ISBN: 9786050523119
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Nagihan Mazlum |
| Baskı Tarihi | 2025/08 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 490 |
Medeni Usul Hukukunda İnşai Etki
Dr. Nagihan Mazlum
Yetkin Yayınları, 2025
Kitabın Tanıtımı ve Özeti
Dr. Nagihan Mazlum’un “Medeni Usul Hukukunda İnşai Etki” adlı eseri, Türk medeni usul hukukunda oldukça az incelenmiş ve uygulamada sıkça yanlış anlaşılan “inşai etki” kavramını kapsamlı ve sistematik bir şekilde ele almaktadır. Kitap, hem teorik hem de uygulamaya dönük yönleriyle, bu alanda çalışan akademisyenler ve uygulamacı hukukçular için önemli bir başvuru kaynağı olma niteliği taşımaktadır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, konunun soyut ve derinlikli yapısı nedeniyle Almanca literatürden ve karşılaştırmalı hukuk kaynaklarından da geniş ölçüde yararlanmıştır. Bu sayede, inşai etki kavramı yalnızca Türk hukuk sistemi içinde değil, aynı zamanda Alman, İsviçre ve Avusturya hukuklarıyla da karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, Türk yargı pratiğinde karşılaşılan uygulama sorunlarına yönelik çözüm önerileri sunulmuş, inşai hükümlerin kesinleşmesi ve icrası gibi pratik konular da detaylı biçimde ele alınmıştır.
Kapsam ve İçerik
Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır:
Kuramsal Temeller ve Kapsam:
İlk bölümde, inşai hak, inşai dava, inşai hüküm ve inşai etki kavramları ayrıntılı biçimde açıklanmakta; bu kavramların birbirleriyle ilişkisi ve medeni usul hukukundaki yeri ortaya konmaktadır. İnşai etkinin dayanakları, varlık nedeni, hukuki güvenlik ve kamu düzeniyle ilişkisi, ayrıca inşai etkinin diğer hüküm türleriyle (kesin hüküm, yan etki, yansıma etkisi vb.) karşılaştırılması yapılmaktadır. Ayrıca, inşai etkiyi ortaya çıkaran durumlar (inşai hüküm, inşai karar, ihtiyati tedbir, sulh gibi) ve inşai etkinin yargılamaya egemen olan ilkelerle (taraflarca getirilme, resen araştırma, hukuki dinlenilme hakkı) ilişkisi incelenmektedir.
Sınırlar:
İkinci bölümde, inşai etkinin sübjektif (taraflar ve üçüncü kişiler bakımından), objektif (hükmün kapsamı ve gerekçesi bakımından) ve zamansal (geçmişe veya geleceğe etkisi) sınırları detaylı olarak ele alınmaktadır. Bu bölümde, taraf kavramı, dava arkadaşlığı, müdahale ve davanın ihbarı gibi usul hukuku kurumları da inşai etki bağlamında değerlendirilmiştir.
Sonuçlar:
Üçüncü bölümde, inşai etkinin bağlayıcılığı ve değiştirilebilirliği, inşai hükümlere karşı başvurulabilecek olağanüstü kanun yolları (örneğin yargılamanın iadesi), üçüncü kişilere tanınan hukuki çareler ve hatalı inşai hükümlerin etkileri gibi konular işlenmektedir. Ayrıca, milletlerarası özel hukukta inşai etkinin görünümü de kısaca ele alınmaktadır.
Kimler İçin Uygun?
Bu eser, medeni usul hukuku alanında çalışan akademisyenler, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, hâkimler, avukatlar ve uygulamada inşai hüküm ve etkileriyle karşılaşan tüm hukukçular için vazgeçilmez bir kaynaktır. Hem teorik altyapı hem de uygulama sorunlarına getirdiği çözüm önerileriyle, literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Neden Bu Kitabı Okumalısınız?
Dr. Nagihan Mazlum’un titiz ve kapsamlı çalışması, “inşai etki” kavramını hem teorik hem de pratik boyutlarıyla anlamak isteyen herkes için güvenilir bir rehber niteliğindedir.
