Yargıtay Uygulamasında

Kira Hukuku Davaları

Sözleşme - Uyarlama - Alacak - Tazminat - Fesih ve Tahliye - Bedel Belirleme
Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Hikmet KANIK
ISBN: 9786050509540
297,50 TL 350,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Hikmet KANIK
Baskı Tarihi 2021/10
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)
Sayfa Sayısı 1609
  • Sözleşme
  • Uyarlama
  • Alacak
  • Tazminat
  • Fesih ve Tahliye
  • Bedel Belirleme 

Yeni Türk Borçlar Kanunun 01.07.2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte Türk kira mevzuatı önceki dönemdeki mevzuat dağınıklığından büyük bir oranda kurtulmuştur. Ülkemizde iktisap suretiyle malik olunamadığı durumda konut, iş yeri, araç ve gereç ihtiyaçları kiralama suretiyle karşılandığından kira sözleşmeleri, sözleşme hukukunun en önemli konuları arasında yer alır. Bu nedenle kiralama toplumsal ve bireysel ihtiyaçların karşılanmasında temel bir öneme sahiptir. Yeni TBK düzenlemesinde daha önce kira mevzuatında bulunmadığı halde, uygulamanın duyduğu ihtiyaç Yargıtay içtihatları ile giderilmiştir. Yeni dönemde 6098 sayılı TBK ‘nun kira sözleşmeleri bölümündeki bir kısım düzenlemelerin bazı kira türleri için 01.07.2020 tarihine kadar uygulaması ertelenmiş ise de bu tarih sonrası ise artık bütün kira türleri için TBK hükümleri geçerlilik kazanmıştır. Böylelikle ülkemizde kira sözleşmeleri için yeknesaklığın sağlandığını söyleyebiliriz. Kira sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklardan doğan davalarda verilen kararların temyiz incelemesi 31.12.2017 tarihine kadar Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılmakta iken bu tarihten sonra İcra Hukuk Mahkemelerinden verilen kararlar hariç olmak üzere Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Yargıtay Büyük Genel Kurulunca kabul edilen İş Bölümü ile görevlendirilmiştir. Yargıtay Üyeliğine seçildiğim 2014 yılına kadar yurdumuzun çeşitli yerlerinde hakim olarak görev yaptım. Bu tarihten itibaren Yargıtay 3. Hukuk Daire üyesi olarak görev yapmaktayım. Görev yaptığım 3. Hukuk Dairesi 2012 yılı öncesinde de kira sözleşmelerinden kaynaklanan bir kısım davalarda temyiz inceleme merci iken olarak görev yapmış olup bu dönemde kira uyuşmazlıklarıyla ilgili bir çok uyuşmazlığa (kira tespiti, uyarlama vs gibi) içtihatları ile yön vermiştir. Yeni TBK dönem öncesine ait Yargıtay kararlarının bir kısmı 6098 sayılı TBK ‘nun yürürlüğe girmesiyle geçerliliğini yitirdiğinden kitaptaki anlatımlara ilişkin emsal karar seçiminde bu kararlardan uzak durulmuş, eski döneme göre uygulama değişikliği olan konularda eski uygulamaya işaretle yetinilerek yeni düzenleme esas alınarak açıklamalar yapılmıştır. Özellikle 2019 yılı Aralık ayından itibaren varlığı anlaşılan ve ülkemiz de ise 2020 yılı Mart ayından itibaren görülen, tüm dünyaya yayılıp varlığını halende sürdüren COVİD-19 salgınının iş yeri kira sözleşmelerini ağır şekilde etkilediği görülmekte olup bunun daha ne zamana kadar devam edeceği belirsizdir. Bu salgın döneminde sözleşmelerin tüm olumsuzluklara rağmen ayakta tutulması sosyal barışın ve ekonomik hayatın idamesi için aşırı önem arz etmektedir. Bu 8 nedenle TBK m.138 de düzenlenen aşırı ifa güçlüğü nedeniyle sözleşme koşullarının uyarlanması konusu bu eserimizde Yargıtay’ın emsal kararları ışığında incelenmiştir. Kira sözleşmeleri konusunda çok değerli akademisyenlerin ve uygulayıcıların kaleme aldığı kitap ve bilimsel yayınlar mevcuttur. Bunların bir kısmı Yeni TBK öncesi döneme aitken, yeni dönemde yazılmış çok değerli eserlerde bulunmakta olup bu eserler uygulayıcılara ve hukuk öğretisine ışık tutmaktadır. Bu durum bilimsel bir zenginliktir. Kira Hukuku ile ilgili olarak şimdiye kadar katıldığımız çok sayıda konferans, seminer, bilimsel toplantı ile Adalet Akademisinde Hakim Adaylarına verdiğimiz eğitimlerin birikimi olan ders notları temel alınarak bu eğitim materyallerinden yola çıkılıp kira sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlık çözümlerine yardımcı olma amaçlı olarak bu kitap ortaya konulmuştur. Eserimizde uygulamada çok karşılaşılan uyuşmazlık türlerine ağırlık verilmiştir. Ülkemizde Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesi sonrası kira uyuşmazlıkları konusunda uygulama birliğinin sağlanması açısından Yargıtayın emsal kararlarının bilinmesi ve bazı güncel hukuki sorunların önceki döneme ait kararlar ışığında çözüme kavuşturulması, kira hukuku uygulayıcılarına faydalı olma isteği bu kitabın ortaya çıkmasını sağlayan en temel düşüncedir. Eserimizdeki açıklama, yorum ve anlatımda eski ve yeni dönem Yargıtay kararları ile bilimsel eserlerden faydalanılmış, emsal Yargıtay kararının olmadığı konular için hukuk öğretisinden de faydalanılarak kişisel görüş bildirilmiş ise de bu görüşler ve düşünceler görev yaptığım daire ile Yüksek Yargıtay’ ı bağlamamaktadır. Anlatıma konu olan bazı uygulamaların ve içtihatların zaman içinde değişebileceğini burada hatırlatmak isterim. Kitaptaki anlatımda, toplumsal yaşamda uygulaması ağırlıklı olan kira türlerine daha çok yer verilmiş, gereksiz tekrardan kaçınılmaya çalışılmıştır. Buna rağmen aynı konunun ilgili olduğu bölümler ile bağlantısının görülmesi halinde bu durum hatırlatılmış, konu ile ilgili açıklamalar yapılarak, dip not göndermesiyle yetinilmiştir. Eserimizde TBK ‘nun genel hükümlerinin kira sözleşmeleri uygulamasında karşılaşılan uyuşmazlık konularına ağırlık verilmiştir. 2014 Yılı Aralık ayından itibaren görev yaptığım Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin ve Yargıtay (kapatılan)6. ve 13. Hukuk Dairesinin emsal kararları kitabımıza özetleriyle birlikte alınmış olup metin açıklamaları bu emsal kararlar ile zenginleştirilmiştir. Kitabın yazımında desteklerini esirgemeyen ve emsal kararların ortaya çıkmasında katkısı bulunan birlikte görev yapmaktan onur duyduğum Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin Sayın Başkanı Mete DUMAN başta olmak üzere, dairede birlikte görev yaptığımız Yargıtay Üyesi arkadaşlarıma ve tetkik hakimlerimize ayrı ayrı teşekkür ederim. 9 Kitabın hazırlanması sonrası , metni gözden geçirmek suretiyle yardımcı olup katkısını sunan daire üyemiz Sayın Muzaffer GÜRKANLI ile kitap yazım aşamasında uygun aile ortamıyla bana imkan sağlayan çok kıymetli eşim Filiz, kızım Rabia ve oğlum Arif Burak ‘a ve benim bugünlere gelmemde karşılıksız emeği bulunan saygı değer öğretmenlerime ve hocalarıma ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Bu kitabın dizgi, basım ve yayınında emeği geçen Yetkin Yayınevi çalışanları ile Şirket yetkilisi sayın Muharrem BAŞER ‘e ayrı ayrı teşekkür ederim. Bu çalışmamın Türk Hukuk Camiasına yararlı olması en büyük dileğimdir. 

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ............................................................................................................................ 7

İÇİNDEKİLER ............................................................................................................ 11

KISALTMALAR ......................................................................................................... 39

GİRİŞ............................................................................................................................. 41

BÖLÜM I

KİRA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 

VE KİRA MEVZUATI

I. KİRA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ .................................................. 45

A. GENEL OLARAK ................................................................................... 45

B. KİRACININ KORUNMASI İLKESİ...................................................... 45

C. KİRA HÜKÜMLERİNİN EMREDİCİLİĞİ İLKESİ ............................. 46

D. KİRA HUKUKU İLE KAMU DÜZENİ İLİŞKİSİ................................. 47

E- DÜRÜSTLÜK VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMAMASI 

İLKELERİNE AYKIRI DAVRANMAMA İLKESİ.............................. 50

II. KİRA HUKUKU MEVZUATI VE GELİŞİMİ ............................................. 56

A. GENEL OLARAK ................................................................................... 56

B. KİRA MEVZUATI VE GELİŞİM SÜRECİ........................................... 57

C. MEVZUATIN UYGULAMA SIRASI.................................................... 58

D. 818 SAYILI BORÇLAR KANUNUN DAN 6098 SAYILI TÜRK 

BORÇLAR KANUNA GEÇİŞ (6101,6217 VE 7161 SAYILI 

KANUNLARA GÖRE) ........................................................................... 60

BÖLÜM II 

KİRA SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN DAVALARDA DAVA 

HAKKI –TARAF EHLİYETİ, GÖREV, YETKİ 

ARABULUCULUK

I. KİRAYA VERENİN TARAF OLMA EHLİYETİ........................................ 69

A. KİRAYA VEREN, TEMSİLİ, İŞLEM EHLİYETİ VE DAVA HAKKI69

1. Genel Olarak ...................................................................................... 69

2. Kiraya Verenin İşlem Ehliyeti ve Temsili......................................... 73

a. Asaleten İşlem Yapılması........................................................... 73

b. Temsilen İşlem............................................................................ 76

12

3. Birlikte Kiraya Verenlik .................................................................... 78

a. Genel Olarak............................................................................... 78

b. Birlikte Kiraya Verenlik Durumunun Sonuçları........................ 80

aa. Yükümlülükler Bakımından................................................ 80

bb. Hakların Kullanımı Bakımından......................................... 81

cc. Birlikte Kiraya Verme Halinde (Paydaş veya Ortakların) 

Dava Hakkı .......................................................................... 83

aaa. Genel Olarak .............................................................. 83

bbb. Paylı Mülkiyet Halinde Birlikte Kiraya Verenlik ..... 83

ccc. Elbirliği (İştirak) ile Mülkiyet Halinde Birlikte 

Kiraya Verenlik.......................................................... 86

ddd. Paylı ve Elbirliği Mülkiyetinde Sözleşme Tarafı 

Olmayanların Durumu ............................................... 89

eee. Kira Sözleşmesinde Birlikte Kiraya Verenlerin 

Dava Hakkı................................................................. 90

aaaa. Genel Olarak................................................... 90

bbbb. Kira Sözleşmesinde Birlikte Kiraya 

Verenlerin Sözleşmenin Feshi, Tahliye ve 

Usul (İhtar Çekimi, Dava Açılması vs.)

İşlemleri Bakımından Durumu..................... 93

cccc. Birlikte Kiraya Verenlerin Fesih ve Tahliye 

Dışındaki (Alacak, Tespit, vs) Talepler 

Bakımından Durumları................................... 96

B. MALİKİN DAVA HAKKI...................................................................... 98

C. KİRALANANIN DEVRİ İLE YENİ MALİKİN DAVA HAKKI 

(TBK M. 310,M. 351)............................................................................. 100

II. KİRACILIKTA, TARAF OLMA EHLİYETİ VE DAVA HAKKI............ 103

A. KİRACININ İŞLEM EHLİYETİ VE DAVA HAKKI......................... 103

1. Genel Olarak .................................................................................... 103

2. Kiracılık Ehliyeti.............................................................................. 104

3. Sözleşmede Temsil .......................................................................... 105

4. Birlikte Kiracının Kira Sözleşmesi ile Yükümlendiği Borçlar 

Bakımından Durumu ....................................................................... 105

a. Birlikte Kiracılıkta Kira Bedelini Ödeme Borcu ..................... 105

b. Birlikte Kiracılıkta Kiralananı Özenle Kullanma ve 

Komşulara Saygı Gösterme Borcu........................................... 107

c. Kira Sözleşmesinin Bitiminde Kiralananı Geri 

Verme Borcu............................................................................. 108

