İfade Özgürlüğü Açısından Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Gizemnur Civri

ISBN: 9786050524666

467,50 TL 550,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Gizemnur Civri
Baskı Tarihi 2026/01
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 205

Kitap Özeti: İfade Özgürlüğü Açısından Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu
Yazar: Gizemnur Civri | Yetkin Yayınları, 2026

Gizemnur Civri’nin kaleme aldığı “İfade Özgürlüğü Açısından Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu”, günümüzün en tartışmalı ve güncel hukuki meselelerinden biri olan dezenformasyonla mücadele kapsamında Türk Ceza Kanunu’na eklenen yeni suç tipini, ifade özgürlüğü ekseninde kapsamlı biçimde ele alıyor. Kitap, özellikle sosyal medya ve dijital iletişim çağında bilgi kirliliğinin toplumsal etkileri ve bu alanda getirilen yasal düzenlemelerin birey haklarıyla ilişkisini derinlemesine inceliyor.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde çalışmasının benzerlerinden ayrılan yönlerini vurguluyor: Suçun yalnızca hukuki-teknik boyutunu değil, aynı zamanda ifade özgürlüğü gibi temel haklar açısından doğurabileceği sonuçları da titizlikle analiz ediyor. Kitap, dezenformasyonla mücadele ederken demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından olan fikir ve ifade özgürlüğünün korunmasına özel bir hassasiyet gösteriyor. Ayrıca, hem Türk hukukundaki düzenlemeleri hem de karşılaştırmalı olarak Avrupa, ABD, Çin gibi farklı ülkelerdeki uygulamaları ve yüksek yargı kararlarını kapsamlı biçimde değerlendiriyor.

İçerik ve Kapsam
Kitap iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunun kavramsal temelleri, suçun unsurları, korunan hukuki değer, benzer suçlardan farkları, nitelikli halleri ve cezai yaptırımları detaylı şekilde inceleniyor. Dezenformasyon, gerçeğe aykırı bilgi, kamu barışını bozma, alenen yayma gibi kavramlar açıklanıyor; suçun fail ve mağdur profilleri, hareket ve netice unsurları, nitelikli haller ve suçun diğer suçlarla ilişkisi (teşebbüs, iştirak, içtima) ele alınıyor. Ayrıca, ceza hukukunun “ultima ratio” (son çare) ilkesi ışığında, bu suçun düzenlenmesinin gerekliliği ve ölçülülüğü tartışılıyor.

İkinci bölümde ise, ifade özgürlüğünün hukuki temelleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’daki yeri, bu özgürlüğün sınırlandırılması koşulları ve halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu ile ifade özgürlüğü arasındaki hassas denge irdeleniyor. Türk hukukundaki uygulamalar, Avrupa ülkeleri, ABD, Çin ve diğer bazı ülkelerdeki düzenlemeler karşılaştırmalı olarak sunuluyor. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın konuya ilişkin önemli kararları analiz edilerek, yargı organlarının yaklaşımı ve değerlendirme kriterleri okuyucuya aktarılıyor.

Kimler İçin?
Bu eser, hukukçular, akademisyenler, gazeteciler, iletişim profesyonelleri ve dijital çağda bilgiye erişim ve ifade özgürlüğüyle ilgilenen tüm okurlar için temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Hem teorik hem de pratik boyutlarıyla, güncel yasal tartışmalara ışık tutmakta ve dezenformasyonla mücadelede hak ve özgürlükler dengesinin nasıl sağlanabileceğine dair kapsamlı bir perspektif sunmaktadır.

Sonuç
“İfade Özgürlüğü Açısından Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu”, dezenformasyonun toplumsal ve hukuki etkilerini, ifade özgürlüğüyle çatışan yönlerini ve bu alanda ulusal ve uluslararası hukukta izlenen yolları bütüncül bir bakış açısıyla ele alıyor. Konuya ilgi duyan herkes için güncel, derinlikli ve yol gösterici bir kaynaktır.