TAKDİM
ÖNSÖZ
KISALTMALAR
GİRİŞ
A. Konuya İlişkin Temel Kavramlar
B. Konunun Önemi, Sınırları ve İnceleme Planı
BİRİNCİ BÖLÜM: İNŞAİ ETKİNİN KURAMSAL TEMELLERİ VE KAPSAMI
§1. İnşai Dava ve İnşai Dava Hakkı
A. İnşai Dava Hakkı Kavramı
I. İnşai Hak Kavramı
II. Genel Olarak Dava Hakkı
III. İnşai Dava Hakkı ve Kullanımı
B. İnşai Dava ve Hukuki Niteliği
§2. İnşai Etkinin Kavramsal Çerçevesi
A. İnşai Etki Kavramı
I. Genel Olarak Hükmün Etkisi Kavramı
1. Maddi Hukuk ve Usul Hukuku Arasındaki Bağlantı
2. Hükmün Etkisinin Tanımı ve Türleri
II. İnşai Etkinin Tanımı
B. İnşai Etkinin Dayanakları ve Varlık Nedeni
I. İnşai Etkinin Dayanakları
II. İnşai Etkinin Varlık Nedeni
1. Kamu Düzeninin Sağlanması
2. Hukuki Güvenlik İlkesinin Gerçekleştirilmesi
3. Zayıf Tarafın Korunması
C. Medeni Usul Hukukunun Amacı ve İşlevi Bakımından İnşai Etki
D. İnşai Etkinin Özellikleri
I. Hukuki Durumda Değişiklik Meydana Getirmesi
1. Genel Olarak
2. Kurucu İnşai Etki
3. Değiştirici İnşai Etki
4. Bozucu İnşai Etki
II. Kendiliğinden Ortaya Çıkması
E. İnşai Etkinin Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması
I. Maddi Anlamda Kesin Hüküm Etkisi
1. Kesin Hükmün Menfi Etkisi
2. Kesin Hükmün Müspet Etkisi
3. Maddi Anlamda Kesin Hükmün Sirayeti ile İnşai Etkinin Sübjektif Sınırlarının Karşılaştırılması
4. İnşai Hükmün Maddi Anlamda Kesin Hüküm Gücüne Sahip Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
II. Hükmün Yan Etkisi (Unsur Etkisi - Vakıa Etkisi)
III. İnşai Etki Benzeri
IV. Yansıma Etkisi
V. Müdahale Etkisi
§3. İnşai Etkiyi Ortaya Çıkaran Durumlar
A. İnşai Hüküm Sonucu
B. İnşai Karar Sonucu
C. İhtiyati Tedbir Kararı Sonucu
D. Davanın Kabulü ve Sulh Sonucu
§4. İnşai Etkinin Yargılamaya Egemen Olan İlkelerle İlişkisi
A. Taraflarca Getirilme İlkesi
B. Resen Araştırma İlkesi
C. Hukuki Dinlenilme Hakkı
I. Hukuki Dinlenilme Hakkına Sahip Olanlar
II. Hukuki Dinlenilme Hakkının Sınırlandırılması
III. Hukuki Dinlenilme Hakkının İhlali
İKİNCİ BÖLÜM: İNŞAİ ETKİNİN SINIRLARI
§5. İnşai Etkinin Sübjektif Sınırları
A. İnşai Etkinin Sübjektif Sınırlarına İlişkin Teoriler
I. Genel Olarak
II. İnşai Etkinin Sadece Taraflara Etkili Olduğuna İlişkin Teoriler
III. İnşai Hakkın Etkisi ve İnşai Hükmün Kabulünün Zorunlu Olduğuna İlişkin Teoriler
IV. İnşai Etkinin Herkese Karşı Etkili Olduğuna İlişkin Teoriler
1. Nispi Hakların Kullanımı Teorisi
2. Mutlak Hakların Kullanımı Teorisi
V. Görüşümüz
B. İnşai Etkinin Taraflar Bakımından Özellikleri
I. Taraf Kavramı
II. Taraf Kavramına İlişkin Teoriler
1. Maddi Taraf Teorisi
2. Şekli Taraf Teorisi
3. Fonksiyonel (İşlevsel) Taraf Teorisi
III. İnşai Davada Davayı Takip Yetkisi
IV. İnşai Davada Taraf Sıfatı
V. Dava Arkadaşlarının Durumu