5. Birlikte Kiracılıkta Taraf Ehliyeti ve Dava Hakkı.......................... 108

a. Birlikte Kiracıların Kiralananı Teslim Alma ve Kira Süresince 

Kullanıma Hazır Bulundurulmasına İlişkin Hakları................ 108

b. Birlikte Kiracıların Kiralananın Ayıplı Olarak Teslim 

Edilmesinden veya Sonradan Ayıplı Hale Gelmesinden 

Doğan Haklarını Kullanmaları................................................. 109

c. Birlikte Kiracıların Kiralanan Üzerindeki Kiracı Zilyetliğinin 

Korunması Hükümlerinden Yararlanma Hakkı....................... 111

13

B. BİRLİKTE KİRACILIK HALİNDE FESİH VE TAHLİYE İLE USUL 

(İHTAR ÇEKİMİ, DAVA AÇILMASI VS.) İŞLEMLERİ.................. 112

1. Genel Olarak .................................................................................... 112

2. Eşlerin Birlikte Kiracılığı ................................................................ 113

C. KİRACININ ÖLÜMÜ HALİNDE TARAF VE DAVA EHLİYETİ... 115

D. ADİ ORTAKLIĞIN KİRACILIĞI ........................................................ 117

III. KİRA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN DAVALARDA GÖREV ......... 133

A. MÜLGA1086 SAYILI HUMK HÜKÜMLERİNE GÖRE 

GÖREVLİ MAHKEME......................................................................... 133

1. SHM ‘nin Görevi ............................................................................. 133

2. Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi........................................... 134

3. İcra Mahkemelerinin Görevi ........................................................... 134

B. 6100 SAYILI HMK HÜKÜMLERİNE GÖRE GÖREVLİ 

MAHKEME............................................................................................ 134

1. Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi.............................................. 134

2. Asliye Hukuk / Ticaret Mahkemelerinin Görevi ............................ 137

3. İcra Mahkemelerinin Görevi ........................................................... 138

4. Fuzuli İşgal (Kira sözleşmesinin bulunmadığı) Halinde Görev ..... 138

5. Tahkim Usulü ile Görevli Mahkeme (3533 sayılı Umumi, 

Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve

Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Hususi 

İdarelere Ait Daire ve Müesseseler Arasındakiİhtilafların 

Tahkim Yolu ile Halli hakkında Kanun)......................................... 139

IV. KİRA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN DAVALARDA YETKİ ........... 163

A- GENEL OLARAK ................................................................................. 163

B- KİRA SÖZLEŞMELERİNDEN KAYNAKLANAN DAVALARDA 

YETKİ..................................................................................................... 164

C- YETKİ SÖZLEŞMESİ............................................................................. 167

V. GÖREVSİZLİK VE YETKİSİZLİK KARARI SONRASI YAPILACAK 

İŞLEMLER.................................................................................................... 169

VI. KİRALAMADAN DOĞAN DAVALARDA YARGILAMA USUL 

VE İŞLEMLERİ ............................................................................................ 172

VII. KİRA DAVALARINDA ARABULUCULUK ........................................... 184

A- GENEL OLARAK ................................................................................. 184

B- DAVA ŞARTI OLMAYAN (İHTİYARİ/GENEL) 

ARABULUCULUK............................................................................... 185

C - DAVA ŞARTI OLAN (ZORUNLU) ARABULUCULUK................... 190

1. Genel Olarak .................................................................................... 190

2. Uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK m.4 ve diğer kanunlarda 

belirtilen “Ticari dava “ niteliğinde olması gerekir......................... 192

3. Davanın konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olmalı...... 194

4. Dava konusu olan bir miktar paranın ödenmesi için yapılan talep, 

bir alacak veya tazminat talebi olarak ileri sürülmelidir................. 194

D. KİRA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN DAVALARDA 

ARABULUCULUK............................................................................... 200

1. Kira Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda İhtiyari 

Arabuluculuk.................................................................................... 200

14

2- Kira Sözleşmelerinden Doğan Ticari Dava Niteliğinde Olan 

Hukuki Uyuşmazlıklarda Dava Şartı (Zorunlu) Olan 

Arabuluculuk.................................................................................... 201

a. Kira Sözleşmesinden Doğan Uyuşmazlık Ticari Dava

olmalıdır.................................................................................... 201

b. Kira Sözleşmesinden doğan davada talep konusu

“ bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat 

talepleri olmalıdır...................................................................... 207

E. KİRA SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN DAVALARDA KANUN 

YOLU İNCELEMESİ ............................................................................ 214

1. Kira Uyuşmazlıklarında İstinaf Yolu .............................................. 214

2. Kira Sözleşmesinden Doğan Uyuşmazlıklarda Temyiz Yolu ........ 217

a. Genel Olarak............................................................................. 217

b. 20.07.2016 Öncesi Döneme Ait Kararlar Bakımından 

Durum ....................................................................................... 218

aa. Temyiz İncelemesi .............................................................. 218

bb. Karar Düzeltme................................................................... 219

c. 20.07.2016 Tarihi Sonrası İstinaf mahkeme kararları ile 

Yargıtay Bozma Kararı Sonrasında İlk Derece Mahkeme 

Kararlarının Temyizi ................................................................ 220

aa. Genel Olarak...................................................................... 220

bb. Maddi hukuka ilişkin Temyiz sebepleri............................ 221

cc. Usul Hukukuna ilişkin temyiz sebepleri ........................... 221

dd. Temyiz Süresi .................................................................... 222

ee. Kira İlişkisinden Doğan Davalarda Temyiz ..................... 224

BÖLÜM III 

KİRA SÖZLEŞMESİNİN NİTELİĞİ, TÜRLERİ VE İSPATI

I. GENEL OLARAK......................................................................................... 231

II. KİRA SÖZLEŞMESİ .................................................................................... 231

A. TANIM.................................................................................................... 231

B. HUKUKİ NİTELİĞİ .............................................................................. 235

1. Borç Sözleşmesidir.......................................................................... 235

2. Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşmelerdendir ........................ 236

3. Sürekli Borç İlişkisi Kuran Sözleşmelerdendir............................... 236

4. Rızai Bir Sözleşmedir...................................................................... 237

5. İvazlı Bir Sözleşmedir ..................................................................... 237

C. KİRA SÖZLEŞMESİNİN ÖGELERİ ................................................... 237

1. Genel Olarak .................................................................................... 237

2. Kiralamanın konusu olan kiralanan................................................. 238

a. Genel Olarak............................................................................. 238

b. Kiralananın Kiracıya Teslimi ve Sözleşme Süresince 

Bulundurma .............................................................................. 239

15

3. Kira Bedeli....................................................................................... 241

a. Genel Olarak............................................................................. 241

b. Kira Bedelinin Belirlenmesi..................................................... 241

c. Kira Bedelinin Kapsamı ........................................................... 243

d. Kira Bedelinin Ödeme Zamanı ................................................ 245

e. Ödeme Yeri............................................................................... 246

f. İndirim, Fesih veya Tahliye Halinde Ödenen Kiranın 

İstirdatı ...................................................................................... 246

4. Tarafların karşılıklı anlaşması ......................................................... 246

5. Kira Sözleşmesinin Şekli (Geçerlilik ve İspat Olarak)................... 250

a. Genel Olarak............................................................................. 250

b. Kira Sözleşmesinin Varlığının İspatı ....................................... 253

aa. Genel Olarak...................................................................... 253

bb. Yazılı Sözleşme (Belge (Senet)) İle İspat ......................... 256

aaa. Kira İlişkisinin Varlığının İspatı.............................. 256

bbb. Sözleşme Unsurları Bakımından Uyuşmazlık......... 262

ccc. Sözleşme Tarafları Dışındaki Yazılı Sözleşmede 

İmzası Olanlar Bakımından Sorumluluk................. 265

cc. Sözlü Kira Sözleşmesinin ve Unsurlarının İspatı ............. 268

aaa. Sözleşmenin Varlığının İspatı.................................. 268

bbb. Sözleşmenin Kabul Edilip Başlangıç ve Süresinde 

Uyuşmazlık çıkması Halinde İspatı:........................ 271

dd. Sözleşme Bedelinin İspatı ................................................. 273

ee. Yazılı Delil Başlangıcı İle İspat ........................................ 276

ff. Kira Sözleşmesinin Sona Erdiğinin İspatı ........................ 277

6. Kira ve Adi Ortaklık Sözleşmesi..................................................... 281

7. Kira Süresi........................................................................................ 305

a. Genel Olarak............................................................................. 305

b. Belirli Süreli Kira Sözleşmeleri................................................ 307

aa. Genel Olarak...................................................................... 307

bb. Genel Hükümlere Tabi olan Belirli Süreli Kira

Sözleşmelerinin Uzaması .................................................. 308

aaa. Genel Olarak ............................................................ 308

bbb. Sözleşmede İhbar Şartı Bulunması Halinde ............ 309

ccc. Sözleşmede İhbar Şartı Bulunmadığında ................ 311

cc. Konut veya Çatılı iş yeri Kiralarında Belirli Süreli 

Sözleşme ............................................................................ 314

aaa. Kiracı Bakımından ..................................................... 314

bbb.Kiraya Veren Bakımından.......................................... 315

dd. Belirli Süreli sözleşmede Kiracının Erken Tahliyesi 

Bakımından Sonuçları ....................................................... 316

ee. Kiraya Verenin Belirli süreli sözleşme sonunu 

Beklemeden Haksız Olarak Kiracıyı Tahliye Etmesi 

veya Kusuru ile Tahliyeye Sebebiyet Vermesi Hali......... 324

ff. Belirli Süreli Ürün Kirası .................................................. 334

aaa. Sözleşmede ihbar şartının Bulunması Halinde........ 335

bbb. Sözleşmede İhbar Şartı Bulunmadığında ................ 335

16

c. Belirsiz Süreli Kira Sözleşmeleri ............................................. 337

aa. Belirsiz Süreli Genel Hükümlere Tabi Kiralar ................. 337

bb. Belirsiz Süreli Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları................... 339

cc. Belirsiz Süreli Ürün Kirası ............................................... 340

D. KİRA SÖZLEŞME TÜRLERİ............................................................... 347

1. Genel Olarak .................................................................................... 347

2. Kira Sözleşmesi Genel Hükümlerine Tabi Olan (Adi Kira) 

Kiralar (TBK 299 vd.) ..................................................................... 348

3. Konut ve Çatılı İş Yeri Kira Sözleşmeleri (TBK m.339-356 vd.).. 350

a. Genel Olarak............................................................................. 350

b. Konut veya Çatılı İş Yeri Kavramları ...................................... 351

aa. Konut Niteliği .................................................................... 351

bb. Çatılı İş Yeri....................................................................... 352

cc. Üzerinde Bulunduğu Taşınmaz İle Bütünlüğü ................. 355

c. Kiralananın Taşınmaz Olması.................................................. 358

d. Geçici Kullanıma Özgülenmiş Taşınmaz ................................ 359

e. Konut ve Çatılı İşyeri İle Birlikte Kiracıya Bırakılan Eşya..... 361

f. Konut ve Çatılı İş Yeri kira Sözleşme Tarafları ...................... 362

g. Kamu Kurumlarının Kira Sözleşme Tarafı (Kiracı /

kiraya veren) Olmaları.............................................................. 365

h. Bağlantılı Sözleşme Yapma Yasağı (TBK m. 340)................. 371

ı. Kullanma Giderleri (TBK m 341)............................................ 371

i. Kiracının Güvence (Depozito) Vermesi (TBK m.342) ........... 373

aa. TBK Öncesi Uygulama: .................................................... 373

bb. TBK m. 342 ‘ye göre Kiracının Güvence (Depozito) 

Yükümlülüğü ..................................................................... 376

aaa. Genel Olarak ............................................................ 376

bbb. Güvence Parası ile Kıymetli Evrakın Muhafazası .. 379

ccc. Güvencenin Bankadan Kiraya Verene Ödenmesi... 379

ddd. Güvencenin Kiracıya İadesi..................................... 380

eee. Güvence Bedeli Üzerinde Tasarruf Hakkı .............. 380

k. Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarında Kira Bedeli ...................... 381

aa. Sözleşmenin Kuruluşunda (İlk Kira Yılı İçin) Kira 

Belirleme............................................................................ 381

aaa. Kira Bedelinde Stopaj ............................................. 385

bbb. Kira Bedelinde KDV .............................................. 387

ccc. Kiranın devamı sırasında kiraya veren değişimine 

göre Stopaj veya KDV Değişimi............................. 388

cc. Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, 

kiracı aleyhine değişiklik yapılması Yasağı 

(TBK m. 343)..................................................................... 388

bb. Kira Bedelinin Belirlenmesinde (Tespit) Yasal 

Düzenlemeler..................................................................... 390

