Türk Miras Hukuku

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Fikret EREN - İpek YÜCER AKTÜRK
Ürün Kodu: Mİ088
ISBN: 978-605-05-0383-8
Stok Durumu: Stokta var
70,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Fikret EREN, İpek YÜCER AKTÜRK
Baskı Tarihi 2019/01
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Mİ088
Türk Miras Hukuku
Prof. Dr. Fikret EREN, Doç. Dr. İpek YÜCER AKTÜRK
2019/01 Baskı, 717 Sayfa
ISBN 978-605-05-0383-8

ÖNSÖZ

En son yayımlanmış olmasına rağmen benim üst üste akademik eserlerimi yazıp yayımladığım ilk hukuk alanı, Miras Hukuku olmuştur. Gerçekten de, doktora tezimi oluşturan “Türk Medeni Hukukunda Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası”, 1966 yılında, Doçentlik tezimi oluşturan “Türk Medeni Hukukunda Tenkis Davası” da 1973 yılında yayımlanmıştır. Yine bu arada “Mirasta İade” adlı makalem, Adalet Dergisi 1963 yılı Sayı 3-4-5-6, sh.340-358; sh.720-741’de yayımlanmıştır. Daha sonra 2016 yılında Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan C.1.           sh. 1045-1061’de, “Miras Sebebiyle İstihkak Davası” adlı makalem, Kadir Has Üniversitesinde katıldığım Sempozyum’da sunulan tebliğleri içeren Medeni Kanunun ve Borçlar Kanununun 90. Yılı Uluslarası Sempozyumu, 1926’dan Günümüze Türk Borçlar ve Medeni Hukuku, 17-18-19-20 Şubat 2016, C. I, sh. 495-525’te de, “Mirasın Paylaşılması Davası” adlı tebliğim yayımlanmıştır. Bu yayımların dışında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesinde de en az 25 yıl Miras Hukuku derslerini anlatmış, bu münasebetle de miras hukukunun geriye kalan bir çok önemli konularını işlemiş ve yayına hazır hale getrmiş bulunmaktaydım. Durum bu merkezde iken değerli genç meslektaşım Doç. Dr. İpek YÜCER AKTÜRK ile bir sohbet esnasında Miras Hukukunu yayımlamak istediğimi, yazmadığım çok az bir kısım kaldığını, bu kısmı da kendisi yazmak isterse, Miras Hukukunu birlikte yayımlayabileceğimizi söyledim. Kendisi de bu teklifimi kabul etti ve böylece huzurdaki kitap yayıma hazır hale geldi. İpek Yücer    Aktürk, bu kitapta aşağıdaki kısımları yazmış bulunmaktadır. Bunlar,

1) Miras hukukunda gaiplik, 2) Vakıf kurma ve 3) Mirası yerine getirme görevlisi atama tasarrufu, 4) Mirastan feragat, 5) Mirasın reddi,         6) Mirasın tutulan resmi deftere göre kabulü, 7) Resmi tasfiye, 8) Mirasın paylaşılmasından sonra mirasçıların birbirlerine ve mirasbırakanın alacaklılarına karşı sorumluluğu ve 9) Mirasın paylaşımına hakim olan ilkelerin istisnalarıdır.

Miras hukuku adlı bu ortak eser, Türk-İsviçre hukukundaki en son bilimsel görüşlerle Federal Mahkeme ve Yargıtay’ın en son içtihatlarını içermektedir. Miras hukukunda, eskiden yalnız Berner ve Zürcher Kommentarlar’da (Tuor, Escher, Tuor/Picenoni gibi yazarlar) yer alırken, bugün Basler Kommentar ZGB, CHKommentar ZGB, KUKOKommentar ZGB; ORELL FUSSLI Kommentar ZGB ve ERBRECHT PraxisKommentar gibi çok yeni ve önemli kommentarlarda yer alan yazarlar da bulunmaktadır.

Arzumuz, Miras Hukuku adlı bu ortak eserin, bu konuda çalışma ve araştırma yapacak hukukçulara yararlı olmasıdır.

 

Prof. Dr. Fikret EREN                                      Ankara, 03 Ocak 2019

1. içindekiler

2. TÜRK MİRAS HUKUKU

ÖNSÖZV

İÇİNDEKİLERVII

KISALTMALARXXXV

GENEL BİBLİYOGRAFYAXXXVII

GİRİŞ1

 

§ 1-MİRAS HUKUKUNUN TANIMI, YERİ, KONUSU,
SİSTEMLERİ, KAYNAKLARI, HAKİM İLKELERİ VE
TEMEL KAVRAMLARI1

I-MİRAS HUKUKUNUN TANIMI1

II-MİRAS HUKUKUNUN MEDENİ HUKUK İÇİNDEKİ
 YERİ VE KONUMU3

III-MİRAS HUKUKUNUN KONUSU VE KISIMLARI4

A-MİRAS HUKUKUNUN KONUSU BİR BAŞKA
KİŞİYE GEÇMEYE ELVERİŞLİ ÖZEL HUKUK İLİŞKİLERİNDEN OLUŞAN TEREKEDİR4

1)Miras yoluyla geçen hak ve ilişkiler5

a)Miras yoluyla geçen hak ve ilişkilerin
başında malvarlığı hak ve ilişkileri gelir5

b)Malvarlığı ilişkileri dışında bazı şahıs varlığı
değer ve ilişkileri de miras yoluyla geçer6

2)Miras yoluyla geçmeyen hak ve ilişkiler6

a)Kişilik hakkı ve bu hakkın içerdiği kişilik değerleri malvarlığı değeri olmadıkları için tereke içinde yer almaz, dolayısıyla da mirasçılara geçmezler6

b)Mirabırakanın sahip olduğu manevi tazminat hakkı da, sağlığında kendisi tarafından ileri sürülmemişse,
miras yoluyla mirasçılarına geçmez7

c)Bazı borç sözleşmelerinin konusunu oluşturan
kişiye sıkı sıkıya bağlı edimler de (alacak ve borçlar da) mirasçıya geçmez7

d)Mirasbırakanın kamu hukukundan doğan hakları, özellikle seçme, seçilme, atanma gibi hak ve
hukuki ilişkileri de miras yoluyla başkalarına geçmez8

e)Miras yoluyla bazı malvarlığı hakları da geçmez8

f)Evlenmeyi sonra erdiren butlan ve boşanma
davaları da ilke olarak mirasçılara geçmez8

