Kıymetli Evrak Hukuku

Yayınevi: Seçkin Yayınları
Yazar: Şaban KAYIHAN
Ürün Kodu: TS068
ISBN: 978-975-02-5572-4
Stok Durumu: Stokta var
30,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Şaban KAYIHAN
Baskı Tarihi 2019/08
Baskı Sayısı 6
Boyut 13,5x19,5 cm (Roman Boyu)
Cilt Karton kapak

TS068
Kıymetli Evrak Hukuku (6728 Sayılı Kanun İle Değişmiş Türk Ticaret Kanunu ve Çek Kanununa Göre) 
Prof. Dr. Şaban KAYIHAN
2019/08 6. Baskı, 303 Sayfa
ISBN 978-975-02-5572-4

Tamamen yenilenmiş ve genişletişmiş 6. Baskısını yapan "Kıymetli Evrak Hukuku" kitabımız, en son mevzuat dikkate alınarak hukuk fakültelerinde okutulmakta olan "kıymetli evrak hukuku" derslerine de uygun olarak sade bir dille kaleme alınmıştır.

Kitap adi senet kavramından başlayarak kıymetli evraka ilişkin özel düzenlemeleri olabildiğince ilgili Yargıtay Kararları da dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Konu Başlıkları

Kıymetli Evrak Kavramı
Adi Senet ve Kıymetli Evrak Karşılaştırılması
Kıymetli Evrakın Özellikleri
Kıymetli Evrakta Def'i ve İtirazlar
Kıymetli Evrakın Türleri
Kıymetli Evrakın Zıyaı ve İptali
Kambiyo Senetleri (Poliçe, Bono, Çek)
Emtia senetleri

