ISBN: 9786050523478
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Oğuz Yılmaz |
| Baskı Tarihi | 2025/10 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 148 |
Kitap Özeti: TÜRK CEZA KANUNU’NUN UZAYDA İŞLENEN SUÇLARA UYGULANABİLİRLİĞİ
Yazar: Cumhuriyet Savcısı Oğuz YILMAZ
Kitabın Amacı ve Yenilikçi Yönü:
Cumhuriyet Savcısı Oğuz Yılmaz’ın kaleme aldığı bu eser, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) uzayda işlenen suçlara uygulanabilirliğini kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele almaktadır. Türkiye’nin uzay çalışmalarında aktif bir aktör olma yolunda attığı adımlar ve ilk Türk astronotunun uzaya gönderilmesiyle birlikte, uzayda suç işlenmesi ve bu suçların hangi hukuk düzenine tabi olacağı sorusu ülkemiz gündeminde önemli bir yer edinmiştir. Yazar, bu alanda Türk hukuk literatüründe “yenilikçi” sayılabilecek bir çalışmaya imza atarak, uzayda artan insan varlığı ve suç olasılıklarını hem teorik hem de pratik boyutlarıyla incelemektedir.
Kitabın İçeriği ve Kapsamı:
Kitap, uzayda işlenebilecek suçların hukuki rejimini, uluslararası uzay hukuku ve Türk ceza hukuku perspektifinden değerlendirmektedir. Eserin ilk bölümlerinde, uzayda artan insan varlığı ve buna bağlı olarak ortaya çıkabilecek suç tipleri; Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), uzay turizmi ve uzayın kolonileştirilmesi gibi güncel başlıklar altında detaylı şekilde analiz edilmektedir. Uzayda yaşanabilecek psikolojik, sosyal ve teknik zorlukların suç işlenme riskini nasıl artırabileceği örneklerle açıklanmakta; ISS’de, uzay turizmi sırasında ve gelecekteki uzay kolonilerinde karşılaşılabilecek olası suçlar (şiddet, hırsızlık, çevresel ihlaller, siber saldırılar vb.) tartışılmaktadır.
Devamında, uzay hukukunun temel ilkeleri (uzay özgürlüğü, sahiplenilemezlik, insanlığın ortak menfaati) ve uzayın hukuki statüsü ayrıntılı olarak ele alınmakta; uzay ile hava sahası arasındaki sınırın belirlenmesindeki hukuki ve teknik zorluklar incelenmektedir. Uluslararası hukukta devletlerin cezai yetkisi, tescil ve yargı yetkisi gibi konular, ISS ve ticari uzay uçuşları örnekleriyle somutlaştırılmaktadır.
Kitabın ilerleyen bölümlerinde ise, TCK’nın uzayda işlenen suçlara uygulanabilirliği; mülkilik, şahsilik, koruma, ikame yargı ve evrensellik ilkeleri çerçevesinde detaylı olarak analiz edilmektedir. Türk vatandaşlarının veya Türk vatandaşlarına karşı uzayda işlenen suçlarda hangi koşullarda TCK’nın devreye gireceği, mevcut hukuki boşluklar ve uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar örneklerle açıklanmaktadır.
Kimler İçin Uygun?
Bu eser, uzay hukuku ve ceza hukuku alanında çalışan akademisyenler, hukukçular, savcı ve hakimler, uzay endüstrisinde faaliyet gösteren şirketler ile uzay çalışmalarına ilgi duyan tüm okurlar için yol gösterici ve ufuk açıcı bir kaynak niteliğindedir. Ayrıca, Türkiye’nin uzayda etkin bir aktör olma yolunda karşılaşabileceği hukuki sorunlara dair öngörüler ve çözüm önerileri sunması bakımından, politika yapıcılar ve yasa koyucular için de önemli bir başvuru kaynağıdır.
Sonuç:
Türk Ceza Kanunu’nun Uzayda İşlenen Suçlara Uygulanabilirliği, hızla gelişen uzay faaliyetleri karşısında Türk hukukunun güncellenmesi ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerekliliğine dikkat çekmektedir. Yazarın titiz araştırması ve güncel örneklerle zenginleştirdiği bu eser, uzayda işlenen suçların hukuki boyutuna dair Türkçe literatürde önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Uzay çağında hukukun sınırlarını merak eden herkes için temel bir başvuru kaynağıdır.
