Kusurluluğu Etkileyen Nedenlerin Maddi Şartlarında veya Varlığında Hata ve Ceza Hukuku Sorumluluğu

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Gökçe Tunç

ISBN: 9786050523751

552,50 TL 650,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Gökçe Tunç
Baskı Tarihi 2025/11
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 309

Kusurluluğu Etkileyen Nedenlerin Maddi Şartlarında veya Varlığında Hata ve Ceza Hukuku Sorumluluğu
Dr. Gökçe Tunç


Kitabın Tanıtımı ve Özeti

Dr. Gökçe Tunç’un kaleme aldığı bu eser, ceza hukukunun en temel ilkelerinden biri olan “kusur” kavramını ve bu kavramı etkileyen nedenleri, özellikle hata ve mazeret halleri bağlamında derinlemesine incelemektedir. Kitap, Türk Ceza Kanunu’nun “Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Haller” başlıklı 24-34. maddeleri çerçevesinde, kusurluluğu etkileyen nedenlerin teorik ve pratik boyutlarını kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde belirttiği üzere, çalışmasında kusur kavramını yalnızca klasik anlamda değil, güncel ceza hukuku tartışmaları ve nörobilimdeki gelişmeler ışığında da değerlendirmektedir. Kusur, kusurluluğu kaldıran ve azaltan nedenler ile mazeret nedenleri arasındaki ayrımlar, hem teorik hem de uygulamaya dönük bir bakış açısıyla sunulmaktadır. Kitap, özellikle hata kavramının ceza sorumluluğuna etkisini, failin psikolojik durumu ve irade özgürlüğü tartışmalarıyla birlikte ele alarak, benzerlerinden ayrılmaktadır.

İçerik ve Bölümler

Eserin ilk bölümünde, kusur kavramı detaylı biçimde açıklanmakta; ahlaki ve hukuki kusur ayrımı, kusurun şekli ve maddi yönleri, objektif ve sübjektif kusur gibi alt başlıklar altında incelenmektedir. Kusurun suç teorisindeki yeri, irade özgürlüğü ile ilişkisi ve ceza sorumluluğunun belirlenmesindeki rolü, farklı teoriler ışığında tartışılmaktadır.

İkinci bölümde ise, ceza hukukunda hata kavramı ve hatanın sınıflandırılması ele alınmakta; fiili ve hukuki hata, tipte hata, maddi şartlarda hata gibi ayrımlar açıklanmaktadır. Ayrıca, Türk Ceza Kanunu’nda hatanın düzenlenişi ve kaçınılmaz hata kavramı üzerinde durulmaktadır.

Üçüncü bölümde (kitabın ilerleyen sayfalarında), TCK’da yer alan kusurluluğu etkileyen nedenlerin (örneğin amirin emrini ifa, zorunluluk hali, meşru savunmada sınırın aşılması, cebir ve tehdit, haksız tahrik) hukuki nitelikleri ve maddi şartları ile bu durumlarda hataya düşülmesinin sonuçları ayrıntılı olarak incelenecektir.

Kimler İçin Uygun?

Bu kitap, ceza hukuku alanında çalışan akademisyenler, uygulayıcılar (hakim, savcı, avukat), yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile ceza sorumluluğu ve kusur kavramı üzerine derinlemesine bilgi edinmek isteyen tüm hukukçular için temel bir başvuru kaynağıdır.

Neden Bu Kitap?

  • Kusur ve hata kavramlarını hem teorik hem de uygulamaya dönük olarak kapsamlı biçimde ele alır.
  • Türk Ceza Kanunu’ndaki güncel düzenlemeler ve yargı kararları ışığında değerlendirmeler sunar.
  • Kusurluluğu etkileyen nedenlerin maddi şartlarında veya varlığında hata halinde ceza sorumluluğunun nasıl şekillendiğini sistematik ve anlaşılır bir dille açıklar.
  • Alanında güncel tartışmalara ve karşılaştırmalı hukuk perspektifine yer verir.

Ceza hukukunda kusur, hata ve mazeret nedenleriyle ilgili kapsamlı, güncel ve derinlikli bir kaynak arayanlar için Dr. Gökçe Tunç’un bu eseri vazgeçilmez bir başvuru kitabıdır.