İÇİNDEKİLER

İçindekiler

Önsöz  7

2. Baskıya Önsöz  9

3. Baskıya Önsöz  11

4. Baskıya Önsöz  13

5. Baskıya Önsöz  15

6. Baskıya Önsöz  17

Kısaltmalar  29

§1. KIYMETLİ EVRAK KAVRAMI

I. KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE UNSURLARI  32

A. Tanımı  32

B. Unsurları  33

1. Senet  33

2. Hak  37

3. Senet ile Hakkın Kaynaşması  38

C. Kıymetli Evrak ile Adi Senetler Arasındaki Farklar  39

II. KIYMETLİ EVRAKIN ÖZELLİKLERİ  44

A. Kıymetli Evrak Bir Borç Senedidir  44

B. Hak Hukuken Başkasına Devredilebilir Olmalıdır  44

C. Hak Nakden Değerlendirilebilen Bir Hak Olmalıdır  45

Ç. Hakla Senet Arasında Sıkı Bir Bağ Vardır  45

D. Soyutluk İlkesi Yürürlüktedir  45

E. Kıymetli Evrak Türleri Sınırlı Sayıda Düzenlenmiştir  46

F. Kıymetli Evrak Sıkı Şekil Şartlarına Bağlıdır  46

III. KIYMETLİ EVRAK TEORİLERİ (Kıymetli Evrakta Hakkın Doğumu)  47

A. Kreasyon (Yaratma) Teorisi  47

B. Sözleşme (Akit) Teorisi  48

C. Görünüşe Güven İlkesi ile Birleştirilmiş Sözleşme Teorisi  48

IV. KIYMETLİ EVRAKIN TASNİFİ  49

A. Temsil Ettikleri Hakkın Türü Bakımından (Konuları Yönünden)  49

1. Para Senetleri (Alacak Senetleri)  49

2. Pay Senetleri (Hisse Senetleri)  49

3. Emtia Senetleri  50

4. Eşya Hukuku Senetleri  50

B. Hakkın Senetten Önce Var Olup–Olmaması Bakımından (İşlevleri Yönünden)  50

1. Kurucu (İhdas Edici, Hak Doğurucu) Kıymetli Evrak  50

2. Hakkı Açıklayıcı (İzhari) Kıymetli Evrak  51

C. Devir Şekilleri Bakımından  51

1. Nama Yazılı Kıymetli Evrak (Registered Negotiable Instruments)  52

a. Tanımı  52

b. Eksik Nam Yazılı Senetler  52

c. Nama Yazılı Kıymetli Evrakın Devri  53

aa. Genel Kural  53

bb. İstisna – Nama Yazılı Pay Senetlerinin Devri  54

ç. Nama Düzenlenebilecek Kıymetli Evrak  55

2. Emre Yazılı Kıymetli Evrak (Negotiable Instruments Payable to Order)  55

a. Tanımı  55

b. Devri  56

3. Hâmile/Hâmiline Yazılı Kıymetli Evrak (Negotiable Instruments Payable to Bearer)  57

Ç. Düzenlenmelerine Sebep Olan Hukuki İşlemle İlişkileri Bakımından  59

1. Soyut (Sebepten Bağımsız–İlli Olmayan) Kıymetli Evrak  59

2. Somut (Sebebe Bağlı–İlli) Kıymetli Evrak  59

D. Kamu Güvenine Sahip Olup – Olmaması Bakımından Kıymetli Evrak  60

E. Asli veya Tali (Fer’i, İkincil) Senet Nitelikleri Yönünden Kıymetli Evrak  61

V. KIYMETLİ EVRAKIN TÜRÜNÜN DEĞİŞTİRİLMESİ (TAHVİLİ / DÖNÜŞTÜRÜLMESİ)  61

A. Kavram  61

B. Tür Değiştirme Çeşitleri  62

1. Kanun Gereği Tür Değişimi  62

2. İradi Tür Değişimi  64

§2. KIYMETLİ EVRAKTA SAVUNMA

(Def’i ve İtirazlar)

I. GENEL OLARAK SAVUNMA KAVRAMI  67

II. KIYMETLİ EVRAK’TA SAVUNMA (DEF’İ VE İTİRAZ) TÜRLERİ  69

A. Senet Metninden Doğan Def’i ve İtirazlar  69

1. Senet Metninden Doğan Def’iler  69

2. Senet Metninden Doğan İtirazlar  69

B. Senedin Hükümsüzlüğüne İlişkin Savunmalar  70

C. Kişisel (Şahsi) Savunmalar  72

§3. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI

VE İPTALİ

I. TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ DÜZENLENİŞİ VE İPTALE İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLER  77

II. NAMA YAZILI KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI SEBEBİYLE İPTALİ  79

III. HAMİLE YAZILI KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI SEBEBİYLE İPTALİ  80

IV. EMRE YAZILI KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI SEBEBİYLE İPTALİ  82

V. İPTAL KARARININ HUKUKİ SONUÇLARI  84

§4. KAMBİYO SENETLERİ

(TİCARİ SENETLER–COMMERCIAL PAPERS)