TAKDİM
ÖNSÖZ
KISALTMALAR LİSTESİ
GİRİŞ
UZAY HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİNİN IŞIĞINDA UZAYDA ARTAN İNSAN VARLIĞI VE SUÇ
2.1. Uzay Alanında Yaşanan Gelişmeler ve Bu Gelişmeler Kapsamında İşlenmesi Muhtemel Suçlar
2.1.1. ISS Kapsamında Bir Değerlendirme
2.1.2. ISS’de İşlenebilecek Potansiyel Suçlar
2.1.3. Uzay Turizmi Faaliyetleri Kapsamında Bir Değerlendirme
2.1.4. Uzay Turizmi Kapsamında İşlenebilecek Potansiyel Suçlar
2.1.5. Uzayın Kolonileştirilmesi Projeleri Kapsamında Bir Değerlendirme
2.1.6. Uzayın Kolonileştirilmesi Kapsamında İşlenebilecek Potansiyel Suçlar
2.2. Uzay Hukukuna İlişkin Genel Çerçeve: Temel İlkeler ve Ay ve Diğer Gök Cisimlerinin Hukuki Statüsü
2.2.1. Uzay Özgürlüğü İlkesi ve İlkenin Genel Sınırları
2.2.2. Uzayın Sahiplenilemezliği İlkesi
2.2.3. Uzayın Nerede Başladığına İlişkin Hukuki Meseleler
DEVLETLERİN SAHİP OLDUKLARI YARGI YETKİSİNİN UZAYDA UYGULANMASI
3.1. Uluslararası Hukukta Devletlerin Cezai Yetkisi
3.1.1. Genel Olarak
3.1.2. Devletlerin Ülkesel Yetkisi
3.1.3. Devletlerin Cezai Yetkisinin Ülke Dışında Kullanılması
3.1.4. Uluslararası Hukuka Göre Ulusal Yetki Alanı Dışındaki Bölgeler
3.2. Uzay Hukukunda Yetki
3.2.1. Uzay Hukukunda Tescil
3.2.1.1. Uzay Antlaşması’nın VIII. Maddesi
3.2.1.2. Tescil Sözleşmesi
3.2.1.2.1. Temel Tanımlar
3.2.1.2.1.1. Fırlatan Devlet
3.2.1.2.1.2. Tescil Devleti
3.2.1.2.1.3. Uzay Cismi
3.2.1.2.2. Sözleşmede Öngörülen İkili Tescil Mekanizması
3.2.1.2.2.1. Ulusal Tescil
3.2.1.2.2.2. Uluslararası Tescil (Madde 3-4)
3.2.1.2.2.3. Uluslararası örgütlerin durumu (madde 7)
3.2.2. Tescilin Hukuki Sonuçları
3.2.2.1. Genel Olarak
3.2.2.1.1. Yargı Yetkisi ve Kontrol
3.2.2.1.2. Personel
3.2.2.2. Devletlerin Cezai Yetkisi
3.2.2.2.1. Genel Olarak
3.2.2.2.2. Uzay turizmi kapsamında bir değerlendirme
3.2.2.2.3. Uzayın kolonileşmesi kapsamında bir değerlendirme
3.3. Cezai Yetkinin Uluslararası Uzay İstasyonu Kapsamında Uygulanması
3.3.1. Tescil, Yargı Yetkisi ve Kontrole İlişkin Temel Kural
3.3.2. Cezai Yetkinin Kullanılması
3.3.2.1. Genel Kural
3.3.2.2. Genel Kuralın İstisnası
3.3.2.3. Diğer Hususlar
3.3.3. Ticari Uzay Uçuşlarında İşlenen Suçların Yargı Yetkisi
3.3.4. Uzayda İşlenen Suçlara Yönelik Devletlerin Rolü
3.3.5. Uzay Suçlarının Yasal Düzenlemeleri ve Yargı Yetkisi
TÜRK CEZAİ YARGILAMA YETKİSİNİN UZAYDA İŞLENEN SUÇLARA İLİŞKİN UYGULANMASI
4.1. Mülkilik İlkesi
4.1.1. Kara Ülkesi
4.1.2. Deniz Ülkesi
4.1.3. Hava Ülkesi
4.1.4. Uluslararası Alanlar Açısından Bir Değerlendirme
4.1.4.1. Uluslararası Denizler
4.1.4.1.1. Kıyı Devletinin Münhasır Yetkiye Sahip Olduğu Alanlar
4.1.4.1.2. Açık Deniz
4.1.4.2. Uluslararası Hava Sahası
4.2. Şahsilik İlkesi
4.2.1. Türk Vatandaşı Tarafından Ülke Dışında Bir Suçun İşlenmiş Olması Durumu ve Uygulamaya İlişkin Aranan Unsurlar
4.2.1.1. TCK Md. 13 Kapsamı Dışında Bir Suçun İşlenmesi
