ISBN: 9786050523003
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Hasan Tahsin Fendoğlu |
| Baskı Tarihi | 2025/08 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 401 |
Modernite Bağlamında Osmanlı (Türk)-Amerika İlişkileri (1786-1929) – Kitap Özeti
Hasan Tahsin Fendoğlu’nun “Modernite Bağlamında Osmanlı (Türk)-Amerika İlişkileri (1786-1929)” adlı eseri, Osmanlı İmparatorluğu ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkileri, modernleşme ve hukuk perspektifinden ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Kitap, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte iki ülke arasındaki diplomatik, hukuki, ticari ve kültürel etkileşimi, dönemin modernleşme dinamikleriyle birlikte inceler.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri Yazar, önsözde bu çalışmanın benzerlerinden ayrılan yönlerini vurgular: Eser, yalnızca siyasi ve diplomatik ilişkilerle sınırlı kalmayıp, Osmanlı ve ABD’nin anayasal-hukuki yapılarının karşılaştırmalı analizine de yer verir. Ayrıca, Osmanlı arşiv belgeleri ve orijinal anlaşma metinleriyle zenginleştirilmiş, ekler ve belgeler bölümüyle araştırmacılara önemli bir kaynak sunulmuştur. Kitapta, Osmanlı-ABD ilişkilerinin 1786-1929 arasındaki dönemi, özellikle XIX. yüzyıl modernleşme hareketleriyle bağlantılı olarak ele alınır; II. Dünya Savaşı sonrası ilişkiler ise kapsam dışıdır.
Modernleşme ve Osmanlı-ABD İlişkileri Kitabın ilk bölümlerinde, modernite kavramı, Osmanlı ve Cumhuriyet modernleşmesi ayrıntılı biçimde tartışılır. Osmanlı’nın Batı karşısında yaşadığı askeri, idari ve toplumsal dönüşümler, modernleşme çabalarının temelini oluşturur. Bu çerçevede, III. Selim ve II. Mahmut dönemlerindeki reformlar, Tanzimat ve Islahat Fermanları, anayasal gelişmeler ve bürokrasinin rolü detaylı biçimde incelenir. Modernleşmenin Osmanlı’daki yansımaları, Batı ile ilişkilerdeki değişim ve Osmanlı’nın Batı’ya eklemlenme çabaları, ABD ile kurulan ilişkilerin arka planını oluşturur.
Osmanlı-ABD İlişkilerinin Gelişimi Kitap, Osmanlı ile ABD arasındaki ilk temasların, Osmanlı’ya bağlı Kuzey Afrika eyaletleri (Fas, Cezayir, Tunus, Trablusgarp) üzerinden gerçekleştiğini gösterir. 1786’dan itibaren yapılan dostluk ve barış anlaşmalarının orijinal metinleri, ilk kez bu kitapta topluca sunulmuştur. 1830, 1862 ve 1874 tarihli doğrudan Osmanlı-ABD anlaşmalarının Osmanlıca ve İngilizce metinleri de ekler arasında yer alır. Bu anlaşmalar, ticaret, suçluların iadesi ve tabiiyet gibi konuları kapsar.
Amerikan Misyonerleri ve Yumuşak Güç Eserin önemli bir bölümü, ABD’nin Osmanlı topraklarındaki misyonerlik faaliyetlerine ayrılmıştır. Amerikan Protestan misyonerlerinin eğitim, sağlık ve sosyal alanlarda kurduğu kurumlar (Robert Kolej, Beyrut Amerikan Üniversitesi, Anadolu’daki kolejler vb.), Osmanlı toplumu üzerindeki etkileriyle birlikte ele alınır. Misyonerlerin, özellikle Ermeni ve Bulgar toplulukları üzerindeki faaliyetleri, Osmanlı’nın iç dinamikleri ve azınlık politikaları açısından değerlendirilir.
