Hakim ve Savcıların Disiplin Soruşturmaları ve Yargılanma Usulleri

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Bahattin ARAS
ISBN: 978-605-05-0646-4
Stok Durumu: Stokta var
117,00 TL 130,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Bahattin ARAS
Baskı Tarihi 2020/09
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Hakim ve Savcıların Disiplin Soruşturmaları ve Yargılanma Usulleri

Dr. Bahattin ARAS

2020/09 1. Baskı, 593 Sayfa

ISBN 978-605-05-0646-4



İÇİNDEKİLER.. 5

GİRİŞ. 25

I. BÖLÜM
HAKİM ve SAVCILARIN DİSİPLİN ve SUÇ SORUŞTURMALARINDA UYGULANACAK
TEMEL MEVZUAT HÜKÜMLERİ ve ULUSLARARASI 
BELGE ve RAPORLAR

I-)   ULUSAL TEMEL MEVZUAT HÜKÜMLERİ. 29

A-) ANAYASADA YER ALAN TEMEL HÜKÜMLER.. 29

B-) 2802 SAYILI HAKİMLER VE SAVCILAR
KANUNUNDAKİ İLGİLİ HÜKÜMLER
.. 30

C-) 6087 SAYILI HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU KANUNUNDAKİ İLGİLİ HÜKÜMLER   32

D-) YÖNETMELİKLER.. 35

E-) GENELGELER.. 36

F-)  İLKE KARARLARI 36

II-) ULUSLARARASI BELGE ve RAPORLAR.. 37

A-) YARGI BAĞIMSIZLIĞI EVRENSEL BİLDİRGESİ (MONTREAL BİLDİRGESİ-1983) 37

B-) ADALETİN BAĞIMSIZLIĞI EVRENSEL BİLDİRGESİ (SİNGHVİ DEKLARASYONU-1989) 38

C-) BİRLEŞMİŞ MİLLETLER YARGI BAĞIMSIZLIĞI TEMEL  İLKELERİ (1985) 40

a-)  Yargı Bağımsızlığı 40

b-)  Hakimlerin İfade ve Örgütlenme Özgürlüğü. 41

c-)  Hizmet Şartları ve Hakimlik Teminatı 41

d-)  Disiplin, Uzaklaştırma ve Görevden Alma. 42

D-) BANGALOR YARGI ETİĞİ İLKELERİ 43

E-) SAVCILAR İÇİN ETİK VE DAVRANIŞ BİÇİMLERİNE İLİŞKİN AVRUPA İLKELERİ “BUDAPEŞTE İLKELERİ”. 44

F-) HÂKİMLERİN STATÜSÜNE İLİŞKİN AVRUPA
ŞARTI (1998)
46

a-)  Azlolunamamaya İlişkin Temel Şartlar 47

b-)  Hakimlerin Sorumluluğuna İlişkin Şartlar 47

c-)  Hakimlerin Görevinin Sona Ermesi 48

G-) AVRUPA KONSEYİ BAKANLAR KOMİTESİ
KARARLARI
49

a-)  Hakimlerin Bağımsızlığı, Etkinliği ve Rolü Hakkında
Üye Devletlere Yönelik R (94) 12 Sayılı Tavsiye Kararı
49

b-) Hakimlerin Bağımsızlığı, Etkinliği ve Sorumlulukları Hakkında Üye Devletlere Yönelik CM/Rec (2010)12
Sayılı Tavsiye Kararı
51

aa-)     Belgenin Kapsam ve İçeriği 51

bb-) Belgenin Değerlendirmesi 57

c-)  Ceza Adalet Sisteminde Savcılığın Rolü İle İlgili Üye Devletlere Sunduğu Rec (2000)19 Sayılı Tavsiye Kararı 59

d-)  Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Yargı Bağımsızlığının ve Tarafsızlığının Güçlendirilmesine İlişkin Eylem
Planı 1 Cm (2016)36
. 60

H-) AVRUPA HÂKİMLERİ DANIŞMA KONSEYİNİN (CCJE) KARARLARI 61

a-)  Yargı Bağımsızlığı ve Hakimlerin Azledilememesine İlişkin Standartlar Konusunda Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Dikkatine Sunulan 1 (2001) Sayılı Görüş  61

b-)  Hakimlerin Mesleki Davranışlarını Düzenleyen İlke ve Kurallar Hakkında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Dikkatine Sunulan (2002) 3 Sayılı Görüş  64

c-) Hakimlerin Magna Carta’sı (Temel İlkeler) (2010) 66

d-)  Hakimlerin Çalışmalarının Değerlendirilmesi, Adaletin Kalitesi ve Bağımsız Yargıya Saygı Konulu 17 No’lu
Görüş (2014)
67

I-)   AVRUPA YARGI KURULLARI AĞININ (ENCJ)
“DİSİPLİN PROSEDÜRLERİNE İLİŞKİN ASGARİ STANDARTLAR VE HÂKİMLERİN SORUMLULUĞU” KONULU RAPORU (2014-2015)
69

a-) Raporun İçerik ve Kapsamı 69

b-)  Rapor Çerçevesinde Belirlenen Asgari Standartlar 73

aa-) Rehber İlkelerin ve Etik Kodların Hazırlanması 73

bb-) Hakimlerin Özel Hayatı ve Sınırları 76

cc-) Hakimin Disiplin İşlemlerine Yol Açabilecek Davranışları 77

çç-) Şikayetlerin Alınmasında ve Bunların Yönetiminden Sorumlu Bağımsız Bir Organın Bulunması 78

dd-) Karar Merciinin Bağımsız Olması ve  Kanunla Belirlenmesi 79

ee-)     Şikayet İçin ve Şikayetin Karar Bağlanması Bakımından Belirli Bir Sürenin Belirlenmesi 80