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ
KISALTMALAR
GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: CEZA HUKUKUNDA KUSUR
I. Kusur Kavramı
A. Kusurluluk ve Kusur Terimlerinin Anlamları
B. Kusurun Çeşitli Görünüm Şekilleri
1. Ahlaki Kusur - Hukuki Kusur
2. Şekli Kusur - Maddi Kusur
3. Failin Gerçekleştirdiği Eyleme Bağlı Kusuru - Failin Yaşam Tarzı Kusuru
4. Objektif Kusur - Sübjektif Kusur
5. Cezalandırılabilirliğe Esas Olan Kusur - Cezanın Belirlenmesine Esas Olan Kusur
II. Kusurun Yapısı ve Suç Teorisi İçerisindeki Yeri
A. Kusurun Anlam ve İçeriğini Açıklayan Teoriler
1. Psikolojik Kusur Teorisi
2. İşlevsel Kusur Teorisi
3. Normatif Kusur Teorileri
a. Normatif Kusur Teorisinin Kişisel Kınanabilirlik Kavramının Temeli ile İlgili Görüşler
aa. Başka Türlü Davranabilme Yeteneği Teorisi
bb. Yasal Olarak Onaylanmayan Zihniyet Teorisi
cc. Kişiliğin Üstlenilmesi Teorisi
dd. Genel Önleme Etkisi Teorisi
ee. Haksız Avantaj Teorisi
ff. Norma Tepki Verebilirlik (Normatif Duyarlılık) Teorisi
B. Ceza Hukukunda Kusur ve İrade Özgürlüğü İlişkisi
C. Kusurun Suç Teorisi İçerisindeki Yeri
1. Haksızlık ve Haksızlık ile Kusur İlişkisi
a. Haksızlığın Anlamı
b. Hukuka Aykırılık ile İlişkisi
c. Suç ile İlişkisi
d. Kusur ile İlişkisi
2. Kast ve Taksir ile Kusurun İlişkisi
a. Kast ve Kusurla İlişkisi
b. Taksir ve Kusurla İlişkisi
D. Değerlendirme ve Ara Sonuç
III. Kusur Yeteneği
A. Genel Olarak
1. Failin Normalliği Teorisi
2. Korkabilme Teorisi
3. Kişiliğe Uygunluk Teorisi
B. Türk Ceza Hukukunda Kusur Yeteneği
1. Algılama Yeteneği
2. İrade Yeteneği
IV. Kusurluluğu Etkileyen Nedenler İfadesinin Anlamı ve İçeriği
A. Genel Olarak
B. Hukuka Uygunluk Nedeni ile Kusurluluğu Etkileyen Neden Ayrımı
C. Mazeret Nedenleri
1. Genel Olarak
2. Mazeret Nedenleri Kavramının Temelini Açıklayan Görüşler
3. Mazeret Nedenlerinin Benzer Kavramlardan Farkı
a. Hukuka Uygunluk Nedenleri ile Farkı
b. Kusuru Kaldıran Nedenler ile Farkı