4.2.1.2. Ceza Alt Sınırının 1 Yıldan Az Hapis Cezası Olmaması
4.2.1.3. Suçun Yabancı Bir Ülkede İşlenmiş Olması
4.2.1.4. Failin Ülkede Bulunması
4.2.1.5. Fail ile İlgili Yabancı Devlet Mahkemeleri Tarafından Hüküm Verilmemiş Olması
4.2.1.6. Suçun Ülkede Kovuşturulabilir Olması
4.2.1.7. Yabancı Ülke Temsilcisinin ya da Mağdurun Şikâyeti
4.2.1.8. Yabancı Ülkede İşlenen Görev Suçları (TCK md. 10) Bakımından Değerlendirme
4.2.2. Türk Vatandaşına Karşı Ülke Dışında Bir Suçun İşlenmiş Olması Durumu ve Uygulamaya İlişkin Aranan Unsurlar
4.2.2.1. Mağdura Karşı Ülke Dışında Suç İşlenmiş Olmalıdır
4.2.2.2. Mağdur Türk Vatandaşı Olmalı Fail İse Yabancı Olmalıdır
4.2.2.3. Suç TCK md. 13 Kapsamının Dışında Kalmalıdır
4.2.2.4. Suç İçin 1 Yıl ve Üzeri Hapis Cezası Öngörülmüş Olmalıdır
4.2.2.5. Fail Türkiye’de Bulunmalıdır
4.2.2.6. Suç İle İlgili Yabancı Devlet Mahkemesi Tarafından Hüküm Kurulmamış Olmalıdır
4.2.2.7. Suçtan Zarar Görenin Şikâyeti
4.3. Diğer İlkeler
4.3.1. Koruma İlkesi
4.3.2. İkame Yargı İlkesi
4.3.3. Evrensellik İlkesi
4.4. Türk Ceza Kanunu’nun Uzayda Uygulanması
4.4.1. Mülkilik İlkesi Çerçevesinde Genel Değerlendirme
4.4.1.1. Ön Sorun Olarak Türk Ceza Kanunu’nun Uzay’a Genişletilebilirliği ve Kıyas Yasağı Meselesi
4.4.1.2. TCK’ya Göre Genel Değerlendirme
4.4.1.2.1. Uluslararası Uzay İstasyonu Bağlamında İnceleme
4.4.1.2.2. Uzay Turizmi Bağlamında İnceleme
4.4.1.2.3. Uzay Kolonisi Bağlamında İnceleme
4.4.2. Şahsilik İlkesi
4.4.2.1. Fail Bakımından Şahsilik İlkesi
4.4.2.1.1. Genel Değerlendirme
4.4.2.1.1.1. Failin Türk Vatandaşı Olması
4.4.2.1.1.2. Suç Yabancı Bir Ülke Topraklarında İşlenmelidir
4.4.2.1.1.3. Türk Vatandaşı Tarafından İşlenen Suç TCK md. 13 Kapsamında Olmamalı
4.4.2.1.1.4. İşlenen Suçun Alt Sınırı 1 Yıldan Az Olmayan Hapis Cezası Olmalıdır
4.4.2.1.1.5. Failin Türkiye’de Bulunması Gerekir
4.4.2.1.1.6. Fail İle İlgili Yabancı Devlet Mahkemeleri Tarafından Hüküm Verilmemiş Olması
4.4.2.1.1.7. Suçun Ülkede Kovuşturulabilir Olması
4.4.2.1.1.8. Yabancı Ülkenin Şikâyeti
4.4.2.1.2. Özel Değerlendirme
4.4.2.1.2.1. Uluslararası Uzay İstasyonu Bağlamında İnceleme
4.4.2.1.2.2. Uzay Turizmi Bağlamında İnceleme
4.4.2.1.2.3. Uzay Kolonisi Bağlamında İnceleme
4.4.2.2. Mağdur Bakımından Şahsilik İlkesi
4.4.2.2.1. Genel Değerlendirme
4.4.2.2.1.1. Suç Yabancı Ülkede İşlenmiş Olmalıdır
4.4.2.2.1.2. Suçun niteliğine ilişkin bazı koşullar sağlanmış olmalıdır
4.4.2.2.1.3. Fail Türkiye’de Bulunmalıdır
4.4.2.2.1.4. Fail İle İlgili Olarak Yabancı Ülkede Bir Hüküm Verilmemiş Olmalıdır
4.4.2.2.2. Özel Değerlendirme
4.4.2.2.2.1. Uluslararası Uzay İstasyonu Bağlamında İnceleme
4.4.2.2.2.2. Uzay Turizmi Bağlamında İnceleme
4.4.2.2.2.3. Uzay Kolonisi Bağlamında İnceleme
4.4.3. Diğer İlkeler
SONUÇ
KAYNAKLAR
Copyright 1985 - 2026 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