ff-) Yaptırım Kararlarının Yayınlanması 83

gg-) Son Çare Olarak Açığa Alınma  ve Azil Yasağı 84

hh-) Hakime Kendisine Temsilci Atanmasını İsteme
Hakkı Tanınması
86

ii-) Soruşturma Sürecinde Tanınması Gereken  Temel
Hak ve Güvenceler
87

jj-)  Disiplin Yaptırımlarının Açık ve Orantılı Olması 90

kk-) Disiplin Yaptırımına İlişkin İtiraz Hakkının
Bulunması
90

İ-)   VENEDİK KOMİSYONUNUN (AVRUPA HUKUK YOLUYLA DEMOKRASİ KOMİSYONU) KARARLARI 91

a-)  “Yargısal Atamalar” Konulu  Rapor (2007) 91

b-)  Yargı Sisteminin Bağımsızlığı Raporu /Bölüm I:
Hakimlerin Bağımsızlığı (2010)
92

c-) Yargı Sisteminin Bağımsızlığına İlişkin Avrupa Standartları Hakkında Rapor: Bölüm II : Savcılık Teşkilatı 95

d-)  Venedik Komisyonunun Türkiye Hakkında Hazırlamış Olduğu Rapor ve Görüşler 97

aa-) Hakimler ve Savcılar Kanunu Taslağı Hakkında
Görüş (2011)
99

bb-) Anayasanın 83. Maddesinin İkinci Fıkrasının
Askıya Alınması Hakkında Görüş (Yasama Dokunulmazlığı)
101

cc-) 15 Temmuz 2016 Başarısız Darbe Girişimi Sonrasında Çıkarılan 667 ilâ 676 Sayılı
Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Hakkında Görüş
  103

aaa-) Görüşün Temel Gerekçesi Olan OHAL Süreci
ve Buna İlişkin Endişeler
103

bbb-) Görevden Almada Uygulanan “İrtibat, İltisak
ve Bağlantı” Kavramlarına Yönelik Eleştiriler
107

ccc-)   Bireyselleştirilmiş ve Gerekçelendirilmiş
Görevden Alma Kararlarının Bulunmayışı
108

ddd-) Hakim ve Savcıların Görevden Alınması ve
İhracı Sürecine İlişkin Komisyon
Değerlendirmesi
109

dd-) Türkiye Büyük Millet Meclisi Tarafından
21 Ocak 2017 Tarihinde Kabul Edilen ve
16 Nisan 2017 Tarihinde Referanduma Sunulan
Anayasa Değişikliği Teklifi Hakkındaki Görüş
. 111

aaa-) Cumhurbaşkanının  HSK’ya Üye Seçme
Yetkisinin Genişletilmesi
111

bbb-) Yeni Kurul Yapısına Yönelik Eleştiriler 112

J-)  AVRUPA KOMİSYONUNUN SON DÖNEM TÜRKİYE RAPORLARI 114

a-)  2018 Yılı Türkiye Raporu. 114

aa-) Yargının İşleyişine İlişkin Eleştiri ve Öneriler 115

bb-) HSK’nın Yeni Yapısına Yönelik Eleştiri ve
Tavsiyeler
116

cc-) Yargının Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı Hususundaki Endişeler 117

dd-) Yargının Etkinliğine Yönelik Eleştiriler 118

b-) 2019 Yılı Türkiye Raporu. 119

K-) AİHM’İN DİSİPLİN SÜREÇLERİNE BAKIŞ AÇISI 120

a-)  Genel Olarak. 120

b-)  AİHM’e Göre Hakim ve Savcılarla İlgili Disiplin Soruşturmalarında Uyulması Gereken Temel Esaslar 122

II. BÖLÜM
HAKİM ve SAVCILARIN DİSİPLİN
SORUŞTURMALARINDA SUL VE YETKİ KURALLARI

I-)   DİSİPLİN SUÇ ve CEZALARINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR   125

A-) DİSİPLİN SUÇU.. 125

B-) DİSİPLİN CEZASI 126

C-) DİSİPLİN CEZASI VE ADLİ CEZA ARASINDAKİ
TEMEL FARKLAR
.. 128

D-) TEMEL DİSİPLİN CEZALARI 130

a-)  Devlet Memurları Kanununda Belirlenmiş Olan
Disiplin Cezaları
130

b-)  2802 Sayılı Kanunda Belirlenmiş Olan Disiplin Cezaları 131

E-) TÜRK YARGİ ETİĞİ BİLDİRGESİ VE DİSİPLİN HÜKÜMLERİ İLE İLİŞKİSİ 131

a-) Türk Yargı Etiği Bildirgesi 132

b-) Etik Değer ve İlkelerin Disiplin Soruşturmasına  Etkisi 133

c-)  Avrupa Yargı Kurulları Ağının (ENCJ) “Disiplin Prosedürlerine İlişkin Asgari Standartlar ve Hakimlerin Sorumluluğu” Konulu Raporu Çerçevesinde Etik İlke ve Değerler 134

II-) HAKİM ve SAVCILARIN DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA USUL VE YETKİ
KURALLARI
. 136

A-) HAKİM ve SAVCI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDAKİ USULE DAİR  TEMEL MEVZUAT  HÜKÜMLERİ 137

B-) İHBAR veya ŞİKAYETLERLE DİSİPLİN SORUŞTURMASININ BAŞLAMASI 140

a-)  Genel Olarak. 140

b-)  Hakim ve Savcı Hakkında İhbar ve Şikayette
Bulunulması
141

aa-) Disiplin Soruşturmasına Konu Edilemeyecek
İhbar ve Şikayetler
141

bb-) İhbar ve Şikayet Dilekçesi Üzerine Yapılacak
İşlemler
142

cc-) Şikayetten Vazgeçilmesi 144

c-) Komisyon Başkanı ve Başsavcıların İhbar ve Şikayetleri 144

d-)  Yapılan Teftiş ve Denetimler Neticesinde Disiplin Eyleminin Öğrenilmesi 145

e-) Kurulun Resen Soruşturma Başlatması 145

f-) Disiplin Soruşturmalarının Gizli Yürütülmesi 145

C-) HAKSIZ ve KÖTÜ NİYETLİ İHBAR ve
ŞİKAYETLERDE SORUMLULUK ve YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER
   146

