Roma Hukukunda QUASI CONTRACTUS (Sözleşme Benzeri) Kavramı ve NEGOTIORUM GESTIO (VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME)

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ümit Vefa Özbay

ISBN: 9786050524062

467,50 TL 550,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Ümit Vefa Özbay
Baskı Tarihi 2025/11
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 280

ROMA HUKUKUNDA QUASI CONTRACTUS (SÖZLEŞME BENZERİ) KAVRAMI ve NEGOTIORUM GESTIO (VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME) – KİTAP ÖZETİ

Dr. Ümit Vefa Özbay’ın kaleme aldığı bu eser, Roma borçlar hukukunun en özgün ve günümüze etkisi süren kurumlarından biri olan “quasi contractus” (sözleşme benzeri borç ilişkileri) ve bu başlık altında en çok tartışılan “negotiorum gestio” (vekaletsiz iş görme) kavramını tarihsel ve karşılaştırmalı bir perspektifle ele almaktadır. Kitap, hem akademik hem de uygulamaya dönük bir bakış açısıyla, Roma’dan modern medeni hukuk sistemlerine uzanan bir süreklilik içinde bu kurumların gelişimini ve günümüzdeki yansımalarını incelemektedir.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazar, önsözde çalışmasının muadillerinden ayrılan yönlerini vurgulamaktadır: Negotiorum gestio’nun Roma’nın klasik döneminden başlayarak Iustinianus sistematiği ve modern hukuk düzenlerine kadar geçirdiği kavramsal evrimi detaylı biçimde analiz etmekte; bu kurumun irade, yarar ve toplumsal dayanışma ilkeleri arasındaki dengeyi nasıl yansıttığını göstermektedir. Ayrıca, “quasi contractus” kavramının dogmatik dönüşümünü ve günümüz hukukundaki yerini karşılaştırmalı olarak ele alması, eseri benzerlerinden ayıran önemli bir özelliktir.

İçerik ve Bölümler: Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır:

  1. Roma Hukukunda Borçların Kaynaklarının Gelişimi ve Quasi Contractus:
  2. Roma’da borçların kaynaklarının (sözleşme, haksız fiil, sözleşme benzeri ve haksız fiil benzeri) tarihsel gelişimi ve tartışmalı yönleri ele alınır.
  3. “Quasi contractus” kavramının ortaya çıkışı, anlamı ve Roma hukukundaki yeri detaylandırılır.
  4. Vekaletsiz iş görme (negotiorum gestio), vesayet (tutela), tesadüfi müşterek mülkiyet, muayyen mal vasiyeti ve sebepsiz zenginleşme gibi sözleşme benzeri borç doğuran olgular incelenir.
  5. Quasi contractus’un günümüz Kıta Avrupası ve Anglo-Sakson hukukundaki yeri özetlenir.

  6. Roma Hukukunda Negotiorum Gestio (Vekaletsiz İş Görme):

  7. Negotiorum gestio’nun kavramsal çerçevesi, tarihçesi ve vekalet (mandatum) ile ilişkisi açıklanır.
  8. Kurumun Roma hukukunun farklı dönemlerindeki gelişimi, unsurları, tarafların hak ve borçları ile ilgili davalar ayrıntılı biçimde ele alınır.
  9. Negotiorum gestio’nun toplumsal dayanışma ve bireysel irade arasındaki hassas dengeyi nasıl sağladığı vurgulanır.

  10. Roma Sonrası Hukuk Düzenlerinde Negotiorum Gestio:

  11. Ortaçağ’dan günümüze, glossatorlar ve commentatörler döneminden başlayarak, Fransız, Alman, İtalyan, İsviçre ve Türk hukukunda kurumun geçirdiği dönüşüm karşılaştırmalı olarak incelenir.
  12. Common law sistemlerinde (ör. İngiliz hukuku) negotiorum gestio’nun kabul edilip edilmediği ve benzer kurumlar tartışılır.

Kimler İçin Uygun? Bu kitap, Roma hukuku, borçlar hukuku ve medeni hukuk alanında çalışan akademisyenler, lisansüstü öğrenciler, hukuk uygulayıcıları ve Roma hukukunun modern hukuka etkilerini anlamak isteyen tüm okurlar için temel bir başvuru kaynağıdır.

Neden Okumalısınız? Dr. Özbay’ın titiz kaynak taraması ve sistematik yaklaşımı sayesinde, hem Roma hukukunun temel kavramlarını hem de bu kavramların günümüz hukuk sistemlerindeki yansımalarını bütüncül bir bakış açısıyla öğrenebilirsiniz. Eser, hem tarihsel hem de karşılaştırmalı hukuk açısından zengin bir içeriğe sahiptir ve sözleşme benzeri borç ilişkilerinin kökenini anlamak isteyenler için vazgeçilmezdir.