I. KAMBİYO SENETLERİNİN HUKUKİ NİTELİKLERİ VE EKONOMİK FONKSİYONLARI  87

A. Genel Bilgi ve Yasal Düzenleme  87

B. Kambiyo Senetlerine İlişkin Temel Özellikler  88

1. Kambiyo Senetlerinin Kanunen Emre Yazılı Olması  88

2. Kambiyo Senetlerinin Hukuki Nitelikleri  88

3. Kambiyo Senetlerinde Ehliyet, İmza ve Temsil  89

a. Ehliyet  89

b. Temsil  90

II. KAMBİYO SENETLERİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR  93

III. POLİÇE (BILL OF EXCHANGE)  94

A. Poliçenin Tanımı ve Hukuki Niteliği  94

B. Poliçede Şekil Şartları (Poliçenin Unsurları)  95

1. Poliçenin Mutlak Zorunlu Unsurları  96

a. Poliçe Kelimesi  96

b. Kayıtsız, Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi Emri  97

aa. Belirli Bir Bedelin Ödenmesi  97

bb. Kayıtsız ve Şartsız Havale Niteliği  100

aaa. Genel Olarak  100

bbb. Senedin Geçerliliğini Etkileme Yönünden Yazılmamış  100

ccc. Senede Geçerli Olarak Konulabilecek Kayıtlar  101

c. Ödeyecek Kimsenin (Muhatabın) Ad ve Soyadı  103

ç. Lehdar (Kime veya Kimin Emrine Ödenecek ise Onun Adı)  104

d. Düzenlenme Tarihi  105

e. Düzenleyenin İmzası  105

2. Alternatif Zorunlu Unsurlar  106

a. Düzenleme Yeri  106

b. Ödeme Yeri ve Adresli Poliçe ile Yerleşim Yerli Poliçe Kavramları  109

3. İsteğe Bağlı Unsur – Vade  110

a. Genel Olarak  110

b. Vade Türleri  110

aa. Belli Bir Günde Ödenecek Poliçeler  111

bb. Düzenlenme Tarihinden Belirli Bir Süre Sonra Ödenecek Poliçeler  112

cc. Görüldüğünde Ödenecek Poliçeler  112

çç. Görüldükten Belli Bir Süre Sonra Ödenecek Poliçeler  112

c. Vade ve Faiz Kaydı İlişkisi  113

B. İmzaların İstiklâli (Bağımsızlığı) Prensibi  114

C. Beyaz (Açık) Poliçe– Açık Senet  114

Ç. Poliçenin Cirosu  117

1. Cironun Hukuki Niteliği  117

2. Cironun Türleri  119

a. Biçim Yönünden  119

b. Amaç Yönünden Ciro Ayrımı  122

aa. Temlik Cirosu ve Fonksiyonları  122

aaa. Temlik Cirosu  122

bbb. Fonksiyonları  123

bb. Rehin Cirosu  125

cc. Tahsil Cirosu  126

3. Cironun Şartları ve Yapılabileceği Süre  128

a. Cironun Şartları  128

b. Cironun Yapılabileceği Süre  130

D. Poliçede Kabul  131

1. Kavram  131

2. Şekli  132

3. Kabule Arz  134

a. İsteğe Bağlılık Kuralı  134

b. Kabul İçin Arzın Mümkün Olmadığı Hâller  134

aa. Kanunen Kabul İçin Arzın Mümkün Olmaması  134

bb. Düzenleyenin Poliçenin Kabul İçin Arzını Yasaklaması  135

aaa. Genel Olarak  135

bbb. Düzenleyenin Kabul İçin Arzı Süresiz Yasaklaması  135

ccc. Düzenleyenin Kabul İçin Arzı Belirli Bir Süre İçin Yasaklaması  135

c. Kabul İçin Arzın Mecburi Olduğu Haller  136

aa. Genel Olarak  136

bb. Kanundan Doğan Zorunlu Haller  136

aaa. Görüldüğünden Belirli Süreli Vadeli Poliçeler  136

bbb. Yerleşim Yerli (İkametgâhlı) ve Adresli Poliçeler  136

cc. İradeden Doğan Zorunlu Haller  137

aaa. Kabul İçin İbrazın Keşideci Tarafından Zorunlu Tutulması  137

bbb. Kabul İçin İbrazın Cirantalar Tarafından Zorunlu Tutulması  137

ç. Düzenleyenin ve Cirantaların Poliçenin Kabul Edilmemesinden Sorumlu Olmayacakları Koşulunun Hukuki Durumu  137

E. Poliçede Aval  139

1. Tanımı ve Hukuki Niteliği  139

2. Aval, Kefalet ve Garanti Sözleşmesi İlişkisi  140

3. Avalde Şekil  141

4. Avalde Kişiler  143

F. Poliçede Ödeme  144

1. Ödeme İçin İbraz  144

2. Ödeme  146

a. Vadeden Önce Ödeme  146

b. Vadede Ödeme  146

3. Kısmi Ödeme ve Poliçe Bedelinin Tevdii  147

a. Kısmi Ödeme  147

b. Poliçe Bedelinin Tevdii  147

G. Poliçede Kabul Etmeme veya Ödememe Hâllerinde Müracaat (Başvuru) Hakları  148

1. Hâmile Karşı Sorumlu Olan Kişiler  148

2. Müracaat Hakkının Doğduğu Haller  149

a. Vadenin Gelmesi  149

b. Vadenin Gelmesinden Önce Müracaat Hakkının Doğduğu Haller  150

3. Müracaat Hakkının Kullanım Koşulları  151

a. Genel Olarak  151

b. Kabul Etmeme Protestosu Çekilmesi  151

aa. Genel Olarak  151

bb. Kabul Etmeme Protestosunun Şekli  152

cc. Kabul Etmeme Protestosunun İçeriği  152

c. Ödememe Protestosu Çekilmesi  153

ç. Sakat Protesto Çekilmesi Durumu  155

d. Protestodan Muafiyet Halleri  156

aa. Kanuni Muafiyet Halleri  156

aaa. Poliçe Borçlusunun İflası  156

bbb. Mücbir Sebep (30 Günü Aşan)  156

bb. İradi Muafiyet Halleri  157

aaa. Kabul Etmeme Protestosuna Özgü Haller  158

bbb. Kabul Etmeme ve Ödememe Protestosuna İlişkin Ortak Haller  158

e. İhbar Yükümlülüğü  159

f. Müracaat Hakkının Düşmesi  160

4. Müracaat (Başvuru) Hakkının Kapsamı  161

a. Hâmilin Müracaat Hakkının Kapsamı  161

b. Ödeyen Kişinin Müracaat Hakkının Kapsamı  162

H. Retret  163

I. Poliçede Araya Girme  163

İ. Poliçeden Doğan Talep Haklarında Zamanaşımı ve Zamanaşımını Kesen ve Durduran Haller  164