4. Ürün (Hasılat) Kirası (TBK m.357-378)......................................... 393

a. Genel Olarak............................................................................. 393

b. Tanımı....................................................................................... 396

c. Ürün Kira Sözleşmelerine Uygulanacak Mevzuat................... 397

17

d. Ürün (Hasılat) Kirasının Hukuki niteliği ................................. 398

e. Ürün kirasının Şekli.................................................................. 400

aa. Genel Olarak...................................................................... 400

bb. Rödövans Sözleşmelerinde Şekil ...................................... 401

e. Ürün Kirasının Unsurları.......................................................... 406

aa. Ürün Kirasının Konusunu (Kiralanan) Ürün Veren 

Taşınır, Taşınmaz Mallar veya Haklar Oluşturur. ............ 406

bb. Kiralanandan Yararlanma ve Kullanma Devri Belli 

Bir Süre İçin Olmalı .......................................................... 409

cc. Ürün Kirasında Kira Bedeli............................................... 410

dd. Tarafların Anlaşması ......................................................... 412

ee. Kiracının Kiralananı İşletme Yükümlülüğü 

(TBK m.364)...................................................................... 413

f. Ürün Kirasında Tutanak Tutulması.......................................... 414

g. Ürün Kirasında Tarafların Hak ve Borçları ............................. 415

aa. Genel Olarak...................................................................... 415

bb. Kiraya verenin Borçları ..................................................... 415

aaa. Genel Olarak ............................................................ 415

bbb. Kiralananın Teslimi Borcu....................................... 415

ccc. Kiralananı Kira Süresince Kullanıma Uygun 

Halde Bulundurma Borcu ........................................ 416

ddd. Ayıba Karşı Tekeffül Borcu .................................... 417

eee. Kiraya verenin zapta karşı tekeffül Borcu............... 419

aaaa. Sözleşmenin Kurulması Anında Mevcut 

Olan Zapt...................................................... 419

bbbb. Sözleşmenin Kurulmasından Sonra 

Meydana Gelen Zapt.................................... 420

fff. Kiraya verenin Kiralananın Vergi ve 

Mükellefiyetlerini Ödeme Borcu............................. 421

ggg. Kiraya verenin Esaslı Tamiratları Yapma Borcu .... 421

cc. Kiracı Borçları ................................................................... 423

aaa. Genel olarak ............................................................. 423

bbb. Kiralananı İyi Bir Şekilde İşletme Borcu ................ 423

ccc. Kiralananın Bakım Borcu ........................................ 424

ddd. İhbar Borcu............................................................... 425

eee. Kira Bedelini Ödeme Borcu .................................... 426

ff. Kiralananı Alt kira ve Kullanım hakkının Devir 

Yasığına uyma Borcu (TBK m.366)................................. 429

h. Ürün Kirasının Sona Ermesi..................................................... 430

aa. Genel Olarak...................................................................... 430

bb. Belirli Süreli Ürün Kirası Sözleşmesinin Sona Ermesi 

(TBK m,367)...................................................................... 431

cc. Önemli Sebeplerden Dolayı (Olağanüstü) Sona Erme ..... 433

dd. Kiracının Ürün Kirasında Kiralananı Özenle Kullanma 

ve Komşulara Saygı Gösterme Borçlarını Yerine 

Getirmemesinden Dolayı Sona Erme................................ 435

18

ee. Belirsiz süreli Ürün Kirasında Fesih Bildirimi

(TBK m.368)...................................................................... 436

ff. Belirsiz Süreli Ürün Kirasının Çekilmez Olması 

Nedeniyle Sona Ermesi ..................................................... 437

gg. Kiracının Kira Bedeli ve Yan Giderleri ödememesi 

(Temerrüdü)....................................................................... 437

hh. Kiracının İflası ................................................................... 440

ıı. Kiracının Ölümü ................................................................ 441

ı. Ürün Kirasının Sona Ermesinin Sonuçları............................... 441

aa. Kiralananın Geri Verilmesi ............................................... 441

bb. Tutanağa Geçirilmiş Eşyanın İadesi.................................. 444

cc. Ürün ve Yetişme Giderleri Talebi..................................... 445

dd. Saman, Gübre ve Benzerleri.............................................. 445

5. HAYVAN KİRASI (TBK m. 376) ................................................. 445

a. Genel Olarak............................................................................. 445

b. Sorumluluk (TBK m.377) ........................................................ 446

c. Sona Ermesi (TBK m.378)....................................................... 446

aa. Belirli Süreli Hayvan kirasının Sona Ermesi .................... 446

bb. Belirsiz Süreli Hayvan Kirasının Sona Ermesi................. 447

6. 2886 sayılı Devlet İhale Kanuna göre yapılan kira sözleşmeleri. . 468

a. Genel olarak.............................................................................. 468

b. Sözleşme Konusu Kiralananın (Kamu idaresinin kamu 

hizmetine tahsisli malları ile özel hukuka tabi malları) 

Mahiyeti .................................................................................... 472

c. 2886 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Kira Sözleşmeleri 

Bakımından Yargı Yolu ........................................................... 475

d. Kiralamada 2886 sayılı Devlet İhale Kanunundaki 

usullerin uygulanması............................................................... 476

e. Kira Sözleşmesinin Kurulması................................................. 482

f. 2886 Sayılı kanun Kapsamında Yapılan Kira

Sözleşmesinin Süresi ................................................................ 483

g. Kiraya Veren İdarenin Sözleşme Yapma Yetki ve Ehliyeti.... 485

h. 2886 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Kira Sözleşmesinin 

Şekli .......................................................................................... 488

I. 2886 Sy. Kanunda ki İhale Usul ve Yöntemine Aykırılık 

Halinde Sözleşmelerin Durumu ............................................... 490

İ. Taşınmaz Kiraları Bakımından 2886 Sayılı Kanun ve 

TBK m. 349/II nin Uygulama Sorunu ..................................... 492

k. 2886 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Kira Sözleşmesinin İfası 

ve Sonlandırılması .................................................................... 499

aa. Sözleşme Taraflarının Değişmesi...................................... 500

bb. Sözleşme Süresinin Bitimi İle Sonlanma.......................... 502

cc. Sözleşmenin Fesih İle Sona Erdirilmesi ........................... 510

dd. 2886 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Kira Sözleşmelerinde 

Tahliye Davası................................................................... 515

aaa. Genel Olarak ............................................................ 515

19

bbb. 2886 Sayılı DİK ‘nun 75/3-4. Maddesine Tabi 

Olan Kurumlar ......................................................... 521

BÖLÜM IV 

KİRA SÖZLEŞME TARAFLARININ HAK VE BORÇLARI

I. GENEL OLARAK......................................................................................... 547

II. KİRAYA VERENİN BORÇLARI ............................................................... 550

A. KİRALANANI KULLANIM AMACINA UYGUN TESLİM İLE 

KİRA SÜRESİNCE KULLANIMA HAZIR BULUNDURMA 

BORCU (TBK M.301)........................................................................... 550

1. Kiralananın Kullanım Amacına Uygun Olarak Kiracıya Teslimi.. 550

a. Genel Olarak............................................................................. 550

b. Kiralananın Kararlaştırılan Tarihte Teslimi............................. 551

c. Kiralanan Sözleşmede Amaçlanan Kullanıma Elverişli 

Olarak Teslim Edilmeli ............................................................ 553

d. Kiralananın Teslim Yeri........................................................... 555

e. Kiralananın Hiç Teslim Edilmeme Durumu............................ 556

aa. Kusursuz İmkansızlık Hali ................................................ 556

aaa. Teslim Öncesi İmkansızlık Hali .............................. 556

bbb. Kiralama Sırasında İfa Mümkün İken Sonradan 

Kusursuz Olarak Hiç Teslim Edilememe Hali........ 557

bb. Kiraya Verenin Kusuruna Dayalı Olarak Kiralananın 

Hiç Teslim Edilmemesi..................................................... 558

cc. Kiraya Verenin Temerrüdünün Sonuçları......................... 563

aaa. Genel Olarak ............................................................ 563

bbb. İfa için Uygun Süre Verilmesi................................. 564

ccc. Kiracının Hakları...................................................... 565

f. Kiralananın Eksik veya Ayıplı İfası ....................................... 567

aa. Kiralananın Önemli Ayıplı Olarak Tesliminin Teklifi ..... 567

bb. Kiralananın Önemli Ayıplı Hali ile Tesliminin Teklifi 

Halinde Temerrüt Hükümlerinin Uygulanması................ 568

cc. Kiralananın Önemli Ayıplı Olarak Teslim Alınması 

Sonrasında Kiraya Verenin Sorumluluğu ......................... 569

dd. Kiralananın Önemli Olmayan Ayıplarla Teslimi.............. 570

2. Kira süresince Kiralananın Kiracının Kullanımına Hazır 

Bulundurma Borcu........................................................................... 571

a. Genel Olarak............................................................................. 571

b. Kiralananın Teslimi Sonrası İfa İmkansızlığı .......................... 571

aa. Teslim Sonrası Kusursuz İfa İmkansızlığı........................ 571

aaa. Genel Olarak ............................................................ 571

bbb. Teslim Sonrası Kiralananın Kullanımında 

Sürekli-Geçici Tam İmkansızlık.............................. 574

20

ccc. Teslim Sonrası Kusursuz Kısmi İmkansızlık .......... 576

bb. Teslim Sonrası Kusura Bağlı (Ayıp Hali) İmkansızlık..... 578

c. Kiralananın Teslimi Sonrası Aşırı İfa Güçlüğü ....................... 582

d. Teslim borcunun anlaşma ile sınırlanamaması........................ 584

B. KİRAYA VERENİN VERGİ VE BENZERİ YÜKÜMLÜLÜKLERE 

KATLANMA BORCU .......................................................................... 593

C. YAN GİDERLERE KATLANMA BORCU......................................... 594

D. KİRAYA VERENİN KİRALANANIN AYIPLARINDAN 

SORUMLULUĞU.................................................................................. 598

1. Genel Olarak .................................................................................... 598

2. Kiralananın Teslim Anındaki Ayıplarından Sorumluluk ............... 604

a. Kiralananın Ayıplı Olmasından Dolayı Teslim Almaktan 

Kaçınma .................................................................................... 608

b. Kiralanan Sonradan Ayıplı Hale Gelmesinden Doğan Hakları 

kullanabilir. ............................................................................... 608

c. Kiraya Verenin Kiralanın Teslimindeki Önemli Olmayan 

Ayıplardan Sorumluluğu .......................................................... 609

3. Kiralananın Ayıplı Teslimi veya Sonradan Ayıplı Hale 

Gelmesinden Sorumluluğu .............................................................. 609

a. Ayıbın Giderilmesini İsteme Hakkı; ........................................ 613

b. Ayıbın Kiracı Tarafından Giderimi.......................................... 616

c. Kira Bedelinden İndirim Yapılmasını isteme Hakkı 

(TBK m. 307)............................................................................ 618

d. Kiralananın Ayıpsız Bir Benzeriyle Değiştirilmesini İsteme 

Hakkı......................................................................................... 622

e. Kiracının Sözleşmeyi Fesih Hakkı........................................... 623

aa. Kiralanandaki Ayıp Önemli Olmalı.................................. 625

bb. Ayıbın Giderilmesi İçin Uygun Süre verilmeli................. 626

cc. Ayıp Hali Verilen Uygun Sürede Giderilmemeli ............. 627

dd. Fesih Hakkının Kullanımı ................................................. 629

f. Kiracının Zararın Giderilmesini İsteme Hakkı ........................ 630

g. Ayıp Halinden Sorumlulukta Kiraya Verenin Hakları ............ 634

4. Ayıp Sorumluluğunda Zamanaşımı ................................................ 635

5. Kiraya Verenin Ayıptan Sorumlu Tutulmadığı Durumlar.............. 638

a. Kiracının Açık Ayıpları Kiraya Verene Bildirmediği 

Durumlar................................................................................... 638

b. Genel Hükümlere Tabi Kiralarda Giderimini Kanun veya 

Sözleşme Gereği Kiracının Üstlendiği Ayıplar, ...................... 641

c. Ayıbın Oluşumunda Kiracı veya Eylemlerinden Sorumlu 

Olduğu Kişilerin Kusurunun Bulunması Halinde Kiraya 

Verenin Sorumluluğuna Gidilmez. .......................................... 643

6. Ayıptan Sorumluluk İle Diğer Sorumluluk Hallerinin Yarışması.. 644

E. KİRAYA VERENİN ZAPTTAN SORUMLULUĞU.......................... 664

1. Genel Olarak .................................................................................... 664

2. Kiralanan Üzerinde Kiracı Haklarıyla Uyuşmayan Hak İleri 

Sürülmüş Olmalı.............................................................................. 665

3. İleri Sürülen Hak Kira Öncesinde Mevcut Olmalıdır..................... 667

21

4. Kiracıya Karşı Yapılan Üstün Hak İddiasının Kiraya Verene 

Bildirimi........................................................................................... 667

III. KİRACININ BORÇLARI............................................................................. 673

A. KİRA BEDELİNİ ÖDEME BORCU (TBK M.313)............................. 673

1. Genel Olarak .................................................................................... 673

2. Kira Sözleşmesinin Bedel Unsurunun İlk Belirlenmesi ................. 679

3. Kira Bedelinin Yıllara Göre Belirlenmesi....................................... 681

a. Yenilenen Kira Dönemi veya Bir Yıldan Daha Uzun 

Süreli Kira Sözleşmelerinde Miktarlı Olarak Belirleme.......... 681

b. Yenilenen Kira Dönemi veya Bir Yıldan Daha Uzun Süreli 

Kira Sözleşmelerinde Oranlı Artış Belirleme .......................... 683

4. Kira Bedeli İle Benzer Kavramların İlişkisi.................................... 683

a. Yan Gider.................................................................................. 683

b. Kullanma Gideri .......................................................................... 684

c. Vergi Yükümlülüğü İle Bu Kapsamda Brüt ve Net 

Kira Bedeli................................................................................ 685

aa. Genel Olarak ....................................................................... 685

bb. Stopaj ................................................................................. 686

cc. Kirada KDV Uygulaması ................................................... 699