a-)  Şikayet Hakkı 146

b-)  Haksız  ve Kötü Niyetli Şikayet Halleri 148

aa-) Haksız Şikayet Halleri 148

bb-) Kötü Niyetli Şikayet Halleri 150

c-)  Haksız  Şikayet Halinde Sorumluluk. 151

aa-) İdari Sorumluluk. 151

bb-) Tazminat Sorumluluğu. 152

d-)  Kötü Niyetli veya Delil Uydurularak Yapılan  İhbar ve Şikayetlerde Sorumluluk  153

aa-) İdari ve Cezai Sorumluluk. 153

bb-) Tazminat Sorumluluğu. 155

e-)  Hakim ve Savcının Haksız ve Kötü Niyetli İhbar ve Şikayetlerden Haberdar Olması 156

D-) ARAŞTIRMA , İNCELEME veya  SORUŞTURMA İZNİ VERİLMESİ 157

a-)  İnceleme ve Soruşturma İzni Kararı Verilmesi 157

b-) Araştırma İzni Kararı Verilmesi 159

c-) Kurul Başkanının Olur Vermemesi 160

E-) MÜFETTİŞ veya MUHAKKİK ELİYLE
SORUŞTURMAYA DEVAM EDİLMESİ
164

a-)  Genel Olarak Müfettiş ve Muhakkikin Görev ve
Yetkileri
164

aa-) Genel Olarak. 164

bb-) Leh ve Aleyhe Bütün Araştırmaların Yapılması
 ve Delillerin Toplanması
167

cc-) Müfettişin Tefahhus Yöntemiyle Bilgi Toplaması 167

b-) Hakim veya Savcının Savunmasının Alınması 169

c-) Araştırma, İnceleme  veya Soruşturma Raporunun Hazırlanması 171

d-) Müfettiş veya Muhakkikin Reddi Sorunu. 173

F-)  SORUŞTURMA SÜRECİNDE HAKİM VE SAVCININ GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILMASI 174

a-)  Genel Olarak. 174

b-)  İdari İşlem Olarak Görevden Uzaklaştırma Tedbirinde Bulunması Gereken Unsurlar 175

c-)  Görevden Uzaklaştırma Tedbirinin Ölçülülük İlkesi
ve Son Çare Prensibine Uygun Olarak Verilmesi
178

d-) Meslekten Çıkarma Kararı Nedeniyle Görevden Uzaklaştırma  180

e-) Görevden Uzaklaştırılanların Hakları 181

f-) Görevden Uzaklaştırma Kararının Kaldırılması 181

g-) Göreve Tekrar Başlatmanın Zorunlu Olduğu Haller 182

h-) Görevden Uzaklaştırma Tedbirinde Süre. 183

aa-) Disiplin Soruşturması Nedeniyle Görevden Uzaklaştırmada Süre  183

bb-) Ceza Soruşturması veya Kovuşturması Nedeniyle Görevden Uzaklaştırmada Süre  183

ı-)   Görevden Uzaklaştırma Kararına Karşı Yeniden
İnceleme ve İtiraz Yoluna Başvurulması
184

i-)   OHAL Döneminde Gerçekleştirilen Görevden
Uzaklaştırma Kararları ve Buna Yönelik Eleştiriler
185

j-) Haksız Görevden Uzaklaştırma Nedeniyle Doğan
Zararın Tazmini
186

G-) CEZA ve DİSİPLİN SORUŞTURMASININ BİRLİKTE YÜRÜTÜLMESİ ve BİRBİRİNE ETKİLERİ 188

a-)  Genel Olarak. 188

b-) Ceza Mahkemesi Kararlarının Disiplin Hukukuna Etkisi 189

aa-) Ceza Mahkemesi Kararının Disiplin Yargılaması
 Bakımından Bağlayıcı Olduğu Haller
189

bb-) Ceza Mahkemesi Kararının Disiplin Yargılaması Bakımından Bağlayıcı Olmadığı Haller 190

H-) DİSİPLİN SORUŞTURMASININ NİHAİ KARARA BAĞLANMASI 193

a-)  Genel Olarak Verilecek Kararlar 193

b-) Soruşturma İzni Verilmesi Nedeniyle Verilecek Nihai Kararlar 194

aa-) Soruşturma Evrakının İşlemden Kaldırılması Kararı 194

bb-) “Kovuşturma Yapılması” ve “Disiplin Cezası Uygulanması” Kararı 195

aaa-) Son Savunmanın Alınması  Kararı 195

bbb-) Kovuşturma ve Disiplin Cezası Verilmesi
Kararı
196

c-)  Dairenin Karar Süreci ve Kararda Bulunması Gerekli Unsurlar 197

aa-)     Disiplin Soruşturmasının Karara Bağlaması 197

bb-) Kararda Bulunması Gereken Unsurlar 198

cc-) Kararların İlgililere Tebliği 200

d-) Üye veya Başkanın İşe Bakamaması, Çekilmesi ve Reddi 201

aa-) İşe Bakamama Halleri 201

bb-) Çekilme Hali 202

cc-) Başkan veya Üyenin Ret Edilmesi 202

aaa-)  Ret Sebepleri 203

i-) İşe Bakamama Sebeplerini Varlığı Nedeniyle Reddi Üye Talebi 203

ii-) İlgili İle Arasında Bir Husumet veya Tarafsızlığını Şüpheye Düşürecek Önemli
Bir Hâlin Mevcut Olması
204

bbb-) Ret Talebinin Karara Bağlanması 205

i-) Genel Kurulca Karara Bağlanması 205

ii-) Dairece Karar Bağlanması 205

I-)   2802 SAYILI KANUNDA BELİRLENMİŞ OLAN DİSİPLİN CEZALARI 206

a-) Uyarma Cezası 208

b-) Aylıktan Kesme Cezası 209

c-) Kınama Cezası 209

d-) Kademe İlerlemesini Durdurma Cezası 210

e-) Derece Yükselmesini Durdurma Cezası 211

f-) Yer Değiştirme Cezası 212

g-)  Meslekten Çıkarma Cezası 213

aa-)     Meslekten Çıkarmayı Gerektiren Haller 213

bb-) Meslekten Çıkarma Cezasının Hukuki Neticeleri 218

aaa-) Genel Olarak. 218

bbb-) OHAL Dönemindeki Meslekten Çıkarma Kararlarının Niteliği ve Hukuki Sonuçları 218