Kaynaklar ve Belgeler Kitap, Başbakanlık Osmanlı Arşivi başta olmak üzere, Türk ve Amerikan kaynaklarına dayalı titiz bir araştırmaya dayanır. Ekler ve belgeler bölümünde, Osmanlı-ABD ilişkilerine dair orijinal fermanlar, anlaşmalar ve döneme ait önemli belgeler yer alır. Bu yönüyle eser, hem akademik araştırmacılar hem de konuya ilgi duyan genel okuyucu için güvenilir bir başvuru kaynağıdır.
Sonuç “Modernite Bağlamında Osmanlı (Türk)-Amerika İlişkileri (1786-1929)”, Osmanlı modernleşmesi ile ABD ilişkilerinin tarihsel gelişimini, arşiv belgeleri ve özgün analizlerle birleştirerek sunan, alanında öncü bir eserdir. Osmanlı’nın Batı ile ilişkilerinde ABD’nin yükselen rolünü, modernleşme sürecinin hukuki ve toplumsal boyutlarıyla birlikte anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir kaynaktır.
İÇİNDEKİLER
Önsöz
İçindekiler
Kısaltmalar
Birinci Bölüm: Otokratik Modernleşme Dönemi (1808-1876)
I. Giriş: Modernite, Osmanlı Modernitesi ve Cumhuriyet Modernitesi
A. Modernite Kavramı
B. Osmanlı Modernitesi
C. Cumhuriyet Modernitesi
II. XVII. ve XVIII. Yüzyılda Devlet Yönetiminde Oluşan Değişimler
A. Siyasi, İdari ve Sosyal Yapıdaki Bozukluklar ve Nedenleri
1. Bozulma Sürecinde Devletin Genel Görünümü
2. Bu Bozuklukta Yönetimin Özellikle Hükümdarların Rolü
3. Bu Bozuklukta İlmiye Sınıfının Rolü
B. Padişahlar Tarafından Yapılan Reformlar
1. III. Selim’in Reformları
2. Sultan II. Mahmut’un Reformları ve Sened-i İttifak
a. Sultan II. Mahmut’un Reformları
b. Modernite Bağlamında Sened-i İttifak
C. Reformcu Bürokrasinin Modernleşmedeki Rolü
D. Modernleşme Bağlamında Osmanlı Hariciyesi
E. Modernleşme Bağlamında Tanzimat Fermanı
1. Tanzimat’ın Doğuşu Esnasında Avrupa Modernleşmesi
2. Tanzimat Fermanı Sonrası Hukuk Düalizmi
3. Tanzimat Fermanı’nın Laikliği
4. Tanzimat Fermanının Yansımaları
a. Ekonomi
b. Medeniyet
c. Temel Hak ve Özgürlükler
d. Azınlıklar
e. Bürokrasi
f. Otoriterizm
g. Semi-Modernite
h. Yasama
F. Modernite Bağlamında Islahat Fermanı
İkinci Bölüm: Monarşik Modernleşme Dönemi (1876-1908)
I. Genel Olarak
II. Batıda Anayasacılık Hareketleri ve Osmanlı Anayasacılığı
Özet: Anayasacılık
III. 1876 Anayasasını Doğuran İç Nedenler
A. Tanzimat Döneminde Muhalefet Hareketleri
Özet: Prens Sabahattin ve İttihat/Terakki
B. Bu Dönemde Azınlıklar ve Modernite
- Pozitivistler
- Azınlıklar
- Devşirme Düzeni
- Kanuni Esasi Hazırlama Komisyonu
IV. 1876 Anayasasının Hazırlanması ve Parlamentonun Açılması
A. 1876 Anayasasının Hazırlanması
- Kanuni Esasi ve İki Siyasal Odak
B. Parlamentonun Açılması
- Kanuni Esasi ve Parlamento (Hey’et-i Umumi)
V. 1876 Anayasasına ve Kuvvetlere Genel Bakış
A. 1876 Anayasasına Genel Bakış
B. Anayasal Vatandaşlık
C. Üniter Devlet