3)Bazı haklar ise, mirasbırakanın ölümüyle doğmakla
birlikte mirasçılar bunlara miras yoluyla değil,
doğrudan doğruya sahip olmaktadırlar9

a)Destekten yoksun kalma tazminatı9

b)Kamu hukuku nitelikli bazı sosyal güvenlik hakları10

B-MİRAS HUKUKUNUN KISIMLARI10

IV-MİRAS HUKUKU SİSTEMLERİ10

A-LİBERAL SİSTEM10

1)Aileyi koruyan sistem (Yasal mirasçılık sistemi)11

2)Mirasbırakanı koruyan sistem
(İradi=atanmış mirasçılık sistemi)11

3)Karma sistem11

B-KOLLEKTİVİST SİSTEM12

C-TÜRK MEDENİ KANUNUNUN KABUL ETTİĞİ
SİSTEM12

V-MİRAS HUKUKUNUN KAYNAKLARI13

A-YASAL KAYNAKLAR13

1)Anayasa13

2)Türk Medeni Kanunu13

3)Türk Borçlar Kanunu13

4)Toprak Koruma Arazi Kullanma Kanunu14

5)Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu15

6)Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu16

7)Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında
Kanun16

B-YARDIMCI KAYNAKLAR16

1)Âdetler16

2)Bilimsel görüşler17

3)Yargı kararları17

VI-MİRAS HUKUKUNA HÂKİM OLAN İLKELER17

A-TEK MİRAS İLKESİ17

B-YASAL MİRASÇILIK İLKESİ17

C-KÜLLİ HALEFİYET İLKESİ18

1)Miras, mirasçıya mirasbırakanın öldüğü anda
hemen geçer18

2)Miras, mirasçıya bir bütün olarak geçer18

3)Miras, mirasçıya kendiliğinden geçer19

D-MİRAS ORTAKLIĞI İLKESİ VEYA MİRASÇILARIN TEREKE ÜZERİNDE ELBİRLİĞİYLE HAK SAHİPLİĞİ İLKESİ19

E-MİRASÇILARIN MİRASBIRAKANIN BORÇLARINDAN ŞAHSEN (SINIRSIZ) VE MÜTESELSİL OLARAK SORUMLU OLMALARI İLKESİ20

VII-MİRAS HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI21

A-MİRASBIRAKAN21

B-MİRASÇI21

C-TEREKE22

D-VASİYET ALACAKLISI23

E-ÖLÜME BAĞLI TASARRUF23

3.                                   BİRİNCİ BÖLÜM

4.                                   MİRASÇILAR

§ 2-YASAL MİRASÇILAR25

I-KAN HISIMLIĞINA DAYANAN YASAL MİRASÇILAR25

A-KAN HISIMLIĞINA DAYANAN MİRASÇILIĞI BELİRLEYEN SİSTEMLER25

1)Bireysel sistem25

2)Sınıf sistemi26

3)Zümre sistemi26

a)Zümre sistemine hakim olan ilkeler27

aa)Önceki zümre mirasçıları sonraki zümre mirasçılarının mirasçılığını önler28

bb)Her zümre veya kök içinde zümre başı veya
kök başı, o zümre veya kök içinde daha sonra
gelen zümre veya kök üyelerinin mirasçılığını
önler.29

cc)Bir zümre veya kök içinde yer alan zümre veya
kök üyesi mirasçılar, eşit derecede hak
sahibidirler30

dd)İkinci veya üçüncü zümreler taraflara (kollara) ayrılmaktadır31

ee)Zümre başı veya kök başı mirabırakandan önce ölmüş ise onun yerine halefiyet yoluyla
alt soyu geçer.32

ff)Artma-çoğalma (Anwahcstum) ilkesi34

b)Birinci zümre mirasçılar: Altsoy zümresi.34

c)İkinci zümre mirasçılar: Ana ve baba zümresi.35

d)Üçüncü zümre mirasçıları: Büyük ana ve
büyük baba zümresi.35

II-MAHKEME KARARINA DAYANAN YASAL
 MİRASÇILAR36

III-VATANDAŞLIK BAĞINA DAYANAN YASAL
 MİRASÇILAR37

IV-EVLİLİK DIŞI İLİŞKİDEN DOĞAN HISIMLARIN
 YASAL MİRASÇILIĞI39

V-SÖZLEŞMEYE DAYANAN YASAL MİRASÇILAR:
 SAĞ KALAN EŞİN MİRASÇILIĞI40

A-GENEL BİLGİ40

B-BUTLAN DAVASININ SAĞ KALAN EŞİN
MİRASÇILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ41

C-BOŞANMA DAVASININ SAĞ KALAN EŞİN
MİRASÇILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ43

D-SAĞ KALAN EŞİN GAİPLİK HALİNDE MİRASÇILIĞI44

E-MAL REJİMİNİN SAĞ KALAN EŞİN
MİRASÇILIĞINA ETKİSİ44

F-BİRDEN FAZLA EŞİN DURUMU45

G-EŞİN YASAL MİRAS PAYI45

1)Sağ kalan eş, birinci zümre (altsoy) ile mirasçı olmuşsa45

2)Sağ kalan eş, ikinci zümre (ana-baba ve altsoyu) ile
mirasçı olmuşsa46

3)Sağ kalan eş, üçüncü zümre (büyük ana ve
büyük babalar ve onların çocukları) ile birlikte mirasçı olmuşsa47

§ 3-ATANMIŞ MİRASÇILAR (İRADİ MİRASÇILAR)49

I-TANIM49

II-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR49

A-ÖLÜME BAĞLI TASARRUF EHLİYETİ52

1)Genel olarak52

a)Tasarruf ehliyetinin kanundaki düzenlenme biçimi52

b)Tasarruf ehliyetinin hukukî niteliği52

c)Ölüme bağlı tasarruflarda temsil yasağı53

d)Tasarruf ehliyetinin unsurları57

aa)Her iki tasarruf şekli için ortak olan unsur:
Ayırt etme gücü57

bb)Her iki tasarruf şeklinde ayrı olan unsurlar:
Belirli yaş ve erginlik unsuru60

aaa)Vasiyetname için gerekli yaş.60

bbb)Miras sözleşmesi için erginlik şartı60

ccc)Miras sözleşmesi yapma ehliyeti yönünden ayırt etme gücüne sahip küçük ve
kısıtlıların durumu61

d)Tasarruf ehliyetinin bulunması gereken zaman62

e)Miras sözleşmesinde karşı tarafın ehliyet bakımından durumu62

B-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA İRADE
SAKATLIĞI64

1)İrade unsurunun ölüme bağlı tasarruflardaki önemi65

2)İradeyi sakatlayan sebepler69

a)Yanılma71

aa)Beyanda yanılma71

aaa)Beyan içeriğinde yanılma72

bbb)Beyan fiilinde yanılma73

bb)Saikte yanılma73

cc)Kişinin veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma78

b)Aldatma80

c)Korkutma82

d)Zorlama85

C-HUKUKA VE AHLÂKA AYKIRILIK86

1)Kanundaki düzenleme biçimi86

2)Hukuka ve ahlâka aykırılık kavramları86

a)Emredici hukuk kurallarına aykırılık87

b)Kamu düzenine aykırılık88

c)Kişilik hakkına aykırılık89

d)Ahlâka aykırılık oluşturan hâller91

aa)Tasarrufun kendisi veya tasarrufun bağlandığı
koşul ya da yüklemenin konusu ahlâka
aykırıdır92

bb)Tasarruf, koşul veya yüklemenin amacı
ahlâka aykırıdır92

cc)Lehtarı bir fiil ve harekete zorlayan tasarruf,
koşul ve yüklemeler ahlâka aykırıdır95

dd)Ekonomik özgürlüklerin aşırı derecede sınırlandırılması ahlâka aykırıdır98

3)Anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici nitelikte
olan koşul ve yüklemeler100

