Ceza Muhakemesi Hukukunda Tanık Ve Beyanının Güvenilirliği

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: M.Nureddin BOZALAN
ISBN: 978-605-05-0634-1
Stok Durumu: Stokta var
40,50 TL 45,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar M.Nureddin BOZALAN
Baskı Tarihi 2020/09
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA TANIK VE BEYANININ GÜVENİLİRLİĞİ

M.Nureddin BOZALAN

2020/09 1. Baskı, 150 Sayfa

ISBN 978-605-05-0634-1

Adli hata sonucu meydana gelen haksız mahkumiyetlerde, temel etkenin gerçeğe uygun olmayan tanık beyanı olduğunun tespiti ile çalışma konusu seçilmiştir. Tanık beyanı, serbest delil sisteminin de etkisiyle, ceza yargılamasında çokça kullanılmasına karşın, tarih boyunca hep şüphe ile yaklaşılan bir delil olmuştur. Bu kadar sık kullanılan bir delilin gerçeği yansıtmaması halinde, hakimi veya jüriyi hatalı yönlendireceği muhakkaktır.

Çalışmanın temel konusunu “yanlış beyan” kavramı oluşturmaktadır. Yanlış beyan, yalan beyanın aksine, tanığın hatalı bilgi verdiğini fark etmemesi ve bu durumun klasik yalan beyan tespit yöntemleri ile tespit edilememesidir. Bu durumun bir adım ötesinde uygulamada “yalan değilse doğrudur” anlayışı yerleşmiş olup, yanlış beyan göz ardı edilmekte ve adaletin tesisi bu sebeple tehlikeye düşmektedir.

Tanık beyanının güvenilirliğinin, ülkemizde en az irdelenmiş olan yanlış beyan yönünü yeterli bir şekilde açıklayabilmek amacıyla çalışma üç bölüme ayrılmıştır. İlk bölümde ceza muhakemesinde ispat kavramı ve ispata ilişkin temel ilkelere; ikinci bölümde ise tanık kavramı, önemi ve tanıklığa ilişkin yasal düzenlemelere yer verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise çalışmanın temelini oluşturan ve tanık beyanının doğru tartılması için mutlaka göz önünde bulundurulması gereken; algılama, hatırlama ve beyan aşamalarında hataları oluşturabilecek hususların neler olduğu ve bunların tespiti örnek olaylarla birlikte incelenmiştir.

Bu çalışma yüksek lisans tezi olarak hazırlanmış ve 2017 yılında savunulmuştur. Bu süreçte engin bilgisiyle yol gösteren Sayın Prof. Dr. Ayşe Nuhoğlu’na, danışmanım Sayın Yard. Doç. Dr. Namık Kemal Topçu’ya, iş bölümü ile çalışma için gerekli süreyi oluşturmada desteği bulunan meslektaşlarıma ve süreç boyunca manevi desteğini bir an için esirgemeyen kıymetli eşim Dr. Burcu Bal’a en içten teşekkürleri borç bilirim.

Çalışmanın kitaplaştırılması aşamasında; teşviğini ve desteğini bir an için esirgemeyen değerli hocam Prof. Dr. Çetin Arslan’a ve sağladıkları katkılar için Rahime Reyhan Tülü, Tarık Mirza Ayçiçek ve Sümeyra Kastanbolu’ya en içten teşekkürlerimi sunuyorum. 


İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ. 5

KISALTMALAR.. 7

İÇİNDEKİLER.. 9

GİRİŞ. 13

BİRİNCİ BÖLÜM

1. CEZA MUHAKEMESİNDE İSPAT VE İSPATIN TEMEL İLKELERİ  15

1.1. Genel Olarak. 15

1.2. İspat Kavramı 15

1.3. Delil Kavramı 17

1.3.1. Delillerin Özellikleri 18

1.3.2. Delil Çeşitleri 18

1.4. İspatın Temel İlkeleri 19

1.4.1. Serbest Delil Sistemi ve Vicdani Kanaat 19

1.4.1.1. Vicdani Kanaat 21

1.4.1.1.1. Vicdani Kanaat Kavramı 21

1.4.1.1.2. Maddi Gerçek Kavramı 25

1.4.1.2. Serbest Delil Sistemi 26

1.4.1.2.1. Genel Olarak. 27

1.4.1.2.2. Hukuk Muhakemesi Delil Sistemi ile Farklılıkları 28

1.4.1.2.3. Tarihi Gelişimi 30

1.4.1.2.4. Bilimsel Delillerin Önemi 31

1.4.1.2.5. Hukuka Aykırı Deliller 32

1.4.2. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 36

1.4.2.1. Genel Olarak. 36

1.4.2.2. İlkenin Anlamı 37

1.4.2.3. İlkenin Gelişimi 38

1.4.2.4. İlkenin Hukuki Temelleri 39

1.4.2.5. İlkenin Sonuçları 40

İKİNCİ BÖLÜM

2.  GÜVENİLİR BİR TANIK BEYANI İÇİN CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA VE TÜRK CEZA KANUNUNDA YAPILMIŞ DÜZENLEMELER.. 43

2.1. Genel Olarak. 43

2.2. İspat Araçları İçinde Tanığın Yeri 43

2.2.1. Tanık Beyanı Delilinin Özellikleri 46

2.2.2. Tanık Beyanının Önemi 48

2.3. Tanıklık Yapma Zorunluluğu. 50

2.4. Tanıklıktan Çekinme. 52

2.4.1. Yakınlık Dolayısıyla Çekinme. 53

2.4.1.1. Genel Olarak. 53

2.4.1.2. Çekinme Hakkı Olanlar 54

2.4.1.3. Çekinme Hakkının Sonuçları 56

2.4.2. Meslek Nedeniyle Çekinme. 57

2.4.2.1. Genel Olarak. 57

2.4.2.2. Çekinme Hakkı Olanlar 57

2.4.3. Kendisi ve Yakınları Aleyhine Tanıklık Yapmaktan Çekinme  57

2.4.3.1. Genel Olarak. 57

2.4.3.2. Çekinme Hakkı Olanlar 58

2.4.3.3. Çekinme Hakkının Sonuçları 59

2.4.4. Tanıklıktan Çekinme Hakkının Sonuçları 59

2.5. Tanıkların Dinlenmesi 59

2.5.1. Tanıkların Tek Tek ve Sözleri Kesilmeden
Dinlenmesi 60

2.5.1.1. Tanıkların Tek Tek Dinlenmesi 60

2.5.1.2. Tanıkların Sözleri Kesilmeden Dinlenmesi 62

2.5.2. Tanığa Görevinin Öneminin Anlatılması 63

2.5.3. Tanığın Güvenilirliğinin Denetlenmesi 64

2.5.4. Anlattırıcı Sorular ve Çapraz Sorgu. 65

2.5.4.1. Genel Olarak. 65

2.5.4.2. Anlattırıcı Sorular 66

2.5.4.3. Çapraz Sorgu. 66

2.6. Yemin. 67

2.6.1. Genel Olarak. 68

2.6.2. Yemin Etme Zorunluluğu. 68

2.6.3. Yemin Etme Zorunluluğunun İstisnaları 70

2.6.3.1. Genel Olarak. 70

2.6.3.2. Yemin Verilmeyen Tanıklar 70

2.6.3.2.1. 15 Yaşını Doldurmamış Olanlar 70

2.6.3.2.2. Ayırt Etme Gücüne Sahip
Olmayanlar 71

2.6.3.2.3. Soruşturma ve Kovuşturma Konusu Suçlara İştirakten veya Bu Suçlar Nedeniyle Suçluyu Kayırmaktan ya da Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirmekten Şüpheli, Sanık veya Hükümlü Olanlar 71

2.6.3.2.4. Mağdur 72

2.6.3.3. Yeminsiz Dinlenilen Tanığın Beyanının Delil Niteliği 72

2.7. Sanığın Tanığı Sorgulaması ve Sorgulatması 72

2.7.1. Genel Olarak. 73

2.7.2. Tanıkların Korunması 75

2.7.3. AİHS Düzenlemesi ve AİHM içtihatları 79

2.8. Yalan Tanıklık Suçu. 81

2.8.1. Genel Olarak. 82

2.8.2. Korunan Hukuki Değer 83

2.8.3. Fail 84

2.8.4. Maddi Unsur 84

2.8.5. Manevi Unsur 86

2.8.6. Nitelikli Haller 87

2.8.6.1. Cezayı Arttıran Nitelikli Haller 87

2.8.6.2. Cezasızlık Nedenleri ya da Cezanın
Azaltılmasını Gerektiren Nedenler 89

2.8.7. Özel Görünüş Biçimleri 91

2.8.7.1. Teşebbüs. 91

2.8.7.2. İştirak. 91

2.8.7.3. İçtima. 91

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

3. TANIK BEYANININ GÜVENİLİRLİĞİ. 93

3.1. Genel Olarak. 93

3.2. Algılama Mekanizması 95

3.2.1. Görme. 96

3.2.2. İşitme. 97

3.2.3. Koklama. 98

3.3. Hatırlama Mekanizması 99

3.3.1. Sahte Anı 102

3.3.2. Yönlendirici Soru ve Telkin. 105

3.3.3. Olay ve Beyan Arasında Geçen Süre. 108

3.3.4. Küçük Yaştaki Kişilerin Beyanı 109

3.3.5. Yaşlı Tanıklar 111

3.3.6. Akıl Hastası Tanıklar 112

3.3.7. Tekrarlayan Yanlış Bilgi ve Teşhis. 112

3.4. Uygulamadan Örnekler 118

3.4.1. Masumiyet Projesi 118

3.4.2. Cotton Davası 120

3.4.3. Titus Davası 122

3.5. Yalan Beyan-Yanlış Beyan Ayrımı ve Hakim Tarafından
Tespiti 123

3.5.1. Genel Olarak. 123

3.5.2. Yalan Beyan. 124

3.5.2.1. Yalana İten Sebepler 124

3.5.2.2. Hakim Tarafından Tespiti 125

3.5.2.2.1. Beyandaki Aşamalar Arasında
Çelişki 125

3.5.2.2.2. Birden Fazla Tanık Beyanı Arasında
Çelişki 128

3.5.2.2.3. Tanık Beyanının Diğer Delillerle Çelişmesi 129

3.5.3. Yanlış Beyan. 130

3.5.3.1. Yanlış Beyanı Oluşturan Sebepler 131

3.5.3.2. Hakim Tarafından Tespiti 131

3.6. ...................................... Ceza Muhakemesi Açısından Önemi 133

3.6.1. Vicdani Kanaat ile Bağlantısı 133

3.6.2. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi ile Bağlantısı 134

3.6.3. Tanık Beyanının Tek Delil Olduğu Yargılama. 135

SONUÇ.. 137

YARARLANILAN KAYNAKLAR.. 143

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.