D. 1876 Anayasasında Kuvvetlere Genel Bakış
1. Yasama Kuvveti
2. Yürütme Kuvveti
a. Padişah
b. İkinci Abdülhamit
3. Yargı Kuvveti
VI. 1876 Anayasasının 1909 Değişikliği ve Parlamenterizmin Kabulü
VII. Değerlendirme
Üçüncü Bölüm: Osmanlı (Türk) Devleti ile ABD Arasındaki İlişkiler
I. Kapitülasyonlar ve 1838 Tarihli Baltalimanı Anlaşması
II. ABD Siyasal ve Yönetim Tarihi
A. Amerika’nın Keşfi Sorunu
1. Dünyanın Yuvarlaklığı
2. İslam-Türk Bilim Adamları ve Amerika’nın Keşfi
3. Osmanlı Devleti ve Amerika’nın Keşfi
B. ABD’nin Kuruluşu
C. ABD’nin Sınırlarını Genişletmesi
D. ABD’nin Yönetim Tarzı
III. Osmanlı-ABD İlişkileri
A. Genel Olarak
B. Garb Ocaklarında İlk Karşılaşma
1. Fas ile ABD Arasındaki Dostluk ve Barış Anlaşması (1786)
2. Osmanlı Eyaleti Cezayir ile ABD Arasındaki Dostluk ve Barış Anlaşması (1795)
3. Trablus ile ABD Arasındaki Dostluk ve Barış Anlaşması (1796)
4. Tunus ile ABD Arasındaki Dostluk ve Barış Anlaşması (1797-1799)
C. Osmanlı-ABD İlişkisinin Başlaması
D. Osmanlı ile ABD Arasında Yapılan Anlaşmalar
1. Seyr-i Sefain ve Ticaret Anlaşması (1830)
2. Seyr-i Sefain ve Ticaret Anlaşması (1862)
3. Suçluların İadesine Dair Anlaşma (1874)
4. Tabiiyet Anlaşması (1874)
E. Osmanlı ile ABD Arasındaki Hukuki-Ticari İlişkiler
F. Diplomatik Temsilciliklerin Açılması
G. Silah Ticareti
Dördüncü Bölüm: Osmanlı ile Amerikalı Misyonerler Arasındaki İlişkiler (Amerika’nın Yumuşak Gücü ve Osmanlı)
I. Giriş
A. Misyonerliğin Kısa Tarihi
B. Hristiyanlığın Mezhepleri
1. Katolik Mezhebi
2. Ortodoks (Doğu Roma) Kilisesi
3. Protestanlık
II. Amerikan Protestan Misyoner Örgütü (ABCFM veya Board) ve Osmanlı İmparatorluğunun Buna Karşı Aldığı Önlemler
A. Amerikan Protestan Misyoner Örgütü (ABCFM veya Board)
B. Osmanlı Devleti’nin Misyonerlere Karşı Aldığı Önlemler
III. Amerikan Misyonerlerinin Osmanlı Ülkesindeki İşlevi
A. Osmanlı Eğitim Sistemi
B. Genel Olarak
C. Suriye Protestan Koleji (Beyrut Amerikan Üniversitesi) ve Protestanların Ortadoğu’daki Etkinlikleri
D. Robert Koleji
E. İstanbul Amerikan Kız Koleji
F. Harput Fırat Koleji
G. Van Amerikan Koleji
H. Merzifon Anadolu Koleji
İ. İzmir Uluslararası Koleji
K. Antep Amerikan Koleji (Merkezi Türkiye Koleji)
L. Anadolu’daki Diğer Protestan-Amerikan Okulları
IV. Ermeniler ve Amerikan Misyonerleri (Türk-ABD İlişkileri Bağlamında Ermeni Sorunu)
A. Genel Olarak
B. Ermeniler’in Amerika ve Rusya’ya Göç Etmeleri
C. Amerika’da Osmanlı Devleti Aleyhine Yapılan Aktiviteler
V. Amerikan Misyonerleri ve Bulgar Devletinin Kurulması
VIII. ABD ile Diplomatik İlişkilerin Kesilmesi ve Cumhuriyetle Birlikte Yeniden Başlaması
Ekler ve Belgeler
Sonuç
Conclusion
Bibliyografya
İndeks
Copyright 1985 - 2026 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
