Hukuk Uyuşmazlıkları Bağlamında Arabuluculuk

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Süha TANRIVER
ISBN: 978-605-05-0644-0
Stok Durumu: Stokta var
51,00 TL 60,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Süha TANRIVER
Baskı Tarihi 2020/09
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Hukuk Uyuşmazlıkları Bağlamında Arabuluculuk

Prof. Dr. Süha TANRIVER

2020/09 1. Baskı, 186 Sayfa

ISBN 978-605-05-0644-0

Önsöz

Dünya genelinde, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin en etkin ve en geniş ölçekte işlerlik kazanan türünü, arabuluculuk oluşturmaktadır. Arabuluculuk, uyuşmazlığın taraflarının menfaatlerinin dengelenmesini baz alması, kurallardan ziyade ilişkilerin ön plâna çıkartılmasına ve tahrip edilmeden gelecekte devam ettirilmesine olanak vermesi ve tarafların istedikleri zaman süreci kesip yargıya başvuru haklarının varlığı sebebiyle toplumda kabul görmeye başlamış ve dava şartı arabuluculukla ilgili düzenlemelerin yapılması, bunu yaygınlaştırma eğiliminin de ortaya çıkmasıyla beraber sorunların da yavaş yavaş kümelendiği bir alan haline gelmiştir. Bu durum ise, bizi, monografik bir çalışma yapmaya sevk etmiştir.

Bu çalışmamızda, bilimsel bir yaklaşımla, hukuk uyuşmazlıkları bağlamında arabuluculuk kurumu tüm boyutları itibarı ile ele alınmış; somut sorunlara işaret edilmiş ve çözüm aranmasına gayret edilmiştir.

Sözü edilen monografinin, elektronik ortama aktarılmasında ve tashihlerinin yapılmasında, büyük emeği geçen Pamukkale Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Fakültesi öğretim elemanı Ar. Gör. Fikret Sami Tiyek ile tashih aşamasında katkı sunan Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim elemanı Dr. Önder Topal’a ve çalışmanın basım, yayım ve dağıtımını üstlenen Yetkin Basım Dağıtım ve Yayım Anonim Şirketi’nin değerli sahibi Muharrem Başer ve emeği geçen personeline göstermiş oldukları titizlik, özen ve duyarlılıktan ötürü, en içten teşekkürlerimi sunarım.


İÇİNDEKİLER

Sayfa

ÖNSÖZ................................................................................................. 5

İÇİNDEKİLER.................................................................................... 7

BİBLİYOGRAFYA........................................................................... 15

KISALTMALAR CETVELİ............................................................. 21

GİRİŞ.................................................................................................. 23

BİRİNCİ BÖLÜM
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMÜ KAVRAMI, ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMLERİNİN OLUMLU VE OLUMSUZ YÖNLERİ VE TÜRLERİ

§ 1. Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Kavramı, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinin  Olumlu ve Olumsuz Yönleri........................................................................... 27

A.   Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Kavramı................................. 27

B.   Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarının Olumlu ve Olumsuz Yönleri        28

I.    Olumlu Yönleri.................................................................. 28

II. Olumsuz Yönleri............................................................... 29

§ 2. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Türleri.......................................... 31

A.   Genel Olarak............................................................................ 31

B.    Türleri...................................................................................... 31

I.    Müzakere........................................................................... 31

II. Tarafsız Ön Değerlendirme............................................... 32

III. Vakıaların Saptanması Yöntemi....................................... 33

IV. Kısa Duruşma Yöntemi.................................................... 35

V. Kısa Jüri Yargılaması......................................................... 37

VI. Hâkim Kiralama................................................................ 37

VII. Arabuluculuk-Tahkim Yöntemi...................................... 38

VIII. Arabuluculuk ve Uzlaştırma.......................................... 39

1.   Kuramsal Çerçevede Arabuluculuk ve Uzlaştırma Kavramları        39

a)   Arabuluculuk.......................................................... 39

b)   Uzlaştırma.............................................................. 41

c)   Arabuluculuk ile Uzlaştırma Arasındaki Temel Farklılıklar        42

ç)   Arabuluculuğun Tasnifi.......................................... 43

aa) Arabulucunun Niteliklerine ve Arabuluculuk Sürecinin Yürütümünde Tabi Olunacak Rejime Göre....................................................... 43

bb) Arabuluculuk Faaliyetinin Taşımış Bulunduğu Özelliklere ya da Arabulucunun Süreç İçerisinde Üstlenmiş Olduğu İşlevin Niteliğine Göre 44

cc) Süreç İçerisinde İşlev Üstlenen Arabulucunun Sayısına Göre           46

çç) Arabuluculuk Sürecinin İşleyişinde
Kurumsal Bir Yapının Yardımının Alınıp Alınmamasına Göre          47

2.   Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun Öngördüğü Arabuluculuk Modelinin Kuramsal Bazda İrdelenmesi....................................... 47

