Medenî Usûl Hukukunda Bozma Kararının Sonuçları

İÇİNDEKİLER

Önsöz
Kısaltmalar Listesi
Giriş
Yabancı Hukuktaki Terimlerin Türkçeye Çevrilmesinde İzlenen Metot (Terminolojik ve Sistematik Açıdan Bir Değerlendirme)

Birinci Bölüm
Temyiz İncelemesinin Hukukî Niteliği, Konusu ve Amacı
§1. Temyiz İncelemesinin Hukukî Niteliği
I. Genel Olarak
II. Kanun Yolu Kavramı
III. Kanun Yolunun Ayırt Edici Etkileri ve Bu Etkilerin Değerlendirilmesi
A. Aktarıcı Etki
B. Erteleyici Etki
C. Değerlendirme
IV. Kanun Yolu İncelemesi Örneği Olarak Temyiz İncelemesi
§2. Temyiz İncelemesinin Konusu
§3. Temyiz İncelemesinin Amacı
I. Taraf Menfaati Görüşü
II. Kamu Menfaati Görüşü
III. Karma Menfaat Görüşü
IV. Değerlendirme

İkinci Bölüm
Temyiz İncelemesi ve Bozma Kararı Sonrası Verilebilecek Kararlar
§4. Temyiz İncelemesi Sonrası Verilebilecek Kararlar
I. Genel Olarak
II. Onama (Tasdik) Kararı
III. Düzeltirek Onama (Tadilen Tasdik) Kararı
A. Genel Olarak
B. Düzeltme Onama Kararının Verilebileceği Haller
1. Kanunun Olaya Uygulanmasında Hata Edilmesi
2. Gerekçede Hata Edilmesi
3. Tarafların Kimliklerine Ait Hatalar ile Basit Yazı ve Hesap Hataları
C. Düzelterek Onama Kararının Hukukî Niteliği
D. Düzelterek Onama Kararının İcrası
IV. Bozma (Nakz) Kararı
A. Genel Olarak
B. Bozma Kararının Hukukî Niteliği
1. Genel Olarak
2. Ara Karar – Nihai Karar Tasnifi Bakımından Değerlendirme
3. Şeklî Anlamda Kesinlik – Maddî Anlamda Kesinlik Bakımından Değerlendirme
4. İnşaî Nitelik Taşıması Bakımından Değerlendirme
C. Bozma Kararının Kapsamı
1. Temyiz Talebi Bakımından Bozmanın Sınırı (Kısmî Temyiz)
a. Genel Olarak
b. Kısmî Temyizin Şartları
(1) Talep
(2) Kararın Bir Kısmının Temyiz Edilmesi
c. Kısmî Temyizin Sonucu
2. Kısmî Bozma Kararı Bakımından Bozmanın Sınırı
3. Aleyhe Bozma Yasağı (Reformatio in Peius) Bakımından Bozmanın Sınırı
D. Bozma Kararının Türleri
1. Genel Olarak
2. Araştırmaya Sevk Edici ve Sınırlayıcı Bozma
3. Kesin Bozma
4. Kabule Göre Bozma
E. Bozma Kararının Etkileri
1. Bozulan Kararın Ortadan Kalkması
2. Bozma Kararının Temyiz Edilmeyen Kısma Etkisi (Bozma Kararının Etkisinin Genişlemesi)
3. Bozma Kararının İcra Takibine Etkisi
4. Bozma Kararının İhtiyatî Tedbir Kararına Etkisi
5. Bozma Kararının Uyuşmazlık Dosyasına Etkisi
F. Bozma Kararı Sonrası Yapılacak İşlemler
1. Bozma Kararı Üzerine Temyiz Mahkemesi Tarafından Yapılması Gereken İşlemler
a. Dosyanın İlgili Mahkemeye Gönderilmesi
b. Bozma Kararı için Harç Alınmaması
2. Bozma Kararı Üzerine Dosya Kendisine Gelen Alt Derece Mahkemesi Tarafından Yapılması Gereken İşlemler
a. Dosyanın Yeni Bir Esasa Kaydedilmesi
b. Duruşma Günü Tayin Edilmesi