1. Poliçeden Doğan Talep Haklarında Zamanaşımı  164

2. Zamanaşımını Kesen ve Durduran Haller  166

a. Zamanaşımını Kesen Haller  166

b. Zamanaşımını Durduran Haller  167

J. Poliçede Sebepsiz Zenginleşme ve Karşılığın Devri  168

1. Poliçede Sebepsiz Zenginleşme Davası  168

2. Poliçede Karşılığın Devri  170

a. Genel Olarak  170

b. Karşılığın Kanun Gereği Devri (Düzenleyenin İflası)  170

c. Karşılığın Düzenleyen Tarafından İradi Devri  170

ç. Her İki Durum İçin Ortak Hüküm  171

IV. BONO (EMRE YAZILI SENET – PROMISSORY NOTE)  171

A. Genel Olarak  171

B. Bono ve Tanımı  174

C. Bononun Şekli Şartları  174

1. Genel Olarak  174

2. Bononun Zorunlu Şekli Şartları  175

a. Türkçe Olarak veya Senedin Yazılı Olduğu Dildeki Karşılığı Olarak Kullanılan “Bono” veya “Emre Yazılı Senet” Kelimesi  175

b. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi Vaadi  176

c. Lehdar (Adı ve Soyadı veya Ticaret Unvanı)  177

ç. Düzenleme (Keşide) Tarihi  178

d. Düzenleyenin (Keşidecinin) İmzası  178

3. Bononun Alternatifli Zorunlu Şekli Şatları  179

a. Düzenleme Yeri  179

b. Ödeme yeri  179

4. Bononun İhtiyari Şekli Şartları  179

a. Vade ve Özelliği  179

b. Diğer İhtiyari Şekli Şartlar  181

aa. Yetki kaydı  181

bb. Muacceliyet kaydı  181

cc. Faiz kaydı  182

çç. Bedeli Nakden veya Malen Alınmıştır Kaydı  182

Ç. Bononun Düzenlemesi ve Tedavül Şekli  182

D. Bonoda Ehliyet ve Temsil ile Beyaz Bono ve Hatır Bonosu  183

1. Ehliyet  183

2. Temsil  183

3. Beyaz Bono ve Hatır Bonosu  184

D. Bononun Devri  184

1. Ciro  184

2. Bonoda Cironun Süresi  185

3. Cironun Şekli  185

a. Tam Ciro  186

b. Beyaz Ciro  186

F. Bono Bedelinin Yetkili Hâmil Tarafından Tahsil Edilmesi  186

G. Bono Bedelinin Ödenmesi  188

1. Genel Olarak  188

2. Nama Yazılı Bonolarda Bono Bedelinin Ödenmesi  189

3. Emre Yazılı Bonolarda Bono Bedelinin Ödenmesi  190

H. Bonoda Aval  191

I. Müracaat (Başvurma) Hakkı  193

1. Genel Olarak  193

2. Vadeden Önce Müracaat Hakkının Kullanılması  193

3. Müracaat Hakkının Kullanılması Halinde Yetkili Hâmilin Senet Borçlularından Talep Edebilecekleri  194

4. Hâmile Ödeme Yapan Kimsenin Müracaat Hakkının Kapsamı  194

5. Araya Girerek Ödeme  195

İ. Müracaat Hakkının Kullanılmasına İlişkin Zamanaşımı Süreleri ve Sebepsiz Zenginleşme Davası  195

1. Bonoda Zamanaşımı  195

2. Bonoda Sebepsiz Zenginleşme Davası  196

J. Bonoya da Uygulanacak Poliçe Hükümlerine Bakış  197

V. ÇEK (CHECK)  198

A. Çek Kavramı, Özellikleri ve Hukukumuzda Düzenlenişi  198

1. Çek Kavramı  198

2. Çekin Özellikleri  200

a. Çekin Kambiyo Senedi Niteliği  200

b. Çekin Kanunen Emre Yazılı Senet Niteliği  200

c. Çekin İfa Uğruna Edim Niteliğinde Olması  201

ç. Çekin Havale Niteliği  202

d. Çekin Ödeme Aracı Niteliği  204

3. Hukukumuzda Çekin Güncel Düzenlenişi  205

B. Muhatap Banka ile Çek Düzenleyen Arasındaki Hukuki İlişki  205

1. Genel olarak  205

2. Çek Sözleşmesi ve Şekli  207

C. Çek Düzenleme Koşulları Çeklerin Ayrımı  210

1. Çek Düzenleme Koşulları  210

2. Renklerine Göre Çeklerin Ayrımı  211

a. Genel Olarak  211

b. Tacir Çekleri  211

c. Tacir Olmayan Kişi Çekleri  211

ç. Hâmiline Çeklere İlişkin Renkler  212

aa. Tacir Hâmiline Çeklerin Renkleri  212

bb. Tacir Olmayan Kişi Hâmiline Çeklerin Renkleri  212

Ç. Çekte Şekil Şartları  212

1. Çek Kelimesi  213

2. Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Kayıtsız ve Şartsız Havale  213

