ISBN: 9786050507522
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Abdülsamet GÜLLER |
| Baskı Tarihi | 2020/12 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 344 |
CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMELERİ: TÜRKİYE VE FRANSA MUKAYESESİ
Dr. Abdülsamet GÜLLER
Kitabın Tanıtımı ve Özeti
Dr. Abdülsamet Güller’in “Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Türkiye ve Fransa Mukayesesi” adlı eseri, Türkiye’de 2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte yürütme organına tanınan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yetkisini, karşılaştırmalı hukuk yöntemiyle derinlemesine inceleyen özgün bir çalışmadır. Kitap, hem Türk hem de Fransız anayasal sistemlerinde yürütmenin düzenleyici işlemlerinin tarihsel gelişimini, hukuki niteliğini ve yargısal denetimini karşılaştırmalı olarak ele alarak, bu alandaki literatürde önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, mevcut literatürde Cumhurbaşkanlığı kararnameleri genellikle yalnızca Türkiye uygulaması veya ABD başkanlık sistemiyle karşılaştırmalı olarak ele alınırken, bu eserde Fransa örneği merkeze alınmıştır. Fransa’da yürütmenin düzenleyici işlemleri, özellikle 1958 Anayasası ile birlikte, hem asli hem de mahfuz bir düzenleme alanı olarak uzun yıllara yayılan bir tecrübe sunmaktadır. Bu sayede, Türkiye’de yeni tartışılmaya başlanan birçok anayasal ve idari sorunun çözümünde Fransız uygulamasının ve yargı içtihatlarının yol gösterici olabileceği gösterilmektedir.
Kitabın Kapsamı ve İçeriği
Eserin ilk bölümü, Fransa’da yürütmenin düzenleyici işlemlerinin doğuşunu ve gelişimini, 1789 Fransız İhtilali’nden başlayarak 1958 Anayasası’na kadar olan süreçteki anayasal ve yargısal değişimleriyle birlikte ele alır. Bu bölümde, yürütmenin düzenleme yetkisinin tarihsel kökenleri, kanun ve kararname alanlarının ayrımı, bu alanların korunması ve istisnaları, Anayasa Konseyi ve Danıştay’ın yaklaşımları detaylı biçimde incelenmektedir.
İkinci bölümde ise, Türkiye’de yürütmenin düzenleyici işlemlerinin Osmanlı’dan günümüze gelişimi, 1982 Anayasası ve 2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukuki rejimi, yetki ve konu unsurları, normlar hiyerarşisindeki yeri ve yargısal denetimi kapsamlı şekilde analiz edilmektedir. Ayrıca, olağan ve olağanüstü dönem kararnameleri arasındaki farklar, temel hak ve özgürlükler bakımından sınırlar, yasama yetkisinin genelliği ilkesi ve kanun-kararname ilişkisi gibi güncel ve tartışmalı konulara da açıklık getirilmektedir.
Kimler İçin?
Kitap, anayasa ve idare hukuku alanında çalışan akademisyenler, uygulayıcılar, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile yürütme organının düzenleyici işlemlerine ilgi duyan tüm hukukçular için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, karşılaştırmalı hukuk perspektifiyle Türk anayasal sisteminin güncel sorunlarını anlamak isteyen herkes için yol gösterici niteliktedir.
Sonuç
“Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri: Türkiye ve Fransa Mukayesesi”, hem teorik hem de uygulamaya dönük kapsamlı analizleriyle, Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukuki statüsünü ve yargısal denetimini anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir eserdir. Fransa örneği üzerinden yapılan karşılaştırmalar, Türk hukuk sisteminin gelişimi ve sorunlarının çözümü için yeni bakış açıları sunmaktadır.
