Tehlike Sorumluluğunda Bedensel Zararlar ve Tazminat

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ayça ZORLUOĞLU YILMAZ
ISBN: 978-605-05-0524-5
Stok Durumu: Stokta var
54,00 TL 60,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ayça ZORLUOĞLU YILMAZ
Baskı Tarihi 2020/01
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Tehlike Sorumluluğunda Bedensel Zararlar ve Tazminat

Dr. Ayça ZORLUOĞLU YILMAZ

2020/01 1. Baskı, 258 Sayfa

ISBN 978-605-05-0524-5


İÇİNDEKİLER9

KISALTMALAR CETVELİ15

GİRİŞ19

BİRİNCİ BÖLÜM

TEHLİKE SORUMLULUĞU KAVRAMI VE

SORUMLULUĞUN ŞARTLARI

§1.TEHLİKE SORUMLULUĞU KAVRAMI23

I.Genel Olarak23

II.Tehlike Sorumluluğunun Önemi26

III.Tehlike Sorumluluğunun Tarihî Gelişimi28

IV.Tehlike Sorumluluğunun Yabancı Hukuk Sistemlerinde Gelişimi31

V.Tehlike Sorumluluğunun Türk Hukukunda Gelişimi38

VI.Tehlike Sorumluluğunun Kabul Edilmesindeki Düşünceler39

A.Sebebiyet Düşüncesi39

B. Menfaat ve Fayda Sağlama Düşüncesi40

C. Hâkimiyet Düşüncesi41

D. Tehlike Düşüncesi42

VII.TBK md 71 Hükmünün Nitelendirilmesi43

§2. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI45

I.Genel Olarak45

II.Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden Bir İşletmenin Varlığı45

A.Tehlike Sorumluluğunda İşletme Kavramı45

B.Önemli Ölçüde Tehlike Arz Etme Kavramı48

1. Genel Olarak48

2. Tehlike ve Risk Kavramları Arasındaki Farkın Değerlendirilmesi49

3. Tehlikeye İlişkin Ayrımlar ve Gelişim Riski51

a. Objektif Unsur55

b. Sübjektif Unsur56

4.Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden İşletmenin Türleri58

III.Tipik Tehlikenin Gerçekleşmesi59

IV.Zarar Doğması60

V.Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden İşletmenin Faaliyeti ile 