3. Ödeyecek Kimsenin Ticaret Unvanı  213

4. Ödeme Yeri  214

5. Düzenlenme Tarihi  214

6. Düzenlenme Yeri  214

7. Düzenleyenin İmzası  215

8. Banka Tarafından Verilen Seri Numarası  215

9. Karekodu  216

D. Çekte Şekil Şartlarının Özellikleri  218

1. Lehdarın Çekin Geçerlilik Şekil Şartı Olmaması  218

2. Yabancı Banka Tarafından Bastırılan Çeklerde Seri Numara ve Karekodu Unsurlarının Yokluğunun Çeki Geçersiz Kılmaması  218

3. Çekte Vade ve İbraz Süreleri  218

a. Çekte Vade Sorunu  218

b. İleri Düzenlenme Tarihli (Post Date) Çek  219

c. İbraz Süreleri  222

E. Çekin Devri  224

F. Çekte Ödeme ve Ödemenin Engellenmesi  225

1. Çekte Ödeme  225

2. Çekin Ödenmesi İle İlgili Bazı Özel Durumlar  225

a. Çizgili Çek ve Ödenmesi  225

aa. Genel Olarak  225

bb. Genel Çizgili Çek – Özel Çizgili Çek  226

b. Mahsup Çeki ve Ödenmesi  227

c. Teyitli Çek ve Ödenmesi  228

ç. Vizeli Çek ve Ödenmesi  228

d. Adresli ve Yerleşim Yerli Çek ve Ödenmesi  229

e. Garantili Çek ve Ödenmesi  229

3. Çekten Cayma ile Ödemenin Engellenmesi  230

4. Ödemeden Kaçınma Hâlinde Hâmilin Hukuki Müracaat Hakları  231

a. Ödenmeme Keyfiyetinin Tespiti  231

b. Hukuki Sorumluluk ve Çekte Zamanaşımı  232

aa. Hukuki Sorumluluk  232

bb. Çekte Zamanaşımı  233

G. Poliçe Hükümlerine Yapılan Yollamalar  234

H. 5941 Sayılı Çek Kanunu’nun İrdelenmesi  235

1. ÇK’nın Amacı  236

2. Bankanın Araştırma Yükümlülüğü, Çek Hesapları ve Çek Defterleri  237

3. İbraz, Ödeme, Çekin Karşılıksız Olduğunun Tespiti ve Gecikme Cezası  242

4. Bankaların Bildirim Yükümlülüğü  245

5. Ceza Sorumluluğu, Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağı  246

6. Etkin Pişmanlık ve Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağının Kaldırılması  249

7. Diğer Hükümler  250

§5. EMTİA SENETLERİ

(COMMODITY INSTRUMENTS)

I. KAVRAM  251

II. UMUMİ MAĞAZA  251

III. MAKBUZ SENEDİ (WARE RECEIPT) VE VARANT (WARRANT)  252

A. Makbuz Senedinin Geçerlilik Şekil Şartları  252

B. Varantın Şekil Şartları  253

C. Defter  253

Ç. Kısmi Senet  253

D. Ciro  254

1. Şekli  254

2. Hükümleri  254

E. Mallar Üzerinde Tasarruflar  255

1. Yapılamayacak İşlemler  255

2. Malın Geri Alınması  255

3. Sattırma Hakkı  255

a. Sattırma Şartları  255

b. Satış Bedeli  256

4. Müracaat Hakkı  256

5. Sigorta  256

F. Zamanaşımı  256

G. Makbuz Senedi ve Varantın Zıyaı ve İptali  257

EK 1: Kıymetli Evrak Hukuku Olay Soruları ve Çözümlü ve Çözülecek Örnekler  259

EK 2: Kıymetli Evrak Hukuku Test Soruları  277

Kıymetli Evrak Hukuku Sorularının Cevap Anahtarı  296

Kaynakça  297

Kavramlar Dizini  301

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar