Sermaye Şirketlerinde Sınırlı Sorumluluk İlkesi ve Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Yunus Emre GÖGER

ISBN: 9786050505900

340,00 TL 400,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Yunus Emre GÖGER
Baskı Tarihi 2020/05
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

SERMAYE ŞİRKETLERİNDE SINIRLI SORUMLULUK İLKESİ VE TÜZEL KİŞİLİK PERDESİNİN ARALANMASI
Yunus Emre Göger


Kitabın Tanıtımı ve Özeti

Yunus Emre Göger’in kaleme aldığı bu eser, sermaye şirketlerinin en temel iki özelliği olan “sınırlı sorumluluk” ve “tüzel kişilik” kavramlarını, bu kavramların kötüye kullanılmasının önlenmesi bakımından Türk ve karşılaştırmalı hukuk perspektifinden derinlemesine ele almaktadır. Kitap, özellikle şirket ortaklarının ve yöneticilerinin, şirketin tüzel kişiliği arkasına saklanarak üçüncü kişilere zarar vermesinin önüne geçilmesi için geliştirilen “tüzel kişilik perdesinin aralanması” teorisini kapsamlı biçimde incelemektedir.

Ayırt Edici Özellikler

Yazar, önsözde belirttiği üzere, bu alanda Türk hukukunda az sayıda bulunan çalışmalardan farklı olarak, hem teorik hem de uygulamaya yönelik bir yaklaşım benimsemiş; İngiltere, Amerika ve Kıta Avrupası hukuk sistemlerindeki gelişmeleri, yüksek yargı kararlarını ve Türk hukukundaki güncel tartışmaları bir araya getirmiştir. Kitap, uygulayıcıların karşılaştığı çelişkileri gidermeyi ve tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin kapsamını netleştirmeyi amaçlamaktadır.

Kitabın İçeriği ve Bölümleri

Eser üç ana bölümden oluşmaktadır:

  1. Tüzel Kişilik ve Şirketler Hukukunda Tüzel Kişiliğe Hâkim Olan İlkeler:
    Bu bölümde tüzel kişiliğin tanımı, unsurları, tarihi gelişimi ve teorileri detaylı şekilde açıklanmakta; özellikle sermaye şirketlerinde “sınırlı sorumluluk” ilkesinin anlamı, gelişimi ve ticari hayata etkileri üzerinde durulmaktadır. Ayrıca ayrılık, malvarlığının korunması, kamuyu aydınlatma ve şeffaflık gibi şirketler hukukunun temel ilkeleri de ele alınmaktadır.

  2. Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi:
    İkinci bölümde, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin ortaya çıkışı, hukuki dayanakları, Türk hukukundaki yeri ve uygulama biçimleri (düz, ters, çapraz, yatay, katmerli aralanma gibi) incelenmektedir. Ayrıca, öz kaynak yetersizliği, malvarlıklarının karışması, yabancı yönetim gibi perdenin aralanmasına yol açan başlıca sebepler ve bu konuda açılan davaların hukuki çerçevesi detaylandırılmaktadır. Mukayeseli hukukta (ABD, İngiltere, Almanya, İsviçre, Fransa) teorinin uygulama örneklerine de yer verilmektedir.

  3. 6102 Sayılı Kanun’daki Düzenlemelerin Teori Bakımından Değerlendirilmesi:
    Son bölümde, Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan “tek ortaklı şirketler” ve “şirketler topluluğu” düzenlemeleri, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi açısından analiz edilmektedir. Tek ortaklı şirketlerin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu şirketlerde perdenin aralanması ihtiyacının artacağı vurgulanmakta; şirketler topluluğunda ise hâkim şirketin bağlı şirket üzerindeki etkisinin kötüye kullanılması halinde alacaklıların korunmasına yönelik hukuki boşluklar ve çözüm önerileri tartışılmaktadır.

Kimler İçin Uygun?

Bu kitap, şirketler hukuku alanında çalışan avukatlar, hakimler, akademisyenler ve şirket yöneticileri başta olmak üzere, sermaye şirketlerinin işleyişi ve sorumluluk rejimiyle ilgilenen tüm hukukçular için yol gösterici bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, şirketler hukukunda güncel sorunlara çözüm arayan uygulayıcılar için de pratik bilgiler sunmaktadır.

