Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukukunda Otonom Sistemleri

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Cemre POLAT

ISBN: 9786050512496

467,50 TL 550,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Cemre POLAT
Baskı Tarihi 2022/07
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 324

SÖZLEŞME DIŞI SORUMLULUK HUKUKUNDA OTONOM SİSTEMLER
Dr. Cemre Polat


Kitabın Tanıtımı ve Genel Özeti

Dr. Cemre Polat’ın “Sözleşme Dışı Sorumluluk Hukukunda Otonom Sistemler” adlı eseri, hızla gelişen yapay zekâ ve otonom sistem teknolojilerinin, hukuk dünyasında yarattığı yeni sorumluluk sorunlarını kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele almaktadır. Kitap, özellikle otonom araçlar, robotlar ve yapay zekâ uygulamalarının sebep olduğu zararların, mevcut sözleşme dışı sorumluluk (haksız fiil) hukuku çerçevesinde nasıl değerlendirileceği ve bu alandaki hukuki boşlukların nasıl doldurulabileceği sorularına odaklanmaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde de vurguladığı gibi, çalışmasını yalnızca teknik ve hukuki kavramları açıklamakla sınırlamamakta; aynı zamanda otonom sistemlerin neden olduğu zararların tazmini konusunda Türk ve Avrupa Birliği hukukundaki güncel tartışmaları, karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Kitap, teknik detaylar ile hukuki analizleri bir araya getirerek, hem hukukçulara hem de teknolojiyle ilgilenenlere hitap eden bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.

İçerik ve Kapsam

Eserin ilk bölümü, otonom sistemlerin teknik ve hukuki yönlerine ayrılmıştır. Burada, yapay zekâ, makine öğrenimi, robotlar ve otonom sistemler kavramsal olarak açıklanmakta; bu sistemlerin öngörülemezlik, karmaşıklık, opaklık ve veri güdümlülük gibi özelliklerinin, sorumluluk hukukuna etkileri tartışılmaktadır. Ayrıca, otonom sistemlerin mevcut hukuk düzeninde nasıl konumlandırılacağı, “hukuk süjesi” olup olamayacakları ve bu alandaki kanun boşlukları ele alınmaktadır.

İkinci bölümde, otonom sistem üreticisinin ürün sorumluluğu ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Avrupa Birliği’nin 85/374/AET Ürün Sorumluluğu Yönergesi ve Türk hukukunda 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu çerçevesinde, otonom sistemlerin “ayıplı ürün” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, zarar ve nedensellik bağı gibi temel unsurlar analiz edilmektedir.

Üçüncü bölümde ise, otonom sistem işleteninin sorumluluğu ele alınmakta; özellikle otonom kara yolu araçları örneği üzerinden, hem Türk hem de Alman hukuku başta olmak üzere farklı hukuk sistemlerinde yaşanan güncel gelişmeler ve tartışmalar aktarılmaktadır. Otonom araç kazalarına ilişkin gerçek olaylar ve yargı kararları da bu bölümde yer almaktadır.

Kimler İçin Uygun?

Bu kitap, hukukçular, akademisyenler, teknoloji şirketlerinde çalışanlar, sigorta sektörü profesyonelleri ve yapay zekâ ile ilgilenen herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Otonom sistemlerin yol açtığı hukuki sorunlara dair kapsamlı, güncel ve karşılaştırmalı bir analiz arayanlar için ideal bir eserdir.

Neden Okumalısınız?

  • Otonom sistemlerin hukuki sorumluluğu konusunda Türkçe literatürdeki en güncel ve kapsamlı çalışmalardan biridir.
  • Hem teknik hem de hukuki boyutları bir arada ele alır; karmaşık konuları anlaşılır bir dille açıklar.
  • Avrupa Birliği ve Türk hukukundaki güncel düzenlemeleri ve tartışmaları karşılaştırmalı olarak sunar.
  • Otonom araçlar ve yapay zekâ uygulamalarının yol açtığı gerçek olaylar ve örneklerle konuyu somutlaştırır.

Geleceğin teknolojilerinin hukuki altyapısını anlamak ve bu alandaki gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için vazgeçilmez bir kaynaktır.

İÇİNDEKİLER

Önsöz
Kısaltmalar Cetveli
Giriş
Çalışmanın Takdimi
İnceleme Planı
Çalışmanın Sınırlandırılması

  1. Teknik ve Hukuki Yönleriyle Otonom Sistemler
    I. Giriş
    II. Yapay Zeka
    A. Genel Bakış
    B. Kavram
    C. Yapay Zekânın Türleri
    D. Makine Öğrenimi
    III. Robotlar
    IV. Otonom Sistemler
    A. Kavram
    B. Otonomi
    1. Genel Olarak
    2. Otonomi Seviyeleri
    C. İnsan-Makine Etkileşimi
    D. Otonom Sistemlerin Özellikleri
    1. Öngörülemezlik
    2. Karmaşıklık
    3. Opaklık
    4. Veri Güdümlülük
    5. Kırılganlık
    E. Otonom Sistemlerin Test Edilmesi
    F. Değerlendirme
    V. Otonom Sistemlerin Hukuki Konumu
    A. Yürürlükteki Hukuk Bakımından
    1. Uygulanacak Sorumluluk Hükümleri
    2. Kanun Boşluğu İddiası ve Çözüm Önerileri
    a. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
    b. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu
    c. Aile Başkanının Sorumluluğu
    d. Yapı Malikinin Sorumluluğu
    3. Değerlendirme
    B. Olması Gereken Hukuk Bakımından
    1. Köle
    2. Hukuk Süjesi
    3. Değerlendirme
    C. Avrupa Birliği’nin Yaklaşımı

  2. Üreticinin Sorumluluğu
    I. Giriş
    II. 85/374/AET Ürün Sorumluluğu Yönergesi
    A. Genel Olarak
    B. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
    C. Sorumluluğun Şartları
    1. Ürünün Ayıplı Olması
    a. Ürün
    b. Ayıp
    i. Genel Olarak Ayıp Kavramı
    ii. Otonom Sistemlerde Ayıp Değerlendirmesi
    2. Zarar
    3. Nedensellik Bağı
    D. Sorumluluğun Süjesi
    E. Tazminat Talep Edebilecek Kişi Çevresi
    F. İspat Yükü
    G. Savunmalar
    1. Ürünün Dolaşıma Sokulmadığı Savunması
    2. Ayıbın Sonradan Meydana Geldiği Savunması
    3. Ürünün Kazanç Sağlama Amacıyla ya da Mesleki Faaliyet Kapsamında Üretilmediği Savunması
    4. Emredici Düzenlemelere Uygunluk Savunması
    5. Gelişim Riski Savunması
    6. Ara Üreticinin Savunması
    H. Sorumluluğun Zaman Bakımından Sınırı
    III. 7223 Sayılı Kanunda Düzenlenen Ürün Sorumluluğu
    A. Genel Olarak
    B. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
    C. Sorumluluğun Şartları
    1. Ürünün Uygunsuz (Ayıplı) Olması
    a. Ürün
    i. Genel Olarak Ürün Kavramı
    ii. Otonom Sistemlerin Ürün Niteliği
    b. Uygunsuzluk (Ayıp)
    i. Genel Olarak Uygunsuzluk (Ayıp) Kavramı
    ii. Otonom Sistemlerde Uygunsuzluk (Ayıp)
    2. Zarar
    3. Nedensellik Bağı
    D. Sorumluluğun Süjesi
    1. İmalatçı
    2. İthalatçı
    3. Dağıtıcı
    E. Tazminat Talep Edebilecek Kişi Çevresi
    F. İspat Yükü
    G. Savunmalar
    1. Ürünün Piyasaya Arz Edilmediği Savunması
    2. Uygunsuzluğun Üçüncü Kişinin Müdahalesinden Kaynaklandığı Savunması
    3. Emredici Düzenlemelere Uygunluk Savunması
    4. Zarar Görenin Kusuru
    H. Üreticinin Rücu Hakkı
    I. Zamanaşımı

  3. İşletenin Sorumluluğu
    I. Giriş
    II. AB Yapay Zeka Sistemi İşletenin Sorumluluğu Hakkında Tüzük Taslağı
    A. Kusur Sorumluluğu
    B. Tehlike Sorumluluğu
    C. Değerlendirme
    III. Türk Hukuku
    A. TBK m. 49 Kusur Sorumluluğu
    B. TBK m. 66 Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
    1. Hükmün Kıyasen Uygulanması
    2. Hükmün Doğrudan Uygulanması
    C. TBK m. 71 Tehlike Sorumluluğu
    D. Değerlendirme
    IV. Otonom Karayolu Araçları
    A. Tanım ve Sınıflandırma
    B. Viyana Konvansiyonu Bakımından Otonom Araçlar
    C. Otonom Araç Kazalarından Doğan Sorumluluk
    1. Otonom Araç Kazaları
    a. 2016’da Florida’da Gerçekleşen Tesla Kazası
    b. 2018’de Arizona’da Gerçekleşen Uber Kazası
    c. 2018’de Kaliforniya’da Gerçekleşen Tesla Kazası
    d. 2019’da Kaliforniya’da Gerçekleşen Tesla Kazası
    2. Alman Hukuku
    a. Genel Olarak
    b. İşletenin Sorumluluğu
    c. Sürücünün Sorumluluğu
    3. Türk Hukuku
    a. Genel Olarak
    b. İşletenin Sorumluluğu
    c. Sürücünün Sorumluluğu
    D. Değerlendirme
    1. İşletenin Sorumluluğunun Değerlendirilmesi
    a. Kontrol Yönünden
    b. Risk-Fayda Yönünden
    c. Sorumluluk Sigortası Yönünden
    d. Kazaların Önlenmesi ve İnovasyon Yönünden
    e. Zarar Görenin Menfaatleri Yönünden
    f. İşletenin ve Üreticinin Menfaatleri Yönünden
    2. Sürücünün Sorumluluğunun Değerlendirilmesi
    a. Sürücünün Kusurunun Açıkça Anlaşıldığı Haller
    b. Sürücünün Yasaklı Bir Faaliyette Bulunduğu Haller
    c. Sürücünün İzin Verilen Bir Faaliyette Bulunduğu Haller

Sonuç
Kaynakça