4)İmkansız koşul ve yüklemeler101

§ 4-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN ŞEKİLLERİ103

I-VASİYETNAME104

A-EL YAZILI VASİYETNAME104

1)El yazılı vasiyetnamenin yazılacağı malzeme104

2)El yazılı olma şartı105

3)Tarih şartı107

4)Vasiyetnamenin düzenlendiği yer şartı111

5)İmza şartı111

6)Ekler, çizinti ve düzeltmeler113

B-RESMÎ VASİYETNAME115

1)Genel bilgi115

2)Çeşitleri116

a)Okuma yazma bilenler tarafından yapılan
resmî vasiyetname117

b)Okuma yazma bilmeyenler tarafından yapılan
resmî vasiyetname119

C-SÖZLÜ VASİYET120

1)Genel bilgi120

2)Şartları120

a)Belgeleme yoluyla sözlü vasiyet120

b)Tutanağa geçirme yoluyla sözlü vasiyet122

3)Tanıklık ehliyeti122

4)Hüküm ve sonuçları123

II-MİRAS SÖZLEŞMESİ123

III-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN ORTADAN
 KALDIRILMASI125

A-VASİYETNAMENİN ORTADAN KALDIRILMASI125

1)Dönme yoluyla125

a)Vasiyetnameden açık olarak dönme125

b)Vasiyetnameden örtülü olarak dönme126

c)Ölüme bağlı bir tasarruf ile vasiyetnameden dönme126

d)Sağlar arası bir işlem ile vasiyetnameden dönme127

e)Vasiyetnameden dönmeden dönme127

2)Vasiyetnamenin yok edilmesi veya yok olması yoluyla ortadan kaldırılması128

3)Vasiyetnamenin, evliliğin butlanı veya boşanma ile
ortadan kaldırılması129

4)Bir aylık sürenin geçmesi nedeniyle sözlü vasiyetin
ortadan kalkması129

5)Atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısının
mirasbırakandan önce ölmesi, mirasçılıktan
yoksun kalması ve mirası reddetmesi130

B-MİRAS SÖZLEŞMESİNİN ORTADAN KALDIRILMASI130

1)Miras sözleşmesinin tarafların yazılı anlaşmasıyla
ortadan kaldırılması130

2)Miras sözleşmesinin mirasbırakanın mirasçılıktan
çıkarma yoluyla tek yanlı irade beyanıyla ortadan kaldırılması130

3)Miras sözleşmesinden Borçlar Kanununda düzenlenmiş bulunan temerrüt hükümlerine dayanılarak dönülmesi130

4)Miras sözleşmesinin, lehtarın mirasbırakandan önce
ölmesi nedeniyle ortadan kalkması131

5)Miras sözleşmesinin iradeyi sakatlayan bir sebeple
ortadan kalkması131

6)Miras sözleşmesinin, evlilik birliğinin boşanma veya
butlan nedeniyle sonra ermesi dolayısıyla ortadan
kalkması131

7)Miras sözleşmesinin iptal dâvasıyla sonra ermesi;
tenkis dâvasıyla indirilmesi131

 

 

§ 5-MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR132

I-GENEL OLARAK132

II-YALNIZ VASİYETNAMEYLE YAPILABİLEN
 MADDİ TASARRUFLAR133

III-YALNIZ MİRAS SÖZLEŞMESİYLE YAPILABİLEN
 MADDİ TASARRUFLAR135

IV-HEM VASİYETNAME HEM MİRAS SÖZLEŞMESİ
 YOLUYLA YAPILABİLEN MADDİ TASARRUFLAR135

V-MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN
 ÇEŞİTLERİ138

A-MİRASÇI ATAMA138

B-VASİYET140

1)Tanım ve genel bilgi140

2)Vasiyet alacaklısı-Vasiyet borçlusu142

a)Vasiyet alacaklısı142

b)Vasiyet borçlusu143

3)Vasiyet türleri144

a)Mal vasiyeti144

aa)Belirli mal vasiyeti145

bb)Çeşit vasiyeti145

b)Sınırlı ayni hak vasiyeti (İntifa, oturma, rehin vb. vasiyeti) vasiyeti146

c)İrat (gelir) vasiyeti146

d)Alacak ve diğer hak vasiyeti146

e)Borçtan kurtarma vasiyeti147

f)Sağlama (tedarik) vasiyeti147

g)Ön vasiyet147

h)Alt vasiyet147

4)Vasiyet borcunun muaccel olması148

5)Vasiyet borçlusunun vasiyet konusunu vasiyet alacaklısına teslim borcu149

C-KOŞUL VE YÜKLEME149

1)Genel olarak149

2)Koşul150

3)Yükleme152

D-YEDEK MİRASÇI ATANMASI154

E-ART MİRASÇI ATANMASI156

1)Önmirasçı-Artmirasçı156

2)Mirasın geçtiği an157

3)Defter tutulması ve güvence verilmesi158

4)Artmirasçı atamanın hüküm ve sonuçları159

a)Önmirasçı hakkında159

b)Artmirasçı hakkında160

F-VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ ATAMA TASARRUFU160

1)Genel olarak160

2)Amacı ve tanımı161

3)Hukuki niteliği161

4)İçeriği ve kapsamı163

5)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin nitelikleri165

6)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevinin
başlaması ve sonra ermesi166

7)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin ücreti169

8)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görev ve
yetkileri170

a)Genel olarak170

b)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin zilyetliği172

c)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin tasarruf yetkisi173

d)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin dava ehliyeti174

9)Vasiyeti yerine getirme görevlisinin sorumluluğu175

G-VAKIF176

H-MİRAS SÖZLEŞMESİ178

1)Olumlu miras sözleşmesi179

2)Olumsuz miras sözleşmesi (Mirastan feragat sözleşmesi)180

a)Genel olarak180

b)Mirastan feragat sözleşmesi yapmaya yetkili olan mirasçılar181

c)Kapsamı ve içeriği182

d)Türleri183

e)Hukuki sonuçları184

aa)Mirastan feragat eden bakımından184

bb)Feragat edenin altsoyu bakımından184

aaa)İvazsız mirastan feragat sözleşmesinde184

bbb)İvazlı mirastan feragat sözleşmesinde186

cc)Mirasbırakanın alacaklıları bakımından186

f)Mirastan feragatin hükümsüzlüğü188

aa)Feragatin belli bir kişi lehine yapılmış olması189

bb)Feragatin en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılması190

I-MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA191

1)Genel olarak191

2)Mirasçılıktan çıkarmanın çeşitleri192

a)Cezalandırıcı mirasçılıktan çıkarma192

aa)Mirasçılıktan çıkarma sebepleri192

aaa)Saklı paylı mirasçı mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç
işlemişse192

bbb)Saklı paylı mirasçı mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini
önemli ölçüde yerine getirmemişse193

bb)Mirasçılıktan çıkarmanın tabi olduğu şekil194

cc)Mirasçılıktan çıkarmanın ispatı194

dd)Cezai mirasçılıktan çıkarmanın hüküm ve
sonuçları194

ee)Cezai mirasçılıktan çıkarmanın hükümsüzlüğü195

aaa)Tenkis davası ile ileri sürülmesi195

bbb)İptal davası ile ileri sürülmesi196

b)Koruyucu mirasçılıktan çıkarma196

V-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMU198

A-GENEL OLARAK198

B-YORUM TÜRLERİ199

1)Açıklayıcı yorum199

2)Tamamlayıcı yorum199

3)Uyarlayıcı yorum200

4)Dönüştürücü yorum200

 

 

C-YORUM KURALLARI200

1)Ölüme bağlı tasarrufun metnine öncelik verilmesi
kuralı200

2)Açıklık kuralı201

3)Tasarruf dışındaki olgu ve olayların (dış olgu ve olayların) ancak ölüme bağlı tasarruf ile bağlantısı olması halinde
göz önünde tutulması kuralı (ima-dayanak teorisi)201

4)Ölüme bağlı tasarrufun geçerliliği lehine yorum kuralı
(favor testamenti kuralı)202

5)Mirasın yasal mirasçılık yoluyla geçmesi kuralı203

§ 6-ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN İPTALİ DAVASI204

I-GENEL BİLGİ204

II-GÖREVLİ MAHKEME205

III-YETKİLİ MAHKEME205

IV-İPTAL DAVASINDA TARAFLAR205

A-DAVACI TARAF205

B-DAVALI TARAF208

IV-İPTAL DAVASINDA İSPAT YÜKÜ209

A-TASARRUF EHLİYETİ YÖNÜNDEN209

B-İRADEYİ SAKATLAYAN SEBEPLER YÖNÜNDEN213

C-HUKUKA VEYA AHLÂKA AYKIRILIK YÖNÜNDEN215

D-ŞEKİL NOKSANLIĞI YÖNÜNDEN215

V-İPTAL DAVASINDA HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER218

A-BİR YILLIK SÜRE220

B-ON YILLIK SÜRE222

C-YİRMİ YILLIK SÜRE224

D-İPTAL DEF’İ228

VI-İPTALİN HUKUKÎ NİTELİĞİ229

VII-İPTAL KARARININ HÜKÜM VE SONUÇLARI232

A-TASARRUF YÖNÜNDEN232

B-KİŞİLER YÖNÜNDEN238

C-KAZANDIRMALARIN GERİ VERİLMESİ
(İADESİ) YÖNÜNDEN MİRAS SEBEBİYLE
İSTİHKAK DAVASI239

5.                                   İKİNCİ BÖLÜM

§ 7-SAKLI PAY, SAKLI PAYLI MİRASÇILAR VE
TENKİS DAVASI241

I-GENEL OLARAK241

II-SAKLI PAYLI MİRASÇILAR242

III-TENKİS DAVASI243

A-TENKİS DAVASININ TANIMI243

B-TENKİS DAVASININ ÇEŞİTLERÎ245

1)TMK m.560 vd.’na göre tenkis davası246

2)TMK m.519/I’e göre tenkis davası246

3)TMK m.527’ye göre tenkis davası246

4)TMK m. 566/II’ye göre tenkis davası246

5)TMK m. 276/III’ye göre tenkis davası246

6)TMK m. 562’ye göre tenkis davası247

C-TENKİS DAVASININ HUKUKÎ NİTELİĞİ248

D-TENKİS DAVASININ ŞARTLARI251

1)Mirabırakanın tasarruf oranını aşmış olması251

a)Genel olarak251

b)Tasarruf oranının hesaplanması252

aa)Terekenin tespit ve değerlendirilmesi252

aaa)Terekenin tespiti253

bbb)Terekenin parasal olarak
değerlendirilmesi258

bb)Saklı paylar toplamının hesaplanması261

cc)Kazandırmaların hesaplanması263

c)Mirası ret, mirasçılıktan çıkarma, mirastan feragat ve mirastan yoksun kalmanın tasarruf oranı üzerindeki etkileri263

aa)Mirası ret264

bb)Mirastan feragat265

cc)Mirasçılıktan çıkarma266

dd)Mirastan yoksun kalma266

2)Saklı payın ihlâl edilmiş olması266

a)Genel olarak266

b)Saklı paya mahsubu gereken kazandırmalar271

aa)Ölüme bağlı kazandırmalar272

aaa)Mirasçı atama tasarrufu272

bbb)Mal vasiyeti tasarrufu272

bb)Denkleştirmeye tâbi kazandırmalar272

cc)Sağlararası karşılıksız kazandırmalar273

c)Paylaştırma kuralına ilişkin karine277

§ 8- TENKİS DAVASININ KONUSU280

I-TENKİSE TÂBİ KARŞILIKSIZ KAZANDIRMA
 KAVRAMI280

A- ÖLÜME BAĞLI KAZANDIRMALAR282

1)Vasiyetname ile yapılan ölüme bağlı kazandırmalar283

2)Miras sözleşmesiyle yapılan ölüme bağlı
kazandırmalar283

a)Olumlu miras sözleşmesi284

b)Olumsuz miras sözleşmesi284

B-SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR285

1)Genel olarak285

2)Tenkise tâbi sağlararası kazandırmaların çeşitleri285

a)Miras payına mahsuben verilmiş olup da
denkleştirmeye tâbi olmayan kazandırmalar286

aa)Bu husustaki görüşler286

aaa)Objektif (hâkim) görüş286

aaaa)Miras payına mahsuben verilmiş
olup da, denkleştirme yükümlüsünün yasal mirasçılık sıfatını kaybetmesinden dolayı denkleştirmeye tabi olmayan kazandırmalar.286

bbbb)Nitelikleri itibariyle denkleştirmeye
tâbi olup da mirasbırakanın bundan
muaf tuttuğu kazandırmalar287

bbb)Sübjektif görüş288

ccc)Kişisel görüşümüz290

b)Altsoya miras payına mahsuben verilmiş olup da denkleştirmeye tâbi tutulmayan kazandırmaların
çeşitleri292

aa)Çeyiz293

bb)Kuruluş sermayesi293

cc)Malvarlığı devri294

dd)Borçtan kurtarma (ibra)294

ee)Ve mirasbırakanın benzerleri gibi
altsoyuna bir karşılık almaksızın yapmış
olduğu kazandırmalar295

c)Miras haklarının ölümden önce tasfiyesi maksadıyla yapılan kazandırmalar298

d)Sağlararası bağışlamalar300

aa)Genel olarak300

bb)Mirasbırakanın serbestçe dönme hakkını
saklı tuttuğu bağışlamalar302

cc)Mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl
içinde yapmış olduğu bağışlamalar303

e)Saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla
yapıldığı açık olan kazandırmalar307

aa)Söz konusu kazandırma saklı pay kurallarını
etkisiz kılmak amacıyla yapılmış olmalıdır308

f)Hayat sigortaları318

aa)Genel olarak318

bb)Hayat sigortalarının tenkise tâbi tutulabilmesi
için gerekli şartlar319

aaa)Ortada yapılmış bir hayat sigortası
mevcut olmalıdır.319

bbb)Söz konusu sigorta mirasbırakanın
ölümüne karşı yapılmış olmalıdır320

ccc)Yapılmış olan sigortanın primleri
mirasbırakan tarafından ödenmiş
olmalıdır321

ddd)Mirasbırakan sigorta talebini üçüncü kişi lehine karşılıksız olarak yapmış veya
devretmiş olmalıdır321

eee)Sigorta meblağı mirasbırakanın ölümünde üçüncü bir kişiye ait olmalıdır.321

aaaa)Lehtar tâyini, yani üçüncü kişi
lehine sigorta suretiyle322

bbbb)Devir suretiyle324

cccc)Sigorta vasiyeti suretiyle324

fff)Söz konusu sigorta mirasın açıldığı anda
satın alma değerine sahip bir sigorta
olmalıdır326