§5. Bozma Kararı Üzerine Alt Derece Mahkemesince Verilebilecek Kararlar
I. Uyma Kararı
A. Genel Olarak
B. Uyma Kararının Hukukî Niteliği
C. Alt Derece Mahkemesinin Tarafların Uyma Hakkındaki Talepleriyle Bağlı Olup Olmadığı Meselesi
D. Uyma Kararının Etkisi
1. Önceki Yargılamanın Yeniden Başlaması
2. Uyma Kararının Bağlayıcı Olması
E. Bozmaya Uyma Kararından Sonraki Yargılama
1. Bozmadan Önceki ve Bozmaya Uymadan Sonraki Yargılamanın Bütünlük Arz Etmesi Meselesi
2. Bozmaya Uyma Kararından Sonraki Yargılamada Aleyhe Karar Verme Yasağı Meselesi
3. Uyma Kararı Sonrası Verilen Yeni Kararın Temyiz Edilmesi
II. Direnme (Israr) Kararı
A. Genel Olarak
B. Direnme Kararının Hukukî Niteliği
C. Direnme Kararı Üzerine Verilen Yeni Kararın İçeriği
1. Bozulan (Önceki) Karara Atıf Yapmanın Yeterli Olup Olmadığı Meselesi
2. Direnme Üzerine Verilen Yeni Kararda Yeni Bir Gerekçeye Dayanılıp Dayanılamayacağı Meselesi
D. Direnme Kararının İcra Takibine Etkisi
E. Direnme Kararı Sonrası Verilen Yeni Kararın Temyiz Edilmesi
1. Genel Olarak
2. Temyize Başvurabilecek Taraflar
3. Temyiz İncelemesi
a. Genel Olarak
b. Kısmî Uyma ve Kısmî Direnme
(1) Genel Olarak
(2) Aynı Talebe İlişkin Birden Fazla Bozma Sebebinin Olması Durumunda Kısmî Uyma ve Kısmî Direnme
(3) Birden Ziyade Talebe İlişkin Birden Fazla Bozma Sebebi Olması Durumunda Kısmî Uyma ve Kısmî Direnme
F. Direnme Kararının Yerindeliğinin Değerlendirilmesi
1. Genel Olarak
2. Tarihî Gelişim Bakımından Değerlendirme
3. Temyizin Düzenlenişi Bakımından Değerlendirme
4. Usûl Ekonomisi Bakımından Değerlendirme
III. Eylemli Uyma Kararı

Üçüncü Bölüm
Alman, Avusturya ve İsviçre Hukuku Bakımından Bozma Kararının Bağlayıcılığı
§6. Alman Hukukunda Bozma Kararı, Bozma Kararının Bağlayıcılığının Dogmatik Temeli, Etkisi ve Temyiz Mahkemesinin Kendi Kararıyla Bağlı Olması
I. Genel Olarak Bozma Kararı
II. Bozma Kararının Bağlayıcılığının Dogmatik Temeli
A. Kesin Hüküm Görüşü
B. Yargılama İçi Bağlayıcılık Görüşü
1. Genel Olarak § 318 ZPO
2. Bozmadan Önceki ve Sonraki Yargılamanın Bütünlük Teşkil Ettiği Görüşü
3. Yargılama İçi Bağlayıcılığın Özel Görünümü
C. Bozma Kararının Hukukî Niteliğinden Hareket Eden Görüşler
D. Bağlayıcılığı Açıklayan Bağımsız Görüşler
1. Mahkemeler Arasındaki İlişkiden Hareketle Bağlayıcılığı Açıklayan Görüş
2. Usûl Ekonomisi İlkesinden Hareketle Bağlayıcılığı Açıklayan Görüş
3. Temyiz İncelemesinin Niteliğinden Hareketle Bağlayıcılığı Açıklayan Görüş
4. Temyizin Amacı ve İşlevinden Hareketle Bağlayıcılığı Açıklayan Görüş
III. Bozma Kararının Bağlayıcılığının Etkisi
A. Genel Olarak
B. Bağlayıcılığın Kapsamı
C. Bağlayıcılığın Sona Ermesi
IV. Temyiz Mahkemesinin Kendi Kararıyla Bağlı Olması (Selbstbindung)

§7. Avusturya Hukukunda Bozma Kararı ve Bozma Kararının Bağlayıcılığı, Etkisi ve Temyiz Mahkemesinin Kendi Kararıyla Bağlı Olması
I. Genel Olarak
II. Bozma Kararının Bağlayıcılığı ve Etkisi
A. Genel Olarak Bozma Kararının Bağlayıcılığı
B. Bağlayıcılığın Etkisi
III. Temyiz Mahkemesinin Kendi Kararıyla Bağlı Olması (Selbstbindung)