1. İhtiyari Dava Arkadaşlığı
2. Mecburi Dava Arkadaşlığı
C. İnşai Etkinin Üçüncü Kişiler Bakımından Özellikleri
I. Herkes ve Üçüncü Kişi Kavramı
II. Üçüncü Kişiler Bakımından
1. Asli Müdahale
2. Fer’i Müdahale
a. Genel Olarak
b. Dava Arkadaşı Fer’i Müdahil
c. Fer’i Müdahilin Çok Sayıda Olması
3. Davanın İhbarı
a. Genel Olarak
b. İhbar Yükümlülüğü
D. Çekişmesiz Yargıda Sübjektif Sınırların İncelenmesi
§6. İnşai Etkinin Objektif Sınırları
A. Genel Olarak
B. İnşai Hükmün Hüküm Sonucu
I. Genel Olarak
II. Hüküm Sonucunun Kapsamının Değerlendirilmesi
1. Vakıalar
2. Ön Sorunlar - Öncelikli Hukuki İlişkinin Tespiti
3. İtiraz ve Def’iler
III. İnşai Hükmün Gerekçesi
C. Gizli İnşai Hüküm
D. Çekişmesiz Yargıda Objektif Sınırların İncelenmesi
§7. İnşai Etkinin Zaman Bakımından Sınırları
A. İnşai Etkinin Başlangıç Anı
I. Genel Olarak
II. İnşai Etkinin İleri Sürülen Vakıalara Dayanması
III. Hükmün Şekli Anlamda Kesinleşmesinden Önce İnşai Hakkın Son Bulması
IV. Hükmün Şekli Anlamda Kesinleşmesi
B. İnşai Etkinin Geleceğe Etkisi (Ex Nunc)
C. İnşai Etkinin Geçmişe Etkisi (Ex Tunc)
I. Genel Olarak
II. Geçmişe Etkiyle Oluşan Bazı Sorunların Değerlendirilmesi
D. Çekişmesiz Yargıda Zamansal Sınırların İncelenmesi
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: İNŞAİ ETKİNİN SONUÇLARI
§8. İnşai Etkinin Bağlayıcılığının ve Değiştirilebilirliğinin İncelenmesi
A. İnşai Etkinin Bağlayıcı Özelliği
I. Genel Olarak
II. İnşai Etkinin Bağlayıcılığına İlişkin Teoriler
III. Teorilerin Değerlendirilmesi
IV. İnşai Etkinin Süjeler Bakımından Bağlayıcılığı
1. Hukuk Mantığına Göre Bağlayıcılık
2. Amaca Yönelik Bağlayıcılık
3. Görüşlerin Değerlendirilmesi
V. İnşai Etkinin Mahkemeler Bakımından Bağlayıcılığı
VI. Çekişmesiz Yargıda İnşai Etkinin Bağlayıcılığı
B. İnşai Etkinin Değiştirilebilirliğinin İncelenmesi
I. Genel Olarak
II. Çekişmeli Yargıda
III. Çekişmesiz Yargıda
§9. İnşai Hükme Karşı Olağanüstü Kanun Yolu
A. Yargılamanın İadesi
I. Genel Olarak
II. İnşai Hükümlerde Yargılamanın İadesi
1. İnşai Etki Bakımından Değerlendirme
2. Yargılamanın İadesi Usulü
B. Üçüncü Kişilere Tanınan Hukuki Çareler
I. Genel Olarak
II. Üçüncü Kişiler Bakımından Kanun Yolu
III. Üçüncü Kişi İtiraz Davası (Tierce Opposition)
1. Genel Olarak
2. Üçüncü Kişinin İtirazı Davası Usulü
§10. Hatalı İnşai Hükümde İnşai Etki
A. Genel Olarak
B. Hatalı İnşai Hüküm
C. Etkisiz Hüküm ve İnşai Etki
I. Genel Olarak
II. Etkisiz Hüküm Teorileri ve Değerlendirilmesi
1. Maddi Hukuktan Kaynaklanan Eksiklik
2. Usul Hukukundan Kaynaklanan Eksiklik
3. Temel Koşullarda Hata
§11. İnşai Etkinin Tanınması ve Vasıflandırma
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2025 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