 Doğan Zarar Arasında İlliyet Bağının Bulunması61

A. Genel Olarak61

B. İlliyet Bağının Belirlenmesine İlişkin Teoriler62

1. Uygun İlliyet Bağı Teorisi62

2. Normun Koruma Amacı Teorisi64

3. Tipik Tehlike Bağı Teorisi66

C.Değerlendirmelerimiz67

VI.Hukuka Aykırılık Unsurunun Bulunması69

A.Hukuka Aykırılık Teorileri69

1.Sübjektif Hukuka Aykırılık Teorisi69

2.Objektif Hukuka Aykırılık Teorisi70

3.Teorilerin Değerlendirilmesi70

B. Tehlike Sorumluluğu Bakımından Hukuka Aykırılık72

C. Değerlendirmelerimiz75

VII.Tehlike Sorumluluğunu Ortadan Kaldıran Bir Durumun 

 Bulunmaması77

A.Genel Olarak77

B.Tehlike Sorumluluğunda İlliyet Bağını Kesen Sebeplerin Değerlendirilmesi78

1. Özel Kanunlarda İlliyet Bağının Kesilmesinin Değerlendirilmesi78

2. Mücbir Sebep81

3. Zarar Görenin İlliyet Bağını Kesecek Ağırlıktaki Kusuru83

4. Üçüncü Kişinin İlliyet Bağını Kesecek Ağırlıktaki Kusuru84

İKİNCİ BÖLÜM

BEDENSEL ZARAR KAVRAMI VE

TEHLİKE SORUMLULUĞU BAĞLAMINDA

BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

§3. BEDENSEL ZARAR KAVRAMI87

I.Genel Olarak87

II.Beden Bütünlüğünün İhlalinden Doğan Zararlar87

A.Tedavi Giderleri90

B. Kazanç Kaybı, Çalışma Gücünün Azalmasından veya Yitirilmesinden Doğan Kayıplar93

1.Genel Olarak93

2.Kazanç Kaybı (Çalışma Gücünün Geçici Olarak Kaybı)94

3.Çalışma Gücünün Sürekli Olarak Azalması veya

Yitirilmesi95

a. Çalışma Gücündeki Sürekli Azalmanın (Kısmî Kaybın) Oranı95

b. Zarar Görenin Gelir Durumu97

c. Çalışma Süresi ve Başlangıç Anı97

d. Ameliyat ve Devamlı Tedavi97

C.Ekonomik Geleceğin Sarsılması99

III.Ölüm Sebebiyle Doğan Zararlar101

A.Ölümün Meydana Geldiği Ana Göre Zararlar102

1. Ölüm Derhal Meydana Gelmişse (Def’in Masrafları)102

2. Ölüm Derhal Meydana Gelmemişse102

B. Destekten Yoksun Kalma Zararları103

C. Tazminat Talebinin Hukukȋ  Niteliği103

D. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Şartları106

1. Destek İlişkisinin Mevcudiyeti106

a.Destek Kavramı106

b.Gerçek Destek107

c.Farazȋ Destek110

2. Bakım Gücü – Bakım İhtiyacı110

3. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hesaplanmasında

Göz Önüne Alınacak Faktörler112

a. Desteğin Gelir (Malî) Durumu112

b. Yardım Miktarı112

c. Desteğin (Yardımın) Devam Süresi113

§4. TEHLİKE SORUMLULUĞU BAĞLAMINDA BEDENSEL ZARARLARA İLİŞKİN DÜZENLEMELER119

I.Genel Olarak119

II.TBK md 71/I’ e Göre Oluşan Bedensel Zararlar119

III.TBK md 71/III’e Göre Tehlike Sorumluluğunun Düzenlendiği

 Özel Haller Bakımından Bedensel Zararlar119

A. Genel Olarak119

B. Karayolları Trafik Kanunu Bakımından Bedensel Zararlar120

1. Sorumluluğun Hukukî Niteliği ve Şartları120

2.Bedensel Zararların Tazmini121

a. Genel Olarak Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası121

b. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı122

c. Bakıcı Giderleri125

d. Tedavi Giderleri126

C. Türk Sivil Havacılık Kanunu Bakımından Bedensel Zararlar127

1.Sorumluluğun Hukukî Niteliği127

2. Montreal Konvansiyonu ve Bedensel Zararların Tazmini Esasları128

a. Birinci Kademe Sorumluluk129

b. İkinci Kademe Sorumluluk130

D. Çevre Kanunu Bakımından Bedensel Zararlar130

1. Sorumluluğun Hukukî Niteliği ve Temel Kavramlar130

a. Kirleten Kavramı132

b. Zarar Kavramı132

2. Çevre Hukuku Düzenlemeleri132

a. EMK Düzenlemeleri132

b. Uluslararası Düzenlemeler133

c. Türk Hukuku Düzenlemeleri134

3. Bedensel Zararların Tazmini135

E. Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun Bakımından Bedensel Zararlar137