İ-)   BİR ÜST VEYA ALT DERECE DİSİPLİN CEZASI UYGULANMASI 224

a-) Bir Üst Derece Disiplin Cezası Uygulanmasını
Gerektiren Haller
224

aa-) Mükerrir Olma. 224

bb-) Birden Çok Eylem veya Davranışın Bir Arada Bulunması 226

b-) Bir Alt Derece Disiplin Cezası Uygulanmasını
Gerektiren Haller
227

J-)  HSK’NIN DİSİPLİN KARARLARINA KARŞI YENİDEN İNCELEME, İTİRAZ ve YARGI YOLUNA BAŞVURMA.. 228

a-) Genel Olarak. 228

b-)  Uluslararası Belge ve Raporlarda Disiplin Kararlarına Karşı İtiraz ve Yargı Yoluna İlişkin Tavsiye ve Öneriler 229

c-) Yasal Mevzuat 231

d-) Kurulun Disiplin Kararlarına Karşı Yeniden İnceleme ve İtiraz Yoluna Başvuru  232

aa-) Yeniden İnceleme Yoluna Başvuru. 232

bb-) İtiraz Yoluna Başvuru. 233

e-) Kurulun Disiplin Kararlarına Karşı Yargı Yoluna
Başvuru
. 234

aa-) Yargı Yolu Açık Olan Disiplin Karar ve İşlemleri 234

bb-) Yargı Yolu Kapalı Olan Disiplin Karar ve İşlemleri 236

aaa-) Yargı Yolu Kapalı Kararlara İlişkin
AİHM’in Bakış Açısı
237

bbb-) Yargı Yolu Kapalı Kararlara İlişkin Uluslararası Belgeler ve Yargı Kuruluşlarının Görüşü  239

K-) DİSİPLİN KARARLARINA KARŞI BİREYSEL
BAŞVURU YOLUNA GİDİLMESİ
241

a-) Anayasa Mahkemesi Nezdinde Bireysel Başvuru
Yoluna Gidilmesi
241

b-) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Nezdinde Bireysel Başvuru Yoluna Gidilmesi 244

aa-) Başvuru Usulü ve Gerekli Koşullar 244

aaa-) Yargı Yolu Açık Olan Kararlar Bakımından  AİHM’e Yapılacak Bireysel Başvuru  244

bbb-) Yargı Yolu Kapalı Olan Kararlar Bakımından  AİHM’e Yapılacak Bireysel Başvuru  245

bb-) AİHM’e Göre Hakim ve Savcılarla İlgili Disiplin Soruşturmalarında Uyulması Gereken Temel Esaslar 245

L-) DİSİPLİN CEZALARININ UYGULANMASI 247

M-) DİSİPLİN SUÇLARINDA ZAMANAŞIMI VE
 SİCİLDEN SİLİNME
. 248

a-) Disiplin Suçlarında Zamanaşımı 248

aa-) Disiplin Soruşturması Açılabilmesi İçin Öngörülen
 Zamanaşımı Süresi
252

bb-) Disiplin Cezası Verilebilmesi İçin Öngörülen
 Zamanaşımı Süresi
252

cc-) Meslekten Çıkarma ve Yer Değiştirme Cezaları Bakımından Zamanaşımı Süresi 253

dd-) Ceza Kovuşturmasının Bekletici Mesele
Yapılması ve Zamanaşımının Durması
254

b-) Disiplin Cezalarının Sicilden Silinmesi 255

N-) DİSİPLİN SUÇLARI BAKIMINDAN AF MÜESSESESİ 256

III. BÖLÜM
 
HAKİM ve SAVCI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA HAKİM OLMASI GEREKEN TEMEL İLKE ve S
TANDARTLAR

I-)   HAKİM VE SAVCI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA HSK’NIN KORUMASI ve UYMASI GEREKEN
TEMEL İLKE ve DEĞERLER
.. 257

A-) GENEL OLARAK.. 257

B-) MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞININ KORUNMASI 258

a-) Genel Olarak  Mahkemelerin ve Hakimlerin
Bağımsızlığı Kavramı
258

b-) Savcıların Bağımsızlığı 260

aa-) Genel Olarak. 260

bb-) Başsavcılıkların Gözetim ve Denetim Yetkisinin Bağımsızlık Üzerindeki Etkileri 261

c-) Yargının İç ve Dış Bağımsızlığının Sağlanması ve
Uygunsuz Müdahaleler
263

d-) Uygunsuz Müdahaleler 265

e-) Yargıya Yönelik  Eleştiriler ve Sınırı 266

f-) Yargının Dış Bağımsızlığı Sorunu. 268

aa-) Dış Bağımsızlık Kavramı 268

bb-) Yasama Organına Karşı Bağımsızlık. 269

aaa-) Genel Olarak. 269

bbb-) Yasamanın HSK’ya Üye Seçmesi ve
Bağımsızlık Üzerindeki Etkileri
271

cc-) Yürütme Organına Karşı Bağımsızlık. 275

aaa-) Genel Olarak. 275

bbb-) Yürütmenin Başı Olan Cumhurbaşkanının
HSK’ya Üye Seçmesinin Kurulun ve Yargının Bağımsızlığına Etkisi
276

dd-) Medyanın  Yargı ve Yargı Bağımsızlığı
Üzerindeki Etkileri
277

aaa-) Genel Olarak. 277

bbb-) Medyanın HSK Üzerinden Yargıyı Etkileme Çabası 278

ee-) Çevreye Karşı Bağımsızlık. 280

g-) Yargının İç Bağımsızlığı Sorunu. 281

aa-) İç Bağımsızlık Kavramı 281

bb-) Yargının Yargıya Karşı Bağımsızlığı Sorunu. 282

aaa-) Yargı Yolu Denetimi 282

bbb-) Yargının “Devlete” Karşı da Bağımsız Olması 283

h-) Mali- Sosyal Hakların Yargı Bağımsızlığına Etkisi 284

ı-) HSK’nın Yargının Bağımsızlığına Etkisi 285

C-) HAKİMLİK TEMİNATININ KORUNMASI 286

a-) Hakimlik Teminatı 286

b-) Hakimlik Teminatının Amacı ve Kapsamı 288

c-) Uluslararası Belgeler Işığında Hakimlik Teminatı 290

d-) Hakimlik Teminatının Bir Unsuru: Azledilmeme
Teminatı
292

aa-) 667 sayılı OHAL KHK’sı Kapsamında Verilen
 Meslekten Çıkarma Kararları ve Azil Yasağı
294

bb-) Disiplin Prosedürü Uygulanmadan  “Göreve Son Verme”  296

cc-) Hakimlik ve Savcılık Mesleğine Kabul Edilmenin
Esaslı Şartlarını Taşımadığı veya Sonradan Kaybetme Nedeniyle Meslekten Çıkarma
  297

e-) Disiplin İşlemlerinde Hakimlik Teminatının Korunması 298

f-) HSK’nın Hakimlik Teminatına Aykırı Uygulama ve
Kararları
299

D-) ADALET, TARAFSIZLIK, DOĞRULUK VE
DÜRÜSTLÜK, TUTARLILIK, EŞİTLİK, EHLİYET
VE LİYAKAT İLKELERİ ÇERÇEVESİNDE GÖREV YAPMAK
   300

a-) Genel Olarak. 300

b-) Belirlenen İlkelerin Kurulun Uyacağı Etik İlkeleri
Olması
301

c-) Belirlenmiş Olan Temel Etik Değer ve İlkeler 302

aa-) Tarafsız Olarak Görev Yapması 302

bb-) Kurulun İşlemlerinde Doğruluk, Dürüstlük ve
Tutarlılık Esaslı Hareket Etmesi
304

cc-) Kurulun İşlem ve Kararlarında Eşitlik İlkesi Esaslı Hareket Etmesi 308

aaa-) Genel Olarak Eşitlik İlkesi 308

bbb-) Kurulun Disiplin İşlem ve Kararlarında Eşitlik İlkesine Uygun Hareket Etmesi 310

dd-) Kurulun Ehliyet ve Liyâkat Esaslı Çalışması 312

aaa-) Kamuda Ehliyet ve Liyakat 312

bbb-) Kurulun Ehliyet ve liyakat Esaslı Çalışması 313

E-) YARGI  BAĞIMSIZLIĞI ve HAKİMLİK TEMİNATI ile  HESAP VEREBİLİRLİK ARASINDA DENGENİN SAĞLANMASI 314

a-)  Genel Olarak Hesap Verebilirlik. 314

b-) Yargının Hesap Verebilirliği 315

F-) DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA ADİL YARGILANMA HAKKININ ASGARİ GEREKLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ 318

II-) HAKİM VE SAVCI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA UYULACAK TEMEL HAK ve İLKELER.. 319

A-) DİSİPLİN İŞLEMLERİNİ YÜRÜTECEK VE KARAR VERECEK MERCİİN BAĞIMSIZ OLMASI 321

a-) Karar Merciinin Bağımsız Olması 321

b-) AİHM’in Belirlediği Kriterler 324

B-) DİSİPLİN İŞLEMLERİNİ YÜRÜTECEK VE KARAR VERECEK MERCİİN TARAFSIZ OLMASI 326

a-)  Genel Olarak. 326

b-)  Disiplin Sürecinde Aynı Kişinin Birden Fazla Fonksiyon İcra Etmiş Olması 328

c-)  Disiplin Süreci Kesinleşmeden Kişi Aleyhinde Basına Demeç Verilmesi 329

C-) SORUŞTURMA İŞLEMLERİNİN MASUMİYET KARİNESİNE UYGUN YÜRÜTÜLMESİ 330

a-) İç Hukuk Yolları Tükenmeden Kişinin Suçlu Olarak İlan Edilmesi 331

b-)  Disiplin Soruşturmalarında Masumiyet Karinesinin
İhlaline Yönelik Eylem ve Söylemler
332

c-) Masumiyet Karinesi İhlal Edilmeden Basının Bilgilendirilmesi 334

D-) DİSİPLİN KARARLARINDA “ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR” İLKESİNİN GÖZETİLMESİ 337

a-)  Genel Olarak Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 337

b-)  Disiplin Soruşturmalarında Şüpheden Sanık Yararlanır
İlkesi
337

c-)  2802 Sayılı Kanunun “Şüpheden Sanık Yararlanır”
İlkesine Aykırı Hükümleri
341

E-) DİSİPLİN SORUŞTURMASINDA ÇELİŞMELİ YARGILAMA İLKESİNE RİAYET EDİLMESİ 343

a-)  Genel Olarak Çelişmeli Yargılama İlkesi 343

b-) Disiplin Süreçlerinde Çelişmeli Yargılama İlkesi 345

c-) Tanığın Dinletilmesi ve Çapraz Sorgu İmkanının
Tanınması
347

d-) Dosyaya Erişim Hakkı 347

aa-) Genel Olarak. 347

bb-) AİHM’in Bakış Açısı 348

cc-) Disiplin Dosyasına ve İçeriğindeki Evraklara
Erişim Hakkı
349

dd-) 2802 Sayılı Kanun Kapsamında Dosyaya
Erişim Hakkı
350

F-)  HUKUKİ DİNLENİLME ve SAVUNMA HAKKINA
RİAYET EDİLMESİ
352

a-)  Genel Olarak Hukuki Dinlenilme Hakkı 352

b-)  Disiplin Soruşturmalarında Savunma Hakkı Tanınmasına İlişkin Anayasal Hükümler 353

c-)  Temel Uluslararası Rapor ve Belgelerde Hukuki
Dinlenilme Hakkı ve Savunmaya İlişkin İlke ve Esaslar
354

d-)  AİHM’in Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Etkin
Savunma İmkanı Tanınmasına İlişkin Bakış Açısı
355

e-)  Savunma Alınmadan Disiplin Cezası Verme
Yasağına Uygun Hareket Edilmesi
357

f-) Hakim ve Savcı Soruşturmalarında Savunma Hakkı 360

G-) KARARIN GEREKÇELİ KARAR HAKKINA
UYGUN BİR GEREKÇEYE SAHİP OLMASI
365

a-)  Genel Olarak. 365

b-) AİHM İçtihatlarında Gerekçeli Karar Hakkı 367

c-)  Disiplin İşlemlerine İlişkin Uluslararası Belge ve
Raporlarda Gerekçe Zorunluluğu
. 369

d-) İdari İşlem Olan Disiplin Kararlarında Gerekçe
Zorunluluğu
. 371

H-) DİSİPLİN SORUŞTURMASININ HUKUKİ GÜVENLİK
ve BELİRLİLİK ile SUÇ VE CEZALARIN KANUNİLİĞİ İLKELERİNE UYGUN YÜRÜTÜLMESİ
374

a-)  Hukuki  Güvenlik ve Belirlilik Kavramları 374

b-) Hukuki Güvenlik ve Belirlilik İlkesinin Yasal
Dayanakları
376

c-) Suç ve Cezaların Kanuniliği İlkesi 379

d-) AİHM İçtihatları Çerçevesinde Hukuki Belirlilik İlkesi 385

aa-) Mahkeme Kararları Arasındaki Çelişki ve Kısa
Süredeki İçtihat Değişiklikleri
386

bb-) Kanun Hükümlerinin Olağan Yorumlarından
Farklı Bir Şekilde Yorumlanıp Uygulanması
388

cc-) Res Judicata Kuralının İhlali 390

dd-) Suçlamalarda Zamanaşımının Uygulanmaması ve
Usulî Hatalarla Gerçekleştirilen İşlemler Yoluyla Hukuki Kesinliğin İhlal Edilmesi
390

ee-) Anayasa Mahkemesine Göre Hukuki Belirlilik İlkesi 393

ff-) Venedik Komisyonuna Göre Hukuki Belirlilik
İlkesinin Unsurları
395

e-) Disiplin Soruşturmalarında Hukuki Belirlilik ve
Güvenlik İlkesi
397

aa-) 2802 Sayılı Kanun Bağlamında Kanunilik İlkesi 400

bb-) Kanun Hükmünde Kararname ile Disiplin Suç ve Cezasının Getirilememesi 401

I-)   KARARIN HUKUKA UYGUN YÖNTEMLERLE ELDE EDİLMİŞ DELİLLERE DAYANMASI 402

a-) Genel Olarak Hukuka Uygun Delil Kavramı 403

b) Hukuka Aykırı Delillerin Uzak Etkisi 405

c-) Disiplin Soruşturmalarında Hukuka Aykırı Deliller 406

d-)  Hukuka Aykırı Delillerin Disiplin Soruşturmalarında Kullanılamamasının Temel Gerekçeleri 410

aa-) Hukuk Devleti İlkesi 410

bb-) Adil Yargılanma Hakkı 411

e-)  Disiplin Soruşturmasında  Hukuka Aykırı Delil
Durumları
412

aa-) Aydınlatma veya Bilgi Verme Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesi 412

bb-) Beyanların Yasak Sorgu-İfade Yöntemleri
Kullanılarak Elde Edilmesi
413

cc-)     Delillerin Elde Edilmesinde Hukuka Aykırı Yöntemlere Başvurulması 414

f-)  İletişimin Denetlenmesi Kapsamında Elde Edilen
Verilerin Disiplin Soruşturmasında Kullanılması
421

aa-)     Adli Amaçlı İletişimin Denetlenmesi Tedbirinden Elde Edilen Verilerin Durumu  421

bb-) Önleyici Amaçlı İletişimin Denetlenmesi T
edbirinden Elde Edilen Verilerin Durumu
. 424

aaa-)   Genel Olarak. 424

bbb-) MİT’in Önleme Amaçlı İletişimin Denetlenmesi Tedbirinde Görev ve Yetkileri 426