İKİNCİ BÖLÜM: HATA VE KAÇINILMAZ HATA
I. Hata
II. Hatanın Sınıflandırılması
A. Genel Olarak
B. Ceza Hukukunda Hatanın Sınıflandırılmasına İlişkin Ayrımlar
1. Fiili Hata - Hukuki Hata Ayrımı
2. Tipte Hata - Yasak Normunda Hata Ayrımı
3. Maddi Şartlarda Hata - Hukuki Değerlendirme Hatası Ayrımı
4. Kastı Kaldıran Hata - Kusurluluğu Etkileyen Hata
5. Değerlendirme
III. Türk Ceza Kanununda Hatanın Sınıflandırılması
IV. Kusurluluğu Etkileyen Nedenlerde Hatanın Kapsamı
A. Kusur Yeteneğini Etkileyen Nedenlerde Hata
B. Kusuru Azaltan Nedenlerde Hata
C. Mazeret Nedenlerinde Hata
1. Mazeret Nedenlerinin Maddi Şartlarında Hata
a. Kast Çözümü
b. Taksir Çözümü
c. Değerlendirme
2. Mazeret Nedenlerinin Varlığında veya Sınırında Hata
V. Kaçınılamaz Hata Kavramı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: TCK’DA YER ALAN KUSURLULUĞU ETKİLEYEN NEDENLERİN HUKUKİ NİTELİKLERİ İLE MADDİ ŞARTLARININ TESPİTİ VE BUNLARDA DÜŞÜLEN HATA
I. Amirin Emrini İfa (m. 24/2)
A. Genel Olarak
B. Amirin Emrini İfa Kurumunun Hukuki Niteliği
C. Mazeret Nedeni Olan Amirin Emrini İfanın Maddi Şartları
1. Bir Emrin Bulunması
2. Emrin Bağlayıcı Olması
a. Üst ve Astın Yetkili Olması
b. Emrin Hukuka Uygun Olması
3. Emrin Hukuka Aykırılığını Denetleme Yükümlülüğü
D. Amirin Emrini İfada Hata
II. Zorunluluk Hali (m. 25/2)
A. Genel Olarak
B. Zorunluluk Halinin Hukuki Niteliği
C. Zorunluluk Halinin Maddi Şartları
1. Tehlikeye İlişkin Şartlar
a. Bir Tehlikenin Bulunması
b. Tehlikenin Ağır Olması
c. Tehlikenin Bir Hakka Yönelik Olması
2. Kurtarma Eylemine İlişkin Şartlar
a. Tehlikenin Meydana Gelmesine Bilerek Neden Olunmaması
b. Tehlikeye Katlanma Konusunda Bir Yükümlülüğün Bulunmaması
c. Tehlikeden Başka Türlü Korunma İmkanının Bulunmaması
d. Ölçülülük
D. Özel Zorunluluk Halleri
E. Zorunluluk Halinin Maddi Şartlarında Hata
III. Meşru Savunmada Sınırın Mazur Görülebilecek Bir Heyecan, Korku veya Telaştan Dolayı Aşılması (m. 27/2)
A. Genel Olarak
B. Hukuki Niteliği
C. Meşru Savunmada Sınırın Aşılmasının Maddi Şartları
1. Meşru Savunmanın Şartları Gerçekleşmiş Olmalıdır
2. Meşru Savunmada Sınır Aşılmış Olmalıdır
a. Oran Bakımından Sınır Aşımı
b. Zaman Bakımından Sınır Aşımı
3. Sınır Heyecan, Korku veya Telaş Dolayısıyla Aşılmış Olmalıdır
D. Mefruz Meşru Savunmada Sınırın Aşılması
E. Meşru Savunmada Kişi Bakımından Sınırın Aşılması
IV. Cebir ve Şiddet, Korkutma ve Tehdit (m. 28)
A. Genel Olarak
1. Cebir
2. Tehdit
B. Cebir ve Şiddet ile Korkutma ve Tehdidin Hukuki Niteliği
C. Cebir ve Tehdidin Varlığında Hata
V. Haksız Tahrik (m. 29)
A. Genel Olarak
B. Haksız Tahrikin Hukuki Esası
C. Haksız Tahrikin Hukuki Niteliği
1. Haksız Tahrikin Hukuki Niteliği ile İlgili Görüşler
2. Değerlendirme
D. Haksız Tahrikin Maddi Şartları
1. Tahrik Oluşturan Haksız Bir Fiil Bulunması
2. Haksız Fiilin Failde Hiddet veya Şiddetli Eleme Sebep Olması
3. Failin İşlediği Suç ile Kendisinde Oluşan Hiddet veya Şiddetli Elem Arasında Nedensellik Bağı Olmalıdır
4. Suçun Tahrik Teşkil Eden Eylemi Gerçekleştiren Kişiye Karşı İşlenmesi
E. Özel Haksız Tahrik Halleri
F. Haksız Tahrikte Hata
1. Tahrik Oluşturan Eylemde Hata
2. Kişide Hata ve Hedefte Sapma
a. Kişide Hata
b. Hedefte Sapma

SONUÇ
KAYNAKÇA

İlgili Yayınlar