Türk Vergi Hukukunda İdari Çözüm Yolları ve İşleyişi

İÇİNDEKİLER

Önsöz
Tablolar Listesi
Kısaltmalar
Giriş

Birinci Bölüm: Vergi Uyuşmazlıkları ve İdari Çözüm Yollarına İlişkin Genel Esaslar
1.1. Vergi Uyuşmazlıkları Hakkında Kavramsal ve Temel Belirlemeler
 1.1.1. Uyuşmazlık, Hukuki Uyuşmazlık ve İdari Uyuşmazlık Kavramları
 1.1.2. Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Uyuşmazlık Mahiyeti
 1.1.3. Vergi Uyuşmazlıklarının Tarafları
  1.1.3.1. Genel Açıklama
  1.1.3.2. Vergi Uyuşmazlıklarının Tarafı Olarak Vergi Ödevlileri
  1.1.3.3. Vergi Uyuşmazlıklarının Tarafı Olarak Kamu İdaresi
 1.1.4. Vergi Uyuşmazlıklarının Ortaya Çıkmasına Neden Olan Faktörler
  1.1.4.1. Genel Açıklama
  1.1.4.2. Vergi Ödevlilerinin Yükümlülüklerini Yerine Getirmemeleri veya Eksik Yerine Getirmeleri
  1.1.4.3. Vergi Mevzuatının Uygulanmasında Ortaya Çıkan Hata ve Yanlışlıklar
  1.1.4.4. Vergi Mevzuatında Sıklıkla Yapılan Değişikliklerin Uyuşmazlıklara Sebebiyet Vermesi
  1.1.4.5. Vergisel Okuryazarlık Düzeyinin Etkisi
  1.1.4.6. Vergi Yükü ve Vergi Oranlarının Yüksekliği Algısı
 1.1.5. Vergi Uyuşmazlıklarının Seyri ve Uyuşmazlık Sayısındaki Artış Eğilimi
  1.1.5.1. Genel Açıklama
  1.1.5.2. İdari Çözüm Yollarına Yapılan Başvurular Bakımından Vergisel Uyuşmazlıkların Artış/Azalış Eğilimi
  1.1.5.3. Yargı Mercilerine Yapılan Başvurular Bakımından Vergisel Uyuşmazlıkların Artış/Azalış Eğilimi
  1.1.5.4. İdari ve Yargısal Başvuru Sayılarının Artış/Azalış Seyri Hakkında Değerlendirme
1.2. Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözülmesinin Sağladığı Faydalar
 1.2.1. Yargının İş Yükünü Azaltması ve Usul Ekonomisi Bakımından
 1.2.2. İyi Yönetim İlkeleri ve Mükellef Hakları Bakımından
 1.2.3. Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözüm Yollarının Vergiye Gönüllü Uyuma Etkisi
  1.2.3.1. Genel Olarak Vergiye Gönüllü Uyum
  1.2.3.2. İdari Çözüm Yolları ile Vergiye Gönüllü Uyum Arasındaki İlişki
1.3. Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözüm Yolları ve Vergi Afları Arasındaki İlişki
 1.3.1. Genel Açıklama
 1.3.2. Vergi Aflarının İdari Çözüm Yollarına Yapılan Başvuruları Azaltıcı Etkisi
  1.3.2.1. Vergi Aflarının Uzlaşma Başvurularını Azaltıcı Etkisi
  1.3.2.2. Vergi Aflarının İzaha Davet Müessesesine Etkisi

İkinci Bölüm: Türk Vergi Hukukunda Uyuşmazlıkların Çözümünde Uygulanan İdari Çözüm Yolları
2.1. Genel Açıklama
2.2. Vergi Kanunları Kapsamında Yer Alan İdari Çözüm Yolları
 2.2.1. Genel Açıklama
 2.2.2. Uzlaşma Müessesesinin Genel İşleyişi
  2.2.2.1. Genel Açıklama
  2.2.2.2. Uzlaşma Müessesesinin Anayasal İlkeler Bağlamında Değerlendirilmesi
  2.2.2.3. Türk Vergi Hukukunda Uzlaşma Müessesesinin Tarihsel Süreç İçerisindeki Gelişimi
  2.2.2.4. Vergi Usul Kanunu Kapsamında Uzlaşma Uygulaması