İÇİNDEKİLER

Önsöz
Kısaltmalar
Giriş

Birinci Bölüm
Roma Hukukunda Borçların Kaynaklarının Gelişimi ve Bir Borç Kaynağı Olarak Geçmişten Günümüze Quasi Contractus
I. Roma Hukukunda Borçların Kaynaklarının Tartışmalı Gelişimi
II. Iustinianus’un Institutiones’i Bakımından Borç Kaynakları
A. Contractus
B. Delictum (Maleficium)
C. Obligationes Quasi Ex Contractu
E. Obligationes Quasi Ex Delicto
III. Quasi Contractus
A. Quasi Ex Contractu İfadesinin Ortaya Çıkışı ve Değişimi
B. Quasi Kavramının Değerlendirilmesi
IV. Quasi Contractus Olarak Kabul Edilen Kavramlar
A. Genel Olarak
B. Vekâletsiz İş Görme (Negotiorum Gestio)
C. Vesayet (Tutela)
1. Kavram ve İçerik
2. Vasinin Sorumluluğu
3. Vesayete İlişkin Davalar
a. Actio Tutelae
b. Actio Tutelae Contraria
c. Actio Rationibus Distrahendis
d. Accusatio Suspecti Tutoris
e. Actio Tutelae Utilis
4. Vesayetin Sözleşme Benzeri Olarak Değerlendirilmesi
D. Tesadüfi Müşterek Mülkiyet (Communio Incidens)
1. Kavram ve İçerik
2. Tarafların Sorumlulukları
3. Tesadüfi Müşterek Mülkiyet ile İlgili Davalar
a. Actio Communi Dividundo
b. Actio Familiae Erciscundae
4. Tesadüfi Müşterek Mülkiyetin Sözleşme Benzeri Olarak Değerlendirilmesi
E. Muayyen Mal Vasiyeti (Legatum)
1. Kavram ve İçerik
2. Tarafların Sorumlulukları
3. Davalar
4. Muayyen Mal Vasiyetinin Sözleşme Benzeri Olarak Değerlendirilmesi
F. Sebepsiz Zenginleşme (Condictio)
1. Kavram ve İçerik
2. Tarafların Sorumlulukları
3. Sebepsiz Zenginleşme ile İlgili Davalar
a. Genel Olarak Condictio Kavramı
b. Condictio Indebiti
c. Condictio Causa Data Causa Non Secuta
d. Condictio Ob Turpem Vel Iniustam Causam
e. Condictio Furtiva
f. Condictio Sine Causa
4. Sebepsiz Zenginleşmenin Sözleşme Benzeri Olarak Değerlendirilmesi
G. Yargı Önünde Sorgulama (Interrogatio in Iure)
V. Quasi Contractus Kavramının Günümüz Hukukundaki Yeri
A. Roma Hukukundan Sonra Quasi Contractus
B. Kıta Avrupasında Quasi Contractus Kavramının Güncel Durumu
C. Anglo Sakson Hukukunda Quasi Contractus Kavramının Güncel Durumu

İkinci Bölüm
Roma Hukukunda Negotiorum Gestio (Vekâletsiz İş Görme)
I. Kavram ve Tarihçe
A. Negotiorum Gestio Kavramı ve Mandatum (Vekalet) ile İlişkisi
B. Negotiorum Gestio Kavramının Etimolojisi
C. Negotiorum Gestio Kavramının bir Quasi Contractus Olarak Değerlendirilmesi
D. Roma Hukukunun Tarihsel Dönemleri Bakımından Negotiorum Gestio
1. Genel Olarak
2. Klasik Öncesi Dönemde Negotiorum Gestio
3. Klasik Dönemde Negotiorum Gestio
4. Iustinianus Döneminde Negotiorum Gestio
II. Negotiorum Gestio’nun Öğeleri
A. İş Görme (Negotium Gerere)
B. İşin Başkasına Ait Olması (Negotium Alienum)
C. Başkasına Ait İş Görme Niyeti (Animus Negotia Aliena Gerendi)
D. Özgür İrade (Sponte)
E. İşin İş Sahibinin Yararına Uygun Görülmesi (Utiliter Gerere ve Utiliter Coeptum Kavramları)
F. İzin (Ratihabitio)
III. Tarafların Hak ve Borçları
IV. Vekâletsiz İş Görme ile İlgili Davalar
A. Actio Negotiorum Gestorum Directa
B. Actio Negotiorum Gestorum Contraria

Üçüncü Bölüm
Roma Sonrası Hukuk Düzenlerinde Negotiorum Gestio
I. Ius Commune Döneminde Negotiorum Gestio
A. Glossatorlar ve Commentatorların Negotiorum Gestio’ya Yaklaşımı
B. Negotiorum Gestio’nun Hümanist ve Tabii Hukuk Doktrini İçindeki Evrimi
II. Modern Kodifikasyonlarda Negotiorum Gestio
A. Fransız Hukuku Bakımından Negotiorum Gestio
B. İtalyan Hukuku Bakımından Negotiorum Gestio
C. Alman Hukuku Bakımından Negotiorum Gestio
D. İsviçre Hukuku Bakımından Negotiorum Gestio
E. Türk Hukuku Bakımından Negotiorum Gestio
F. Modern Kodifikasyonlarda Negotiorum Gestio’nun Değerlendirilmesi
III. Negotiorum Gestio’nun Reddi (Common Law)
A. Common Law Bakımından Negotiorum Gestio’nun Durumu
B. Common Law Bakımından Negotiorum Gestio’nun Değerlendirilmesi

Sonuç
Kaynakça

İlgili Yayınlar