır. Anadolu’nun Birinci Dünya Savaşı sonrasında işgal edilmesi, Türk milletini ağır bedeller ödemeye mahkûm etmiştir. Millet moralsiz, bitkin ve yorgundur. Türk milletine bu ağır mahkûmiyetten kurtulma umudunu, Kuvayımilliye ismi verilen ve gönüllülerden oluşan direniş birliği ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Umut; güven, birlik ve beraberlik ile milletin azim kararıdır. Verilen umut, alınan kararlar ve harekâtlar sonucunda; canları pahasına her türlü fedakârlıkla tehlikelere göğüs geren, zaferlerin kazanılmasında önemli katkıları olan ve “Ya İstiklal Ya Ölüm!” diyerek bizlere bu vatanı bırakmak için kendi yaşamlarını hiçe sayan nice kahramanlar ortaya çıkmıştır. İşte bu düzenlenen biyografik kitap, hatıralarına yaklaşık 100 yıl geç kalınsa da Bozoklu Bozalizade Mülazım Sani Abdulkadir Bey’in; Birinci Dünya Savaşı, Kafkas ve İstiklal savaşlarındaki sessiz ve bir ölçüde de eşsiz kahramanlıklarını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla düzenlenmiştir. Şüphesiz Abdulkadir Bey, savaş meydanlarında canları pahasına her türlü tehlikeye göğüs gererek kazanılan zaferlere katkıda bulunan binlerce vatan evladından sadece biridir. O, şehit ve gaziler tarihimizin destanlaşan isimlerindendir… Abdulkadir Bey, Birinci Dünya Savaşı, Kafkas Cephesi harekâtları ile İstiklal Savaşı muharebelerinde aktif rol alarak, zaferlere Önsöz xviii imza atan, kefensiz yatan binlerce şehit arasında yerini almıştır. Her kefensiz şehit gibi kabrinin hangi şehitlikte olduğu belli değildir. Düzenlemeye çalıştığım ve “boynumun borcu” olarak gördüğüm bu biyografik hatırat kitabımda, dedemin resmî kaynaklardan tespit edebildiğim belgeleri ile büyüklerimizden edindiğim bilgilere ve dönemin savaş ortamını yansıtan çeşitli yazarların kaynaklarına yer verdim. Anıları toplarken kronolojik sıraya göre yazmaya özen gösterdim. Zaman zaman bazı yazarların eserlerinden alıntılar yaptığımda kaynaklarını belirttim. Kitabın, Abdulkadir Bey’in Çapanoğlu İsyanı olarak tanımlanan olaylara o dönemde Bozok’ta karşı çıkanların başında yer aldığının, sanılanın aksine tüm Yozgat halkının ve Çapanoğullarının büyük bir çoğunluğunun bu olayların içinde olmadığının açıklanması ve bu açıdan da yakın tarihimize ışık tutması bakımından önemli olduğunu düşünüyorum. Umarım düzenlenen bu kitap dedem ve dedem gibi bu ülkenin bağımsızlığı için canlarını seve seve veren binlerce şehit ile gazilerimizin anılmasına vesile olur. Ruhları şad olsun!..

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ....................................................................................... xvii

GİRİŞ............................................................................................xix

BÖLÜM 1

BOZALİZADE ABDULKADİR BEY

Bozalizade Abdulkadir Bey.............................................................1

BÖLÜM 2

ROMANYA/DOBRUCA HAREKÂTLARINDA

ABDULKADİR BEY

Bozok’tan Ayrılış............................................................................7

Romanya/Dobruca Harekâtlarına Bakış........................................12

Avrupa Cephelerinde Türk Kuvvetleri..........................................12

Romanya’da Osmanlı Kuvvetlerinin Faaliyetleri..........................15

Güney Dobruca Harekâtı...............................................................18

Kuzey Dobruca Harekâtı ...............................................................19

Osman Nizami Paşa’nın Romanya Askeri Valiliği.......................24

Romanya Harekâtlarının Sonuçları ...............................................32

Romanya/Dobruca’da Abdulkadir Bey .........................................33

Köstence’den Ayrılış.....................................................................36

BÖLÜM 3

KAFKASYA HAREKÂTLARINDA ABDULKADİR BEY

Batum’a Varış................................................................................39

Kuzey Kafkasya Dağıstan Harekâtı...............................................41

İçindekiler

xii

Kuzey Kafkasya’da Askerî Harekât Hazırlıkları...........................43

Derbent Harekâtı ...........................................................................44

Petrovsk Harekâtları......................................................................45

Azerbaycan Harekâtlarının Sonuçları............................................46

Mondros Mütarekesi Hükümlerinin Kuzey Kafkasya’da 

Uygulanması ve Kuzey Kafkasya’nın Tahliyesi ...........................47

Kafkas Harekâtlarında Abdulkadir Bey ........................................48

Azerbaycan’dan Bozok’a Dönüş.....................................................53

BÖLÜM 4

İSTİKLAL SAVAŞI HAREKÂTLARINDA

ABDULKADİR BEY

Bozok’tan İstiklal Savaşı İçin Ayrılış............................................57

Sakarya Savaşı...............................................................................61

Türk Ordusu Teşkilat Şeması ........................................................64