3)Tenkise tâbi olmayan sağlararası kazandırmalar327

§ 9-TENKİS DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME, TARAFLAR, İSPAT YÜKÜ, HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE VE TENKİS DAVASININ HÜKÜM VE SONUÇLARI330

I.TENKİS DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ
 MAHKEME330

A-GÖREVLİ MAHKEME330

B-YETKİLİ MAHKEME330

II-TENKİS DAVASINDA TARAFLAR333

A-DAVACILAR333

1)Saklı paylı mirasçılar333

2)Saklı paylı mirasçının alacaklıları ve iflâs masası344

a)Tenkis davasının şartları mevcut olmalıdır345

b)Saklı paylı mirasçıya karşı borç ödemekten
aciz belgesi veya iflâs kararı alınmış olmalıdır345

c)Saklı paylı mirasçı tenkis davasını açmamış
olmalıdır347

d)Saklı paylı mirasçıya tenkis davasını açması için
yapılan ihtar sonuçsuz kalmış olmalıdır348

B- DAVALILAR351

III-TENKİS DAVASINDA İSPAT YÜKÜ355

IV-TENKİS DAVASINI AÇMA HAKKINI DÜŞÜREN
 SÜRELER358

A-BİR YILLIK SÜRE359

B-ON YILLIK SÜRE360

C-ÖNCEKÎ BİR TASARRUFU ORTADAN KALDIRAN SONRAKİ BİR TASARRUFUN İPTALİNE KARAR VERİLMESİ HALİNDE SÜRE361

D-TENKİS DEF’İ362

E-EDA DAVASI SÜRESİ363

V-TENKİS DAVASININ HÜKÜM VE SONUÇLARI364

A-TENKİS KARARI364

1)Tenkis kararının hukuki niteliği364

2)Tenkis kararının kapsamı365

a)Taraflar yönünden365

b)Kazandırmalar yönünden (tenkiste sıra)366

aa)Genel olarak366

bb)Ölüme bağlı kazandırmalar369

aaa)Kazandırmalar üçüncü kişiler lehine yapılmıştır369

bbb)Kazandırmalar saklı paylı mirasçılar
lehine yapılmıştır374

ccc)Kazandırmalar saklı paylı mirasçılarla
üçüncü kişilere yapılmıştır377

ddd)Kazandırmalar bir veya daha fazla
üçüncü kişi yanında tek bir saklı paylı mirasçıya yapılmıştır379

cc)Sağlararası kazandırmalar380

dd)Kamu yararına kazandırmaların tenkisi382

c)Özel Olarak düzenlenmiş bazı kazandırmalar383

aa)Değerinde bir azalma meydana gelmeksizin bölünmesi mümkün olmayan belirli mal
vasiyetleri383

bb)İrat ve İntifa kazandırmaları386

aaa)Genel olarak386

bbb)Seçimlik yetkinin kullanılması ve
bunun sonuçları388

cc)Artmirasçılık tasarrufu389

B-DAVALININ (LEHTARIN) GERİ VERME BORCU390

1)Genel olarak390

2)Eda davasının hukukî niteliği391

a)Ölüme bağlı kazandırmalar hakkında392

b)Sağlararası kazandırmalar hakkında392

3)Geri verme (iade) borcunun kapsamı395

a)Ölüme bağlı kazandırmalarda geri verme
borcunun kapsamı395

b)Sağlararası kazandırmalarda geri verme
borcunun kapsamı396

aa)İyiniyetli lehtarın geri verme borcu396

bb)Kötü niyetli lehtarın geri verme borcu399

6.                                   ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

§ 10- MİRASIN GEÇMESİ401

I-GENEL OLARAK401

II-MİRASIN AÇILMASI401

A-MİRASIN AÇILMA ANI401

1)Mirasbırakanın ölümü401

2)Mirasbırakanın gaipliği403

a)Genel olarak403

b)Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin mirası404

aa)Güvence gösterme zorunluluğu405

bb)Geri verme yükümlülüğü407

c)Mirasçının gaipliği413

d)Hazinenin gaiplik kararı talebi415

e)Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin hem
mirasbırakan hem de mirasçı olması417

B-MİRASIN AÇILDIĞI YER418

C-MİRASIN AÇILMASININ HÜKÜM VE SONUÇLARI418

1)Miras ehliyetinin (Mirasta hak sahibi olmanın) şartları418

a)Hak ehliyetine sahip olmak418

b)Mirasbırakanın ölümü anında sağ (hayatta) olmak419

c)Mirastan yoksun olmamak419

aa)Genel bilgi419

bb)Sebepleri421

aaa)Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı
olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler421

bbb)Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı
olarak sürekli şekilde ölüme bağlı tasarruf yapamayacak duruma getirenler422

ccc)Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarruf yapmasını veya böyle bir tasarruftan
dönmesini aldatma, zorlama veya
korkutma yoluyla sağlayanlar ve
engelleyenler423

 

ddd)Mirasbırakanın artık yeniden yapamayacağı
bir durumda ve zamanda ölüme bağlı bir tasarrufu kasten ve hukuka aykırı olarak ortadan kaldıranlar veya bozanlar424

cc)Hüküm ve sonuçları425

aaa)Mirastan yoksunluk kanun gereği, kendiliğinden gerçekleşir425

bbb)Mirastan yoksunluk geçmişe etkilidir426

ccc)Mirastan yoksunluk nispidir426

ddd)Mirastan yoksunluk kişiseldir426

eee)Mirastan yoksunluk af ile ortadan kalkar427

III-MİRASIN GEÇMESİNİN SONUÇLARI427

A-KORUMA ÖNLEMLERİ427

1)Genel bilgi427

2)Genel Koruma Önlemleri428

a)Defter tutma428

b)Mühürleme430

c)Terekenin resmen yöneti̇lmesi432

aa)Genel olarak432

bb)Tereke yöneticisinin hukuki niteliği432

cc)Terekenin resmen yönetilmesini gerektiren
haller434

dd)Resmi yönetici437

ee)Görev, temsil ve sorumluluk437

d)Mirasçıların bilinmemesi halinde ilan verilmesi439

3)Vasiyetname ile ilgili işlemler439

a)Teslim görevi ve alınacak önlemler439

b)Vasiyetnamenin açılması440

c)İlgililere tebliğ441

4)Mirasçılık belgesi441

IV-MİRASIN KAZANILMASI443

A-MİRASIN MİRASÇILAR TARAFINDAN
KAZANILMASI444

1)Mirasçılar, mirası bir bütün olarak kazanırlar444

2)Mirasçılar, mirası kanun gereğince kendiliğinden
kazanırlar445

3)Mirasçılar, mirası doğrudan doğruya kazanırlar445

4)Yasal mirasçılar, mirası atanmış mirasçılara teslim
etmekle yükümlüdürler446

5)Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen ve
kişisel olarak sorumlu olurlar447