İKİNCİ BÖLÜM
ARABULUCULUK KURUMUNUN UYGULANMA ALANI, İŞLEYİŞİNE EGEMEN OLAN İLKELER VE ARABULUCU SIFATIYLA FAALİYET GÖSTEREBİLMEK İÇİN VARLIĞI ARANAN KOŞULLAR

§ 3. Arabuluculuk Kurumunun Uygulanma Alanı.............................. 51

A.   Genel Olarak............................................................................ 51

B.   Belirli Hukukî Uyuşmazlık Tipleri ile İşlerin Arabuluculuk Kurumunun Uygulanma Alanının Tayini Bağlamında İrdelenmesi........................................................... 52

§ 4. Arabuluculuk Kurumunun İşleyişine  Egemen Olan İlkeler......... 56

A.   İhtiyarîlik (İradîlik) İlkesi......................................................... 56

B.   Tarafların Eşitliği İlkesi............................................................ 56

C.    Gizlilik İlkesi........................................................................... 57

§ 5. Arabulucu Sıfatıyla Faaliyet Gösterebilmek  İçin Varlığı Aranan Koşullar      62

A.   Genel Olarak............................................................................ 62

B.    Varlığı Aranan Koşullar........................................................... 62

I.    Gerçek Kişi Olmak............................................................ 62

II. Türk Vatandaşı Olmak...................................................... 63

III. Mesleğinde En Az Beş Yıllık Kıdeme Sahip Hukuk Fakültesi Mezunu Olmak           63

IV. Tam Ehliyetli Olmak......................................................... 64

V. Kişilik Özellikleri İtibariyle Arabuluculuk Mesleğini İcraya Elverişli Olmak    64

VI. Arabuluculuk Eğitimini Tamamlamak ve Adalet Bakanlığı’nca Yapılacak Olan Yazılı Sınavda Başarılı Olmak................................................................... 65

1.   Arabuluculuk Eğitimi................................................... 65

a)   Genel Olarak.......................................................... 65

b)   Arabuluculuk Eğitiminin Kapsamı......................... 66

c)   Arabuluculuk Eğitimi Verebilecek Olan
Kuruluşlar............................................................... 66

ç)   Eğitim Kuruluşlarına Verilen İznin İptali ve Denetlenmeleri     68

2.   Arabuluculuk Sınavı.................................................... 70

VII. Diğer Koşullar................................................................. 72

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ARABULUCULUK KURUMUNA İŞLERLİK KAZANDIRILABİLMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKEN SÖZLEŞMELER, ARABULUCUNUN SAYISI, SEÇİMİ, HAKLARI, YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE DENETİMİ

§ 6. Arabuluculuk Kurumuna İşlerlik Kazandırılabilmesi 
İçin Yapılması Gereken Sözleşmeler,  Arabulucunun
Sayısı ve Seçimi............................................................................ 77

A.   Arabuluculuk Kurumuna İşlerlik Kazandırılabilmesi İçin Yapılması Gereken Sözleşmeler  77

I.    Genel Olarak..................................................................... 77

II. Yapılması Gereken Sözleşmeler........................................ 78

1.   Arabuluculuk Sözleşmesi............................................. 78

a)   Genel Olarak.......................................................... 78

b)   Hukukî Niteliği...................................................... 79

2.   Arabulucu Sözleşmesi.................................................. 82

a)   Genel Olarak.......................................................... 82

b)   Hukukî Niteliği...................................................... 83

B.    Arabulucunun Sayısı ve Seçimi............................................... 88

§ 7. Arabulucunun Hakları.................................................................. 90

A.   Genel Olarak............................................................................ 90

B.    Arabulucunun Hakları............................................................. 90

I.    Arabulucu Unvanını Kullanma Hakkı............................... 90

II. Ücret ve Masraf İsteme Hakkı.......................................... 91

III. Avans İsteme Hakkı......................................................... 94

IV. Taraflarla Görüşme ve İletişim Kurma Hakkı................... 95

§ 8. Arabulucunun Yükümlülükleri..................................................... 96

A.   Görevini Özenle ve Tarafsız Bir Biçimde Yerine Getirme Yükümlülüğü      96

B.    Taraflara Eşit İşlemde Bulunma Yükümlülüğü........................ 99

C.    Görevini Şahsen Yerine Getirme Yükümlülüğü..................... 100

Ç.    Tarafları Bilgilendirme ve Arabuluculuk Görevini Kabulden Kaçınma Yükümlülüğü         100

D.   Tarafları Aydınlatma Yükümlülüğü....................................... 101

E.    Reklâm Yasağına Uyma Yükümlülüğü.................................. 102

F.    Sır Saklama Yükümlülüğü..................................................... 104

G.   Belgeleri Saklama Yükümlülüğü............................................ 105

Ğ.   Aidat Ödeme Yükümlülüğü................................................... 105

H.   Arabuluculuk Uygulamasının Geliştirilmesine Katkı Sağlama Yükümlülüğü            105

§ 9. Arabulucunun Denetimi............................................................. 107

A.   Genel Olarak.......................................................................... 107

B.    Denetimin Kapsamı ile Denetim Sürecinin İşleyişi................. 107

 

