TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ KAPTANA DAİR HÜKÜMLERİN UZAKTAN KUMANDA EDİLEN GEMİLERE UYGULANMASI

Kitap Özeti: TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ KAPTANA DAİR HÜKÜMLERİN UZAKTAN KUMANDA EDİLEN GEMİLERE UYGULANMASI
Halil İbrahim Akcan

Kitabın Tanıtımı ve Amacı

Denizcilik sektörü, dijitalleşme ve otomasyonun etkisiyle köklü bir dönüşümden geçmektedir. Uzaktan kumanda edilen ve otonom gemiler, seyir emniyetini artırma, operasyonel verimliliği yükseltme ve insan hatasını azaltma hedefleriyle hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak bu teknolojik gelişmeler, deniz ticaretinin temel aktörlerinden biri olan “kaptan” kavramını ve ona ilişkin hukuki düzenlemeleri yeniden değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. Halil İbrahim Akcan’ın bu eseri, Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) kaptana dair hükümlerinin, uzaktan kumanda edilen gemiler bağlamında nasıl uygulanabileceğini kapsamlı biçimde incelemektedir.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde belirttiği üzere, klasik denizcilik teamüllerinin ötesine geçerek, uzaktan kumanda edilen gemilerde “gemi üzerindeki” kaptan yerine “gemi dışından” yönetim ve sevk sorumluluğu üstlenen kişilerin hukuki statüsünü tartışmaya açmaktadır. Mevcut mevzuatın insan unsuruna dayalı olarak şekillendiği dikkate alındığında, bu yeni gerçeklikte ortaya çıkan belirsizlik ve uyumsuzlukların tespiti ve çözüm önerileri, kitabın temel katkılarındandır. Eser, TÜBİTAK destekli bir araştırma projesinin ürünü olup, literatürdeki güncel tartışmaları ve uluslararası gelişmeleri de kapsamaktadır.

İçerik ve Bölümler

Kitap, giriş bölümünde araştırmanın amacı, kapsamı, literatürdeki yeri ve izlenen yöntemi açıklamaktadır. Ardından iki ana bölümde konuyu derinlemesine ele almaktadır:

1. Genel Olarak Kaptan ve Uzaktan Kumanda Edilen Gemiler:
2. Kaptanın gemi adamı ve işveren vekili sıfatı, kaptan olma şartları, borçları (iş görme, özen, itaat, sadakat) detaylı biçimde incelenmektedir.
3. Otonom ve uzaktan kumanda edilen gemilerin teknik ve hukuki boyutları, önde gelen projeler ve kontrol merkezlerinin yapısı anlatılmaktadır.

4. Uzaktan kumanda edilen gemilerin “gemi” ve “ticaret gemisi” sayılıp sayılmayacağı, kontrol merkezi personelinin “gemi adamı” olup olmadığı ve bu gemilerde sevk ve idareyi üstlenen kişinin “kaptan” olarak kabul edilip edilemeyeceği gibi temel hukuki tartışmalar aktarılmaktadır.

5. TTK’daki Kaptana Dair Hükümlerin Uygulanabilirliğinin İncelenmesi:

6. Kaptanın özen yükümlülüğü, görevleri (geminin elverişliliği, yabancı mevzuata uyum, yola çıkma, gemide hazır bulunma, jurnal tutma, deniz raporu düzenleme), temsil yetkisi ve sorumluluğu, uzaktan kumanda edilen gemilerde bu görev ve yetkilerin nasıl devredilebileceği ve uygulanabileceği analiz edilmektedir.

Kimler İçin Uygun?

Bu kitap, deniz ticareti hukuku alanında çalışan akademisyenler, uygulayıcılar, hukukçular, denizcilik sektörü profesyonelleri ve yeni teknolojilerin hukuki etkilerini anlamak isteyen herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, otonom ve uzaktan kumanda edilen gemilerle ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat tartışmalarına güncel ve sistematik bir bakış sunmaktadır.

Sonuç

Halil İbrahim Akcan’ın eseri, Türk Ticaret Kanunu’ndaki kaptan hükümlerinin, hızla değişen denizcilik teknolojileri karşısında nasıl yorumlanması gerektiğine dair kapsamlı ve yenilikçi bir analiz sunmaktadır. Kaptanlık kurumunun geleceği ve hukuki statüsüne dair belirsizliklerin giderilmesine katkı sağlayan bu kitap, denizcilik hukukunun güncel sorunlarına ışık tutmaktadır.