B-VASİYET ALACAKLILARI TARAFINDAN
KAZANILMASI448

C-ALACAKLILARIN DURUMU451

§ 11- MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI VE
 MİRAS ORTAKLIĞI453

I.MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI453

A-KAVRAM VE TANIM453

B-DAVANIN KONUSU VE KAPSAMI456

C-NİTELİKLERİ457

1)Miras sebebiyle istihkak davası, külli (tümsel)
bir davadır457

2)Miras sebebiyle istihkak davası, bir eda davasıdır457

3)Miras sebebiyle istihkak davası, mutlak bir davadır458

4)Miras sebebiyle istihkak davası, ikincil (tali)
bir davadır458

D-MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASININ
YARARLARI460

1)Miras sebebiyle istihkak davası, külli bir davadır460

2)Miras sebebiyle istihkak davasında davacı,
hakkın korunması için davalının güvence göstermesini,
dava konusu taşınmaza tedbir konulmasını isteyebilir460

3)Davalı, davacıya karşı kazandırıcı zamanaşımı
savunmasında bulunamaz461

4)Miras sebebiyle istihkak davasında aynî ikame
ilkesi geçerlidir462

5)Miras sebebiyle istihkak davasında görevli ve
yetkili mahkeme462

E-MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASININ
TARAFLARI463

1)Davacı463

2)Davalı464

 

F-İSPAT YÜKÜ467

G-ZAMANAŞIMI468

1)Genel olarak468

2)Zamanaşımı süreleri469

a)Sübjektif ve nispi nitelikte kısa süreli zamanaşımı469

b)Objektif ve mutlak nitelikte uzun süreli zamanaşımı471

H-DAVANIN HÜKÜM VE SONUÇLARI472

II-MİRAS ORTAKLIĞI474

A-TANIMI474

B-MİRAS ORTAKLIĞININ ÖZELLİKLERİ475

1)Miras ortaklığı yalnız mirasçılar arasında kurulur475

2)Miras ortaklığı mirasçılar arasında kanun gereği
kendiliğinden kurulur475

3)Miras ortaklığının konusu terekedeki tüm haklar ve
borçlardır476

4)Mirasçılar tereke malları üzerinde elbirliğiyle
hak sahibidirler477

5)Miras ortaklığının tüzel kişiliği yoktur477

6)Miras ortaklığı, niteliği itibariyle geçici bir
ortaklık olup, amacı en kısa ve uygun zamanda
mirasın paylaşılmasıdır478

C-MİRASÇILARIN MİRAS ORTAKLIĞI İÇİNDEKİ
DURUMLARI478

1)Borçlandırıcı işlemlerle tasarruf işlemleri478

a)Mirasçıların mirasın açılmasından önce
miras paylarının devri hakkında yaptıkları
sözleşme479

b)Mirasçıların mirasın açılmasından sonra
miras payı üzerinde yaptıkları devir sözleşmesi481

aa)Genel bilgi481

bb)Miras payını devir sözleşmesinin tanımı482

cc)Devir sözleşmesinin tâbi olduğu şekil482

dd)Devir sözleşmesinin tarafları484

aaa)Devreden taraf484

bbb)Devralan taraf ortak bir mirasçı olabileceği gibi, üçüncü bir kişi de olabilir487

 

ee)Devir sözleşmesinin konusu ve sonuçları487

aaa)Miras payı kavramı487

bbb)Devralanın üçüncü kişi olması hali488

ccc)Devralanın ortak mirasçı olması hali490

ddd)Miras payının birden çok kişiye devri497

aaaa)Devralanlar ortak mirasçı sıfatını
haizdir
497

bbbb) Devralanlar üçüncü kişilerdir497

ff)Tereke borçlarından sorumluluk498

aaa)Devir sözleşmesinin ortak mirasçılar
arasında yapılması498

aaaa)Dış ilişki498

bbbb)İç ilişki498

bbb)Devir sözleşmesi üçüncü bir kişiyle
yapılmıştır499

aaaa)Dış ilişki499

bbbb)İç ilişki500

c)Tereke mallarına ilişkin sözleşmeler500

2)Mirasçıların tereke yönetimine katılmaları501

3)Mirasçıların terekeden yararlanmaları501

4)Mirasçıların terekeyle ilgili uyuşmazlıklarda
taraf ehliyetleri501

5)Mirasçıların tereke borçlarından sorumluluğu501

D-MİRAS ORTAKLIĞININ SONRA ERMESİ502

1)Mirasın paylaşılması miras ortaklığını sonra erdirir502

2)Elbirliği mülkiyetinden paylı mülkiyete geçme
miras ortaklığını sonra erdirir502

3)Kat mülkiyetine geçme miras ortaklığını sonra erdirir502

4)Miras ortaklığı bir mirsaçının miras payını
devretmesi halinde yalnız onun yönünden sonra erer.502

§ 12- MİRASIN REDDİ503

I-GENEL OLARAK503

II-GERÇEK RET503

A-Genel olarak503

B-Ret beyanının şekli506

C-Ret süresi507

D-Ret hakkının mirasçıya geçmesi510

E-Ret hakkının düşmesi (Örtülü kabul)510

III-HÜKMEN RET513

IV-MİRASI REDDİN HÜKÜM VE SONUÇLARI513

A-Mirasçılardan biri tarafından ret513

B-En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret514

C-Altsoyun tamamı tarafından ret514

D-Sonra gelen mirasçılar yararına ret515

E-Mirasçıların alacaklılarının korunması515

F-Ret halinde sorumluluk516

V-MİRASIN TUTULAN DEFTER UYARINCA KABULÜ517

A-RESMİ DEFTER TUTMA KAVRAMI VE AMACI517

B-RESMİ DEFTER TUTULMASI TALEBİ520

1)Talebe yetkili olanlar520

2)Talebin şekli ve ileri sürüldüğü makam521

3)Talebin süresi521

C-RESMİ DEFTER TUTMA İŞLEMİ522

1)Usûlü522

2)İşlemlerin durması524

3)Defter tutmanın sona ermesi526

D-RESMİ DEFTER TUTULMASININ HÜKÜM VE SONUÇLARI527

1)Mirasçılara çağrı527

2)Mirasçıların beyanı527

3)Mirasın tutulan deftere göre kabulünün sonuçları529

VI-RESMİ TASFİYE530

A-AMACI VE HUKUKİ NİTELİĞİ530

B-RESMİ TASFİYE TALEBİ531

1)Mirasçıların istemesiyle531

2)Mirasbırakanın alacaklılarının istemesiyle532

C-RESMİ TASFİYENİN YAPILMASI533

1)Olağan usul ile tasfiye534

2)İflas usulüyle tasfiye535

 