§8. İsviçre Hukukunda Bozma Kararı, Bozma Kararının Bağlayıcılığının Dogmatik Temeli, Etkisi ve Federal Mahkemenin Kendi Kararıyla Bağlı Olması
I. Genel Olarak Bozma Kararı
II. Bozma Kararının Bağlayıcılığının Dogmatik Temeli
III. Bozma Kararının Bağlayıcılığının Etkisi
IV. Federal Mahkemenin Kendi Kararıyla Bağlı Olması (Selbstbindung)

Dördüncü Bölüm
Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Dayanağı ve Etkisi
§9. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Dayanağı
I. Genel Olarak
II. Ara Kararın Bağlayıcılığı Görüşü ve Değerlendirilmesi
III. Kesin Hüküm Gibi Görüşü ve Değerlendirilmesi
IV. Usûlî Kazanılmış (Müktesep) Hak “İlkesi” ve Değerlendirilmesi
A. Kazanılmış Hak Kavramı
B. Medenî Usûl Hukukunda Kazanılmış Hak Kavramı
1. Usûlî Kazanılmış Hakkın Tanımı ve Dayanağı
2. Usûlî Kazanılmış Hakkın Dikkate Alınması
3. Usûlî Kazanılmış Hakkın Sonuçları
a. Bozma Kararı İstikametinde İşlem Yapılması
b. Yargıtay’ın Kendi (Bozma) Kararıyla Bağlı Olması
c. Bozma Kararı Dışında Kalan Hususların Kesinleşmesi
(1) Genel Olarak
(2) Bozma Dışında Kalmanın Hukukî Niteliği
(3) Bozmanın Dışında Kalan Hususların İcra Edilebilirliği
d. Aleyhe Bozma ve Karar Verme Yasağı
4. Usûlî Kazanılmış Hakkın İstisnaları
C. Usûlî Kazanılmış Hak Kavramının Değerlendirilmesi
1. Genel Olarak
2. Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması Bakımından Değerlendirme
3. “Hak” Kavramı Bakımından Değerlendirme
4. Mantık Kuralları Bakımından Değerlendirme
5. Yargıtay’ın Kendi (Bozma) Kararıyla Bağlı Olması ve Aleyhe Bozma (Karar Verme) Yasağı Bakımından Değerlendirme
a. Yargıtay’ın Kendi (Bozma) Kararıyla Bağlı Olması Bakımından Değerlendirme
b. Aleyhe Bozma (Karar Verme) Yasağı Bakımından Değerlendirme
6. Bağlayıcılığa İlişkin Öğretide İleri Sürülen Diğer Görüşler ve Bu Görüşlerin Değerlendirilmesi
V. Görüşümüz
A. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Temeli
B. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcı Olması ve Yargısal Bağımsızlık Meselesi
C. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Dikkate Alın(ma)ması

§10. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcı Olmasının Etkisi
I. Genel Olarak
II. Bozmaya Uyma Kararının Mevcut Davaya Etkisi
III. Bozmaya Uyma Kararının Diğer Davalara Etkisi

Beşinci Bölüm
Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Konusu ve Kapsamı
§11. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Konusu
I. Genel Olarak
II. Kural: Yargıtay’ın Hukukî Değerlendirme ve Tespitinin Bağlayıcı Olması
III. Her Bozma Kararının Bağlayıcı Olup Olmadığı Meselesi
A. Vakıalara Dair Değerlendirme İçeren Bozma Kararının Bağlayıcı Olup Olmadığı Meselesi
1. Genel Olarak
2. Yargıtay’ın Maddî Vakıaları İstisnai Olarak Değerlendirmesi
3. Yargıtay’ın Mantık ve Tecrübe Kurallarına Aykırılığı Değerlendirmesi
B. Hatalı Hukukî Görüşe Dayanan Bozma Kararının Bağlayıcı Olup Olmadığı Meselesi
1. Genel Olarak
2. Açıkça Hukuka Aykırı Karar
3. Anayasaya Aykırılık İddiası
C. Sakat Bozma Kararının Bağlayıcı Olup Olmadığı Meselesi
1. Genel Olarak
2. Yok Karar ve Etkisiz Karar
3. Gerekçesiz Karar
D. Kabule Göre Bozma Kararının Bağlayıcı Olup Olmadığı Meselesi