5. Kira Bedelinde Muvazaa ................................................................. 708

6. Kira Bedelinin Yabancı Para Cinsinden veya Yabancı Paraya 

Endeksli Belirlenmesi...................................................................... 711

a. Kira Sözleşmeleri Bakımından Döviz Cinsinden veya Dövize 

Endeksli Olarak Kararlaştırma Yasağının İstisnaları............... 713

b. Yabancı Para Cinsinden Olan veya Yabancı paraya Endeksli 

Sözleşmelerin TL ‘na Dönüşümde İhtimaller.......................... 716

c. Yeniden Belirlemede Damga Vergisi; ........................................ 717

d. Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Olan Kira

Sözleşmeleriyle İlgili Bir Kısım İhtimaller.............................. 718

e. Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Kiralarda (TL) 

dönüşümünden İki yıllık süre sonrasında artırım..................... 721

aa. Tarafların Mutabakatı Halinde .......................................... 721

bb. Tarafların Mutabakata varamamaları Halinde:.................. 722

7. Kira Bedeli Ödeme Yeri.................................................................. 723

8. Ödeme Zamanı................................................................................. 731

B. KİRALANANI ÖZENLE KULLANMA VE KOMŞULARA SAYGI 

GÖSTERME BORCU (TBK M.316).................................................... 740

1. Genel Olarak .................................................................................... 740

2. Kiralananı Özenle Kullanma Borcu ................................................ 741

3. Komşulara Saygı Gösterme Borcu.................................................. 744

4. Kiralananı Özenle Kullanma ve Komşulara Saygı Gösterme 

Borcuna Aykırı Şekilde Kullanmanın Sonuçları ............................ 745

a. Kiraya Verenin Kira Süresince Sessiz kalması........................ 745

b. Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarında Özensiz Kullanım ve 

komşulara saygısızlık Nedeniyle Sözleşmenin Feshi ve 

Tahliye ...................................................................................... 747

22

aa. Kiraya Verenin Kiracıya Süreli Yazılı Uyarıda 

Bulunması Gereken Haller................................................ 747

bb. Süre Vermeksizin Yazılı Bildirim ile Sözleşmenin

Derhal Feshi Gereken Durum ........................................... 748

c. Diğer Kira Sözleşmelerinde Fesih................................................... 749

d. Özensiz (Münhasıran kötü) Kullanıma Bağlı Olarak Oluşan 

Zararın Tazmini ............................................................................... 750

C. TEMİZLİK VE BAKIM GİDERLERİNİ ÖDEME BORCU............... 752

D. AYIPLARI KİRAYA VERENE BİLDİRME BORCU 

(TBK M.318) .......................................................................................... 754

E. AYIPLARIN GİDERİLMESİNE VE KİRALANANIN 

GÖSTERİLMESİNE KATLANMA BORCU ...................................... 756

1. Ayıpların Giderilmesine Katlanma ................................................. 757

2. Kiralananın Kiralamak veya Satın Almak İsteyen Kişiler 

Tarafından Gezilip Görülmesi......................................................... 758

3. Kira Bedelinin İndirilmesi ve Zararının Giderilmesine İlişkin 

Haklar............................................................................................... 758

F. KİRALANANIN SÜRE SONUNDA GERİ VERME BORCU 

(TBK M.334) .......................................................................................... 759

1. Genel Olarak .................................................................................... 759

2. Kiralananın Geri Verilmesinin Yerine Getirilme Usulü................. 761

3. Geri Vermenin Zamanı.................................................................... 762

4. Kiracının Geri Verme Yükümlülüğünü İhlal.................................. 762

5. Kiralananın geri verme yeri............................................................. 763

6. Geri Vermede Kiraya Verenin Yükümlülükleri ............................. 763

a. Kiralananı Geri Teslim Alma Yükümü.................................... 763

b. Kiralananda Yapılan Yenilik, Değişiklikler ile Faydalı ve 

Zorunlu Masrafların Kiracıya Ödeme Yükümlülüğü .............. 764

7. Geri Vermenin (Teslim) İspatı ........................................................ 766

8. Geri Verme Sonrası Kiralananın Gözden Geçirilme İle Bildirim 

Yükümlülüğü (TBK m.335)............................................................ 768

a. Genel Olarak............................................................................. 768

b. Kiralananın Durumunun Gözden Geçirilmesi ......................... 768

c. Bildirimin Şekli ve İçeriği........................................................ 769

d. Bildirimde Bulunma Zamanı.................................................... 769

aa. Açık Ayıplarda................................................................... 769

bb. Gizli Ayıplarda .................................................................. 770

e. Bildirimde Bulunmama Hali .................................................... 770

9. Kiralananın Geri verilmesine Bağlı Alacak, Tazminat Talebi 

İle Zamanaşımı ................................................................................ 770

aa. Kiraya Veren Bakımından........................................................ 770

bb. Kiracı Bakımından..................................................................... 777

G. GÜVENCE (DEPOZİTO) PARASI ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ ....... 777

23

BÖLÜM VI 

KİRA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN BAZI ÖZEL 

DURUMLAR

I. KİRALANANDA YENİLİK VE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 

(TBK M.320,M.321)...................................................................................... 779

A. KİRAYA VEREN TARAFINDAN YAPILAN YENİLEME VE 

DEĞİŞTİRME (TBK M.320)................................................................. 779

B. KİRALANANDA YENİLEME VE DEĞİŞTİRME SIRASINDA 

GEÇİCİ TAHLİYE (TBK M.319, M.320)............................................ 780

C. KİRACI TARAFINDAN YAPILAN YENİLEME VE DEĞİŞTİRME 

HARCAMALARI (TBK M.321)........................................................... 782

II. KİRACI ALEYHİNE DÜZENLEME YASAĞI (TBK M.346).................. 788

A. GENEL OLARAK ................................................................................. 788

B. KİRACIYA KİRA BEDELİ VE YAN GİDER DIŞINDA BİR 

ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ GETİRME YASAĞI ............................. 788

C. CEZAİ ŞART VE MUACCELİYET YASAĞI.................................... 789

1. Cezai Şart Yasağı............................................................................. 789

2. Muacceliyet Yasağı ......................................................................... 790

III. KİRALANANIN EL DEĞİŞTİRMESİ (TBK M.310) ................................. 790

A. KİRALANANIN EL DEĞİŞTİRMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI 792

1. Genel Olarak .................................................................................... 792

2. Konut ve Çatılı İş Yeri Sözleşmeleri Bakımından Yeni Malikin 

Durumu ............................................................................................ 794

IV. KİRALANAN ÜZERİNDE SINIRLI AYNİ HAK SAHİBİ OLMA 

(TBK M.311) ................................................................................................. 796

V. KİRALANANIN AİLE KONUTU OLMASI (TBK M.349) ...................... 796

A. GENEL OLARAK ................................................................................. 798

B. TAPU SİCİLİNE KİRA SÖZLEŞMESİNİN TESCİLİ USULÜ ......... 798

C. KİRA ŞERHİNİN SİCİLDEN TERKİNİ.............................................. 799

D. KONUT VE ÇATILI İŞYERİ KİRALARINDA ŞERHİN ETKİSİ: ... 801

E. DİĞER TAŞINMAZLARI KONU EDİNEN KİRA 

SÖZLEŞMELERİNDE ŞERHİN ETKİSİ............................................. 803

VII. ALT KİRA VE KULLANIM HAKKININ DEVRİ (TBK M.322) ............ 809

A. GENEL OLARAK ................................................................................. 809

B. ÜRÜN KİRASINDA ALT KİRA.......................................................... 811

C. GENEL HÜKÜMLERE TABİ KİRALARDA ALT KİRA................. 811

D. KONUT VE ÇATILI İŞ YERİ KİRALARINDA ALT KİRA ............. 812

E. ALT KİRANIN ŞARTLARI VE SONUÇLARI................................... 814

1. Asıl ve Alt Olmak Üzere En Az İki Kira Sözleşmesinin 

Varlığı Gerekir................................................................................. 814

2. Her iki sözleşmede Kiralanan Aynı olmalıdır................................. 814

3. Alt Kiranın yapılmasına Engel Bir Durum Olmamalı.................... 815

a. Genel Olarak............................................................................. 815

b. Asıl sözleşmenin kiraya verenine zarar verecek bir 

değişikliğe yol açmamalı.......................................................... 815

24

c. Genel Hükümlere Tabi Kirada Asıl sözleşme İle Yasak 

Getirilmemiş, konut ve Çatılı İş Yeri Kirasında Yazılı 

Olarak İzin Verilmiş Olmalı..................................................... 815

4. Alt Kira İlişkisinin Sonuçları........................................................... 816

VIII. SÖZLEŞMENİN (KİRACILIK İLİŞKİSİNİN) DEVRİ (TBK M. 323)... 822

A- GENEL OLARAK ................................................................................. 822

IX. KİRAYA VERENİN HAPİS HAKKI (TBK M.336)................................... 824

A. GENEL OLARAK ................................................................................. 824

B. HAPİS HAKKININ KAPSAMI............................................................ 825

C. HAPİS HAKKININ KULLANILMASI................................................ 828

BÖLÜM VII

KİRA BELİRLEME (TESPİT) VE UYARLAMA DAVALARI

I. KİRA BEDELİNİN BELİRLENMESİ (TESPİTİ) DAVALARI................ 831

A. TARİHSEL GELİŞİM............................................................................ 831

B. KONUT VE ÇATILI İŞ YERİ KİRALARINDA KİRA BEDELİ 

BELİRLENMESİ (6098 SAYILI TBK DÖNEMİ)............................... 835

1. Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı 

aleyhine değişiklik yapılması Yasağı (TBK m. 343, 346).............. 835

2. Kira Bedelinin Belirlenmesinde (Tespit) Yasal Düzenlemeler...... 838

3. Sözleşmenin Kuruluşunda (İlk Kira Yılı İçin) Kira Belirleme....... 843

4. İlk (Yıl)Kira Dönemi Sonrası Yeni Kira Yılında Kira Bedelinin 

Belirlenmesi ..................................................................................... 846

a. Genel Olarak............................................................................. 846

b. Kira Belirlenmesi için Kiralananın Konut veya Çatılı İş Yeri 

Niteliğinde Olması Gerekir. ..................................................... 847

c. Kiranın İlk Yıl Sonrasındaki (4) Uzama (Yeni Kira Yılları 

Bakımından) Yılı için Kiranın Belirlenmesi............................ 849

aa. Sözleşmede Gelecek Yıllar (Yeni Dönem) İçin Kira

Bedelinde Artış Yapılacağı ve Oranın (Miktarı) 

Belirlenmiş Olması Hali.................................................... 851

bb. Sözleşmede tarafların belirlediği kira artış oranı bir 

önceki yıl 12 aylık ortalama TÜFE oranından yüksek 

ise bir önceki kira yılı ortalama 12 aylık TÜFE oranı 

uygulanır............................................................................ 853

cc. Sözleşmede Artış Yapılacağının Belirtilip Oran 

Belirtilmediğinde bir önceki kira yılı ortalama 12 aylık 

TÜFE değişim oranı kira tespitinde uygulanır.................. 854

dd. Sözleşmede belirlenen artış oranı bir önceki kira yılı 

12 aylık ortalama TÜFE den daha düşük ise sözleşmede 

kararlaştırılan artış oranı uygulanacağından bu orana göre 

artırılarak kira tespiti yapılır.............................................. 855

25

ee. 01.07.2012 tarihi sonrası (iş yeri kiralarından kiracısı 

tacir özel hukuk veya kamu hukuku tüzelkişisi olanlar 

için 01.01.2019 Tarihi Sonrası) İçin Kira Sözleşmesinde 

Artış ve Oranının Kararlaştırılmadığı Durum................... 857

5. 5 (Beş) Yıldan Uzun Süreli Kira Sözleşmeleri İle 5 (Beş) Yıldan 

Sonra Yenilenen Kira Sözleşmelerinde Kiranın Belirlenmesi 

(Hak ve Nesafet Dönemi)................................................................ 858

6. Her Beşyıldan Sonraki Yeni Kira Dönemi Sonrasındaki Yeni 

Kira Döneminde Belirleme.............................................................. 864

7. Yabancı Para (Dövizli) veya Yabancı Paraya Endeksli Kira

Sözleşmelerinde 13.09.2018 Tarihi Sonrası Dönüşüm ve 

Dönüştürülen “TL “ Üzerinden Kira Tespiti................................... 865

a. 13.09.2018 Tarihli R.G. de yayınlanan 85 sayılı 

Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca dövizli veya dövize 

endeksli kiraların ülke parasına (TL) dönüşümü ..................... 865

b. Ülke Parasına Dönüşen Kiranın 13.10.2020 Tarihi 

Sonrasındaki Yeni (uzayan) Kira Yılı İçin Artış ve oranı 

Üzerinde Tarafların Mutabakatı Halinde ................................. 866

c. Tarafların Artış ve Oranı Üzerinde Mutabakata 

Varamamaları Halinde.............................................................. 866

8. Yabancı Para Üzerinden Yapılan Sözleşmelerde Kira

Belirlemesi ....................................................................................... 867

9. İş Yeri Kirasında Kiracının 6102 Sayılı TTK da Tacir olarak 

sayılan kişiler İle Özel Hukuk ve Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 

