ISBN: 9786050523775
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Sefa Ata |
| Baskı Tarihi | 2025/11 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 218 |
Ceza Hukuku Bağlamında Yapay Zekâ – Sefa Ata
Kitap Özeti
Sefa Ata’nın “Ceza Hukuku Bağlamında Yapay Zekâ” adlı eseri, dijital çağın en önemli teknolojik gelişmelerinden biri olan yapay zekânın (YZ) ceza hukuku üzerindeki etkilerini kapsamlı ve sistematik bir şekilde ele almaktadır. Kitap, yalnızca teknik bir yeniliğin ötesinde, hukukun insan merkezli yapısının dönüşümünü ve bu dönüşümün ceza hukuku alanında doğurduğu yeni tartışmaları derinlemesine incelemektedir.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde belirttiği üzere, yapay zekâ ve ceza hukuku ilişkisini klasik fail, kusur, irade gibi tartışmalardan ziyade, “yapay zekâ nedir?” sorusunu berraklaştırarak ve YZ’nin ceza hukukunda hangi işlevlerle, hangi koşullarda ve hangi sınırlar içinde yer alabileceğini sorgulayarak ele alıyor. Disiplinler arası bir bakış açısıyla hazırlanan eser, kavramsal karmaşadan uzak, sistematik ve eleştirel bir yaklaşım sunuyor. Yazar, YZ’nin ceza hukukunda sorumluluk teorisi ekseninde değil, uygulama ve pratikteki etkileri üzerinden değerlendirilmesini ön plana çıkarıyor.
İçerik ve Bölümler
Kitap üç ana bölümden oluşuyor:
Kavram, Tarihsel Süreç ve Hukukta Yapay Zekâ:
İlk bölümde, algoritmik sistemler, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve doğal dil işleme gibi temel kavramlar açıklanıyor. YZ’nin tarihsel gelişimi, Leibniz’den günümüze kadar olan felsefi ve teknik kökenleriyle ele alınıyor. Ayrıca, YZ’nin toplumsal ilişkilerdeki yeri ve hukuk alanında kullanımı, bilinç ve irade problemleri, etik kaygılar ve ulusal/uluslararası düzenlemeler (özellikle AB Yapay Zekâ Tüzüğü) inceleniyor.
Ceza Hukukunda Yapay Zekâ Uygulamaları ve Örnekler:
İkinci bölümde, YZ ve algoritmik sistemlerin ceza hukukunda mevcut ve potansiyel uygulama alanları detaylandırılıyor. Önleyici adalet, risk değerlendirme ve profilleme, adli tıp ve kriminalistik, tekerrür değerlendirmesi, dijital delil analizi gibi güncel örnekler ve uygulamalar sunuluyor. Ayrıca, Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda YZ’nin potansiyel kullanımı ile alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinde YZ’nin rolü tartışılıyor.
Ceza Hukukunun Temel İlkeleri Karşısında Yapay Zekâ:
Üçüncü bölümde, YZ’nin ceza hukukunun temel hak ve ilkeleriyle ilişkisi irdeleniyor. Adil yargılanma hakkı, silahların eşitliği ve çelişme ilkesi gibi temel ilkeler, YZ ve algoritmik sistemlerin kullanımı bağlamında ele alınıyor. Ayrıca, şeffaflık (“glass box”) ve öneriler başlıkları altında, YZ’nin hukuki süreçlerdeki rolüne dair çözüm önerileri sunuluyor.
Kimler İçin?
Bu eser, yapay zekâ çağında ceza hukukunun sınırlarını yeniden düşünmek isteyen hukukçular, akademisyenler, araştırmacılar ve uygulayıcılar için hem güncel hem de geleceğe dönük özgün bir başvuru kaynağıdır. YZ’nin ceza hukukuna entegrasyonunda karşılaşılan kavramsal, etik ve pratik sorunlara dair kapsamlı bir analiz sunan kitap, Türk hukuk literatürüne önemli bir katkı sağlamaktadır.
Sonuç
“Ceza Hukuku Bağlamında Yapay Zekâ”, YZ’nin ceza hukukunda doğurduğu yeni soruları ve uygulama alanlarını, kavramsal netlik ve eleştirel bir bakış açısıyla ele alan, alanında öncü bir eserdir. Dijital dönüşümün hukuka etkilerini anlamak ve geleceğin hukukunu şekillendirmek isteyen herkes için vazgeçilmez bir kaynaktır.