7.                                   DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

§ 13- MİRASIN PAYLAŞILMASI537

I-GENEL OLARAK537

II-MİRASIN PAYLAŞILMASI538

A-GENEL BİLGİ VE TANIM538

B-MİRASI PAYLAŞMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ538

C-MİRASI PAYLAŞMANIN ÇEŞİTLERİ540

1)İradi paylaşma-yargısal paylaşma540

a)İradi paylaşma540

b)Yargısal (Kazai) paylaşma540

2)Tam paylaşma-kısmi paylaşma541

a)Tam paylaşma541

b)Kısmi paylaşma541

aa)Sübjektif kısmi paylaşma541

bb)Objektif kısmi paylaşma541

cc)Karma kısmi paylaşma542

3)Aynen paylaşma-Satış bedelini paylaşma542

a)Aynen paylaşma542

b)Satış bedelini (nakden) paylaşma542

4)Mirasın, elbirliği hak sahipliğinden paylı hak sahipliğine geçme yoluyla paylaşılma543

5)Mirasın, miras ortaklığının başka bir ortaklık türüne çevrilmesi yoluyla paylaşılması543

D-MİRASI PAYLAŞMADA GEÇERLİ OLAN İLKELER543

1)Mirası paylaşma özgürlüğü ilkesi544

2)Mirasın paylaşılmasında mirasçıların eşitliği ilkesi546

a)Kural546

b)İstisnalar546

aa)Eşlerin birlikte yaşadıkları konut ve
ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi547

bb)Mirasçının mirasbırakana olan borcunun
mahsup edilmesi549

cc)Kendisine rehnedilmiş mal özgülenen
mirasçının borcu üstlenmesi550

3)Aynen paylaşma ilkesi551

a)Kural551

b)İstisna551

aa)Değerinde önemli azalma olmaksızın
bölünemeyen malların mirasçılardan birine özgülenmesi veya satılması552

bb)Bütünlük oluşturan eşyanın mirasçılardan
birine özgülenmesi veya satılması553

cc)Aile belgeleri ve özel anı değeri olan
eşyanın mirasçılardan birine özgülenmesi555

4)Mirasçıların birbirlerine bilgi verme ilkesi556

5)Ayni ikame ilkesi558

E-MİRASI PAYLAŞMAYI ERTELEYEN SEBEPLER558

1)Mirasçıların mirasın paylaşılmasını erteleme sözleşmesi (Uzatılmış miras ortaklığı sözleşmesi) yapması558

2)Mirasbırakanın paylaştırma kuralı koyması560

3)Mirası paylaşmanın yasa gereği ertelenmesi561

a)Cenin varsa, paylaştırma doğumuna
kadar geciktirilir561

b)Derhal paylaşmanın, terekenin değerini
önemli ölçüde azaltması562

F-MİRASI PAYLAŞMADA HAZIRLIK AŞAMASI563

1)Payların oluşturulması563

2)Payların özgülenmesi564

G-MİRASTA DENKLEŞTİRME566

1)Denkleştirme kavramı566

2)Denkleştirmenin çeşitleri567

3)Denkleştirmenin hukukî niteliği569

4)Denkleştirme borcunun tarafları569

a)Denkleştirme borçlusu (Denkleştirme yükümlüsü)569

aa)Altsoy mirasçılar570

bb)Altsoy dışındaki yasal mirasçılar573

cc)Sağ kalan eş574

aaa)Sağ kalan eş, altsoy karşısında denkleştirme borçlusu olmayıp, sadece denkleştirme alacaklısıdır575

bbb)Sağ kalan eş altsoy karşısında hem denkleştirme borçlusu hem de
denkleştirme alacaklısıdır576

ccc)Sağ kalan eş altsoy karşısında
ne denkleştirme borçlusu ne de
denkleştirme alacaklısıdır577

dd)Vasiyet alacaklısı ve atanmış mirasçılar578

ee)Mirasbırakanın veya mirasçıların alacaklıları579

ff)Evlatlık ve evlilik dışı mirasçılar579

b)Denkleştirmeyi talebe yetkili olanlar
(Denkleştirme alacaklıları)580

5)Denkleştirme ilişkisinin taraflarında aranan
genel şartlar581

a)Denkleştirme borçlusu ile denkleştirme alacaklısının,
her şeyden önce yasal mirasçı olmaları gerekir581

b)Mirasçılık sıfatı kaybedilmemiş olmalıdır582

c)Denkleştirme borçlusu denkleştirmeden
muaf tutulmamış olmalıdır584

6)Denkleştirmeye tabi kazandırmalar584

a)Genel olarak584

aa)Kazandırma karşılıksız olmalıdır585

bb)Kazandırma mirasbırakanın malvarlığından
yapılmış olmalıdır587

cc)Kazandırma mirasbırakanın sağlığında yapılmış olmalıdır588

dd)Kazandırma miras payına mahsuben yapılmış olmalıdır589

b)Altsoy lehine yapılan ve kanunen denkleştirmeye
tâbi olan kazandırmalar590

aa)Çeyiz590

bb)Kuruluş sermayesi591

cc)Malvarlığı devri592

dd)Borçtan kurtarma (ibra)592

ee)Ve benzeri kazandırmalar593

7)Kanunda denkleştirmeden muaf tutulan kazandırmalar595

a)Eğitim ve öğrenim giderleri595

b)Olağan hediyeler600

8)Miras payını aşan kazandırmalar, mirasbırakanın
muafiyet iradesi ispat edilirse, denkleştirmeye
tâbi değildir601

9)Altsoya evlenirken yapılan geleneğe uygun
giderler ile alışılmış ölçüler içinde yapılan
çeyiz giderleri denkleştirmeye tâbi değildir603

10)Denkleştirme borcunun yerine getirilmesi604

a)Denkleştirmenin talep edileceği zaman604

b)Denkleştirmeye tâbi kazandırmanın
değerinin belirlenmesi605

c)Yarar ve zarar ile gelir ve giderlerin durumu608

d)Denkleştirmenin yerine getirilmesi609

aa)Aynen denkleştirme (Realkollation)610

bb)Değer üzerinden denkleştirme
(Mahsuben denkleştirme= Idealkollati)610

H-PAYLAŞMANIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ612

1)Paylaşma sözleşmesi612

a)Elden paylaşma613

b)Yazılı paylaşma sözleşmesi615

aa)Genel bilgi615

bb)Paylaşma sözleşmesinin şekli616

cc)Elden paylaşma ile paylaşma sözleşmesi
arasındaki fark616

dd)Paylaşma sözleşmesi kurucu şartlarla
geçerlilik şartlarına aykırı olmamalıdır617

ee)Paylaşma sözleşmesinin irade sakatlığı veya
aşırı yararlanma (gabin) nedeniyle iptali617

ff)Paylaşma sözleşmesinin ihlâli618

gg)Pasifin (borçların) paylaşılması618

2)Mirası paylaşma davası619

a)Genel bilgi619

b)Paylaşma davasının konusu619

c)Hukuki niteliği621

d)Davanın tarafları621

aa)Davacı621

bb)Davalı622

cc)Görevli ve yetkili mahkeme623

dd)Kısmî paylaşma davasının açılıp açılamayacağı konusu624

ee)Zamanaşımı624

ff)Paylaşma davasının hüküm ve sonuçları625

I-MİRASIN PAYLAŞILMASINDAN SONRA
MİRASÇILARIN BİRBİRLERİNE KARŞI VE MİRASBIRAKANIN ALACAKLILARINA KARŞI SORUMLULUKLARI (İÇ İLİŞKİ-DIŞ İLİŞKİ)626

