Türk Milletlerarası Usûl Hukuku

Kitap Özeti: TÜRK MİLLETLERARASI USÛL HUKUKU – Prof. Dr. Fügen Sargın

Prof. Dr. Fügen Sargın’ın kaleme aldığı “Türk Milletlerarası Usûl Hukuku”, yabancı unsurlu özel hukuk ilişkilerinde Türk mahkemelerinin yetkisi, uygulanacak usûl kuralları ve yabancı kararların Türkiye’deki etkisi gibi temel konuları kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele almaktadır. Kitap, hem akademik çevreler hem de uygulayıcılar için Türk milletlerarası usûl hukukunun güncel sorunlarını ve çözüm önerilerini sistematik bir şekilde sunmaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazar, önsözde kitabın en önemli farkını, Türk milletlerarası usûl hukukunda kapsamlı ve yeknesak bir düzenlemenin eksikliğine dikkat çekerek ortaya koymaktadır. Mevcut boşluğun, iç hukuk kurallarının kıyasen uygulanmasıyla doldurulmaya çalışılmasının uygulamada ciddi sorunlara yol açtığını, çelişkili yargı kararlarının ve yetersiz çözümlerin ortaya çıktığını vurgulamaktadır. Bu nedenle kitap, hem Türk yargı kararlarından hem de farklı doktriner görüşlerden örneklerle, mevcut düzenlemelerin ve uygulamaların değerlendirmesini yapmayı, temel ilkeler ışığında yeni çözüm yolları önermeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, yabancı hukuk metinlerinden de yararlanılarak, Türk milletlerarası usûl hukukunun evrensel ilkelerle uyumlu yorumlanmasına katkı sağlanmaktadır.

Kapsam ve İçerik: Kitap iki ana bölümden oluşmaktadır:

1. Birinci Bölüm: Türk milletlerarası usûl hukukunun düzenleme alanı, kaynakları, genel ilkeleri ve Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ile uygulanacak usûl kurallarının tespiti ayrıntılı olarak incelenmektedir. Bu bölümde;
2. Milletlerarası usûl hukukunun kapsamı ve yabancılık unsuru,
3. Türk hukukunda milletlerarası usûl hukukunun biçimsel kaynakları (uluslararası sözleşmeler, MÖHUK, HMK, TMK, NHK, AİHM kararları, Yargıtay içtihatları ve doktrin),
4. Hâkimin hukukunun (lex fori) etkisi,
5. Yabancı unsurlu çekişmeli ve çekişmesiz yargı taleplerinde yetkili mercilerin tespiti,
6. Milletlerarası yetki kurallarının niteliği, forum necessitatis, özel yetki kuralları (ör. iş, tüketici, sigorta sözleşmeleri),
7. Yetki anlaşmaları ve irade muhtariyeti,

8. Usûl hukuku meseleleri (yargı bağışıklığı, taraf ehliyeti, teminat, milletlerarası derdestlik, arabuluculuk şartı, ispat ve delil, tebligat) gibi konular detaylı şekilde ele alınmaktadır.

9. İkinci Bölüm: Yabancı mercilerce verilen özel hukuk alanına ait kararların Türkiye’de tanınması ve tenfizi ile nüfus siciline tescili konuları işlenmektedir. Bu bölümde;

10. MÖHUK hükümleri çerçevesinde tanıma ve tenfiz şartları,
11. Yabancı mahkeme ilâmlarının hukuki niteliği, tenfiz ve tanıma prosedürleri,
12. Nüfus Hizmetleri Kanunu kapsamında aile hukuku kararlarının tescili,
13. Yurt dışında gerçekleşen evlat edinme ve mavi kartlılar kütüğüne kayıt işlemleri gibi güncel uygulamalar yer almaktadır.

Kimler İçin Uygun? Kitap, milletlerarası usûl hukuku alanında çalışan akademisyenler, uygulayıcı hukukçular, hâkimler, avukatlar ve bu alanda lisansüstü eğitim gören öğrenciler için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, Türk hukukunun uluslararası boyutunu anlamak isteyen tüm hukukçular için güncel ve kapsamlı bir rehber niteliğindedir.

Sonuç: “Türk Milletlerarası Usûl Hukuku”, hem teorik hem de uygulamaya dönük zengin içeriğiyle, Türk hukukunun bu önemli alanında karşılaşılan sorunlara ışık tutmakta ve çözüm önerileri sunmaktadır. Yabancı unsurlu özel hukuk ilişkilerinde karşılaşılan güncel meseleleri, yargı kararları ve doktriner tartışmalar eşliğinde ele alan eser, alanında güvenilir ve kapsamlı bir kaynaktır.