Fikri Mülkiyet Ürünlerinin Korunması Açısından Araştırma Geliştirme Sözleşmeleri

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Safiye Pınar Uslu

ISBN: 9786050520750

340,00 TL 400,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Safiye Pınar Uslu
Baskı Tarihi 2025/12
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 152

Fikri Mülkiyet Ürünlerinin Korunması Açısından Araştırma Geliştirme Sözleşmeleri
Safiye Pınar USLU | Yetkin Yayınları, 2025


Kitabın Tanıtımı ve Özeti

Safiye Pınar Uslu’nun kaleme aldığı “Fikri Mülkiyet Ürünlerinin Korunması Açısından Araştırma Geliştirme Sözleşmeleri”, günümüzün hızla gelişen teknoloji ve inovasyon ortamında, Ar-Ge faaliyetlerinin hukuki boyutunu ve bu faaliyetler sonucunda ortaya çıkan fikri mülkiyet haklarının korunmasını kapsamlı biçimde ele alan özgün bir eserdir. Kitap, özellikle Ar-Ge sözleşmelerinin hukuki niteliği, türleri, tarafların hak ve yükümlülükleri ile Ar-Ge sonucunda ortaya çıkan ürünlerin fikri ve sınai haklar bakımından korunması konularında derinlemesine bir analiz sunmaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, bu çalışmada Ar-Ge sözleşmelerini yalnızca teorik bir çerçevede incelemekle kalmayıp, uygulamada karşılaşılan sorunlara ve güncel mevzuata da ışık tutmaktadır. Kitap, Ar-Ge sözleşmelerinin Borçlar Kanunu’ndaki yeri, isimsiz (sui generis) sözleşme niteliği, şekil şartları ve gizlilik hükümleri gibi konularda detaylı açıklamalar sunarak, benzerlerinden ayrılmaktadır. Ayrıca, Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan bilgisayar programları, veri tabanları, patentler, faydalı modeller ve ticari sırlar gibi ürünlerin korunmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemeler de kapsamlı şekilde ele alınmaktadır.

İçerik ve Kapsam

Kitap, Ar-Ge sözleşmelerinin tanımı, özellikleri ve hukuki niteliği ile başlamakta; sözleşmenin kurulması, şekil şartları ve gizlilik hükümleriyle devam etmektedir. Ar-Ge sözleşmeleri, Bedelli Ar-Ge Sözleşmeleri (sipariş ve vekâlet sözleşmeleri) ile Ar-Ge İşbirliği (Ortaklığı) Sözleşmeleri olarak ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Her bir sözleşme türünde tarafların yükümlülükleri, risk ve kazanç paylaşımı, mülkiyet hakkı ve sözleşmenin sona erme halleri detaylandırılmaktadır.

Kitabın ilerleyen bölümlerinde, Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ürünlerin fikri ve sınai haklar bakımından korunması, bu hakların ihlali durumunda başvurulabilecek hukuki yollar (tespit, men, ref, tazminat, ihtiyati tedbir vb.) ve ticari sırların korunması gibi konulara yer verilmektedir. Ulusal (FSEK, SMK) ve uluslararası (Bern, WIPO, TRIPS, AB Direktifleri vb.) düzenlemeler ışığında, Ar-Ge ürünlerinin fikri mülkiyet hukuku kapsamındaki yeri ve korunma yolları ayrıntılı olarak analiz edilmektedir.

Kimler İçin Uygun?

Bu eser, Ar-Ge faaliyetlerinde bulunan şirketler, üniversiteler, kamu kurumları, hukukçular, patent vekilleri, teknoloji transfer ofisleri ve fikri mülkiyet alanında çalışan tüm profesyoneller için hem pratik hem de akademik bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, Ar-Ge sözleşmelerinin hazırlanması, müzakere edilmesi ve uygulanması süreçlerinde karşılaşılabilecek hukuki sorunlara çözüm arayan herkes için yol gösterici niteliktedir.

