Katılım Bankacılığı

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Gürkan UYSAL

ISBN: 9786050505436

297,50 TL 350,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Gürkan UYSAL
Baskı Tarihi 2020/05
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Katılım Bankacılığı – Gürkan Uysal
Kitap Tanıtım Özeti

Gürkan Uysal’ın “Katılım Bankacılığı” adlı eseri, Türkiye’de ve dünyada giderek önem kazanan faizsiz bankacılık sistemini, hem hukuki hem de kavramsal açıdan kapsamlı biçimde ele alan güncel ve özgün bir çalışmadır. Kitap, özellikle Türkiye’de 1983’te “Özel Finans Kurumları” adıyla başlayan ve 2005’te “Katılım Bankası” statüsüne kavuşan kurumların işleyişini, dayandığı ilkeleri ve hukuki altyapısını detaylı biçimde incelemektedir.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri:
Yazar, önsözde bu çalışmanın, katılım bankacılığının “faizsiz bankacılık” ve “kar-zarar ortaklığı” prensiplerine gerçekten uygun işleyip işlemediğini hem Türk hem de İslam hukuku perspektifinden mukayeseli olarak değerlendiren az sayıdaki eserlerden biri olduğunu vurgulamaktadır. Kitap, kavramsal tartışmaların ötesine geçerek, uygulamadaki yöntemleri ve hukuki düzenlemeleri de ayrıntılı biçimde analiz etmektedir.

İçerik ve Kapsam:
Kitabın ilk bölümlerinde, katılım bankacılığının temelini oluşturan “faiz”, “kar” ve “kar payı” kavramları hem İslam hem de Türk hukukunda ayrıntılı olarak açıklanmakta; bu kavramların aralarındaki farklar ve hukuki nitelikleri karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır. Faizin İslam’da kesin olarak yasaklanmasının dayanakları, tarihsel gelişimi ve türleri detaylandırılırken, Türk hukukunda faizin tanımı, türleri ve hukuki niteliği de kapsamlı biçimde ele alınmaktadır.

İkinci bölümde, Türk bankacılık sistemi genel hatlarıyla tanıtılmakta; mevduat bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile katılım bankaları arasındaki farklar ve bankaların faaliyet alanları açıklanmaktadır. Bu bölümde, katılım fonu kabulü, kredi verme işlemleri ve mevduatın hukuki niteliği gibi konulara da yer verilmektedir.

Üçüncü bölümde ise, katılım bankacılığının dünyadaki ve Türkiye’deki tarihsel gelişimi, kavramsal çerçevesi ve tanımı sunulmakta; katılım bankalarının fon toplama ve kullandırma yöntemleri ayrıntılı olarak incelenmektedir. “Özel cari hesap”, “katılım hesabı”, “sendikasyon kredileri” ve “sukuk (kira sertifikası)” gibi katılım bankacılığına özgü finansal araçlar hem hukuki hem de pratik yönleriyle açıklanmaktadır. Ayrıca, katılım bankalarının fon kullandırma yöntemleri, İslam hukukunda şirket ve ortaklık türleriyle birlikte, mudaraba, muşaraka, murabaha, icara gibi İslami finans teknikleriyle de karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.

Kitap, katılım bankacılığına yönelik eleştirileri ve tartışmaları da objektif biçimde aktarmakta; sistemin gerçekten “faizsiz” olup olmadığı, kar-zarar ortaklığı ilkesinin uygulamadaki yansımaları gibi güncel sorulara yanıt aramaktadır.

Kimler İçin Uygun?
“Katılım Bankacılığı”, hukukçular, bankacılık ve finans sektörü çalışanları, akademisyenler, öğrenciler ve faizsiz finans sistemine ilgi duyan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Hem kavramsal hem de uygulamaya dönük zengin içeriğiyle, alanında güncel ve güvenilir bir rehber niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler: Katılım bankası, faizsiz bankacılık, kar-zarar ortaklığı, İslam hukuku, Türk bankacılık hukuku, sukuk, kira sertifikası, fon toplama ve kullandırma yöntemleri.