ccc-) Amaç Dışı Kullanım Yasağı 427

ddd-) Katalog Suçlar Hariç Paylaşım Yasağı 427

cc-) Tesadüfi Delillerin Durumu. 428

aaa-) Genel Olarak Tesadüfi Deliller 428

bbb-) Disiplin Soruşturmasında Tesadüfi Delillerin Durumu  429

g-) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Değerlendirmesi 431

h-) Anayasa Mahkemesinin Hukuka Aykırı Delillere
Bakış Açısı
431

ı-) Danıştay’ın Hukuka Aykırı Delillere Bakış Açısı 433

İ-)   GEÇMİŞE ETKİLİ DİSİPLİN CEZASI VERİLEMEZ İLKESİNE UYGUN KARAR VERİLMESİ 436

a-)  İlkenin Kapsamı 436

b-) 2802 Sayılı Kanundaki Durum.. 437

J-)  TEK FİİLE TEK CEZA VERİLMESİ İLKESİNE
(NE BIS IN IDEM) UYGUN KARAR VERİLMESİ
438

a-)  Genel Olarak. 438

b-) Disiplin Hukukunda Çifte Yargılama Yasağı/
Ne Bis In Idem Kuralı
439

c-) Tevhiden Cezalandırma Müessesesi 440

d-) 2802 Sayılı Kanundaki Durum.. 441

K-) LEHE OLAN HÜKMÜN UYGULANMASI 442

a-)  Genel Olarak. 442

b-) Disiplin Hukuku Bakımından. 443

L-) VERİLECEK DİSİPLİN CEZASININ ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİNE UYGUN OLMASI 446

a-)  Genel Olarak. 446

b-) Disiplin Hukuku Bakımından. 448

aa-) Danıştay’ın Bakış Açısı 451

bb-) Anayasa Mahkemesinin Bakış Açısı 453

cc-) AİHM’in Bakış Açısı 454

c-)  2802 Sayılı Kanun Bakımından. 456

aa-) Hakim ve Savcılar Hakkındaki Uluslararası
Belge ve Raporlarda Ölçülülük İlkesi
456

bb-) 2802 Sayılı Kanunun Ölçülülük ve Kanunilik İlkesine Uymayan Hükümlerinden Kaynaklı Sorunlar 458

III-) DİSİPLİN SORUŞTURMALARINA KONU EDİLEMEYECEK HUSUSLAR   461

A-) YARGISAL FAALİYETLERİN DİSİPLİN SORUŞTURMASINA KONU EDİLEMEMESİ 461

a-)  Yargısal Faaliyet Kavramı 461

b-) Yargısal Faaliyetlerin Disiplin Soruşturmasına Konu Edilmemesi 462

c-)  Yargısal Takdirin Kasten veya Ağır İhmal Sonucu
Kötüye Kullanılması
466

B-) HAKİM ve SAVCILARIN İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN SINIRLARI  ve BUNDAN DOLAYI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINA  TABİ TUTULMALARI 469

a-)  Kamu Görevlilerinin İfade Özgürlüğünün Sınırları 469

aa-) Genel Olarak. 469

bb-) Kamu Görevlilerinin Sosyal Medya Kullanımı 470

b-)  Hakim ve Savcıların Yargısal Karar ve İşlemlerinde Dile Getirdikleri Düşüncelerden Sorumlu Olmamaları 474

c-)  Hakim ve Savcıların İfade Özgürlüğünün Yargının Bağımsızlığı ile Tarafsızlığına Etkileri 475

aa-) Hakim ve Savcıların Yazılı, Görsel ve Sosyal
Medya Paylaşımlarının Sınırları
475

bb-) Hakim ve Savcıların Siyasi Konulardaki
Eleştirilerinin Sınırları
477

aaa-) Genel Olarak. 477

bbb-) Hakim ve Savcıların Siyasi Partilere Üye
 Olması veya Seçimlerde Aday Olması
478

cc-) Türk Yargı Etiği Bildirgesi ve İfade Özgürlüğü. 482

d-)  Hakim ve Savcıların Yazılı, Görsel ve Sosyal Medya Paylaşımları Nedeniyle Disiplin Soruşturmasına Tabi Tutulması 482

aa-) AİHM’in Bakış Açısı 483

bb-) Anayasa Mahkemesinin Bakış Açısı 485

C-) HAKİM ve SAVCILARIN ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ
ve YARGI BAĞIMSIZLIĞINA ETKİLERİ ile DİSİPLİN SORUŞTURMALARINA KONU EDİLMESİ
487

a-)  Genel Olarak Kamu Görevlilerinin Örgütlenme
Özgürlüğü
. 487

b-) Yargı Mensuplarının Örgütlenmesi 489

c-)  AİHM’in Örgütlenme Özgürlüğü ve Bundan Dolayı
Verilen Disiplin Cezalarına Bakış Açısı
490

d-)  Yargı Mensuplarının Örgütlenme Özgürlüğü
Kapsamında Disiplin Soruşturmalarına Tabi Tutulması
491

D-) ÖZEL HAYATA İLİŞKİN HUSUSLARIN DİSİPLİN SORUŞTURMASINA KONU EDİLEMEMESİ 493

a-) Özel Hayat Kavramı 493

b-) Özel Hayatın Korunmasına Yönelik Düzenlemeler 495

c-)  Özel Hayat ile Meslek Hayatı Arasındaki Dengenin Sağlanmasına Yönelik Temel Esaslar 496

aa-)     Genel Olarak. 496

bb-) AİHM’in Konuya Bakış Açısı 497

cc-) Anayasa Mahkemesinin Bakış Açısı 498

dd-) Danıştay’ın Bakış Açısı 504

d-) Özel Hayatın Disiplin Soruşturmasına Konu Edilmesi 505

e-)  Hakim ve Savcıların Özel Yaşamlarının Disiplin Soruşturmalarına Konu Edilmesi 508

f-)  Avrupa Yargı Kurulları Ağının (ENCJ) “Disiplin Prosedürlerine İlişkin Asgari Standartlar ve Hakimlerin Sorumluluğu” Konulu Raporu ve Hakimlerin Özel
Hayatı ve Sınırları
512

g-)  Hukuka Aykırı Yollarla Elde Edilen Özel Hayata İlişkin Kayıtların Disiplin Soruşturmasında Kullanılamaması 514