§12. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Kapsamı ve Bozmaya Uyma Kararı ile Bozmanın Dışında Kalan Hususların İcra Edilebilirliği
I. Genel Olarak
II. Bozma Sebebine Göre Bağlayıcılığın Kapsamı
A. Genel Olarak Maddî Hukuka ve Usûl Hukukuna Dayanan Bozma Sebepleri
B. Usûl Hukuku Kurallarına Aykırılık (Usûlden Bozma) Bakımından Değerlendirme
C. Maddî Hukuk Kurallarına Aykırılık (Esastan Bozma) Bakımından Değerlendirme
III. Bağlayıcılığın Kapsamının Tespitinde Bozma Kararının Gerekçesinin Rolü
A. Doğrudan Bozmaya Sebep Olan Gerekçe
B. Doğrudan Bozmaya Sebep Olmayan Gerekçe: Bozmanın Dışında Kalan Hususlar
1. Öğreti ve Uygulamanın Yaklaşımı
a. Bir Hususun Bozmanın Dışında Kaldığı Haller
b. Bozmanın Dışında Kalmanın Hukukî Niteliği
c. Dosya Kendisine Gönderilen Mahkemenin Bozmanın Dışında Kalan Hususlar Hakkında Karar Vermesi Meselesi
2. Değerlendirme: Bağlayıcılığın Kapsamının Sınırı
a. Kararın Bir Kısmının Onanması ya da Temyiz İtirazlarının Açıkça veya Örtülü Olarak Değerlendirilmesi
(1) Genel Olarak
(2) Bozmanın Dışında Kalan Kısmın Hüküm Fıkrasında Yer Alan Bağımsız/Bölünebilir Talep Olması Halinde
(3) Bozmanın Dışında Kalan Kısmın Usûlî Talebin Bir Unsuru Olması Halinde
b. Susma ya da Temyiz İtirazlarının Şimdilik İncelenmemesi veya Temyiz İtirazları Hakkındaki Değerlendirmenin Sonraya Bırakılması Halinde
C. Ara Sonuç
IV. Bozmaya Uyma Kararı ile Bozmanın Dışında Kalan Hususların İcra Edilebilirliği
A. Bozmaya Uyma Kararının İcra Edilebilirliği
B. Bozmanın Dışında Kalan Hususların İcra Edilebilirliği

Altıncı Bölüm
Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Sona Ermesi ve Yargıtay’ın Önceki Bozma Kararıyla Bağlı Olması
§13. Bozmaya Uyma Kararının Bağlayıcılığının Sona Ermesi
I. Genel Olarak
II. Bağlayıcılığı Sona Erdiren Haller
A. Fiilî Durumun Değişmesi
1. İddia ve Savunmanın Genişletilmesi ve Değiştirilmesi
a. Genel Olarak
b. Karşı Tarafın Açık Muvafakati
c. Islah
(1) Genel Olarak
(2) Bozmadan Sonra Islah Yapılıp Yapılamayacağı Sorunu
i. Uygulamanın Yaklaşımı
ii. Öğretinin Yaklaşımı
(3) 7251 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Sonrası Ortaya Çıkan Yeni Durum ve Değerlendirme
i. 7251 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Sonrası Ortaya Çıkan Yeni Durum
ii. Değerlendirme
2. Yeni Delil Gösterilmesi
B. Hukukî Durumun Değişmesi
C. Maddî Hata
III. Bazı Özel Durumlarda Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi
A. İçtihat Değişikliği Bakımından Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi
B. Dava Şartlarına Aykırılık Bakımından Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi
C. Davaya Son Veren Taraf Usûl İşlemleri Bakımından Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi
D. Yargılamanın İadesini Gerektiren Haller Bakımından Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi
E. Kamu Düzeni Bakımından Bağlayıcılığın Sona Erip Ermediği Meselesi

§14. Yargıtay’ın Önceki Bozma Kararıyla Bağlı Olması
I. 6460 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Öncesi Durum
II. 6460 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Sonrası Durum ve Değerlendirme
III. Görüşümüz
A. Yargıtay’ın Kendi Bozma Kararıyla Bağlı Olmasının Gerekliliği
B. Yargıtay’ın Kendi Bozma Kararıyla Bağlı Olmasının Dikkate Alın(ma)ması
C. Yargıtay’ın Kendi Bozma Kararıyla Bağlı Olmasının Kapsamı ve Bağlılığın Sona Ermesi

Kanun Değişikliği Önerisi
Sonuç
Kaynakça
Özgeçmiş