Sonuç

“Sermaye Şirketlerinde Sınırlı Sorumluluk İlkesi ve Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması”, hem teorik altyapısı hem de uygulamaya dönük analizleriyle, şirketler hukukunun en tartışmalı ve güncel konularından birine ışık tutmaktadır. Türk ve yabancı hukuk sistemlerinin karşılaştırmalı incelenmesiyle, okuyucuya kapsamlı ve güncel bir perspektif sunmaktadır.

İÇİNDEKİLER

Önsöz
Kısaltmalar
Tablolar Listesi
Giriş

Bölüm 1: Tüzel Kişilik ve Şirketler Hukukunda Tüzel Kişiliğe Hâkim Olan İlkeler
1. Tüzel Kişilik
 1.1. Genel Olarak
 1.2. Unsurları
  1.2.1. Sürekli Amaç Unsuru
  1.2.2. Örgütlenme Unsuru
  1.2.3. Bağımsızlık Unsuru
 1.3. Tarihi Gelişimi
 1.4. Terminolojisi
 1.5. Tüzel Kişiliğin Niteliğini Açıklayan Teoriler
  1.5.1. Varsayım Teorisi
  1.5.2. Gerçeklik Teorisi
  1.5.3. Soyutlama Teorisi
  1.5.4. Türk Hukukundaki Durum
2. Şirketler Hukukunda Tüzel Kişiliğe Hâkim Olan İlkeler
 2.1. Sınırlı Sorumluluk İlkesi
  2.1.1. Şirketler Hukukunda Sorumluluk İlişkileri
   2.1.1.1. Hukuki Sorumluluk Kavramı
    a. den Sorumluluk
    b. ile Sorumluluk
     aa. Sınırsız Malvarlığı ile Sorumluluk (Tam Sorumluluk)
     bb. Sınırlı Malvarlığı ile Sorumluluk
   2.1.1.2. Şirketler Hukukunda Sorumluluk Türleri
  2.1.2. Genel Olarak Sınırlı Sorumluluk İlkesi
  2.1.3. Tarihi Gelişimi
  2.1.4. Anlamı
   2.1.4.1. Şirket ile Pay Sahipleri Arasındaki İlişki
   2.1.4.2. Şirket ile Şirket Alacaklıları Arasındaki İlişki
   2.1.4.3. Pay Sahipleri ile Şirket Alacaklıları Arasındaki İlişki
  2.1.5. Sınırlı Sorumluluk İlkesinin Ticari Hayata Etkileri
   2.1.5.1. Pozitif Etkileri
   2.1.5.2. Negatif Etkileri
 2.2. Ayrılık İlkesi
  2.2.1. Şahıs Ayrılığı
  2.2.2. Mal Ayrılığı
 2.3. Malvarlığının Korunması İlkesi
 2.4. Kamuyu Aydınlatma İlkesi
 2.5. Şeffaflık İlkesi