   2.2.2.4.1. Uzlaşmanın Hukuki Niteliği
    2.2.2.4.1.1. Uzlaşmanın Tek Taraflı Bir İdari İşlem Sayılmaması ve Sözleşme Olma Niteliği
    2.2.2.4.1.2. Hukuki Nitelik Bakımından Uzlaşmanın İdari Sözleşme Sayılıp Sayılamayacağı
   2.2.2.4.2. Uzlaşmanın Kesinliği
    2.2.2.4.2.1. Uzlaşmanın Kesinliği Kuralının Bir İstisnası: Uzlaşmada Vergi Hatası Yapılmış Olması Durumu
    2.2.2.4.2.2. Uzlaşmanın Kesinliği Kuralının Hak İhlaline Sebebiyet Verip Vermemesi Bakımından Ele Alınışı
   2.2.2.4.3. Uzlaşmanın Türleri
    2.2.2.4.3.1. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma
     2.2.2.4.3.1.1. Genel Açıklama
     2.2.2.4.3.1.2. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Verileri
    2.2.2.4.3.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
     2.2.2.4.3.2.1. Genel Açıklama
     2.2.2.4.3.2.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Verileri
  2.2.2.5. Gümrük Vergilerinde Uzlaşma Uygulaması
  2.2.2.6. Vergi Usul Kanunu ve Gümrük Kanunu Kapsamında Uygulanan Uzlaşma Müesseselerinin Benzerlikleri ve Farklılıkları
   2.2.2.6.1. Benzerlikler
   2.2.2.6.2. Farklılıklar
 2.2.3. Hata Düzeltme Müessesesinin Genel İşleyişi
  2.2.3.1. Genel Açıklama
  2.2.3.2. Hata Düzeltme Müessesesinin Amacı
  2.2.3.3. Hata Düzeltmenin Kapsamı
  2.2.3.4. Hata Düzeltmenin Hukuki Niteliği
  2.2.3.5. Vergi Hatası Kavramı, Koşulları ve Türleri
   2.2.3.5.1. Genel Açıklama
   2.2.3.5.2. Vergi Hatalarının Koşulları/Unsurları
   2.2.3.5.3. Vergi Hatası Türleri
    2.2.3.5.3.1. Hesap Hataları
     2.2.3.5.3.1.1. Matrahta Yapılan Hatalar
     2.2.3.5.3.1.2. Vergi Miktarında Yapılan Hatalar
     2.2.3.5.3.1.3. Mükerrer Vergilendirme Yapılmış Olması
    2.2.3.5.3.2. Vergilendirme Hataları
     2.2.3.5.3.2.1. Mükellefin Şahsında Yapılan Hatalar (Yükümlü Kişide Hata)
     2.2.3.5.3.2.2. Mükellefiyette Yapılan Hatalar
     2.2.3.5.3.2.3. Mevzuda (Konuda) Hata Yapılması
     2.2.3.5.3.2.4. Vergilendirme ve Muafiyet Dönemine İlişkin Olarak Yapılan Hatalar
  2.2.3.6. Vergi Hatası ve Hukuki Uyuşmazlık Ayrımı
  2.2.3.7. Düzeltme Başvurularında Zamanaşımı Uygulaması
  2.2.3.8. Hata Düzeltme Yolları
   2.2.3.8.1. Re’sen Düzeltme
   2.2.3.8.2. Mükellefin Başvurusu Üzerine Düzeltme ve Başvurularda İzlenmesi Gereken Usul
   2.2.3.8.3. Dava Açma Süresi İçinde İdareye Düzeltme Başvurusu
   2.2.3.8.4. Dava Açma Süresi İçinde Doğrudan Dava Açılması
   2.2.3.8.5. Dava Açma Süresi İçinde Dava Açılmış Olması ile Birlikte İdareden Düzeltme Talebinde Bulunulmuş Olması
   2.2.3.8.6. Dava Açma Süresi Geçmiş Olan Vergi Hatalarının Düzeltilmesi İçin Düzeltme Zamanaşımı İçinde İdareye Başvurulması (Şikâyet Yoluyla Başvuru)
   2.2.3.8.7. Beyan Üzerine Tarh Olunan Vergilere İlişkin Düzeltme Talebi