Olan Sözleşmeler Bakımından Erteli (01.07.2012-01.01.2019) 

Dönemde Kira Belirlenmesi (TBK m.344 Düzenlemesinin 

Uygulanmadığı dönem)................................................................... 872

10. Mülga 818 Sayılı BK Döneminde Kira Tespiti Uygulaması........... 876

11. Kira Belirleme (Tespit) Davasında Usul Kuralları (TBK m.345)... 879

a. Genel Olarak............................................................................. 879

b. Mülga 818 sayılı BK Zamanında Kira Tespit Davasında 

Usul ........................................................................................... 882

c. TBK Sonrası Kira Belirlenmesi (Tespit) Davalarında Usul 

Kuralları .................................................................................... 886

aa. Kira Belirlenmesi (Tespit) Davasının Tarafları ................ 886

bb. Kira Tespit Davası Usul ve Şartları.................................... 889

aaa. Dava Açılma Zamanı: ................................................ 889

bbb. Davanın Açılma Zamanına Göre Verilen Kararın 

Etki Zamanı:............................................................. 890

aaaa. Yeni Kira Döneminin Başlangıcından İtibaren 

Bağlayıcı Olma Hali................................................. 891

aaaaa: Kira sözleşmesinde kira artış şartının 

bulunmaması halinde davanın yeni kira 

döneminin başından en az 30 gün öncesinde 

dava açılması durumu................................... 891

26

bbbbb. Kira sözleşmesinde kira artış şartı olmadığında 

kiraya veren tarafından yeni kira dönemi 

başlangıcından en geç otuz gün önceki süre 

içinde kiracıya kira artışı yapacağına ilişkin 

yazılı bildirim yapılmış olması durumu....... 893

ccccc. Sözleşmede yeni kira döneminde kira 

bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm 

olması hali..................................................... 894

ddddd. Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde kira 

bedelinin tespitine ilişkin dava..................... 896

bbbb. Yeni Dönem Sonrası İçin Karar Verme.................. 896

cc. Kira Tespit Davası Açılmasında Hukuki Yarar................ 897

dd. Kira Tespit Davalarında Kanun yolu İncelemesi............... 898

aaa. HUMK Hükümlerinin Uygulandığı Kararlar............ 898

bbb. 6100 sayılı HMK dönemi.......................................... 898

aaaa. İstinaf İncelemesi............................................ 898

bbbb. Temyiz İncelemesi......................................... 899

ee. Kira Tespit Davasına İlişkin Diğer Hususlar.................... 899

ff. Kira Belirleme (Tespit) Kararı ve Etkisi........................... 910

gg. Tespit (Belirleme) Davasında Verilen Kararın İfası......... 915

hh. Kira Tespit Davalarında Yargılama Usulü, Harç, 

Yargılama Gideri ve Vekalet Ücreti ................................. 917

aaa. Genel Olarak .............................................................. 917

bbb. Yargılama Giderleri:.................................................. 917

ccc. Kira Tespit Davasında Harç....................................... 920

aaaa. Başvurma Harcı .............................................. 921

bbbb. Karar ve İlam harcı ........................................ 922

ddd. Kira Belirleme (Tespit) Davasında Vekalet Ücreti .. 924

C. UYARLAMA DAVALARI................................................................... 929

1. Genel Olarak .................................................................................... 929

2. TBK Öncesi Uyarlama .................................................................... 934

3. 6098 Sayılı TBK Dönemi Uyarlama.................................................. 940

a. Genel Olarak ................................................................................ 940

b. Kira Uyarlama Davalarında Zorunlu Arabuluculuk................ 942

c. Aşırı İfa Güçlüğüne Dayalı Uyarlama (TBK m. 138)............. 943

aa. Genel Olarak...................................................................... 943

bb. Kira Sözleşmelerinde Aşırı İfa Güçlüğüne Dayalı 

Uyarlama............................................................................ 944

d. Uyarlama Hakkının Dava Dışı Kullanımı................................ 945

e. Uyarlamanın Dava Yolu ile Yapılması.................................... 945

f. Uyarlama Davasına Hakim Olan İlkeler.................................. 950

aa. Ahde Vefa İlkesi (Pacta Sund Servanda).......................... 950

bb. Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanması 

(Clausula Rebus Sic Stantibus) İlkesi ............................... 950

cc. İşlem Temelinin Çökmesi İlkesi ....................................... 951

g. Kira Sözleşmesinde Uyarlama Davasının Şartları................... 952

27

aa. Sözleşmenin yapıldığı sırada, taraflarca öngörülmeyen ve 

öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum 

sonradan ortaya çıkmış olmalıdır...................................... 954

bb. Olağanüstü durum ve bu durum sebebiyle şartlarda 

esaslı değişiklik meydana gelmesine uyarlama talep 

edenin sebep olmaması gerekliliği.................................... 962

cc. Olağanüstü durumun, sözleşmenin yapıldığı sırada 

mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük 

kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine 

ağırlaştırmak suretiyle değiştirmiş olmalıdır .................... 963

dd. Borç ifa edilmemiş veya ihtirazı kayıtla ifa edilmiş 

olmalı ................................................................................. 965

h. Uyarlama Kararı ve Sonuçları.................................................. 966

aa. Sözleşme Unsurlarının Uyarlanması................................. 966

bb. Sözleşmenin Feshi (Sona Erdirilmesi).............................. 971

aaa. Sözleşmeden Dönme................................................ 971

bbb. Sözleşmenin Feshi.................................................... 972

l. Uyarlama Davalarında Hukuki Koruma Tedbirleri................. 974

aa. Genel Olarak...................................................................... 974

bb. İhtiyati Tedbir Kararı......................................................... 976

cc. Şartları................................................................................ 976

cc. Teminat .............................................................................. 977

dd. Uyarlama Davalarında İhtiyati Tedbir.............................. 978

ı. Uyarlama Davalarında Görev,Yetki Yargılama Giderleri,

Harç ve Vekalet Ücreti ............................................................. 980

BÖLÜM VIII 

KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ, FESHİ 

VE TAHLİYE DAVALARI

I. GENEL OLARAK ............................................................................................ 993

II. KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERME USULLERİ................................ 997

A. TARAFLARIN RIZASI (İKALE) İLE SONA ERME......................... 997

B. MAHKEME KARARI (TAHLİYE /FESİH) İLE SONA ERME ........ 998

C. KİRALANANIN YOK OLMASI / ORTADAN KALKMASI .............. 999

D. KİRACININ SONRADAN HER HANGİ BİR SEBEPLE 

KİRALANANIN MALİKİ OLMASI DURUMU,................................ 999

E. AŞIRI YARARLANMA (GABİN), HATA, HİLE VEYA TEHDİT 

SEBEBİYLE SÖZLEŞMENİN TBK M.39 ‘AGÖRE SÜRESİNDE 

AÇILACAK DAVADA VERİLECEK İPTAL KARARI.................... 999

F. FESİH,DÖNME VE TAHLİYE .......................................................... 1000

1. Fesih ............................................................................................... 1000

2. Dönme............................................................................................ 1003

3. İhtar, İhbar (Bildirim).................................................................... 1005

28

4. Tahliye Davası ............................................................................... 1005

5. Fesih ve Tahliyesi Gereken Kira Sözleşmesinin Varlığı.............. 1009

6. Fesih ve Tahliye Davalarında Taraf Sıfatı, Dava Hakkı............... 1011

a. Fesih ve Tahliye Davalarında Dava Hakkı ............................ 1011

aa. Kiraya veren ve Kiracının Dava Hakkı İle Tahliye 

Sebeplerinin Sınırlılığı..................................................... 1011

aaa. Tek ve Birlikte Kiraya Verenlik Halinde Dava

Hakkı ...................................................................... 1011

bbb. Temsilen Kiraya verenlik halinde dava hakkı ........ 1014

b. Malikin Fesih ve Tahliye Davasında Dava Hakkı.................... 1015

aa. Malikin kiraya veren olması durumu................................ 1015

b. Kiraya verenin malik olmadığı durum............................... 1015

ccc. Malikin Sözleşmede Vekille Temsili Halinde Dava

Hakkı................................................................................ 1017

dd. Kiraya Veren Olmayan Malikin Paydaş Olması 

(Paylı Mülkiyet) Durumu ................................................ 1017

ee. Elbirliği Mülkiyetinde Kiraya veren olmayan Ortağın 

Durumu ............................................................................ 1020

c. Birlikte (Birden Çok) Kiraya Verenlik Halinde Durum ........... 1021

d. İntifa ve Sükna Hakkının Başkasına Ait olduğunda Durum .... 1021

e. Yeni Malikin Dava Hakkı.......................................................... 1021

aa. Yeni malikin önceki malikin taraf olduğu sözleşmeye 

dayalı olarak dava hakkı.................................................. 1022

bb. Yeni Malikin Gereksinim Nedeniyle Tahliye Davası 

Açma hakkı...................................................................... 1023

cc. Yeni Malikin Temerrüt Nedeniyle Tahliye Davası 

Açma Hakkı..................................................................... 1024

dd. Yeni Malikin İki Haklı İhtar Nedeniyle Tahliye Davası 

Açma Hakkı..................................................................... 1024

ee. Yeni Malikin Tahliye Taahüdü Nedeniyle Tahliye 

Davası Açma Hakkı......................................................... 1025

ff. Paydaşın Diğer Payı Satın alması Hali............................ 1025

hh. Diğer Mülkiyeti Devir Hallerinde Durum ...................... 1026

ıı. Önceki Kiraya Veren veya Malikin Dava

Hakkını Devri .................................................................. 1026

f. Fesih ve Tahliye davalarında Pasif Taraf (Husumet) Ehliyeti...... 1027

aa. Genel Olarak........................................................................... 1027

bb. Birlikte Kiracılık Halinde Fesih ve Tahliye ........................... 1027

cc. Kiracının, Sözleşmenin Paydaşlar Arasında Yapılması, 

Davanın Devamı Sırasında Alt Kiraya Verilmesi, Devri, 

Ölümü ve İflası Halinde Pasif Taraf Sıfatı............................. 1029

dd. Kiralananın Aile Konutu, Kiracıların Evli Eş Olması 

Durumu ................................................................................... 1032

g. Tahliye Davalarında Islah.............................................................. 1041

h. Tahliye Davalarında Yargılama Giderleri..................................... 1049

ı. Tahliye Davalarında Harç.............................................................. 1050

i. Tahliye Davalarında Vekalet Ücreti.............................................. 1052

29

k. Dava Açma Süresinin Süre Tutum İhtarıyla Uzaması 

(TBK m.353).................................................................................. 1068

l. Fesih ve Tahliye Davalarına Özgü Diğer Usul Kuralları ............. 1071

III. ÖZEL KANUNLARDAKİ FESİH VE TAHLİYE NEDENLERİ............. 1074

A. 2886 SAYILI KANUNA GÖRE KİRAYA VERİLEN 

TAŞINMAZLAR BAKIMINDAN SÜRE BİTİMİNE 

DAYANAN TAHLİYE ....................................................................... 1074

1. Kiraya Verenin Sıfatına Göre Kapsam.......................................... 1074

2. Kiralanan Bakımından Kapsam..................................................... 1076

3. Sözleşme Usulü Bakımından......................................................... 1076

4. Tahliye Usulü................................................................................. 1077

IV. KİRA GENEL HÜKÜMLERİNE GÖRE FESİH VE TAHLİYE 

NEDENLERİ............................................................................................... 1089

A. KİRACININ KİRALANANDAKİ ÖNEMLİ AYIP SEBEBİYLE 

SÖZLEŞMEYİ FESHİ (TBK M.305 VD.).......................................... 1089

B. TEMERRÜT NEDENİYLE FESİH VE TAHLİYE 

(TBK M. 315, İİK.M. 269/B-4)............................................................ 1103

1. Genel Olarak .................................................................................. 1103

2. Kiracıya Yazılı İhtar Tebliği.......................................................... 1105

a. Yazılı İhtar Unsurları.............................................................. 1105

b. İhtarda Bulunması Gerekli Ödeme Süreleri........................... 1106

c. Süre Hesabı............................................................................. 1107

d. İhtarın Tebliği ......................................................................... 1107

e. İhtarname Şekli....................................................................... 1107

3. İhtara konu olan meblağın (kira bedeli ve yan giderin) 

verilen sürede ödenmemiş olması ................................................. 1109

4. Temerrüt Oluşturan Alacağın Kapsamı ........................................ 1111

5. Dava Açma Hakkı.......................................................................... 1113

a. Kiraya Verenin Dava Açma Hakkı ........................................ 1113

b. Kiraya Veren Olmayan Malikin Dava Hakkı ........................ 1115

c. Kiralananı Yeni İktisap Edenin Dava Hakkı.......................... 1116

6. Davalı Olma (Husumet) Hakkı (Sıfatı)......................................... 1116

7. Dava Açma Süresi ......................................................................... 1118

8. Yazılı İhtara Rağmen Ödemenin Yapılmaması İle Fesih Bildirimi 

Yapılmalıdır................................................................................... 1119