ÖNSÖZ
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
FRANSA’DA YÜRÜTMENİN DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ
1.1. Düzenleme Yetkisinin Doğuşu ve Gelişimi
1.1.1. Genel Bakış
1.1.2. 1789 Fransız İhtilali ve Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri
1.1.3. Yürütmenin Tali Düzenleme Yetkisinin Belirmesi
1.1.4. Sekizinci Yıl Anayasası: Düzenleyici İşlemlerin Pozitif Hukukta Kabulü
1.1.5. III. Cumhuriyet: Yürütmenin İlk Elden Düzenlemelerinin Belirişi
1.1.6. IV. Cumhuriyet: İnkâra Rağmen Yaygınlaşan Uygulama
1.2. V. Cumhuriyette Yürütmenin Düzenleme Yetkisi
1.2.1. 1958 Anayasasının Yenilikçi Cephesi
1.2.2. Kanun Alanı
1.2.2.1. Genel Olarak
1.2.2.2. Kanun Alanını Saptayan Hükümler
1.2.3. Kararname Alanı
1.2.3.1. Genel Olarak
1.2.3.2. Anayasada Kararname Alanının Düzenlenişi
1.2.3.3. Kararname Alanının Kapsamının Belirlenmesi
1.2.4. Kararname Alanının Korunması
1.2.4.1. Genel Olarak
1.2.4.2. Anayasanın 41. Maddesi: Kabul Edilemezlik
1.2.4.3. 37. Maddenin 2. Fıkrası: Kanun Alanından Çıkarma
1.2.5. Kanun Alanının Korunması
1.2.6. Kanun-Kararname Alanına Yönelik Bölüşümün İstisnaları
1.2.6.1. Genel Olarak
1.2.6.2. Kanun Hükmünde Kararnameler
1.2.6.3. Cumhurbaşkanının 16. Madde Kapsamında Alabileceği İstisnai Tedbirler
1.2.7. 1958 Anayasasının Devrimi Gerçekleşti mi?
1.2.7.1. Kanun Alanının Genişlemesi
1.2.7.1.1. 34. Maddede Yer Alan İkili Yapının Ortadan Kalkması
1.2.7.1.2. Kanun-Kararname Sahası Ayrımının Belirsizleşmesi
1.2.7.1.3. Kanun Alanının Genişlemesini Doğuran Çeşitli Sebepler
1.2.7.1.4. Sürecin Tek Hâkimi Olarak Hükûmet
1.2.7.2. Anayasa Konseyi’nin Yaklaşımı
1.2.7.2.1. Genel Olarak
1.2.7.2.2. 1982 Kararı ve Anayasaya Aykırılık Yolunun Kapatılması
1.2.7.2.2.1. Genel Bakış
1.2.7.2.2.2. 1982 Kararının Değeri, Öncülleri ve Gelişimi
1.2.7.2.2.3. Özerk Kararnamelerin Ortadan Kalkması
1.2.7.2.3. Kanun Alanının Genişlemesi Neticesini Doğuran Diğer Kararlar
1.2.7.2.3.1. 34. Maddenin Geniş Yorumlanması
1.2.7.2.3.2. Kanun Alanının 34. Maddeye Hasredilmemesi
1.2.7.2.3.2.1. Genel Olarak
1.2.7.2.3.2.2. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması ve Başlangıç Hükümleri