  2.2.3.9. İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. ve 11. Maddelerinin Vergi Hatalarının Düzeltilmesi Talepleri Bakımından Değerlendirilmesi
   2.2.3.9.1. İdari Başvuru Hakkına İlişkin Olarak İdari Yargılama Usulü Kanununda Yer Alan Düzenlemeler
   2.2.3.9.2. Hata Düzeltme Müessesesinde İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. ve 11. Maddelerinin İşleyişi
    2.2.3.9.2.1. Dava açma süresi içerisinde yapılan düzeltme talepleri
    2.2.3.9.2.2. Dava açma süresi geçtikten sonra yapılan düzeltme talepleri
    2.2.3.9.2.3. Re’sen yapılan düzeltmelerde durum
  2.2.3.10. Gümrük Hukuku Uyuşmazlıklarında İtiraz Müessesesi
 2.2.4. Pişmanlık ve Islah Müessesesinin Genel İşleyişi
  2.2.4.1. Genel Açıklama
  2.2.4.2. Pişmanlık ve Islahın Amacı
  2.2.4.3. Pişmanlık ve Islahın Kapsamı
   2.2.4.3.1. Genel Açıklama
   2.2.4.3.2. Vergi Kabahatleri ve Suçları Bakımından Kapsam
   2.2.4.3.3. Vergi İdaresi Tarafından Vergi Ödevlisinin İzaha Davet Edilmesinin Pişmanlık ve Islaha Etkisi
   2.2.4.3.4. Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasının Geçmiş Vergilendirme Dönemlerini de Kapsaması Halinde İmzalanan Anlaşmanın Pişmanlık ve Islah Çerçevesinde Kendiliğinden Bildirim Olarak Kabul Edilmesi
  2.2.4.4. Pişmanlık ve Islahın Hukuki Niteliği
  2.2.4.5. Pişmanlık ve Islahın Koşulları
   2.2.4.5.1. Pişmanlık ve Islahın Uygulanabilmesi İçin Gerekli Koşullar
    2.2.4.5.1.1. İşlenen Kabahatin Vergi Ziyaına Neden Olması Gerekliliği
    2.2.4.5.1.2. Vergi Ödevlisinin Başvurusundan Önce İhbarda Bulunulmamış Olması
    2.2.4.5.1.3. Vergi Ödevlisinin Başvurusundan Önce Vergi İncelenmesine Başlanılmamış veya Takdir Komisyonuna İhbarda Bulunulmamış Olması Gerekliliği
   2.2.4.5.2. Vergi Ödevlisi Tarafından Yerine Getirilmesi Gereken Koşullar
    2.2.4.5.2.1. Hukuka Aykırı Fiilin Vergi Ödevlisi Tarafından Kendiliğinden Bildirilmesi Koşulu
    2.2.4.5.2.2. Beyanda Bulunma Yükümlülüğü
    2.2.4.5.2.3. Verginin ve Pişmanlık Zammının Ödenmesi Koşulu
  2.2.4.6. Pişmanlık ve Islah Hükümlerine Göre Verilen Beyannamelere Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezası Uygulaması
  2.2.4.7. Pişmanlık ve Islah Şartlarının İhlal Edilmesi Durumu
  2.2.4.8. Gümrük Kanunu Kapsamında İhbar (Pişmanlık) Uygulaması
 2.2.5. Cezada İndirim Müessesesinin Genel İşleyişi
  2.2.5.1. Genel Açıklama
  2.2.5.2. Vergi Usul Kanunu Kapsamında Cezada İndirim Uygulaması
   2.2.5.2.1. Cezada İndirim Müessesesinin Amacı
   2.2.5.2.2. Cezada İndirim Müessesesinin Kapsamı
    2.2.5.2.2.1. Genel Açıklama
    2.2.5.2.2.2. Cezanın Muhatabı Bakımından Kapsam
    2.2.5.2.2.3. Vergi Türü Bakımından Kapsam
    2.2.5.2.2.4. Vergi Cezası Türü Bakımından Kapsam
     2.2.5.2.2.4.1. Vergi Ziyaı Cezalarında İndirim Uygulaması
     2.2.5.2.2.4.2. Usulsüzlük Cezalarında İndirim Uygulaması