Sonuç

“Fikri Mülkiyet Ürünlerinin Korunması Açısından Araştırma Geliştirme Sözleşmeleri”, Ar-Ge ve fikri mülkiyet hukukunun kesişim noktasında yer alan, güncel ve uygulamaya dönük bir rehberdir. Ar-Ge sözleşmelerinin hukuki altyapısını, tarafların hak ve yükümlülüklerini, ortaya çıkan ürünlerin fikri ve sınai haklar bakımından korunmasını ve bu alandaki ulusal/uluslararası mevzuatı bütüncül bir bakış açısıyla sunan bu kitap, alanında temel bir kaynak olma özelliği taşımaktadır.

KISALTMALAR DİZİNİ
GİRİŞ

BÖLÜM 1: AR-GE SÖZLEŞMELERİNİN TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
1.1. Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)
1.2. Ar-Ge Sözleşmelerinin Tanımı
1.3. Ar-Ge Sözleşmesinin Özellikleri
1.4. Ar-Ge Sözleşmelerinin Hukuki Niteliği
1.5. Ar-Ge Sözleşmesinin Konusu
1.6. Ar-Ge Sözleşmesinin Tarafları

BÖLÜM 2: AR-GE SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI
2.1. Ar-Ge Sözleşmelerinin Kurulması
2.2. Ar-Ge Sözleşmelerinde Şekil
2.3. Ar-Ge Sözleşmelerinde Gizlilik Şartı

BÖLÜM 3: AR-GE SÖZLEŞMESİ TÜRLERİ
3.1. Genel Olarak
3.2. Ar-Ge İşbirliği (Ortaklığı) Sözleşmesi
3.3. Bedelli Ar-Ge Sözleşmeleri
 3.3.1. Ar-Ge Sipariş Sözleşmesi
 3.3.2. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesi

BÖLÜM 4: AR-GE SÖZLEŞMELERİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI
4.1. Genel Olarak
4.2. Ar-Ge Sipariş Sözleşmesinde Tarafların Yükümlülükleri
 4.2.1. Ar-Ge Faaliyetini Gerçekleştiren Tarafın Yükümlülükleri
  4.2.1.1. Ürün (eser) meydana getirme borcu
  4.2.1.2. Ürünü (eseri) teslim borcu
  4.2.1.3. Ürünü (eseri) sadakat ve özenle yapma borcu
  4.2.1.4. Araç ve gereç sağlama yükümlülüğü
  4.2.1.5. Malzeme sağlama yükümlülüğü
  4.2.1.6. Genel ihbar (bildirim) yükümlülüğü
  4.2.1.7. İşe zamanında başlama ve devam etme yükümlülüğü
  4.2.1.8. Ayıba karşı tekeffül sorumluluğu
  4.2.1.9. İşsahibinin ayıptan doğan hakları
 4.2.2. Ar-Ge Sipariş Sözleşmesini Finanse Eden Tarafın Yükümlülükleri
  4.2.2.1. Genel Olarak
  4.2.2.2. Bedel ödeme borcu
4.3. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesinde Tarafların Yükümlülükleri
 4.3.1. Ar-Ge Faaliyetini Üstlenen Vekilin Yükümlülükleri
  4.3.1.1. Ar-Ge Faaliyetini Gerçekleştirme Yükümlülüğü
  4.3.1.2. Sadakat ve özen gösterme yükümlülüğü
  4.3.1.3. Şahsen ifa borcu
  4.3.1.4. Finanse edenin talimatına uygun olarak davranma yükümlülüğü
  4.3.1.5. Hesap verme ve verilenleri iade etme borcu
 4.3.2. Finanse Eden Tarafın Yükümlülükleri
  4.3.2.1. Ücret ödeme borcu
  4.3.2.2. Ar-Ge Faaliyetini Yükümlenen Tarafın Yaptığı Masrafları Ödeme Borcu
  4.3.2.3. Ar-Ge Faaliyetini Üstleneni Borçtan Kurtarma Yükümlülüğü
  4.3.2.4. Finanse Eden Taraf Birden Fazla İse Tarafların Müteselsil Sorumluluğu
4.4. Ar-Ge İşbirliği (Ortaklığı) Sözleşmesinde Tarafların Yükümlülükleri
 4.4.1. Taahhüdünü Yerine Getirme Borcu
 4.4.2. Kazanca ve Zarara Katılma
 4.4.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
 4.4.4. Denetleme (İnceleme) Hakkı
 4.4.5. Gider, Faiz ve Ücret İsteme Hakkı
 4.4.6. Ar-Ge Ortaklığının Yönetimi
 4.4.7. Sadakat ve Özen Yükümlülüğü