C. KİRALANANI ÖZENLE KULLANMA VE KOMŞULARA SAYGI 

GÖSTERME BORCUNA AYKILIK NEDENİYLE FESİH 

VE TAHLİYE (TBK M.316)............................................................... 1137

1. Genel Olarak .................................................................................. 1137

2. Genel Hükümlere Tabi Kiralar ve Ürün Kirasında Özenle 

kullanma ve komşulara saygı gösterme borcuna Aykırılık 

Halinde Kiraya Verenin Fesih Hakkı (TBK m.316/ 2, m.364) .... 1139

3. Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarında Sözleşmeye Aykırılık 

Halleri............................................................................................. 1140

a. İhtarı Gerektiren Akde Aykırılık Halleri (TBK m. 316/2) .... 1140

b. İhtar Gerektirmeyen Aykırılık (Açıktan Fena Kullanım) 

Halleri(TBK m. 316/ 3).......................................................... 1142

30

4. Dava Hakkı .................................................................................... 1143

5. Husumet (Pasif Taraf Ehliyeti)...................................................... 1144

6. Dava Açma Süresi ......................................................................... 1144

7. Dava Açma Şartları........................................................................ 1145

D. KİRA SÖZLEŞMESİNİN OLAĞAN SEBEPLERLE FESHİ........... 1165

a. Genel Olarak .................................................................................. 1165

b. Belirli Süreli Sözleşmelerin Süre Bitimi Nedeniyle Fesih ve 

Tahliyesi (TBK m. 327, İİK m. 272)............................................. 1166

aa. Genel Hükümlere Tabi Sözleşmeler Bakımından Süre Bitimi 

Nedeniyle Fesih ve Tahliye (TBK m. 327, İİK m. 272)........ 1166

aaa. Sözleşme belirli süreli olarak yapılmış olmalıdır ........... 1166

bbb. Sözleşmedeki kararlaştırılan belirli sürenin sona ermiş 

olması gerekir .................................................................. 1167

ccc. Kiracı Süre Bittiği Halde Kullanım veya 

Faydalanmaya, Kiraya Veren Kira Bedelini Tahsile 

Devam Etmemelidir......................................................... 1168

ddd. Kiralananın kiraya verenin bilgisi ile veya onun karşı 

koymaması üzerine kullanımının devamı halinde 

belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür.................................. 1168

eee. Belirsiz Süreli Sözleşme Haline Gelme.......................... 1171

fff. Dava Açma Zamanı......................................................... 1173

bb. Belirli Süreli Ürün Kirasında Süre Bitimi ile Fesih ve 

Tahliye (TBK m.367)............................................................. 1174

cc. Belirli Süreli Konut ve Çatılı İş Yeri Kira Sözleşmesi.......... 1175

dd. 2886 sayılı Kanun kapsamında kalan taşınmazların Belirli 

süreli Kiralanmaları (2886 sayılı kanunun 75. maddesi)....... 1176

c. Belirsiz Süreli Sözleşmelerde Fesih Bildirimi ve Tahliye 

(TBK m. 328-329)......................................................................... 1177

aa. Genel Hükümlere Tabi Belirsiz Süreli Kira Sözleşmeleri 

Bakımından Fesih ve Tahliye (TBK m. 328, m.329,m.330). 1177

aaa. Genel Olarak (TBK m.328)............................................. 1177

bbb. Belirsiz Süreli Taşınmaz veya Taşınır Yapı Kira

Sözleşmelerinde Fesih Bildirimi ve Tahliye 

(TBK m.329).................................................................... 1178

aaaa. Fesih Dönemi.......................................................... 1179

bbbb. Fesih Bildirim Süresi............................................. 1179

bb. Belirsiz Süreli Ürün Kirasının Feshi (TBK m. 368)............... 1182

cc. Taşınır Kiralarının Fesih Bildirimi İle Sona Erdirilmesi 

(TBK m. 330).......................................................................... 1182

aaa. Genel Olarak.................................................................... 1182

bbb.Kiraya Verenin Mesleki Faaliyeti Gereği Olarak 

Kiraladığı Taşınırların Durumu (TBK m.330/2) ............ 1183

dd. Belirsiz Süreli Konut ve Çatılı İş Yeri sözleşmelerinin 

Fesih Bildirimi İle Sona Erdirilmesi (TBK m. 347).............. 1183

E. OLAĞANÜSTÜ SEBEPLERLE FESİH VE TAHLİYE ................... 1196

1. Önemli Sebeplerle Fesih (TBK m.331) ........................................ 1196

a. Genel Olarak........................................................................... 1196

31

b. Uygulama Koşulları................................................................ 1199

c. Fesih hakkının Kullanımının Sonuçları ................................. 1202

2. Kiracının İflası Halinde Fesih (TBK m.332) ................................ 1206

a. Genel Olarak........................................................................... 1206

b. Kiracı hakkında iflas erteleme kararı verilmesi halinde 

durum;..................................................................................... 1207

3. Kiracının Ölümü Sebepli Fesih (TBK m. 333)............................. 1209

V. KONUT VE ÇATILI İŞ YERİ KİRA SÖZLEŞMELERİNİN FESHİ İLE 

DAVA YOLU İLE SONA ERDİRİLMESİ ............................................... 1210

A. GENEL OLARAK ............................................................................... 1210

B. BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ KONUT VE ÇATILI İŞ YERİ 

KİRA SÖZLEŞMESİNİN FESİH BİLDİRİMİ YOLU İLE SONA 

ERDİRİLMESİ..................................................................................... 1214

1. 2886 Sayılı Kanun Kapsamında Kiraya Verilen Konut ve Çatılı 

İş Yerleri Bakımından.................................................................... 1214

2. Belirli Süreli Konut ve çatılı İş Yeri Kiraları Bakımından Süre 

Bitimi ile Fesih ve Tahliye (TBK m.347/1).................................. 1215

a. Kiracı Bakımından Belirli Süreli Kirada Fesih ......................... 1216

b. Belirli Süreli Sözleşmelerde Süre Bitimi sebepli olarak 

Kiraya Veren Bakımından Fesih............................................ 1219

aa. Genel Olarak.................................................................... 1219

bb. Sözleşmenin TBK 300. maddesine uygun 

olarak yapılmış, belirli süreli konut veya çatılı iş yeri 

kirası olmalıdır................................................................. 1220

cc. Sözleşme süresinin bitimi sonrası birer yıllık uzamalar 

toplamının 10 yılı tamamlaması gerekir ......................... 1220

dd. Kiralanan, niteliği itibariyle Türk Borçlar Kanununun 

konut ve çatılı iş yeri kiralarına ilişkin hükümlere tabi 

olmalıdır........................................................................... 1222

ee. Fesih bildiriminin yazılı (Adi yazılı, iadeli taahhütlü 

mektupla, telgrafla veya noter vasıtası ile) olarak 

yapılması gerekir. (TBK m.348)..................................... 1222

ff. Dava Hakkı ...................................................................... 1223

gg. Geçiş Dönemi (01.07.2012-01.07.2014/01.07.2017)..... 1225

3. Belirsiz Süreli Konut ve Çatılı İş Yeri Kirasında Bildirim Yolu 

İle Fesih.......................................................................................... 1227

a. Kiraya Veren Bakımından Fesih............................................ 1227

b. Kiracı Bakımından Fesih........................................................ 1228

c. Fesih bildirimi Yazılı Olarak Yapılmalıdır. (TBK m.348).... 1229

4. Aile Konutu Niteliği Bulunan Kiralananın Feshi ......................... 1229

5. Kiracının ölmesi Durumu .............................................................. 1230

a. Genel Olarak........................................................................... 1230

b. Çatılı İş Yeri Kiraları Bakımından Kiracının ölümü 

(TBK m.356)........................................................................... 1231

c. Konut Kirasında Kiracının Ölümü ......................................... 1231

C. KONUT VE ÇATILI İŞ YERİ KİRALARINDA DAVA YOLU İLE 

TAHLİYE ............................................................................................. 1234

32

1. Kiraya Verenden Kaynaklanan Tahliye Davaları......................... 1234

a. Gereksinim (İhtiyaç) Nedeniyle Tahliye Davaları 

(TBK m. 350/1) ...................................................................... 1235

aa. Genel Olarak.................................................................... 1235

bb. Dava Hakkı ...................................................................... 1235

aaa. Kiraya veren ............................................................. 1235

bbb. Kiraya veren olmayan Malik................................... 1235

ccc. Kiralananın Paylı Mülkiyete Tabi Olması Hali....... 1235

ddd. Kiralananın Elbirliği Mülkiyeti Konusu Olması 

Hali ......................................................................... 1236

eee. Kiralananın Yeni Malike İntikalinde Dava Açma 

Hakkı ...................................................................... 1236

fff. İntifa Hakkı Sahibinin Dava hakkı............................ 1236

ggg. Tüzel kişilerde Tahliye Davası Açma Hakkı.......... 1237

cc. Davalı Olma (Husumet) .................................................. 1237

dd. Konut Gereksinimi Sebebiyle Tahliye............................ 1237

aaa. Kiraya verenin kendisinin konut gereksinimi 

sebebiyle kullanma zorunluluğunun bulunması.... 1237

bbb. Kiraya verenin, altsoyu, üstsoyu veya kanun 

gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin 

konut gereksinimi sebebiyle kullanma 

zorunluluğunun bulunması .................................... 1239

ccc. Kiraya verenin eşinin ve çocuklarının konut 

gereksinimi............................................................. 1239

ddd. Kiralananın kısmen tahliyesi davaya konu olabilir. 1240

eee. İş Yeri Gereksinimi.................................................. 1240

ff. Gereksinim Halinin Dava Açılması Sırasında Bulunmalı, 

Samimi ve Gerçek olmalıdır............................................ 1243

gg. Taraf Teşkili İle Usuli Şartlar.......................................... 1244

hh. Dava Açma Süresi ........................................................... 1246

aaa. Genel Olarak .......................................................... 1246

bbb. Belirli Süreli Kiralarda Dava Açma Süresi............. 1246

ccc. Belirsiz Süreli Kiralarda Dava Açma süresi............ 1247

ddd. Dava Açma Süresinin Uzaması............................... 1248

b. Yeni Malikin Gereksinim Sebebiyle Dava Açma Hakkı 

(TBK m. 351).......................................................................... 1265

aa. Genel Olarak.................................................................... 1265

bb. Dava Hakkı ...................................................................... 1267

cc. Davalı Olma (Husumet) .................................................. 1268

dd. Yazılı Bildirim Şartı ........................................................ 1268

ee. Gereksinim Sebebiyle Kiralananı Kullanma Zorunluluğu 

Bulunmalı ve Bu Durum Kanıtlanmalıdır....................... 1269

ff. Kiracının Muvazaa İddiası .............................................. 1270

gg. Dava Açma Süresi ........................................................... 1270

c. Kiralananın Yeniden İnşası veya İmarı Nedeniyle Tahliye 

(TBK m. 350/2) ...................................................................... 1278

aa. Genel Olarak.................................................................... 1278

33

bb. Kiralanan taşınmazın yıkılıp yeniden inşası veya imar

amacıyla esaslı onarım, genişletilme ya da değiştirilme 

olmalı ............................................................................... 1279

cc. Kiralanandaki yeniden inşa veya esaslı imarı sırasında 

taşınmazın sözleşmedeki amaçlanan şekilde konut 

veya iş yeri olarak kullanımı mümkün olmamalıdır....... 1280

dd. Yeniden inşa yada imarı için sunulan projenin mevzuat 

kapsamında kiralanana uygulanması mümkün olmalıdır1280

ee. Dava Açma Süresi ve diğer usuli şartlar......................... 1281

ff. Dava Hakkı ...................................................................... 1281

gg. Davalı (Husumet) Olma .................................................. 1282

hh. Süre Uzaması (TBK m.353)............................................ 1282

ıı. Başkasına Kiralama Yasağı (Kiracının yeniden kiralama 

hakkı) ............................................................................... 1283

2. Kiracıdan Kaynaklanan Nedenlerle Tahliye Davaları.................. 1289

a. Yazılı Boşaltma (tahliye) Üstlenmesi (taahhüdü) nedeniyle 

Tahliye (TBK m. 352/1)......................................................... 1289

aa. Genel Olarak.................................................................... 1289

bb. Üstlenme (Taahhüt) Kiralananın kiracıya teslimi sonrası 

verilmiş olmalıdır............................................................. 1289

cc. Üstlenme (Taahhüt) Yazılı Olarak Kiracı veya Yetkili 

Temsilcisi Tarafından Yapılmış Olmalıdır ..................... 1290

dd. Üstlenmenin (taahhüdün) boşaltma tarihini içermesi 

gerekir. ............................................................................. 1292

ee. İmza İnkarı Yapılmayan Yazılı Taahhüdün Belge ve 

Boşaltma Tarihlerinin Sonradan Tamamlanması ........... 1293

ff. Kiraya Verenin Hakları ................................................... 1293

gg. Dava Açma Süresi ........................................................... 1294

hh. Dava Hakkı ...................................................................... 1295