1. Sorumluluğun Hukukî Niteliği137

2. Paris Sözleşmesi139

3. Bedensel Zararların Tazmini140

4. Fukushima Nükleer Santral Kazasının Değerlendirilmesi142

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TEHLİKE SORUMLULUĞUNDA

BEDENSEL ZARARLARIN TAZMİNİ

§5.TBK md 71/I’e GÖRE BEDENSEL ZARARLARIN TAZMİNİ149

I.Tehlike Sorumluluğunda Tazminata İlişkin Temel Kavramlar149

A. Genel Olarak149

B. Tazminat Talebinin Tarafları149

1. Tazminat Alacaklısı149

2. Tazminat Borçlusu151

a. İşletme Sahibi152

b. İşleten153

C. Tazminata İlişkin Özellik Arz Eden Durumlar153

1. Birden Fazla Kişinin Sorumlu Tutulması153

a. Sorumlular Bakımından Dış İlişki154

b. Sorumlular Arasında İç İlişki154

2. Tehlike Sorumluluğu ile Diğer Sorumlulukların Yarışması155

a. Tehlike Sorumluluklarının Yarışması156

b. Tehlike Sorumluluğu ile Olağan Sebep Sorumluluğunun Yarışması157

c. Tehlike Sorumluluğu ile Kusur Sorumluluğunun Yarışması159

3. Sigorta Şirketinin Zararlardan Sorumlu Tutulması161

II. Tehlike Sorumluluğunda Maddî Tazminat164

A. Genel Olarak164

B. Maddî Tazminatın Türleri165

1. Aynen Tazmin165

2. Nakden Tazmin165

C. Maddî Tazminattan İndirim Sebepleri165

1. Zarar Görenin Rızası166

2. Zarar Görenin Ortak Kusuru166

3. Tazminat Miktarının Zarar Verenin Malî Durumunu Kötüleştirmesi167

4. Beklenmeyen Hal168

III.Tehlike Sorumluluğunda Manevî Tazminat168

A. Genel Olarak168

B. Bedensel Zarardan Doğan Manevî Tazminatın Şartları170

1. Yaşama Hakkının, Vücut Bütünlüğünün ve 

Ruhsal Bütünlüğün İhlȃli170

2. Manevî Zarar170

3. İlliyet Bağı173

C. Ağır Bedensel Zarar Halinde Manevî Tazminat173

IV. Tehlike Sorumluluğuna Üst Sınır Getirilmesi174

§6. TBK md 71/IV’DE YER ALAN DENKLEŞTİRME KAVRAMININ HUKUKÎ NİTELİĞİ VE BEDENSEL ZARARLARIN TAZMİNİ HALİNDE UYGULANABİLİRLİĞİ179

I. Denkleştirme ve Fedakârlığın Denkleştirilmesi Kavramları179

A. Denkleştirme179

1. Zarar180

2. Zarar ile Denkleştirilebilecek Bir Yararın Varlığı180

3. Zarar ile Yarar Arasında Uygun İlliyet Bağının Bulunması181

4. Denkleştirme Aleyhine Bir Kanunî Düzenleme veya Taraf İradesi Bulunmaması181

B. Fedakârlığın Denkleştirilmesi182

C. TBK md 71/IV’de Yer Alan Düzenlemenin Hukukî Niteliği186

1. Genel Olarak186

2. Fedakârlığın Denkleştirilmesi Görüşü186

3. Örtülü Boşluk Sonucu Tazminat Görüşü188

4. Faydaların İndirilmesi Görüşü189

5. Denkleştirme Görüşü190

6. Koruma Normu Görüşü192

II. TBK md 71/IV’ün Bedensel Zararlar Bakımından 

 Uygulanabilirliği193

A. Genel Olarak193

B. Bedensel Zararlar Açısından Uygulanabilirliği193

§7.ZAMANAŞIMI197

SONUÇ205

KAYNAKÇA*213

ÖZET255

SUMMARY257


Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Bölümü’nde doktora tez çalışması olarak hazırlanan “Tehlike Sorumluluğunda Bedensel Zararlar ve Tazminat” adlı bu çalışma, Prof. Dr. Fikret EREN, Prof. Dr. Şebnem AKİPEK ÖCAL, Prof. Dr. Erkan KÜÇÜKGÜNGÖR, Prof. Dr. Devrim GÜNGÖR ve Doç. Dr. Süleyman YILMAZ’dan oluşan jüri önünde savunulmuş ve oybirliği ile başarılı bulunmuştur. Bu vesileyle gerek tezin yazılması, gerekse tezin savunulması safhasında eleştiri ve değerlendirmeleri ile katkı sağlayan değerli hocalarıma teşekkür ederim.

Tez çalışmam esnasında değerli hocam sayın Prof. Dr. Fikret EREN, sorduğum sorulara vaktini ayırarak cevap vermiş ve görüşleriyle ufkumu açmıştır. Kendisine desteği için çok müteşekkirim. Bu tezi hazırlamam aşamasında her daim yanımda olan ve uzun zaman ayırmak suretiyle bana yön veren kıymetli tez danışmanım Prof. Dr. Şebnem AKİPEK ÖCAL, gerek akademik bakımdan beni besleyen görüşleri gerekse her daim sürdürdüğü desteği ile bir hocanın nasıl olması gerektiğine dair yolumu aydınlattı. Yoğun çalışma temposuna rağmen ihtiyacım olan her an yanımda oldu, görüşleri ve desteği ile beni ileriye taşıdı. Umutsuzluğa düştüğüm anlarda dahi sürdürdüğü pozitif yaklaşımıyla bu eserin ortaya çıkmasını sağladı. Değerli hocam ile bu kadar yakından çalışabilmiş olduğum için kendimi şanslı addediyorum ve kendisine çok teşekkür ederim.  Tez İzleme Komitesi’nde yer alan ve tezin her aşamasında katkılarını esirgemeyen hocam Prof. Dr. Veysel BAŞPINAR’a da desteği için şükran borçluyum. Üniversitede yaptığım tüm çalışmalarda her daim destek veren değerli hocam Prof. Dr. Erkan KÜÇÜKGÜNGÖR son derece anlayışlı ve nazik tavrıyla bu yorucu çalışma döneminde hep arkamda oldu ve kapısını her çaldığımda desteğini fazlasıyla gösterdi. Desteği için kendisine ne kadar teşekkür etsem azdır. Tezi müzakere ettiğim ve bu çalışmaya çok önemli katkılar sağlayan kıymetli hocam Doç. Dr. Ferhat CANBOLAT’ın da kapısını aklıma takılan her soruda çekinmeden sayısız kere çaldım. Sayın hocam getirdiği eleştiriler ve öne sürdüğü görüşler ile yolumu aydınlatarak bu çalışmaya bambaşka boyutlar kazandırdı. Kendisi ile çalışabilmek benim için büyük şanstı. Kendisine çok müteşekkirim.  Bu noktada son olarak Almanya’da doktora tez çalışmalarımı yürüttüğüm sırada enstitüsünde bana yer vererek büyük bir fırsat elde etmemi sağlayan ve Alman hukukuna dair bakış açımı geliştiren Georg- August- Universität Göttingen’den Prof. Dr. Gerald SPINDLER’e ve Almanya’daki akademik yaşama alışmamı çok kolaylaştıran asistanı Frau Ingrid FLOERKE’ye çok teşekkür ederim.

Tez çalışmalarım esnasında her türlü kahrımı çeken, endişelerimi dile getirdiğimde en çok destek olan, tezi benden sayısız kez dinleyen ve hala usanmayan değerli eşim Ersin’e sonsuz minnettarım. Doktora tez çalışması yapanlar bilirler ki, en büyük fedakârlığı aslında ailemiz yapar. Onlarla geçirilecek vakitten çalınarak yazılır tez. Bu aşamada her an yanımda olan, bana desteklerini her an hissettiren aileme çok teşekkür ederim.

Doktora tezi yazmak uzun süren bir maratonda koşmak gibi görünüyor. Bu maratonda benimle birlikte koşan, her zaman bir kahve içimi uzakta olan değerli arkadaşlarım Öğretim Görevlisi Ali Akın METİNER, Dr. Meltem ALTUN ÖZARSLAN ve Oğuzhan ÖZARSLAN’a da dostlukları ve destekleri için içtenlikle teşekkür ederim. 

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.