BÖLÜM 5: AR-GE FAALİYETLERİ NETİCESİNDE MEYDANA GELEN ÜRÜNLER ÜZERİNDEKİ MÜLKİYET HAKKI
5.1. Ar-Ge Sözleşmelerinde Mülkiyet Hakkı
 5.1.1. Ar-Ge Sipariş Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı
 5.1.2. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı
 5.1.3. Ar-Ge İşbirliği (Ortaklık) Sözleşmesinde Mülkiyet Hakkı

BÖLÜM 6: AR-GE ÜRÜNÜ ÜZERİNDEKİ FİKRİ VE SINAİ HAKLARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER
6.1. Uluslararası ve Ulusal Düzenlemeler
 6.1.1. Fikri Haklara İlişkin Uluslararası Düzenlemeler
  6.1.1.1. Bern Sözleşmesi
  6.1.1.2. Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) Kuruluş Anlaşması
  6.1.1.3. Dünya Telif Hakları Sözleşmesi
  6.1.1.4. Roma Sözleşmesi
  6.1.1.5. WIPO Telif Hakları Anlaşması
  6.1.1.6. Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması ve TRIPS
  6.1.1.7. Avrupa Birliğinde Fikri Haklarla İlgili Direktifler
 6.1.2. Fikri Haklara İlişkin Ulusal Düzenlemeler
  6.1.2.1. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK)
 6.1.3. Sınai Haklara İlişkin Uluslararası Düzenlemeler
  6.1.3.1. Patent İşbirliği Anlaşması
  6.1.3.2. Avrupa Patent Sözleşmesi
  6.1.3.3. Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması
  6.1.3.4. Mikroorganizmaların Saklanmasına İlişkin Budapeşte Anlaşması
  6.1.3.5. Patentlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Strasbourg Anlaşması
  6.1.3.6. Sınai Mülkiyetin Korunmasına İlişkin Paris Sözleşmesi
  6.1.3.7. Tasarımların Sınıflandırılmasına İlişkin Locarno Anlaşması
  6.1.3.8. Patent Kanunu Anlaşması
  6.1.3.9. Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması ve Fikri Mülkiyet Haklarının Ticari Niteliklerine İlişkin Anlaşma
 6.1.4. Sınai Haklara İlişkin Ulusal Düzenlemeler
  6.1.4.1. Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK)

BÖLÜM 7: AR-GE FAALİYETİ SONUCUNDA MEYDANA GELEN ÜRÜNLER
7.1. Ar-Ge Faaliyeti ile Meydana Gelen Ürünler
 7.1.1. Ar-Ge Faaliyeti ile Meydana Gelen Fikri Ürünler (Haklar)
 7.1.2. Ar-Ge Faaliyeti ile Meydana Gelen Sınai Ürünler (Haklar)
 7.1.3. Ar-Ge Faaliyeti ile Meydana Gelen Ticari Sırlar

BÖLÜM 8: AR-GE FAALİYETİ SONUCUNDA MEYDANA GELEN FİKRİ HAKLARIN KORUNMASI
8.1. Fikri Hak Kavramı
8.2. Yazılım Ürünleri
 8.2.1. Yazılım Ürünlerinin Korunması
8.3. Veri Tabanları
 8.3.1. İşleme Eser Niteliğindeki Veri Tabanlarının Korunması
 8.3.2. Sui Generis Veri Tabanlarının Korunması
8.4. Fikri Hakların İhlali ve Hukuki Koruma
 8.4.1. Tespit Davası
 8.4.2. Tecavüzün Önlenmesi (Men’i)
 8.4.3. Tecavüzün Durdurulması (Ref’i)
 8.4.4. Maddi ve Manevi Tazminat Davası
 8.4.5. Kazancın İadesi
 8.4.6. Hükmün İlanı
 8.4.7. İhtiyati Tedbir
 8.4.8. Zamanaşımı