ıı. Davalı Olma (husumet) ................................................... 1296

b. İki Haklı İhtar Nedeniyle Tahliye (TBK m.352/2)................ 1304

aa. Genel Olarak.................................................................... 1304

bb. Kiraya Verenin Muaccel Olan Kira Bedelini Ödememesi 

Nedeniyle Kiracıya Aynı Kira Süresi İçinde İki Haklı 

İhtar Yapılmış Olmalıdır ................................................. 1305

cc. İhtarların Haklı ve Yazılı Olması Gerekir....................... 1307

dd. Süre ................................................................................ 1308

ee. Dava Hakkı ...................................................................... 1309

ff. Davalı Olma (Husumet) .................................................. 1310

c. Kiracının veya Birlikte Yaşadığı Eşinin Aynı İlçe veya 

Beldede Konutunun Bulunması (TBK m.352/son) ............... 1313

aa. Genel Olarak.................................................................... 1313

bb. Şartları.............................................................................. 1314

aaa. Kiralananın ve kiracı ile birlikte yaşayan eşinin 

sahip olduğu taşınmazın Konut niteliği ile kullanımı 

söz konusu olmalıdır.............................................. 1314

34

bbb. Kiracının kendi veya birlikte yaşadığı (TMK m. 197 

uyarınca ayrı yaşamakta hakkının olmadığı 

hallerde ) eşinin, sahibi olduğu oturmağa 

elverişli konutunun bulunması gerekir .................. 1314

ccc. Kiralananla aynı belde veya ilçede 

bulunması gerekir................................................... 1315

ddd. Kiracı veya birlikte yaşadığı eşinin sahip olduğu 

taşınmazın Sosyal ve sağlık yönünden oturmaya 

uygun bir konut olması gerekir.............................. 1315

ddd. Sözleşmenin kurulması sırasında kiraya verence 

bu durumun bilinmemesi gerekir........................... 1316

cc. Süre ................................................................................ 1316

dd. Dava Hakkı ...................................................................... 1316

ee. Davalı Olma Hakkı.......................................................... 1316

3. Yeniden kiralama Yasağı (TBK m.355) ....................................... 1318

a. Genel Olarak........................................................................... 1318

D. KİRA SÖZLEŞMESİNİN FESHİ VE KİRALANANIN 

TAHLİYESİNİN SONUÇLARI.......................................................... 1319

1. Kiracının Kiralananı Geri Verme Borcu (TBK m. 334)............... 1319

a. Genel Olarak........................................................................... 1319

b. Kiralananın Kiraya Verene Teslimi ....................................... 1322

c. Geri Teslim Yeri ve Zamanı................................................... 1323

d. Geri Vermede Kiraya Veren................................................... 1324

e. Geri Verme Yükümlülüklerine Aykırılık Nedeniyle 

Kiracının Sorumlulukları........................................................ 1324

aa. Hor Kullanma Tazminatı................................................. 1325

bb. Eski Hale Getirme Tazminatı ........................................ 1327

2. Kiraya Verenin Faydalı ve Zorunlu Masraf Tazminat 

Sorumluluğu................................................................................... 1328

3. Kiralananın Geç Teslime Bağlı Olarak Kararlaştırılan Ceza 

Koşulu ............................................................................................ 1333

4. Fesih ve Tahliye Davasında Kiralananın Geri Verilme 

Sonrasında Kiraya Verenin Kiralananı Gözden Geçirme 

ve Bildirim Yükümlülüğü (TBK m. 335) ..................................... 1336

a. Genel Olarak........................................................................... 1336

b. Kiralananın Durumunun Gözden Geçirilmesi ....................... 1337

c. Gözden Geçirmenin Zamanı .................................................. 1337

d. Yazılı Bildirim Zorunluluğu................................................... 1337

e. Bildirim Zamanı...................................................................... 1337

aa. Açık Eksiklik ve Ayıplarda ............................................. 1337

bb. Gizli Ayıplarda ................................................................ 1338

f. Zamanında Bildirimin Yapılmamasının Sonuçları................ 1338

5. Erken Tahliye (Haksız Fesih) Halinde Tazminat 

(TBK m. 325) (Makul süre tazminatı) .......................................... 1340

a. Genel Olarak........................................................................... 1340

b. Kiraya Veren Talepleri Bakımından ...................................... 1341

c. Kiracı Talepleri Bakımından .................................................. 1342

35

BÖLÜM IX 

COVİD-19 SALGINININ KİRA SÖZLEŞMELERİNE 

ETKİSİ İLE KİRA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN TAZMİNAT 

VE ALACAK DAVALARI

I. COVİD-19 SALGINININ KİRA SÖZLEŞMELERİNE ETKİSİ ............. 1349

A. GENEL OLARAK ............................................................................... 1349

B. MÜCBİR SEBEP,BEKLENMEYEN HAL, OLAĞANÜSTÜ

DURUM VE SONUÇLARI................................................................. 1353

1. Genel Olarak .................................................................................. 1353

2. Sonuçları ........................................................................................ 1357

3. Sözleşmede Taraflarca Kararlaştırılan Şart Olarak

Mücbir Sebep................................................................................. 1358

a. Genel Olarak........................................................................... 1358

b. Mücbir Sebebin Olumlu Şart Olarak Kararlaştırılması ......... 1359

c. Olumsuz Şart Olarak Düzenleme........................................... 1361

d. COVİD-19 Pandemisi Bakımından Sözleşme Hükümlerinin

Değerlendirilmesi ................................................................... 1362

C. MÜCBİR SEBEP OLARAK COVİD-19 PANDEMİSİNİN KİRA

SÖZLEŞMESİNDE TAM VEYA KISMİ İMKANSIZLIK

OLUŞTURMASI (TBK M.136, M.137) ............................................. 1363

1. Mücbir Sebebin (Pandeminin) Tam İmkansızlık Oluşturması

(TBK m.136).................................................................................. 1363

2. Geçici (Askıda Olma) İmkansızlık................................................ 1365

D. MÜCBİR SEBEP NEDENİYLE KİRALANANIN

KULLANILAMAMASI (TBK M.324)............................................... 1367

E. KİRA SÖZLEŞMESİNİN MÜCBİR SEBEB (SALGIN

HASTALIK) NEDENİYLE AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜNE DAYALI

UYARLANMASI (TBK M. 138)........................................................ 1368

1. Genel Olarak .................................................................................. 1368

2. Uyarlamada İlkeler ........................................................................ 1368

a. Sözleşmeye Bağlılık (Ahde Vefa -Pacta Sund Servanda

İlkesi) ...................................................................................... 1368

b. İşlem Temelinin Çökmesi....................................................... 1369

c. Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanması İlkesi

(clausula rebus sic stantibus).................................................. 1369

3. Uyarlama Şartları........................................................................... 1371

a. Sözleşmede Uyarlama Konusunda Bir Hükmün

Bulunması ............................................................................... 1371

b. Kuruluş Sonrası Şartlarda Aleyhe Esaslı Değişiklik ............. 1372

c. Kuruluş Sırasında Öngörülememe Şartı ................................ 1373

d. Edimler Arası Dengede Aşırı Bozulma Nedeniyle

Katlanmazlık Oluşturmalı ...................................................... 1373

e. Aşırı İfa Güçlüğü ile Olağanüstü Durum Arasında Uygun

İlliyet Bağı Olmalı .................................................................. 1374

36

f. Aşırı ifa güçlüğü doğuran sebeplerin ortaya çıkmasında

borçlu kusuru bulunmamalıdır. .............................................. 1375

g. Borçlunun Edimini İfa Etmemiş veya İhtirazı Kayıtla İfa

Etmiş Olması Gerekir. ............................................................ 1375

4. Kira Sözleşmelerinde Uyarlama Usulü......................................... 1377

5. Uyarlamada Geçici Hukuki Koruma (İhtiyati Tedbir) ................. 1381

F. COVID-19 SALGINI VE OLAĞANÜSTÜ FESİH (TBK M.331).... 1395

1. Genel Olarak .................................................................................. 1395

2. Şartları............................................................................................ 1395

a. Taraflar arasında Kira sözleşmesi bulunmalı......................... 1395

b. Kira ilişkisinin devamını taraf bakımından çekilmez hale

getiren önemli sebep olması gerekir....................................... 1395

c. Fesih Bildirimi yapılmalıdır. .................................................. 1396

3. Olağanüstü Feshin Sonuçları......................................................... 1396

G. COVİD-19 SALGININ ETKİSİNİN AZALTILMASI AMACIYLA

YAPILAN MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ....................................... 1397

1. İş Yeri Kira Sözleşmeleri Bakımından 01.03.2020-30.06.2020

Arası Kiraların Fesih ve Tahliye Sebebi Oluşturmaması

(7226 sayılı Kanunun Geçici 2. Maddesi)..................................... 1397

2. Cumhurbaşkanlığının 2279 sayılı Kararı ...................................... 1398

3. 25.03.2020 kabul 26.03.2020 RG de yayın tarihli 7226 sayılı

kanun (Geçici 1. Maddesi) ile Sürelerde yapılan düzenlemeler... 1398

4. İşyeri Kira bedelindeki Stopaj ve KDV Oranlarında İndirim....... 1401

II. KİRA SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN ALACAK VE TAZMİNAT

DAVALARI................................................................................................. 1402

A. GENEL OLARAK ............................................................................... 1402

B. KİRAYA VERENİN KİRA SÖZLEŞMESİ SEBEPLİ OLARAK

AÇABİLECEĞİ ALACAK VE TAZMİNAT DAVALARI .............. 1403

1. Kira Alacağı Davaları.................................................................... 1403

a. Genel Olarak........................................................................... 1403

b. Kira Alacağı ile Stopaj ve KDV............................................. 1407

c. Ödeme Zamanı........................................................................ 1409

d. Ödeme Yeri............................................................................. 1411

e. Kira Alacağı Tahsilatında Makbuz Düzenlenmesi................ 1413

f. Kira Parasında Yapılabilecek Artış, İndirim ve Mahsuplar... 1414

aa. Artışlı Talep ..................................................................... 1414

bb. Kiralanana yapılan zorunlu ve Faydalı Masrafların 

Mahsubu........................................................................... 1415

g. Kısmi ve Belirsiz Alacak Davası ........................................... 1416

h. Kira Sözleşmesinden Doğan Alacak Davalarında

Arabuluculuk .......................................................................... 1418

aa. İhtiyari Arabuluculuk ..................................................... 1418

bb. Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk......................... 1420

ı. Alacak Davasında Davalı Kiracının Savunmaları ................. 1422

i. Dava Hakkı ............................................................................. 1426

k. Kira Alacağında Pasif Husumet ............................................. 1428

l. Kira Alacağında Zamanaşımı................................................. 1430

37

2. Kira Sözleşmesinde Kefalet ve Kefilin Sorumluluğundan

Doğan Dava ................................................................................... 1448

a. Genel Olarak........................................................................... 1448

b. Kefaletin Koşulları, Süresi ve Sorumluluğun Kapsamı......... 1450

aa. Kefaletin Şartları.............................................................. 1450

bb. Kefaletin Süresi ............................................................... 1452

cc. Kefaletin Kapsamı ........................................................... 1454

dd. Zamanaşımı...................................................................... 1455

3. Kiralananın Süresinden Önce Erken Tahliyesi Halinde Kiraya

Verenin Tazminat Hakkı (Makul Süre Tazminatı -

TBK m. 325).................................................................................. 1466

a. Genel Olarak........................................................................... 1466

b. Makul süre .............................................................................. 1466

c. Tazminat Kapsamı.................................................................. 1470

4. Hor kullanma Tazminatı................................................................ 1480

a. Genel Olarak........................................................................... 1480

b. Bildirim Süresi........................................................................ 1481

c. Taraflar.................................................................................... 1482

d. Hor kullanmanın İspatı........................................................... 1483

e. Alacağın Muaccel Olduğu Tarih ve Faiz Başlangıç Tarihi ... 1485

f. Hor kullanma halinde tazminat hesaplama usulü .................. 1486

g. Zamanaşımı............................................................................. 1488

5. Eski Hale Getirme Tazminatı ........................................................ 1495

a. Genel Olarak........................................................................... 1495

b. Bildirim Süresi........................................................................ 1497

c. Tazminat Kapsamı.................................................................. 1498

C. KİRACININ AÇABİLECEĞİ ALACAK VE TAZMİNAT

DAVALARI.......................................................................................... 1504

1. Kiralananı İyileştirme Bedeli Alacağı Davası (TBK m.321) ....... 1504

2. Kiracının Faydalı ve Zorunlu Masraflara İlişkin Tazminat

Davası............................................................................................. 1507

a. Genel Olarak........................................................................... 1507

b. Sözleşme İle Düzenleme ........................................................ 1508

c. Kiracı Tarafından Kiralanana Yapılan Masraflar .................. 1509

aa. Zorunlu Masraf................................................................ 1509

bb. Faydalı masraf ................................................................. 1510

cc. Lüks masraflar ................................................................. 1511

dd. Sökülebilir imalat............................................................. 1511

ee. Kullanmakla tükenen şeyler............................................ 1512

ff. Tezyinat ve Süslemeler.................................................... 1512

gg. Kiralananın Tahliye Edilmiş Olması............................... 1513

hh. Faydalı ve Zorunlu Masrafların Geri Verilmesi 

Talebinin Hukuki Mahiyeti (Vekaletsiz İşgörme ve 

Sebepsiz Zenginleşme).................................................... 1514

aaa. Genel Olarak .......................................................... 1514

bbb. Vekaletsiz İş Görme Hükümlerine Göre Talep..... 1515

ccc. Sebepsiz Zenginleşme Hükümlerine Göre Talep.. 1518

38

ıı. Zamanaşımı...................................................................... 1520