İÇİNDEKİLER

TEZ ETİK VE BİLDİRİM SAYFASI
ÖNSÖZ
ÖZET
ABSTRACT
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM
FAİZ, KAR, KAR PAYI KAVRAMLARI VE ARALARINDAKİ FARKLAR
2.1. Faiz
 2.1.1. İslam Hukukunda Faiz
  2.1.1.1. İslam hukukunda faiz kavramı
  2.1.1.2. İslam hukukunda faiz yasağının dayanağı
  2.1.1.3. İslam hukukunda faiz türleri
   2.1.1.3.1. Borç faizi (riba-ı nesie)
   2.1.1.3.2. Alışveriş faizi (riba-ı fadl)
 2.1.2. Türk Hukukunda Faiz
  2.1.2.1. Faizin tarihsel gelişimi
  2.1.2.2. Faiz kavramı, tanımı ve unsurları
   2.1.2.2.1. Faiz kavramı
   2.1.2.2.2. Faizin tanımı ve unsurları
 2.1.3. Faizin Hukuki Niteliği
  2.1.3.1. Faizin fer’i nitelikte olması
  2.1.3.2. Faizin vadeye bağlı olarak işlemesi
  2.1.3.3. Faiz oranının kanunun öngördüğü sınırlar içinde serbestçe belirlenebilmesi
 2.1.4. Faiz Türleri
  2.1.4.1. Akdi faiz
  2.1.4.2. Kanuni faiz
  2.1.4.3. Kapital (sermaye, anapara) faizi
  2.1.4.4. Temerrüt faizi
  2.1.4.5. Adi faiz
  2.1.4.6. Ticari faiz
  2.1.4.7. Basit faiz
  2.1.4.8. Bileşik faiz
 2.1.5. Faizin Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması
  2.1.5.1. Faiz ve kar payı
  2.1.5.2. Faiz ve vade farkı
  2.1.5.3. Faiz ve cezai şart (ceza koşulu)
  2.1.5.4. Faiz ve munzam zarar
2.2. Kar
 2.2.1. Kar Kavramı
 2.2.2. Kar Çeşitleri
  2.2.2.1. Ticari kar (dönem karı)
  2.2.2.2. Mali kar
  2.2.2.3. Net dönem karı (safi kar)
  2.2.2.4. Dağıtılabilir kar
2.3. Kar Payı
 2.3.1. Kar Payı Kavramı
  2.3.1.1. Anonim şirketler bağlamında kar payı kavramı ile katılım bankacılığı terminolojisindeki kar payı kavramı arasındaki farklar
  2.3.1.2. Anonim şirketler bağlamında kar payı kavramı ile katılım bankacılığı terminolojisindeki kar payı kavramı arasındaki ortak yönler
 2.3.2. Kar Payının Hukuki Niteliği
  2.3.2.1. Kar payının mali ve bireysel hak olma niteliği
  2.3.2.2. Kar payının müktesep hak olma niteliği
  2.3.2.3. Kar payının şarta bağlı alacak niteliği
  2.3.2.4. Kar payının vazgeçilemez hak olma niteliği

İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA BANKA KAVRAMI, BANKA TÜRLERİ VE BANKALARIN FAALİYET KONULARI
3.1. Türk Hukukunda Banka Kavramı
3.2. Banka Türleri
 3.2.1. Merkez Bankaları
 3.2.2. Mevduat Bankaları
 3.2.3. Kalkınma ve Yatırım Bankaları
 3.2.4. Katılım Bankaları
3.3. Bankaların Faaliyet Konuları
 3.3.1. Mevduat Kabulü
  3.3.1.1. Mevduat kavramı
  3.3.1.2. Mevduatın hukuki niteliği
 3.3.2. Katılım Fonu Kabulü
 3.3.3. Kredi Verme İşlemleri
  3.3.3.1. Kredi kavramı
  3.3.3.2. Kredinin unsurları
  3.3.3.3. Kredinin hukuki niteliği
  3.3.3.4. Kredi türleri