BÖLÜM 9: AR-GE FAALİYETİ SONUCUNDA MEYDANA GELEN SINAİ HAKLARIN KORUNMASI
9.1. Sınai Hak Kavramı
9.2. Sınai Hakların Tescili
9.3. Patent ve Faydalı Modeller
 9.3.1. Patent ve Faydalı Modelin Korunması
9.4. Tasarım
 9.4.1. Tasarımların Korunması
9.5. Sınai Hakların İhlali ve Hukuki Koruma
 9.5.1. Tecavüzün Tespiti
 9.5.2. Tecavüzün Önlenmesi (Men’i)
 9.5.3. Tecavüzün Durdurulması (Ref’i)
 9.5.4. Tecavüzün Kaldırılması
 9.5.5. Maddi, Manevi Tazminat ve Yoksun Kalınan Kazanç
 9.5.6. İtibar Tazminatı
 9.5.7. Zamanaşımı
 9.5.8. İhtiyati Tedbir
 9.5.9. Hükmün İlanı

BÖLÜM 10: AR-GE FAALİYETİ SONUCUNDA MEYDANA GELEN TİCARİ SIRLARIN KORUNMASI
10.1. Ticari Sır Kavramı
 10.1.1. Ticari Sırların Korunması
 10.1.2. Ticari Sırrın Korumasının Ortadan Kalkması
  10.1.2.1. Sırrın Aleniyet Kazanması
  10.1.2.2. Tersine Mühendislik ile Ticari Sırrın Edinilmesi
10.2. Ticari Sırların İhlali ve Haksız Rekabet Hükümlerince Korunması
 10.2.1. Tespit Davası
 10.2.2. Men (Önleme) Davası
 10.2.3. Haksız Rekabetin Ortadan Kaldırılması Davası
 10.2.4. Tazminat Davası
 10.2.5. Zamanaşımı
 10.2.6. İhtiyati Tedbir
 10.2.7. Hükmün İlanı

BÖLÜM 11: AR-GE SÖZLEŞMELERİNİN SONA ERMESİ
11.1. Genel Olarak
11.2. Ar-Ge Sipariş Sözleşmesinin Sona Ermesi
 11.2.1. Yaklaşık Keşif Bedelinin Aşılması Nedeniyle Sona Erme
 11.2.2. Ar-Ge Siparişini Üstlenen Tarafın Zararını Tamamen Tazmin Suretiyle Fesih
 11.2.3. Karşılıklı Anlaşma ile Ar-Ge Sözleşmesinin Sona Ermesi (İkale)
 11.2.4. İfa İmkânsızlığı Sebebiyle Sözleşmenin Sona Ermesi
 11.2.5. Ar-Ge Siparişini Üstlenen Taraftan Kaynaklanan İfa İmkânsızlığı
 11.2.6. İşsahibinden Kaynaklanan İfa İmkânsızlığı
11.3. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesinin Sona Ermesi
 11.3.1. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesinin Tek Taraflı Sona Erdirilmesi (Azil ve İstifa)
 11.3.2. Ar-Ge Vekâlet Sözleşmesinin Kendiliğinden Sona Ermesi
11.4. Ar-Ge İşbirliği (Ortaklık) Sözleşmesinin Sona Ermesi
 11.4.1. Ar-Ge Ortaklık Sözleşmesinde Öngörülen Amacın Gerçekleşmesi veya Gerçekleşmesinin İmkânsız Hale Gelmesi
 11.4.2. Ar-Ge Ortaklarından Birinin Ölümü
 11.4.3. Ar-Ge Ortağının Kısıtlanması
 11.4.4. Ar-Ge Ortağının İflas Etmesi
 11.4.5. Ar-Ge Ortağının Tasfiyedeki Payının Cebri İcra Yolu ile Paraya Çevrilmesi
 11.4.6. Ar-Ge Ortaklarının Oy Birliği ile Karar Vermesi
 11.4.7. Ar-Ge Ortaklığı için Kararlaştırılan Sürenin Bitmesi ile Sona Erme
 11.4.8. Haklı Sebebin Varlığı Halinde Mahkeme Kararı ile Ar-Ge Ortaklığının Feshi
 11.4.9. Fesih İhbarı Suretiyle Ar-Ge Ortaklığının Sona Erdirilmesi

SONUÇ
KAYNAKÇA
ÖZGEÇMİŞ

İlgili Yayınlar