Bölüm 2: Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi
1. Genel Olarak
2. Terminoloji
3. Teorinin Ortaya Çıkışı
4. Teorinin Hukuki Dayanağı
 4.1. Genel Olarak
 4.2. Kötüye Kullanma Teorisi
  4.2.1. Sübjektif Kötüye Kullanma Teorisi
  4.2.2. Objektif Kötüye Kullanma Teorisi
 4.3. Normların Amaçları Teorisi
 4.4. Ayrılık Teorisi
5. Teorinin Türk Hukukundaki Yeri
 5.1. Doktrininin Konuya Bakış Açısı
 5.2. Yargı Kararlarında Teorinin Uygulanması ve “Organik Bağ” Kavramından Farkı
  5.2.1. Teorinin Uygulanması
  5.2.2. “Organik Bağ” Kavramından Farkı
6. Teorinin Görünüm Biçimleri
 6.1. Tüzel Kişilik Perdesinin Düz Aralanması
 6.2. Tüzel Kişilik Perdesinin Ters Aralanması
 6.3. Tüzel Kişilik Perdesinin Çapraz Aralanması
 6.4. Tüzel Kişilik Perdesinin Yatay Aralanması
 6.5. Tüzel Kişilik Perdesinin Katmerli Aralanması
 6.6. Tüzel Kişinin veya Üyelerinin Talebi ile Perdenin Aralanması
7. Tüzel Kişilik Perdesini Aralayarak Sorumlu Kılmanın Hukuki Niteliği
 7.1. Perdenin Aralanması Teorisinin İstisnai Olma Niteliği
 7.2. Perdenin Aralanması Teorisinin İkincil Olma Niteliği
  7.2.1. Öncelikle Tüzel Kişiliğin Sorumluluğu
  7.2.2. Öncelikle Diğer Sorumluluk Halleri
8. Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanmasına Yol Açan Başlıca Sebepler
 8.1. Öz Kaynak Yetersizliği ve Şirkete Ortaklarca Verilen Ödünçler
  8.1.1. Öz Kaynak Yetersizliği
   8.1.1.1. Öz Kaynak Kavramı ve Fonksiyonları
   8.1.1.2. Genel Olarak Öz Kaynak Yetersizliği
   8.1.1.3. Öz Kaynak Yetersizliği Türleri
    a. Başlangıçta Bulunan ve Sonradan Oluşan Öz Kaynak Yetersizliği
     aa. Başlangıçta Bulunan Öz Kaynak Yetersizliği
     bb. Sonradan Oluşan Öz Kaynak Yetersizliği
    b. Adi ve Fevkalade Öz Kaynak Yetersizliği
     aa. Adi Öz Kaynak Yetersizliği
     bb. Fevkalade Öz Kaynak Yetersizliği
    c. Nominal ve Materyal Öz Kaynak Yetersizliği
     aa. Nominal Öz Kaynak Yetersizliği
     bb. Materyal (Maddi) Öz Kaynak Yetersizliği
   8.1.1.4. Çözüm Önerileri
   8.1.1.5. Öz Kaynak Yetersizliği Nedeniyle Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması
  8.1.2. Şirkete Ortaklarca Verilen Ödünçler
   8.1.2.1. Genel Olarak
   8.1.2.2. Türk Hukukunda Şirkete Ortaklarca Verilen Ödünçler
   8.1.2.3. Ortağın Verdiği Ödüncün Sermaye Sayılması Şartları
 8.2. Malvarlıklarının ve Alanların Birbirine Karışması
  8.2.1. Malvarlıklarının Birbirine Karışması
   8.2.1.1. Genel Olarak
   8.2.1.2. Türleri
    a. Malvarlıklarının Dikey Anlamda Birbirine Karışması
    b. Malvarlıklarının Yatay Anlamda Birbirine Karışması
  8.2.2. Alanların Birbirine Karışması
 8.3. Yabancı Yönetim
9. Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Talepli Davalar
 9.1. Genel Olarak
 9.2. Hukuki Sebepler
 9.3. Taraflar
 9.4. İspat Külfeti ve Deliller
 9.5. Görev ve Yetki
 9.6. Zamanaşımı
10. Mukayeseli Hukuktaki Durum
 10.1. Anglosakson Hukuk Sistemi
  10.1.1. Amerika Birleşik Devletleri
  10.1.2. İngiltere
   10.1.2.1. Salomon v. Salomon & Co. Ltd. (1896) Kararı
   10.1.2.2. Smith, Stone and Knight Ltd. v. Birmingham Corporation (1939) Kararı
   10.1.2.3. Adams v. Cape Industries (1990) Kararı
  10.1.3. Avustralya
  10.1.4. Kanada
 10.2. Kıta Avrupası Hukuk Sistemi
  10.2.1. Almanya
  10.2.2. İsviçre
  10.2.3. Fransa

Bölüm 3: 6102 Sayılı Kanun’daki Düzenlemelerin Teori Bakımından Değerlendirilmesi
1. Genel Olarak
2. Tek Ortaklı Şirketler
 2.1. Tarihi Gelişimi
 2.2. Tek Ortaklı Şirketlerin Tercih Edilme Nedenleri ve Yöneltilen Eleştiriler
 2.3. 6102 Sayılı Kanun’da Tek Ortaklı Şirketler
  2.3.1. Tek Ortaklı Şirket Kavramı ve Oluşumu
  2.3.2. Tek Ortaklı Şirketlerde Genel Kurul
  2.3.3. Tek Ortaklı Şirketlerde Yönetim Kurulu
  2.3.4. Tek Ortak ile Şirket Arasındaki İlişki
  2.3.5. Değerlendirme
  2.3.6. Tek Ortaklı Şirketlerin Perdenin Aralanması Teorisi Açısından Önemi
  2.3.7. Tek Ortaklı Şirketlerde Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması
3. Şirketler Topluluğu
 3.1. Genel Olarak
 3.2. Şirketler Topluluğu Hukukuna Göre Temel Kavramlar
  3.2.1. Hâkim Şirket ve Bağlı Şirket
  3.2.2. Şirketler Topluluğu
  3.2.3. Hakimiyet
   3.2.3.1. Tanımı
   3.2.3.2. Hakimiyet Türleri
    a. Fiili Hakimiyet
     aa. Oy Haklarının Çoğunluğuna Sahip Olmak
     bb. Şirket Sözleşmesi Uyarınca Yönetim Organında Karar Alabilecek Çoğunluğu Seçtirme Hakkını Haiz Olma
     cc. Sözleşmeye Dayanarak, Tek Başına veya Diğer Pay Sahipleri ya da Ortaklarla Birlikte, Oy Haklarının Çoğunluğunu Oluşturma
    b. Sözleşmesel Hakimiyet
    c. Hakimiyet Karinesi
     aa. Payların Çoğunluğuna Sahip Olma
     bb. Şirketi Yönetebilecek Kararları Alabilecek Miktarda Paylara Sahip Bulunma
    d. Başka Bir Yolla Hakimiyet
 3.3. Şirketler Topluluğunda Hakimiyetin Kötüye Kullanılması Halinde Sorumluluk
  3.3.1. Genel Olarak
  3.3.2. Kısmî Hakimiyet Halinde
   3.3.2.1. Bağlı Şirketin Kayba Uğratılması Halinde Sorumluluk
    a. Kısmî Hâkimiyetin Söz Konusu Olması
    b. Bağlı Şirketin Kayba Uğraması
    c. Özen Yükümlülüğünün İhlâl Edilmesi
    d. Hâkim Şirketin Yönlendirmesi
    e. Denkleştirme
  3.3.2.2. Bağlı Şirket Bakımından Açıkça Anlaşılır Haklı Sebebi Olmayan Kararların Alınması
  3.3.3. Tam Hakimiyet Halinde
   3.3.3.1. Genel Olarak
   3.3.3.2. Talimat Verme Hakkı
   3.3.3.3. Sınırları
   3.3.3.4. Tam Hakimiyet Halinde Bağlı Şirketin Organlarının Şirkete ve Pay Sahiplerine Karşı Sorumluluğu
   3.3.3.5. Bağlı Şirket Alacaklılarının Hakları
  3.3.4. Güven Sorumluluğu
 3.4. Şirketler Topluluğunda Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi
  3.4.1. Genel Olarak
  3.4.2. Şirketler Topluluğunda Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması İhtiyacı
  3.4.3. 6102 Sayılı Kanun Kapsamında Teorinin Değerlendirilmesi
   3.4.3.1. Bağlı Şirket Alacaklılarının Doğrudan Zararlarını Talep Edememesi
   3.4.3.2. TTK md. 202/2 kapsamında Bağlı Şirket Alacaklılarına Dava Hakkı Tanınmaması
   3.4.3.3. Hâkim Şirket Ortaklarına Sorumluluk Öngörülmemesi
   3.4.3.4. Denkleştirmeye Rağmen Bağlı Şirket Alacaklılarının Zararının Giderilememesi
   3.4.3.5. Şirketler Topluluğu Kapsamında Haksız Fiiller Açısından Bir Sorumluluğun Öngörülmemiş Olması
   3.4.3.6. Tam Hakimiyet Halinde Bağlı Şirket Alacaklılarının Korunması

Sonuç
Kaynakça

İlgili Yayınlar