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KATILIM BANKACILIĞININ TARİHSEL GELİŞİMİ, KATILIM BANKACILIĞI KAVRAMI VE TANIMI, KATILIM BANKALARININ FAALİYETLERİ
4.1. Katılım Bankacılığının Tarihsel Gelişimi
 4.1.1. Katılım Bankacılığının Dünyadaki Tarihsel Gelişimi
 4.1.2. Katılım Bankacılığının Türkiye’deki Tarihsel Gelişimi
4.2. Katılım Bankası Kavramı ve Tanımı
 4.2.1. Katılım Bankası Kavramı
 4.2.2. Katılım Bankası Tanımı
4.3. Katılım Bankalarının Faaliyetleri
 4.3.1. Katılım Bankalarının Fon Toplama Faaliyetleri
  4.3.1.1. Katılım fonu
   4.3.1.1.1. Katılım fonunun tanımı
   4.3.1.1.2. Katılım fonunun hukuki niteliği
  4.3.1.2. Özel Cari Hesap
  4.3.1.3. Katılma Hesabı
   4.3.1.3.1. Katılma hesabının tanımı
   4.3.1.3.2. Katılma hesabının hukuki niteliği
   4.3.1.3.3. Katılma hesaplarına uygulanacak kar ve zarara katılma oranları ve katılım fonları işlemlerine sağlanacak diğer menfaatler
   4.3.1.3.4. Mevduat ve faiz oranları ve katılma hesapları kar ve zarara katılma oranları ile özel cari hesaplar dahil bu işlemlerde sağlanacak diğer menfaatler hakkında Bakanlar Kurulu tarafından yapılan düzenleme
   4.3.1.3.5. Katılma hesaplarında uygulanacak kar ve zarara katılma oranlarına dair Merkez Bankası’nca yapılan düzenleme
   4.3.1.3.6. BankK 144’üncü maddenin değerlendirilmesi
  4.3.1.4. Sendikasyon Kredileri
   4.3.1.4.1. Sendikasyon kredisi tanımı
   4.3.1.4.2. Sendikasyon kredilerinin özellikleri
 4.3.2. Katılım Fonunun Sigortalanması
  4.3.2.1. Mevduat ve katılım fonu sigortasının hukuki niteliği
  4.3.2.2. Sigortanın kapsamı
 4.3.3. Katılım Bankalarının Fon Kullandırma Faaliyetleri
  4.3.3.1. Türk hukukunda katılım bankalarının fon kullandırma faaliyetleri
   4.3.3.1.1. Kurumsal finansman desteği
   4.3.3.1.2. Bireysel finansman desteği
   4.3.3.1.3. Kar-zarar ortaklığı yatırımı
   4.3.3.1.4. Finansal kiralama (leasing)
   4.3.3.1.5. Mal karşılığı vesaikin finansmanı
   4.3.3.1.6. Ortak yatırımlar
  4.3.3.2. İslam hukukunda şirket kavramı ve şirket türleri
  4.3.3.3. İslam hukukunda katılım bankalarının fon kullandırma faaliyetleri
   4.3.3.3.1. Mudaraba (kar-zarar ortaklığı)
   4.3.3.3.2. Muşaraka (joint venture, ortak girişim veya şirketü’l-inan)
   4.3.3.3.3. Murabaha (cost plus)
   4.3.3.3.4. İcara (leasing, finansal kiralama)
   4.3.3.3.5. Selem (deferred delivery)
   4.3.3.3.6. İstisna
   4.3.3.3.7. Joala
   4.3.3.3.8. Teverruk (ters murabaha)
   4.3.3.3.9. Komodite
   4.3.3.3.10. Wakala
   4.3.3.3.11. Sukuk (Kira sertifikaları)
4.4. Katılım Bankacılığına Yöneltilen Eleştiriler

SONUÇ
KAYNAKÇA
ÖZGEÇMİŞ