     2.2.5.2.2.4.3. Özel Usulsüzlük Cezalarında İndirim Uygulaması
   2.2.5.2.3. Cezada İndirim Müessesesinde Uygulanan Oranlar
   2.2.5.2.4. Cezada İndirim Müessesesinden Yararlanabilmenin Koşulları
   2.2.5.2.5. Cezada İndirim Müessesesinden Yararlanabilmenin Sınırları
   2.2.5.2.6. Cezada İndirim Uygulaması ile Diğer İndirimli Vergi Ziyaı Cezası Uygulamalarının Mukayesesi
  2.2.5.3. Gümrük Vergilerinde İndirim Uygulaması
  2.2.5.4. Vergi Usul Kanunu ve Gümrük Kanunu Kapsamında Uygulanan Cezada İndirim Müesseselerinin Benzerlikleri ve Farklılıkları
 2.2.6. İzaha Davet Müessesesinin Genel İşleyişi
  2.2.6.1. Genel Açıklama
  2.2.6.2. İzaha Davet Müessesesinin Getirilişinde Etkili Olan Faktörler, Müessesenin İşlevsel Özellikleri ve Amacı
   2.2.6.2.1. Genel Açıklama
   2.2.6.2.2. İzaha Davet Müessesesinin Vergiye Gönüllü Uyumu Sağlama Hedefi
   2.2.6.2.3. İzaha Davet Müessesesinin Uyuşmazlıkları Önleme Fonksiyonu
   2.2.6.2.4. İzaha Davet Müessesesinin Vergi Denetimi Fonksiyonu
   2.2.6.2.5. İzaha Davet Müessesesinin Vergi Ödevlilerine Tanınmış Olan Bir Hak Olma Özelliği
  2.2.6.3. İzaha Davet Müessesesinin Kapsamı
   2.2.6.3.1. Genel Açıklama
   2.2.6.3.2. Konu Bakımından Kapsam
   2.2.6.3.3. Kişi Bakımından Kapsam
   2.2.6.3.4. Sahte ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Kullanıldığına İlişkin Olarak Yapılan Ön Tespitlerde Kapsam
    2.2.6.3.4.1. Kapsam Konusunda Düzenlemenin İlk Şekli ve 7194 Sayılı Kanun ile Yapılan Değişiklikler Sonrası Durum
     2.2.6.3.4.1.1. Genel Açıklama
     2.2.6.3.4.1.2. SMİYB Kullanıcısı Mükelleflere İzaha Davet Yazısı Gönderilmesi Yerine SMİYB Ön Tespit Yazısı Gönderilmesi Yönünde Yapılan Değişiklik
     2.2.6.3.4.1.3. Kullanılan Her Bir Belge Tutarının Baz Alınması Yerine, Kullanılan Belge Tutarları Toplamının Baz Alınması Yönünde Yapılan Değişiklik
     2.2.6.3.4.1.4. İki Koşulun Birlikte Mevcudiyeti Yerine Bir Koşulun Gerçekleşmesinin Ön Tespit Yazısı Gönderilebilmesi İçin Yeterli Olması Yönünde Yapılan Değişiklik
     2.2.6.3.4.1.5. Miktar Sınırları İtibariyle Yapılan Değişiklik
  2.2.6.4. İzaha Davet Müessesesinde Yapılan Ön Tespit İşlemleri
   2.2.6.4.1. Ön Tespit Kavramı ve Ön Tespitin Kaynakları
   2.2.6.4.2. Ön Tespitin Koşulları
   2.2.6.4.3. Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonları
    2.2.6.4.3.1. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Bünyesinde Oluşturulan Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonları
    2.2.6.4.3.2. Gelir İdaresi Başkanlığı Bünyesinde Oluşturulan Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonları
  2.2.6.5. Vergi Usul Kanunu 370/A Fıkrası Kapsamında Yapılan İşlemler
   2.2.6.5.1. Mükellefin İzaha Davet Edilmesi ve İzaha Davet Yazısı
   2.2.6.5.2. Mükellefin İzahta Bulunması