1.2.7.2.3.2.2.1. Ana Hatlarıyla Yeni Bir Merhale
1.2.7.2.3.2.2.2. Anayasallık Bloku ve Kapsamı
1.2.7.2.3.2.2.3. 1971 Kararı ve Kanun Alanının Genişlemesi
1.2.7.2.3.3. Menfi Yetkisizlik
1.2.7.2.3.3.1. Genel Olarak
1.2.7.2.3.3.2. Terimin Çıkış Noktası ve Anlamı
1.2.7.2.3.3.3. Menfi Yetkisizliğin Kapsamı
1.2.7.2.3.3.4. İçtihadın Değeri
1.2.7.2.3.3.5. Örnek Kararlar
1.2.7.3. Conseil d’État’nın Yaklaşımı
1.2.7.4. Geriye Dönüş mü?
1.2.7.4.1. Genel Olarak
1.2.7.4.2. Bir Gözden Geçiriş: 2005 Kararı
1.2.7.4.2.1. Kanunun Kalitesi
1.2.7.4.2.2. Kararname Alanında Çıkarılan Kanunlar
1.2.7.5. Son Görünüm
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRKİYE’DE YÜRÜTMENİN DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ
2.1. 2017 Anayasa Değişikliklerinden Önce Yürütmenin Düzenleme Yetkisi
2.1.1. Genel Olarak
2.1.2. Osmanlı’da Yeni Bir Devre: Kanun-ı Esasî
2.1.3. 1921 ve 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunları
2.1.4. 1961 Anayasası Dönemi
2.1.5. 1982 Anayasasında Düzenleyici İşlemler
2.1.5.1. Yürütmenin Güçlendirilmesi Eğilimi
2.1.5.2. Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinin Mahiyeti
2.1.5.2.1. Genel Olarak
2.1.5.2.2. Yürütmenin Asli Düzenleme Yetkisi Bulunmayışına Yönelik İstisnalar
2.1.5.2.3. Yürütmenin Mahfuz Düzenleme Yetkisine Dair
2.1.5.3. Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinin Çeşitleri
2.1.5.3.1. Kanun Hükmünde Kararname
2.1.5.3.1.1. Olağan Kanun Hükmünde Kararnameler
2.1.5.3.1.1.1. Yetki Unsuru
2.1.5.3.1.1.2. Konu Unsuru
2.1.5.3.1.1.3. Çıkarılma Usulü
2.1.5.3.1.1.4. Hukuki Niteliği
2.1.5.3.1.1.5. Denetimi
2.1.5.3.1.1.6. Yasama Yetkisinin Devredilmezliği Yönünden
2.1.5.3.1.2. Olağanüstü Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri
2.1.5.3.1.2.1. Yetki Unsuru
2.1.5.3.1.2.2. Konu Unsuru
2.1.5.3.1.2.3. Denetim Yönünden
2.1.5.3.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
2.1.5.3.3. Tüzük
2.1.5.3.4. Yönetmelik
2.1.5.3.5. Adsız Düzenleyici İşlemler
2.2. 2017 Anayasa Değişikliklerinden Sonra Yürütmenin Düzenleme Yetkisi
2.2.1. Anayasa Değişikliğinin Öncülleri
2.2.2. Anayasa Değişikliğinin Münderecatı
2.2.2.1. Yasamaya Dair
2.2.2.2. Yürütmeye Dair
2.2.2.3. Yargıya Dair
2.2.3. Hükûmet Sisteminin Niteliği
2.2.4. Yeni Sistemde Düzenleme Yetkisinin Mahiyeti ve Çeşitleri
2.2.4.1. Yürütmenin Asli Düzenleme Yetkisi
2.2.4.2. Yürütmenin Tali Düzenleme Yetkisi
2.2.5. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Hukuki Rejimi
2.2.5.1. Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
2.2.5.1.1. Yetki Unsuru
2.2.5.1.1.1. Genel Olarak
2.2.5.1.1.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Çıkarma Yetkisi Devredilebilir mi?
2.2.5.1.1.3. Cumhurbaşkanına Vekâlet Eden Yardımcısı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Çıkarabilir mi?
2.2.5.1.2. Konu Unsuru
2.2.5.1.2.1. Genel Olarak
2.2.5.1.2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine Konu Olamayacak Hususlar
2.2.5.1.2.2.1. Temel Hak ve Hürriyetler Bakımından
2.2.5.1.2.2.2. Münhasıran Kanunla Düzenlenmesi Öngörülen Konular
2.2.5.1.2.2.3. Kanunda Açıkça Düzenlenen Hususlar
2.2.5.1.2.3. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Çıkarılabilecek Konular
2.2.5.1.2.4. Mahfuz Alan Sorunu ve Yasama Yetkisinin Genelliği Prensibinin Akıbeti
2.2.5.1.2.4.1. Genel Olarak
2.2.5.1.2.4.2. Mahfuz Alanın Mevcut Olduğu Görüşü
2.2.5.1.2.4.3. Mahfuz Alanın Bulunmadığı Görüşü
2.2.5.1.2.4.4. Mahfuz Alan Tartışmasının Değerlendirilmesi
2.2.5.1.3. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Niteliği
2.2.5.1.4. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Cumhurbaşkanlığı Kararlarından Farkı
2.2.5.1.5. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Normlar Hiyerarşisindeki Yeri
2.2.5.2. Olağanüstü Hâl Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
2.2.5.2.1. Olağanüstü Hâlin İlan Edilmesi
2.2.5.2.2. OHAL Kararnamelerinin Hukuki Rejimi
2.2.6. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Denetimi
2.2.6.1. Genel Olarak
2.2.6.2. Denetim Yolları
2.2.6.3. Esasa İlişkin Meseleler
2.2.6.3.1. Anayasaya Uygunluk Denetimi
2.2.6.3.2. Kanunilik Denetimi: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kanunların Hüküm Yönünden Çatışması
2.2.6.3.2.1. Kanundan Sonra Aynı Konuda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Çıkarılması
2.2.6.3.2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinden Sonra Aynı Konuda Kanun Çıkarılması
2.2.6.4. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Denetim Rejiminin Değerlendirilmesi
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2026 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