Sakarya Meydan Muharebesi’nde Komuta Heyeti........................65

İstiklal Savaş’ında Bozalizade Abdulkadir Bey............................70

● 05 Nisan 1921-12 Temmuz 1921 Tarihleri Arası...................78

● Kolonkaya Harekâtı ve Abdulkadir Bey

(13-14 Temmuz 1921) ............................................................79

● Ilgaz Boğazı Harekâtı ve Abdulkadir Bey

(18-19 Temmuz 1921) ............................................................79

● Seyit Gazi Harekâtı ve Abdulkadir Bey

(21 Temmuz 1921)..................................................................79

● Türbe Tepe Harekâtı ve Abdulkadir Bey

(25-26-27 Ağustos 1921)........................................................81

● Horhor (Harhur Köyü) Harekâtı ve Abdulkadir Bey’in

Şehit Olması (28-29 Ağustos 1921)........................................85

İçindekiler

xiii

Horhor Köyünün Bende Bıraktığı İzler….....................................88

Sakarya Savaşı’nın Sonuçları........................................................90

İstiklal Savaşı’nda Şehit Olan Yozgatlılar ....................................93

BÖLÜM 5

ABDULKADİR BEY İLE İLGİLİ BELGELER

Devlet Arşivlerinde Bulunan Belgeler ..........................................97

1) Abdulkadir Bey’in Çalıbaba Muharebesinde

Şehit Olduğuna Dair Osmanlıca Belge ve Tercümesi ............97

2) Abdulkadir Bey’in 57. Fırka 37-3 Alay 9. Bölük Komutanı 

Olduğuna Dair Osmanlıca Belge ve Tercümesi .....................98

3) Abdulkadir Bey’in Müdafa-i Milliye Vekaleti

Muamelat-Zatiye Dairesinde Görevli Olduğuna Dair 

Osmanlıca Belge ve Tercümesi ..............................................99

4) Abdulkadir Bey’in Şehit Olması Nedeniyle Geride

Kalanlara Bağlanacak Maaşla İlgili Osmanlıca 

Belge ve Tercümesi ..............................................................100

5) Abdulkadir Bey’e Bir Üst Rütbeden Maaş Tahsisi ile

İlgili Osmanlıca Belge ve Tercümesi....................................101

6) Abdulkadir Bey ile İlgili Olarak Kayseri Ahziasker Heyeti 

Riyasetine Yazılan Osmanlıca Belge....................................103

7) Abdulkadir Bey’in Osmanlıca Askerî Safahat Belgesi ve 

Tercümesi..............................................................................104

8) Abdulkadir Bey’in Askerî Safahatı ile İlgili

MSB Arşiv Müdürlüğünün 12.10.2016 Tarihli Belgesi .......105

9) Abdulkadir Bey ile ilgili MSB Arşiv Müdürlüğünden

Gelen 12.10.2016 Tarihli Belgesi.........................................106

10) Abdulkadir Bey ile İlgili MSB Arşiv Müdürlüğünün 

12.10.2016 Tarihli Zayiat Belgesi ........................................107

İçindekiler

xiv 

11) Abdulkadir Bey’in MSB Arşiv Müdürlüğünde Bulunan

Yozgat Askerlik Şubesi Başkanlığının 7289 Numaralı -

Künye Defteri Örneği .......................................................... 108

Kahraman Koç’un Arşivinde Bulunan Abdulkadir Bey ile

İlgili Belgeler ............................................................................... 109

Bozalizade Abdulkadir Bey ve Madalyaları................................ 113

Abdulkadir Bey ile İlgili Söyleşiler ............................................. 117

Prof. Dr. Hakkı Acun ile Söyleşi ................................................. 117

Mustafa Şevket (Dokuyucu) ile Söyleşi ........................................ 121

Mükerrem Çapanoğlu ile Söyleşi ................................................ 124

Mahçemal Acun ile Söyleşi .......................................................... 126

Ayşe Duyar ve Oğlu Kemal Duyar ile Söyleşi ............................. 128

Osman Karaca ile Söyleşi ........................................................... 130

Dr. Albay Ethem Girgin ile Söyleşi ............................................. 132

Mustafa Sayar ile Söyleşi ............................................................ 134

Kadim Koç ile Söyleşi .................................................................. 138

Abdulkadir Bey’in Soyağacı ....................................................... 140

Abdulkadir Bey’in Fotoğrafları ................................................... 141

Bozalizade Abdulkadir Bey Çocukları ve Torunları ................... 142

BÖLÜM 6

BOZALİZADELER

İstiklal Savaşı Öncesi Bozalizadeler ........................................... 143

İstiklal Savaşı Sonrası Bozalizadeler........................................... 147

Bozalizadelerin Komşuları .......................................................... 153

Fevzi Çakmak Caddesi’ndeki (Ganizade Caddesi) Komşuları ... 154

Sıra Söğüt Caddesi’ndeki Komşuları...........................................157

İçindekiler

xv

Kayabaşı Sokağı’ndaki Komşuları..............................................157

Sofu Hoca Sokağı’ndaki Komşuları............................................159

BÖLÜM 7

100 YILLIK MİRAS

100 Yıllık Miras ..........................................................................161

Kaynakça .....................................................................................163

İnternet Kaynakları......................................................................165


Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.