E-) DİSİPLİN SORUŞTURMASINA KONU
EDİLEMEYECEK İHBAR ve ŞİKAYETLER
.. 515

a-)  Genel Olarak. 515

b-) İşleme Konulamayacak İhbar ve Şikayetler 516

IV. BÖLÜM
HAKİM ve SAVCILARIN SUÇ SORUŞTURMA ve
KOVUŞTURMALARINDA USUL VE YETKİ KURALLARI

I-)   HAKİM ve SAVCILAR HAKKINDAKİ SUÇ SORUŞTURMA ve KOVUŞTURMALARI  517

A-) SUÇ SORUŞTURMALARINDA İZİN SİSTEMİNİN
KABUL EDİLMİŞ OLMASI
517

a-)  Genel Olarak. 517

b-) İzin Sistemine Aykırılığın Sonuçları 518

B-) SUÇ SORUŞTURMASININ BAŞLAMASI 519

C-) HAKİM ve SAVCILARA YÖNELİK SUÇ İDDİALARI ve YARGILAMA USULLERİ 521

D-) GÖREVDEN DOĞAN VEYA GÖREV SIRASINDA İŞLENEN SUÇLARDA SORUŞTURMA USULÜ.. 521

a-)  Görevden Doğan veya Görev Sırasında İşlenen
Suç Kavramı
521

b-)  Görevden Doğan veya Görev Sırasında İşlenen Suç Nedeniyle Yargılama Usulü  524

aa-) İnceleme İzni Verilmesi ve Müfettiş veya Muhakkik Atanması 525

bb-) Soruşturma İzni Verilmesi 526

cc-) Soruşturma Aşaması 528

dd-) Kovuşturma İzni Kararı Verilmesi 529

ee-) Son Soruşturmanın Açılması Kararı 530

aaa-)   Son Soruşturmanın Açılmasına Yer Olmadığına Dair Karar ve İtiraz Usulü  532

bbb-) Son Soruşturmanın Açılması Kararı 532

c-) Son Soruşturma Mercileri 533

d-)  Görevden Doğan veya Görev Sırasında İşenmiş Olan
Suçta Suçüstü Halinin Bulunması
536

E-) HÂKİM VE SAVCILARIN KİŞİSEL SUÇLARINDA YARGILAMA USULÜ (2802 SK MD.83) 537

a-)  Genel Olarak. 537

b-) Kişisel Suçlarda Soruşturma ve Kovuşturma Usulü. 539

aa-) 680 Sayılı KHK Değişikliği Öncesi 539

bb-) 680 Sayılı KHK Değişikliği Sonrası 539

cc-) 680 Sayılı KHK’nın Hakim-Savcı Teminatı ve
Doğal Hakim İlkesine Aykırı Oluşu
. 541

c-)  Ağır Ceza Mahkemesinin Görevine Giren Suçüstü Hallerinde İşlenen Kişisel Suçlar 542

d-) Hakim ve Savcıların Kabahat Eylemlerinin
Soruşturulması
542

F-)  AĞIR CEZA MAHKEMESİNİN GÖREVİNE GİREN SUÇÜSTÜ HALLERİNDE YARGILAMA USULÜ.. 543

a-)  Genel Olarak. 543

b-)  2802 Sayılı Kanunun 94. Maddesinin Kapsamı 543

aa) Genel Olarak. 543

bb-) 2802 Sayılı Kanunun 94. Maddesinin Sadece
Hazırlık Soruşturmasını Kapsaması
547

c-) Soruşturma ve Kovuşturmada Görevli ve Yetkili Mercii 548

d-) Ağır Cezalık Suçüstü Hali Kavramı 549

e-) Temadi ve Suçüstü Hali Kavramlarının Farklı Oluşu. 551

aa-) Terör Suçları Bakımından Suçüstü Hali ve
Mütemadi Suç Hali
552

bb-) Yargıtay’ın Temadi Suça ve Ağır Cezalık Suçüstü Haline Bakış Açısı 555

cc-) AİHM’in Konuya Bakış Açısı 557

f-)  Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma
Grubunun Bu Konudaki Görüşü
. 561

G-) 2802 SAYILI KANUNA AYKIRI OLARAK “KARMA UYGULAMA” YÖNTEMİYLE SORUŞTURMA YÜRÜTÜLMÜŞ OLMASI 562

a-)  Karma Uygulama Yasağı 562

b-) Karma Uygulama Yapılması Halinde Toplanan Delillerin Durumu  565

c-)  Soruşturmanın Usule Aykırı veya Karma Uygulama Yapılması Halinde Usulsüzlüğün Giderilme Yolları 566

aa-)     İddianamenin İadesi Yoluyla Eksikliğin
Giderilmesi
566

bb-) Durma ve Görevsizlik Kararı Verilmesi 567

H-) 2802 SAYILI KANUNDAKİ ÖZEL SORUŞTURMA USULLERİ VE CMK’NIN 161/8. MADDESİ 568

a-) 2802 Sayılı Kanunun Özel Kanun Oluşu. 569

b-)  CMK’nın 161/8. Maddesinin Yalnızca Soruşturma Aşamasına İlişkin Olması 570

II-) HAKİM ve SAVCILAR HAKKINDA KORUMA TEDBİRLERİNİN UYGULANMASINDA USUL ve ESASLAR.. 570

A-) GENEL OLARAK.. 570

B-) HAKİM VE SAVCILAR BAKIMINDAN KORUMA TEDBİRLERİNİN UYGULANMASI KOŞULLARI 571

C-) HAKİM VE SAVCILAR HAKKINDA TUTUKLAMA TEDBİRİNE BAŞVURULMASI 574

a-) Görevden Doğan veya Görev Sırasında İşlenen Suçlar Bakımından  574

b-) Kişisel Suçlarda Tutuklama Tedbiri 576

c-) Ağır Ceza Mahkemesinin Görev Alanına Giren
Suçüstü Halleri
577

d-)  Anayasa Mahkemesinin 2802 Sayılı Kanundaki
Tutuklama Tedbirine Bakış Açısı
578

D-) HAKİM VE SAVCILAR HAKKINDA İLETİŞİMİN DENETLENMESİ TEDBİRİNİN UYGULANMASI 579

a-) Görevden Doğan veya Görev Sırasında İşlenmiş
Suçlar Bakımdan
. 580

b-)  Kişisel Suçlar ve Ağır Ceza Mahkemesinin Görev
Alanına Giren Suçüstü Halleri Bakımından
. 581

KAYNAKÇA.. 583

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.