1)Mirasçıların birbirlerine karşı sorumlulukları627

a)Zapttan sorumluluk627

aa)Eşya (maddi mallar) yönünden tekeffül borcu628

aaa)Maddi şartlar629

aaaa)Paylaşma sözleşmesi geçerli olarak kurulmuş olmalıdır629

bbbb)Zapt konusu eşya mirasçıya teslim edilmiş, onun fiili hakimiyetine
girmiş olmalıdır629

cccc)Mirasçı, zapt konusu eşya üzerinde üçüncü kişinin üstün hakkını,
dolayısıyla eşyanın elinden alınma tehlikesini paylaşma sözleşmesi yapıldığı sırada bilmemelidir629

dddd)Üçüncü kişi, zapt konusu eşya üzerindeki üstün hakkını mirasçıya
karşı kullanmış olmalıdır629

eeee)Mirasçıların kusurlu olması
şart değildir630

bbb)Şekli şartlar630

aaaa)Zaptın ihbarı630

bbbb)Zaptın ispatı631

ccc)Hukuki sonuçları632

bb)Alacaklar yönünden sorumluluk634

cc)Zamanaşımı süresi635

b)Ayıptan sorumluluk636

aa)Tanım636

bb)Şartları637

aaa)Maddi şartlar637

aaaa)Mirasçıya özgülenip verilen
mal ayıplı olmalıdır637

bbbb)Mirasçı ayıbı bilmemelidir638

cccc)Mirasçı ayıplı malı kabul etmemiş olmalıdır638

dddd)Ayıp, hasarın mirasçıya geçmesinden önce mevcut olmalıdır639

bbb)Şekli şartlar639

cc)Zamanaşımı süresi640

dd)Hukuki sonuçları641

2)Mirasçılarınmirasbırakanınborçlarından sorumlulukları642

a)Mirasçılar tereke borçlarından sınırsız bir biçimde
bütün malvarlıklarıyla müteselsil olarak
sorumludurlar642

b)Sorumluluk süresi642

c)Borcu ödeyen mirasçının diğer mirasçılara rücuu643

İ- TARIMSAL İŞLETMELERİN DEVRİ643

1)Tarımsal işletmelerin devri643

2)Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na göre
tarımsal arazilerin devrinin şartları646

a)Terekede tarımsal bir arazi bulunmalıdır646

b)Tarımsal arazi ekonomik bir bütünlük
göstermelidir647

c)Tarımsal arazi yeter gelirli olmalıdır650

d)Tarımsal arazilerin mülkiyeti mirasçıların
ortak kararı ile devredilebilir651

e)Mirasçılar ortak bir karar veremedikleri hallerde,
tarımsal arazilerin mülkiyeti mahkeme kararı ile devredilir654

f)Mahkeme kararına dayanan devirde,
devrin ehil mirasçılara yapılması gerekir655

3)Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na göre
yan sınai işletmelerin devri657

4)Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununa göre
diğer mirasçıların miras paylarının parasal karşılığının ödenmesi657

5)Tarım Reformu Kanunu’na göre tarımsal arazilerin özgülenmesi660

 

ÖNSÖZ

En son yayımlanmış olmasına rağmen benim üst üste akademik eserlerimi yazıp yayımladığım ilk hukuk alanı, Miras Hukuku olmuştur. Gerçekten de, doktora tezimi oluşturan “Türk Medeni Hukukunda Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası”, 1966 yılında, Doçentlik tezimi oluşturan “Türk Medeni Hukukunda Tenkis Davası” da 1973 yılında yayımlanmıştır. Yine bu arada “Mirasta İade” adlı makalem, Adalet Dergisi 1963 yılı Sayı 3-4-5-6, sh.340-358; sh.720-741’de yayımlanmıştır. Daha sonra 2016 yılında Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan C.1.           sh. 1045-1061’de, “Miras Sebebiyle İstihkak Davası” adlı makalem, Kadir Has Üniversitesinde katıldığım Sempozyum’da sunulan tebliğleri içeren Medeni Kanunun ve Borçlar Kanununun 90. Yılı Uluslarası Sempozyumu, 1926’dan Günümüze Türk Borçlar ve Medeni Hukuku, 17-18-19-20 Şubat 2016, C. I, sh. 495-525’te de, “Mirasın Paylaşılması Davası” adlı tebliğim yayımlanmıştır. Bu yayımların dışında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesinde de en az 25 yıl Miras Hukuku derslerini anlatmış, bu münasebetle de miras hukukunun geriye kalan bir çok önemli konularını işlemiş ve yayına hazır hale getrmiş bulunmaktaydım. Durum bu merkezde iken değerli genç meslektaşım Doç. Dr. İpek YÜCER AKTÜRK ile bir sohbet esnasında Miras Hukukunu yayımlamak istediğimi, yazmadığım çok az bir kısım kaldığını, bu kısmı da kendisi yazmak isterse, Miras Hukukunu birlikte yayımlayabileceğimizi söyledim. Kendisi de bu teklifimi kabul etti ve böylece huzurdaki kitap yayıma hazır hale geldi. İpek Yücer    Aktürk, bu kitapta aşağıdaki kısımları yazmış bulunmaktadır. Bunlar,

1) Miras hukukunda gaiplik, 2) Vakıf kurma ve 3) Mirası yerine getirme görevlisi atama tasarrufu, 4) Mirastan feragat, 5) Mirasın reddi,         6) Mirasın tutulan resmi deftere göre kabulü, 7) Resmi tasfiye, 8) Mirasın paylaşılmasından sonra mirasçıların birbirlerine ve mirasbırakanın alacaklılarına karşı sorumluluğu ve 9) Mirasın paylaşımına hakim olan ilkelerin istisnalarıdır.

Miras hukuku adlı bu ortak eser, Türk-İsviçre hukukundaki en son bilimsel görüşlerle Federal Mahkeme ve Yargıtay’ın en son içtihatlarını içermektedir. Miras hukukunda, eskiden yalnız Berner ve Zürcher Kommentarlar’da (Tuor, Escher, Tuor/Picenoni gibi yazarlar) yer alırken, bugün Basler Kommentar ZGB, CHKommentar ZGB, KUKOKommentar ZGB; ORELL FUSSLI Kommentar ZGB ve ERBRECHT PraxisKommentar gibi çok yeni ve önemli kommentarlarda yer alan yazarlar da bulunmaktadır.

Arzumuz, Miras Hukuku adlı bu ortak eserin, bu konuda çalışma ve araştırma yapacak hukukçulara yararlı olmasıdır.

 

Prof. Dr. Fikret EREN                                      Ankara, 03 Ocak 2019

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.