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ARABULUCULUĞA BAŞVURU, ARABULUCULUK SÜRECİNİN BAŞLAMASI, YÜRÜTÜLMESİ, SONA ERMESİ, DAVA ŞARTI ARABULUCULUK VE ARABULUCULUĞUN KURUMSAL YAPISI, SOSYOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇILARDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

§ 10. Arabuluculuk Sürecinin Başlaması,  Yürütülmesi ve Sona Ermesi 111

A.   Arabuluculuğa Başvuru......................................................... 111

B.    Arabuluculuk Sürecinin Başlaması........................................ 112

C.    Arabuluculuk Sürecinin Yürütülmesi..................................... 112

Ç.    Arabuluculuk Sürecinin Sona Ermesi..................................... 119

I.    Genel Olarak................................................................... 119

II. Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi.............................. 120

III. Tarafların Anlaşması Dışındaki Diğer Nedenlerle Sona Ermesi            125

§ 11. Dava Şartı Arabuluculuk.......................................................... 127

A.   Genel Olarak.......................................................................... 127

B.    Dava Şartı Arabuluculuğun Kapsamı..................................... 129

I.    Genel Olarak................................................................... 129

II. Kapsamı........................................................................... 131

1.   İş Uyuşmazlıkları....................................................... 131

2.   Ticarî Uyuşmazlıklar.................................................. 131

3.   Tüketici Uyuşmazlıkları............................................. 132

4.   Münferit Bazı Davaların ve İşlerin Durumlarının İrdelenmesi         134

a)   Fikrî Mülkiyet Hukukuna İlişkin Mevzuattan Kaynaklanan Davalar     134

b)   Sınaî Mülkiyet Hukukuna İlişkin Mevzuattan Kaynaklanan Davalar    135

c) İflâsa İlişkin Davalar.............................................. 136

ç)   Konkordatoya İlişkin Davalar.............................. 138

d)   İtirazın İptali Davası............................................ 138

e)   Menfi Tespit Davası............................................. 140

f)    Borçtan Kurtulma Davası.................................... 141

g)   İstirdat Davası...................................................... 141

ğ)   İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz.......................... 142

C.    Arabulucuya Başvuru Zorunluluğunun Dava Şartı
Sayılmasının Dava Şartlarının Temel Esprisi Bağlamında Değerlendirilmesi
142

Ç.    Dava Şartı Arabuluculuğun Hak Arama Özgürlüğünün Önünde Bir Engel Oluşturup Oluşturmadığı      144

D.   Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin Başlaması ve Arabulucunun Görevlendirilmesi 148

I.    Arabuluculuk Sürecinin Başlaması.................................. 148

II. Arabulucunun Görevlendirilmesi.................................... 149

1.   Genel Olarak.............................................................. 149

2.   Arabulucunun Hukukî Statüsü ve Sorumluluğu........ 151

III. Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin İşleyişi ile Sevk ve İdaresi 153

IV. Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin Sona Ermesi........... 155

V. Dava Şartı Arabuluculukta Ücret ve Arabuluculuk Bürosu Tarafından Yapılan Zarurî Giderler      157

VI. Dava Şartı Arabuluculuğun Dava Tipolojisi Bağlamında İrdelendiği Bazı Özel Durumlar     158

1.   Kümülatif Dava Yığılması......................................... 158

2.   Terditli Dava.............................................................. 159

3.   Seçimlik Dava............................................................ 160

4.   Kısmî Dava................................................................ 160

5.   Belirsiz Alacak Davası............................................... 162

6.   Karşı Dava................................................................. 163

7.   Topluluk Davası......................................................... 164

§ 12. Arabuluculuğun Kurumsal Yapısı  (Teşkilatlanması)............... 166

A.   Genel Olarak.......................................................................... 166

B.    Arabuluculuğun Kurumsal Yapısına Dahil Birimler............... 166

I.    Arabuluculuk Daire Başkanlığı....................................... 166

II. Arabuluculuk Kurulu....................................................... 168

III. Adliye Arabuluculuk Büroları........................................ 170

§ 13. Arabuluculuk Kurumuna Duyulan Tepkiler  ya da Oluşturulan Dirençlerin Sosyolojik ve  Psikolojik Boyutları Gözetilerek İrdelenmesi ve Değerlendirilmesi............ 172

A.   İdeolojik Bir Temele Dayanan Kaygılar ve Bunun Aşılması.. 172

B.    Hukuksal Barışın, Ancak Devlet Mahkemeleri Aracılığıyla Sağlanabileceği, Bunun Zarurî Olduğu Yönündeki Direnç ve Bu Direncin Aşılması.......................... 176

C.    Uyuşmazlık İçine Düşmüş Olan Tarafların, Sadece Hukukî Bir Çözümün Bulunmasına İhtiyaç Duydukları Yönündeki Ön Kabul ve Bunun Aşılması........... 177

Ç.    Diğer Endişeler Yahut Dirençler ve Bunların Aşılması........... 177

SONUÇ............................................................................................. 183

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.