ÖNSÖZ
TEŞEKKÜR
KISALTMALAR DİZİNİ
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM: KAVRAM, TARİHSEL SÜREÇ, YAPAY ZEKÂ VE TOPLUMSAL İLİŞKİLER, HUKUKTA YAPAY ZEKÂ
1.1. Kavram
1.1.1. Algoritmik Sistem ve Yapay Zekâ
1.1.2. Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme
1.1.3. Doğal Dil İşleme Yöntemi
1.2. Tarihsel Süreç
1.2.1. 20. Yüzyıl Öncesi ve Sonrası
1.2.1.1. Leibniz ve Matematiksel Dünya
1.2.1.2. 20. Yüzyıldaki Gelişmeler
1.2.1.3. 21. Yüzyılda Yaşanan Gelişmeler
1.2.2. Başka Bir Tarihsel Anlatı
1.3. Toplumsal İlişkilerde Yapay Zekâ
1.4. Hukuk Alanında Yapay Zekâ Kullanımı
1.4.1. Yapay Zekâ ve Bilinç Problemi
1.4.2. Yapay Zekâ ve İrade Problemi
1.4.3. Hukukta Yapay Zekâ Kullanım Gerekliliği
1.4.4. Hukuk Metodolojisi ile Yapay Zekâ
1.4.5. Etik Kaygılar
1.5. Yapay Zekâya Dair Ulusal ve Uluslararası Belgeler ile Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü
1.5.1. Yapay Zekâyı Düzenleme Çabaları ile Bazı Ulusal ve Uluslararası Politika Metinleri
1.5.2. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü
İKİNCİ BÖLÜM: CEZA HUKUKUNDA YAPAY ZEKÂ İLE DİĞER ALGORİTMİK SİSTEMLERE DAİR UYGULAMALAR VE ÖRNEKLER
2.1. Ceza Hukukunda Yapay Zekânın ya da Diğer Algoritmik Sistemlerin Kullanımdaki Amaç
2.2. Ceza Hukukunda Yapay Zekâ ile Diğer Algoritmik Sistemlerin Kullanımına Dair Örnekler, Uygulamalar ve Tartışmalar
2.2.1. Önleyici Adalet ve Önleyici Polislik
2.2.1.1. Suç Öncesi Gözetim Sistemi
2.2.1.2. KeyCrime
2.2.1.3. Video LINCS
2.2.1.4. Yüz Tanıma Sistemleri ve New York Polis Teşkilâtı Yüz Tanıma Sistemi
2.2.2. Risk Değerlendirme ve Profilleme Yöntemleri
2.2.2.1. Tarihsel Süreç ya da Risk Yönetimi ve Profillemenin Tarihi
2.2.2.2. Modern Risk Değerlendirme ve Profilleme Araçları
2.2.2.2.1. Risk ve İhtiyaç Düzeyi Değerlendirme Aracı
2.2.2.2.2. Kamu Güvenliği Risk Değerlendirmesi
2.2.2.2.3. Ohio Risk Değerlendirme Sistemi
2.2.2.2.4. Zarar Riski Değerlendirme Aracı
2.2.2.2.5. Cybercheck
2.2.3. Adli Tıp, Adli Psikoloji ve Kriminalistik
2.2.3.1. AnTraGoS
2.2.3.2. Tarihsel ve Klinik Risk Yönetimi - 20
2.2.3.3. Şiddet Riski Değerlendirme Rehberi
2.2.4. Tekerrür Değerlendirmesi
2.2.4.1. Suçlu Yönetimi ve Alternatif Yaptırımlar için Profilleme Sistemi
2.2.4.2. Suçlu Gruplar için Tekerrür Ölçeği
2.2.4.3. Static-99
2.2.4.4. Oxford Tekerrür Riski Değerlendirme Aracı
2.2.5. Delil Değerlendirmesi
2.2.5.1. Dijital Delil ve Büyük Veri
2.2.5.1.1. Suç Analizinde Görsel Verileri Anlamlandırma Sistemi
2.2.5.1.2. Hansken
2.2.5.2. Dijital Delillerin Güvenilirliği ve Yapay Zekâ Kullanım Olanakları
2.2.6. TCK, CMK ve CGTİHK Bağlamında Yapay Zekânın Potansiyel Kullanımı
2.2.7. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinde Yapay Zekânın Potansiyel Kullanımı
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: CEZA HUKUKUNUN BAZI TEMEL İLKELERİ KARŞISINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIMI
3.1. Adil Yargılanma Hakkı
3.1.1. Emsal Davalar
3.1.1.1. People v. Younglove Davası
3.1.1.2. Malenchik v. State Davası
3.1.1.3. State v. Loomis Davası
3.2. Silahların Eşitliği İlkesi
3.3. Çelişme İlkesi
3.4. Bir Alternatif: “Glass Box” ya da “Şeffaf Kutu”
3.5. Öneriler
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2025 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