ÖNSÖZ

KISALTMALAR DİZİNİ

GİRİŞ

  1. BÖLÜM: HALKI YANILTICI BİLGİYİ ALENEN YAYMA SUÇU

  2. Genel Olarak

  3. Kavramlar
    2.1. Dezenformasyon Kavramı
     2.1.1. Genel Olarak
     2.1.2. Dezenformasyon ve Kişisel Veriler
    2.2. Gerçeğe Aykırı Bilgi Kavramı
     2.2.1. Genel Olarak
     2.2.2. Hukuki Düzenlemelerde ve Yargı Kararlarında
     2.2.3. Görüşümüz
    2.3. “Kamu Barışını Bozmaya Elverişli” Kavramı
    2.4. “Alenen Yayma” Kavramı
    2.5. Ülkenin İç ve Dış Güvenliği, Kamu Düzeni ve Genel Sağlık Kavramları

  4. Korunan Hukuki Değer

  5. Suçun Unsurları
    4.1. Maddi Unsur
     4.1.1. Fail
     4.1.2. Mağdur
     4.1.3. Suçun Konusu
     4.1.4. Fiil
      4.1.4.1. Genel Olarak
      4.1.4.2. Hareket
      4.1.4.3. Elverişlilik
      4.1.4.4. Netice
      4.1.4.5. TCK md. 217/A Bakımından Neticenin Değerlendirilmesi
      4.1.4.6. Görüşümüz
     4.1.5. Nitelikli Haller
      4.1.5.1. Failin Suçu Gerçek Kimliğini Gizleyerek İşlemesi
      4.1.5.2. Suçun Bir Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi
      4.1.5.3. Ortak Hüküm
    4.2. Manevi Unsur
    4.3. Hukuka Aykırılık Unsuru

  6. Benzer Suçlardan Farkı
    5.1. Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik veya Aşağılama Suçu (md. 216)
    5.2. Halk Arasında Korku ve Panik Yaratmak Amacıyla Tehdit (md. 213)

  7. Teşebbüs, İştirak ve İçtima

  8. Yaptırım ve Kovuşturma Usulü

  9. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunun Ultima Ratio İlkesi Açısından Değerlendirilmesi
    8.1. Genel Olarak Ultima Ratio İlkesi
    8.2. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunun Ultima Ratio İlkesi Açısından Değerlendirilmesi

  10. BÖLÜM: HALKI YANILTICI BİLGİYİ ALENEN YAYMA SUÇUNUN İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

  11. Genel Olarak İfade Özgürlüğü

  12. AİHS’de İfade Özgürlüğü

  13. İfade Özgürlüğünün Sınırlandırılması

  14. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma ile İfade Özgürlüğü İlişkisi

  15. Türk Hukukunda Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu

  16. Diğer Bazı Ülkelerdeki Düzenlemeler ve Uygulamalar
    6.1. Avrupa
     6.1.1. Almanya
     6.1.2. İngiltere
     6.1.3. Avrupa Birliği
     6.1.4. Fransa
     6.1.5. Macaristan
    6.2. ABD
    6.3. Çin Halk Cumhuriyeti
    6.4. Etiyopya
    6.5. NATO

  17. AİHM Kararlarında Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma
    7.1. AİHM’nin İnceleme Kriterleri
     7.1.1. Kanunilik
     7.1.2. Meşru Amaç
     7.1.3. Demokratik Toplum Düzeninde Gereklilik
     7.1.4. Takdir Marjı
    7.2. AİHM Kararları
     7.2.1. Brzeziński/Polonya Kararı
      7.2.1.1. Olayın Özeti
      7.2.1.2. Başvuranın İddiaları
      7.2.1.3. Hükümetin Savunması
      7.2.1.4. Mahkemenin Kararı
      7.2.1.5. Görüşümüz
     7.2.2. Avagyan/Rusya Kararı
      7.2.2.1. Olayın Özeti
      7.2.2.2. Başvuranın İddiaları
      7.2.2.3. Hükümetin Savunması
      7.2.2.4. Mahkemenin Kararı
      7.2.2.5. Görüşümüz

  18. Türk Mahkemeleri Kararlarında Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma
    8.1. Anayasa Mahkemesi Kararında
     8.1.1. İptal İstemi
     8.1.2. Anayasa Mahkemesi’nin İnceleme Kriterleri
      8.1.2.1. Öze Dokunma Yasağı
      8.1.2.2. Kanunilik
      8.1.2.3. Meşru Amaç
      8.1.2.4. Demokratik Toplum Düzeninde Gereklilik
      8.1.2.5. Ölçülülük
     8.1.3. Görüşümüz
    8.2. Yargıtay Kararında
     8.2.1. Yargıtay’ın İfade Özgürlüğü Yaklaşımı
     8.2.2. Yargıtay’ın TCK md. 217/A ile İlgili Kararı

SONUÇ

KAYNAKLAR

İlgili Yayınlar