3. Güvence / Depozito Bedeli Alacağı Davası.................................. 1528

a. Genel Olarak........................................................................... 1528

b. TBK Döneminde Uygulama................................................... 1529

c. Konut ve Çatılı İş Yeri Kiralarında TBK Öncesi Depozito

/Güvence Uygulaması ............................................................ 1530

4. Yeniden Kiralama Yasağından Doğan Tazminat Davası

(TBK m.355).................................................................................. 1538

a. Genel Olarak........................................................................... 1538

b. Koşulları.................................................................................. 1539

5. Erken Fesih/Tahliye nedeniyle Kiracının Açabileceği Davalar ... 1544

a. Genel Olarak........................................................................... 1544

b. İstirdat Davası......................................................................... 1545

c. Kâr Yoksunluğuna Dayalı Tazminat Talebi .......................... 1546

6. Kiracılık Sıfatının Tespiti Davası.................................................. 1549

7. Ayıba Dayalı Tazminat Davası (Kiralananın Sözleşmede

Amaçlanan Kullanıma Uygun Teslim Edilmeme,

Bulundurmama Yükümlülüğüne Aykırılık).................................. 1554

a. Kiracının kiralananın kullanıma elverişli olarak tesliminin

gerçekleştirilmemesi halinde tazminat talebi......................... 1559

b. Kiralananın sonradan ayıplı hâle gelmesinden sorumluluk

(TBK.m.305 vd.)..................................................................... 1560

8. Zapttan Doğan Tazminat Davası................................................... 1560

D. CEZA KOŞULU TALEPLİ DAVALAR............................................ 1567

1. Genel Olarak .................................................................................. 1567

2. Kira Sözleşmelerinde Ceza Koşulu............................................... 1568

3. Gecikme Cezası-Ceza Koşulu ....................................................... 1570

E. İCRA İNKAR TAZMİNATI ............................................................... 1580

F. ALACAK VE TAZMİNAT DAVALARINDA YARGILAMA

USULÜ İLE VEKALET ÜCRETİ, HARÇ VE YARGILAMA

GİDERİ................................................................................................. 1585

1. Görev.............................................................................................. 1585

2. Yetki............................................................................................... 1590

3. Yargılama Usulü............................................................................ 1591

4. Vekalet Ücreti................................................................................ 1593

5. Harçlar............................................................................................ 1594

a. Genel Olarak........................................................................... 1594

b. Harçtan Muaf Olan Kurum ve Kişiler.................................... 1595

6. Alacak ve Tazminat Davalarında Yargılama Giderleri ................ 1597

KAYNAKÇA............................................................................................................ 1603

KAVRAM DİZİNİ . ..................................................................................................160

Acar, Faruk : Kira Hukuku Şerhi (TBK m.299-326) İstanbul-2016.

Acar ,Faruk : Kira Hukuku Şerhi, 3. Baskı İstanbul-2016 

Acar, Faruk : Kira Hukuku Şerhi (TBK m.299-332) İstanbul-2016.

Akıncı, Şahin : “COVID 19’unBorç İlişkilerine ve Bazı Borçlar 

 Hukuku Sözleşmelerine Etkisi”İstanbul Ticaret 

 Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Covid-19 Hukuk

Özel Sayısı Yıl:19 Sayı:38 Yaz 2020/2 (Covid-19 Özel 

 Ek) 

Albayrak Adem : 6100 sayılı HMK’ya göre Hazırlanmış Açıklamalı,

Örnekli, İçtihatlı Uygulamaya Yönelik İhtiyati 

TedbirDilekçe,Karar ve Duruşma Örnekleri,

Ankara-2017.

Altaş, Hüseyin : Hasılat ve Ürün Kirası, I. Baskı,Ankara, 2009.

Antalya, O.Gökhan : Borçlar Hukuku, Genel Hükümler:2,İstanbul-2018.

Aral Fahrettin / 

Ayrancı Hasan : Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 11. Baskı, 

Ankara2018.

Ayan, Serkan : “Kiracının Kira Sözleşmesinden Doğan Borçlarının 

 Kefaletle Teminat Altına Alınması “, D.E.Ü. Hukuk 

 Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Şeref ERTAŞ’a Armağan,

C. 19, Özel Sayı-2017, s. 295-348. 

Ayhan, Fatma : “İdarenin Taraf Olduğu Kira Sözleşmelerinin Hukuki 

Rejimi“ T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler 

 Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Yüksek Lisans 

 Tezi,İstanbul – 2012.

BAYRAMAziz Erman :"Birlikte Kira". Ankara Barosu Dergisi 77 (2019):

89-154.https://dergipark.org.tr/tr/pub/abd/issue/44830

/556938

1604

Baysal,Başak/Uyanık 

Murat/Yavuz Selim : “Koranavirüs-2019 (Covid-19) ve Sözleşmeler “ 

Özekes,Muhammet : Covid-19 Salgının Hukuki 

Boyutu , Kayseri Barosu -2020 ,

Burcuoğlu,Haluk : Konut ve Çatılı İş Yeri Kira Sözleşmelerinde,

Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Fesih ve İade İstemi 

İle İlgili Yargıtay Uygulamasının Değerlendirilmesi,

Prof. Dr. Aydın Zevklilere Armağan, Cilt I. Yaşar 

Üniversitesi Elektronik Dergisi, Yıl 2013, Cilt 8, Özel 

sayı, İzmir 2013 (s.657-673).

Ciftçi,Pınar/

Türkel, Doğuş Taylan : “ İşyeri Kira Sözleşmeleri AçısındanAşırı İfa 

GüçlüğünüeDayalı Uyarlama Davalarında(TBK m.138)

Düzenleyici Amaçlıİhtiyati Tedbirler “ CÖVİD-19 

Salgınının Hukuki Boyutu 

Ed.Özekes,Muhammet,Kayseri Barosu –İstanbul-2020 

s.53-66.

Ceran,Mithat : Kira SözleşmeleriTahliye ve Tespit Davaları, 2. Baskı, 

Ankara-2015.

Çabri, Sezer : 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’na Göre Kiraya 

Verenin Ayıptan Sorumluluğu,Ankara, 2013.

Daşlı Engin :6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümlerine Göre 

Kira Sözleşmesinin Feshi, İstanbul-2017.

Eren, Fikret : Borçlar Hukuku Genel Hükümler22. Baskı Ankara2017. 

Eren, Fikret : Borçlar Hukuku Özel Hükümler7. Baskı Ankara-2019.

Ertürk,Erkan : Kanunlar Açıklamalar ve İçtihatlarla Uygulamada Kira 

Tespiti ve Uyarlama Davaları, Ankara-2005 

Göksoy Yaşar Can : “Basiretli İş Adamı gibi Hareket Etme 

Yükümlülüğü (TTK m.18) Bağlamında Covid-19 

Pandemisinin Tacirlerin Sözleşmeden Doğan 

Yükümlülükleri Üzerindeki Etkileri “ Yaşar Hukuk 

Dergisi ,C.2,S.2 Özel Sayı 2020,s.2 

https://dergipark.org.tr/tr/download/ articlefile/1366466

1605

Gümüş, Mustafa Alper :“Yeni” 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’na Göre Kira 

Sözleşmesi, Güncellenmiş 2.Bası, İstanbul,2012, “Yeni” 

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’na Göre Kira 

Sözleşmesi, Güncellenmiş 2.Baskı, İstanbul- 2012.

Günel, Cahit Mustafa : “ Kamu Kurumv Kuruluşlarının Taraf Olduğu Konut 

Ve Çatılı İşyeri Kiralarına Uygulanacak Hukuk (TBK m. 

339/f. II) “, (İÜHFM, C. LXXII, S.2014/ 1, 831-850).

Kaya, Ümmühan : Türk Hukukunda Kiraya Verenin Kiralananın 

Ayıplarından Sorumluluğu, Ankara 2014.

Kılıçoğlu, Mustafa : Kira Hukukundan Doğan Tahliye Tespit Uyarlama 

Tazminat ve Alacak davaları, Güncelleştirilmiş Yeniden 

Yazılmış 3. Baskı, Ankara - 2015.

Kırmızı, Mustafa : Açıklamalı-İçtihatlı Kira Hukuku,Ankara-2013 

Koçyiğit, İlker/ 

Bulur, Alper : Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk, 

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel müdürlüğü 

ArabuluculukDaire başkanlığı,Ankara I. Baskı 2019.

Kırca/Çiğdem, Karakaş

/F.Tülay :Pandeminin (covid-19’un) Sözleşmelerin İfasına 

Etkisi, Yetkin Yayınları ,Ankara -2021

Kuru, Baki :Hukuk Muhakemeleri Usulü C:I, İstanbul -2001.

Kuru, Baki :İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, 

1. Baskıİstanbul-2016.

Kuru, Baki / 

Aydın, Burak : İstinaf sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku 

Ders Kitabı, Yetkin Basım Yayım ve Dağıtım A. Ş., 

Ekim 2020 - Ankara s. 490.

Mehmet, Tezcan :Clausula Rebus Sic Stantibus İlkesi ve Sözleşmenin 

Değişen Koşullara Uyarlanması, Yüksek Lisans Tezi, 

Ankara, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 

Özel Hukuk Anabilim Dalı Medeni Hukuk Anabilim 

Dalı, 2004, 

https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.5

00.12575/27639/594.pdf?sequence=1

1606

Nuhoğlu, Beyza : Türk Borçlar Kanununa Göre Kiraya Verenin Ayıba 

Karşı Tekeffül Borcu, Yayınlanmamış Yüksek Lisans 

Tezi, İstanbul 2013.

Oğuzman,M.Kemal / 

Öz, Turgut : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.1, İstanbul- 2011.

Özekes Muhammet / 

Pekcanıtez Hakan : Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt: III.15. Bası İstanbul 

2017.

Özekes Muhammet /

Çiftçi Pınar : “ Menfî Tespit Davalarını Zorunlu Arabuluculuğa 

Dahil Saymanın Gereksizliği Üzerine (İstanbul BAM 

Kararları Örneğinden Bir Bakış)”.(TBB Dergisi 2020 

(148))

Paksoy, Meliha Sermin : “Kira Sözleşmesinin Şerhinin Hüküm ve Sonuçları ”, 

İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi – İnÜHFD 

10(1): 133-143 (2019) 

Pekcanıtez, Usûl : Medeni Usul Hukuku C.III 15.Bası -2017 

Pekcanıtez Hakan /

Atalay Oğuz/

Özekes Muhammed : Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, 12. 

Baskı,Ankara -2011.

Serozan, Rona : Sözleşmeden dönme, 2. Baskı İstanbul 2007 

Şahin,Özkan Gizem : “Kefalet Sözleşmesinin Sona Ermesi “ (Marmara 

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları 

Dergisi Cilt 25, Sayı 2, Prof. Dr. Ferit Hakan Baykal 

Armağanı, Aralık 2019), s. 1288-1336

Şener, Esat : Tüm Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları, Ankara1997 

Tandoğan, Haluk :Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, Cilt: 1/1, 4. Tıpkı 

Basım,İstanbul- 2008. 

Tandoğan, Haluk :Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, Cilt: ½, Kira Ve 

Ödünç Verme (Ariyet,Karz) Sözleşmeleri, 4. Tıpkı 

Basım,İstanbul- 1989

Uysal, Hande : “Kira Tespiti “İÜSBE Özel Hukuk Ana Bilim 

Dalı,Yüksek Lisans Tezi, İbtanbul-2019. 

1607

Üçer, M./Meriç, N. : “ Kiracının Tacir Olması Durumunda Kiraya Verenin 

Ayıptan Sorumluluğunun Kapsamı” (DÜHFD, Sayı 41, 

Yıl 2019.) 405-438.

Ünal, Özlem Acar : “ Covid-19 Virüsünün Sözleşmelere Etkisinin TBK 

md.138 Hükmü Çerçevesinde Değerlendirilmesi “( 

İbn Haldun Üniversitesi Hukuk Fakültesi 

Koranavirüs Döneminde Güncel Hukuki Meseleler 

Sempozyumu Bildiri Tam Metin Kitabı İstanbul2020 S.287-332), 

Von Tuhr: :Borçlar Hukukunun Umumi Kısmı, Cilt:2, 

Çev:C.Edege, Ankara 1983, s.466;

Yıldırım,Ferhat : “Türk hukuk sisteminde alternatif bir çözüm yolu 

olarak arabuluculuk”,(International Journal of Social 

Sciences and Education Research, 2(3), 2016) s.748-762.

Yavuz, Cevdet/Acar, Faruk/

Özen, Burak : Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 9. Baskı 

Yavuz, Nihat :6098 Sayılı Yeni Türk borçlar Kanunu’na GöreKira 

Sözleşmesinin Feshi ve Kira Bedelinin Belirlenmesi 

Davaları,Ankara- 2012.

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar