Yabancı Unsurlu Televizyon Program Formatlarının Korunması

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Bengi SARGIN
ISBN: 978-605-05-0604-4
Stok Durumu: Stokta var
40,50 TL 45,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Bengi SARGIN
Baskı Tarihi 2020/06
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Yabancı Unsurlu Televizyon Program Formatlarının Korunması

Bengi SARGIN

2020/06 1. Baskı, 163 Sayfa

ISBN 978-605-05-0604-4

İÇİNDEKİLER

TEŞEKKÜR vii

İÇİNDEKİLER ix

KISALTMALAR CETVELİ XVİİ

GİRİŞ 19

BÖLÜM I

TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARI ve 

TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ 

KORUNMASI

1.1. TELEVİZYON PROGRAM FORMATI 23

1.1.1. TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ KARAKTERİSTİK UNSURLARI 25

1.1.1.1. Programın İsmi 26

1.1.1.2. Hedef Kitle 27

1.1.1.3. Yayınlanması Planlanan Zaman Aralığı 27

1.1.1.4. Bütçe 27

1.1.1.5. Format Kurallar Kitabı 28

1.1.1.6. Programın Özeti 28

1.1.1.7. Müzik, Set ve Tasarım Malzemeleri 28

1.1.2. TELEVİZYON PROGRAM FORMAT TÜRLERİ 29

1.1.2.1. Televizyon Dizi Program Formatları 30

1.1.2.2. Televizyon Şov ve Yarışma Program Formatları 31

1.1.3. TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARI İLE TELEVİZYON PROGRAMLARI VE SENARYO KAVRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI 33

1.2. TELEVİZYON PROGRAM FORMATININ 

KORUNMASI 35

1.2.1. GENEL OLARAK 35

1.2.2. TELEVİZYON PROGRAM FORMATININ MİLLÎ HUKUK SİSTEMLERİNDE KORUNMASI 36

1.2.2.1. Amerikan Hukuku 37

1.2.2.1.1. Amerikan Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Telif Hakkıyla Koruması 37

1.2.2.1.1.1. Telif Hakkının İhlalini Tespit Etmeye Yarayan Ölçütler 41

1.2.2.1.1.2. Telif Hakkının İhlalini Tespit Etmeye Yarayan Testlerin Televizyon Program Formatlarına Uygulanması 43

1.2.2.1.1.3. Örnek Mahkeme Kararları 44

1.2.2.1.2. Amerikan Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Diğer Yollarla Korunması 48

1.2.2.1.2.1. Televizyon Program Formatlarının Sözleşme Hukuku ile Korunması 49

1.2.2.1.2.2. Televizyon Program Formatlarının Mülkiyet Hukuku ile Korunması 51

1.2.2.1.2.3. Televizyon Program Formatlarının Haksız Fiil Hukuku ile Korunması 52

1.2.2.2. İngiliz Hukuku 54

1.2.2.2.1. İngiliz Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Telif Hakkıyla Koruması 54

1.2.2.2.2. İngiliz Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Diğer Yollarla Korunması 59

1.2.2.2.2.1. Televizyon Program Formatlarının Güven Sorumluluğu (Breach of Confidence) ile 

Korunması 60


1.2.2.2.2.2. Televizyon Program Formatlarının İltibas (Passing Off) ile Korunması 61

1.2.2.3. Alman Hukuku 62

1.2.2.3.1. Alman Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Telif Hakkıyla Koruması 62

1.2.2.3.2. Alman Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Diğer Yollarla Korunması 65

1.2.2.3.2.1. Televizyon Program Formatlarının Haksız Rekabet Yoluyla Korunması 65

1.2.2.3.2.2. Televizyon Program Formatlarının Culpa in Contrahendo Yoluyla Korunması 67

1.2.2.4. Türk Hukuku 68

1.2.2.4.1. Türk Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Telif Hakkıyla Korunması 68

1.2.2.4.2. Türk Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Diğer Yollarla Korunması 74

1.2.2.4.2.1. Televizyon Program Formatlarının Haksız Rekabet Yoluyla Korunması 75

1.2.2.4.2.2. Televizyon Program Formatlarının Sebepsiz Zenginleşme ile Korunması 80

1.2.2.4.2.3. Televizyon Program Formatlarının Sözleşme Hükümleri ile Korunması 81

1.2.3. TELEVİZYON PROGRAM FORMATININ MİLLETLERARASI DÜZENLEMELERDE KORUNMASI 82

1.2.3.1. 1886 tarihli Edebiyat ve Sanat Eserlerinin Korunmasına İlişkin Bern Sözleşmesi 83

1.2.3.2. WIPO Telif Hakları Anlaşması 87

1.2.3.3. GATT- Ticaretle Bağlantılı Fikrî Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS) 89

1.2.3.4. FRAPA 89

BÖLÜM II

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKTA 

YABANCI UNSURLU TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ KORUNMASI

2.1. YABANCI UNSUR 93

2.1.1. GENEL OLARAK 93

2.1.2. TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARINDA YABANCI UNSUR 96

2.2. VASIFLANDIRMA PROBLEMİ 99

2.2.1. GENEL OLARAK 99

2.2.2. TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ VASIFLANDIRMASI 102

2.3. YABANCI UNSURLU TELEVİZYON PROGRAM 

FORMATLARININ TELİF HAKKI YOLUYLA KORUNMASI 107

2.3.1. TELİF HAKKINA UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE ÖNERİLEN BAĞLAMA 

NOKTALARI 109

2.3.1.1. Menşe ülke hukuku (lex loci originis) 110

2.3.1.2. Hâkimin Hukuku (Lex fori) 112

2.3.1.3. Fikrî Hakkın İhlal Edildiği Yer Hukuku 

(Lex loci delicti) 113

2.3.1.4. Koruma Devleti Hukuku 

(Lex loci protectionis) 113

2.3.2. 5718 SAYILI MÖHUK ÖNCESİ DÖNEM 115

2.3.3. 5718 SAYILI MÖHUK DÖNEMİ 117

2.3.4. UYGULANACAK HUKUKUN UYGULAMA ALANI 121

2.4. YABANCI UNSURLU TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ DİĞER HUKUKÎ YOLLARLA KORUNMASI 122

2.4.1. YABANCI UNSURLU TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ SÖZLEŞME İLE KORUNMASI 123

2.4.1.1. Genel Olarak 123

2.4.1.2. Uygulanacak Hukuk 124

2.4.1.2.1. Uygulanacak Hukukun Taraflarca Kararlaştırılması Durumu: Subjektif Yöntem 125

2.4.1.2.2. Uygulanacak Hukukun Taraflarca Kararlaştırılmamış Olması Durumu: Objektif Yöntem 127

2.4.1.2.3. Bir Kaçış Kuralı: Daha Sıkı İlişkili Hukuk 130

2.4.2. YABANCI UNSURLU TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ HAKSIZ REKABET İLE KORUNMASI 131

2.4.2.1. Genel Olarak 131

2.4.2.2. Uygulanacak Hukuk 132

2.4.2.2.1. Piyasası Doğrudan Etkilenen Ülke Hukuku Bağlama Noktası 133

2.4.2.2.2. İşletmenin İşyerinin Bulunduğu 

Ülke Hukuku Bağlama Noktası 139

2.4.2.2.3. Haksız Rekabete Uygulanacak 

Hukukun Seçimi 140

2.4.3. TELEVİZYON PROGRAM FORMATLARININ 

CULPA İN CONTRAHENDO İLE KORUNMASI 141

SONUÇ 145

YARARLANILAN KAYNAKLAR 153



Lisans eğitiminden beridir tanıdıazğım öğrencim Bengi Sargın AYBÜ Hukuk Fakültesinin ilk mezunlarındandır. Lisans eğitiminden sonra Fakültemizde yüksek lisans eğitimine başlayan Bengi hem avukatlık stajını tamamlamış hem de bütün derslere devam etmiştir; ayrıca yüksek lisans eğitimi devam ederken Yozgat Bozok Üniversitenin açmış olduğu asistanlık sınavını kazanmış ve Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Bengi, yüksek lisans eğitimi yanında Almancasını da ilerletmek amacıyla kurslara devam etmiş ve Almanya’ya da gitmiştir. Söylemek istediğim, Bengi çalışkan ve gayretli bir öğrencidir. Dolayısı ile yabancı unsurlu televizyon program formatlarının korunması gibi zor ve çetrefilli bir konuyu yüksek lisans tezi olarak seçen Bengi’nin, tezini de süresinde başarı ile tamamlayacağından hiç tereddüt etmedim.

Günümüzde televizyonlarda pek çok ülkede aynı formatlar ile yayınlanan “Survivor” gibi eğlence ve yarışma programları, büyük seyirci kitlelerince izlenmekte ve rağbet görmektedir. Bu programlar, ayırt edici belirli formatlara sahiptir ve hukuk sistemlerince korunabilmektedir. Özellikle Türkiye bu programları ithal eden bir ülke konumunda olduğundan, söz konusu programların hangi hukuka göre korunması gerektiği ülkemiz açısından da önemli bir konudur. Söz konusu televizyon formatlarının bir fikir ve sanat eseri olup olmadığı ya da hangi şartlarda fikir ve sanat eseri olarak kabul edilebileceğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu formatlarının bazı hukuk sistemlerince telif hukuku kapsamında korunurken, bazı sistemlerinde eser olarak kabul edilmedikleri için bu kapsamda bir koruma söz konusu olmamaktadır. Bazı durumlarda televizyon program formatları, haksız rekabet hukuku kuralları çerçevesinde korunabilmektedir. Yine bu formatlar sözleşmelere konu edilmeleri sebebiyle, sözleşme kapsamında korunması da mümkün olabilmektedir. Ayrıca fikrî ve sınaî mülkiyet hukukunda kabul edilen mülkîlik ilkesi de, uygulanacak hukukun tespitinde dikkate alınması gereken diğer bir husustur. Dolayısı ile uygulanacak hukukun tespit edilmesi pek çok faktörün dikkate alınmasını gerektirebilmektedir.

Sayın Bengi, yabancı unsurlu televizyon program formatlarının korunmasına uygulanacak hukuk konusunu karşılaştırmalı hukuk ve milletlerarası düzenlemeler çerçevesinde yerli ve yabancı literatürü dikkate alarak tüm boyutlarıyla incelemiştir ve mahkeme kararlarına da yer vermiştir. Alanında Türkçe olarak yazılmış ilk eser olma özelliği taşıyan bu kitap, sabırlı, özverili ve disiplinli bir çalışmanın sonucunda ortaya çıkmıştır. Dolayısı ile Bengi’yi bu çalışmasından ötürü kutluyor ve başarılarının gelecekte de devam etmesini diliyorum. “Yabancı Unsurlu Televizyon Program Formatlarının Korunması” isimli bu kitabın Türk doktrin ve uygulamasına katkıda bulunması, en büyük dileğimdir. 

 

Doç. Dr. Musa AYGÜL

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

“Yabancı Unsurlu Televizyon Program Formatlarının Korunması” isimli bu çalışma, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans Programı kapsamında yüksek lisans tezi olarak hazırlanmış; 20.06.2019 tarihinde Prof. Dr. Esra Gül DARDAĞAN KİBAR, Doç. Dr. Musa AYGÜL ve Doç. Dr. Cafer EMİNOĞLU’ndan oluşan jüri önünde savunularak oybirliği ile başarılı bulunmuştur.

Tez konumun belirlenmesinden yazım sürecine kadar bütün süreçte görüş ve önerileri ile çalışmama yön veren, hiçbir zaman yardımını benden esirgemeyen, bu çalışmanın kitaplaştırılması için bana cesaret veren, gerek lisans ve gerekse lisansüstü öğrencisi olmaktan her zaman onur duyduğum, aynı kürsüde çalışma şansına eriştiğim değerli hocam ve tez danışmanım sayın Doç. Dr. Musa AYGÜL’e sonsuz teşekkür ve şükranlarımı sunarım.

Tez jürimde yer alarak beni onurlandıran, değerli tavsiyeleri ve katkıları ile çalışmama farklı bir bakış açısı ile bakarak onu geliştirmemi sağlayan sayın Prof. Dr. Esra Gül DARDAĞAN KİBAR’a ve Doç. Dr. Cafer EMİNOĞLU’na teşekkür eder, saygılarımı sunarım.

2012 yılında öğrencisi olarak ilk kez kapısından içeri girdiğim Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin ilk mezunlarından biri olmak beni her zaman gururlandırmıştır. İlk mezunu olduğum fakülteme, araştırma görevlisi olarak geri dönme mutluluğu ise daha bir hevesle ve azimle çalışmama neden olmuştur. Bizlere huzurlu bir çalışma ortamı sağlayarak akademik açıdan gelişmemizin en büyük destekçilerinden Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı sayın Prof. Dr. M. Fatih UŞAN’a teşekkür eder, saygılarımı sunarım.

Bir uyum içinde, keyifle ve huzurla çalıştığım, bana birçok konuda yol gösteren kıymetli kürsü arkadaşlarım Dr. Öğrt. Üyesi Belkıs VURAL ÇELENK’e, Öğr. Gör. Dr. Bihter KAYTAZ EKER’e, Öğr. Gör. Dr. Rahmi KOPAR’a, Arş. Gör. Halil Alperen IŞIK’a, Arş. Gör. B. Sena GÜNEŞ’e, Arş. Gör. Elif Hande ALTINTAŞ’a, Arş. Gör. Gülşah ULUBAY’a ve Arş. Gör. Ahmet Oğuz BACANAK’a teşekkürlerimi sunarım. 

Tezimin tashih sürecinde büyük bir titizlikle bana yardımcı olan, görüş ve desteklerini benden esirgemeyen, fikir alışverişinde bulunmaktan keyif aldığım kıymetli arkadaşlarım Arş. Gör. Ranegül CAMIZ’a, Arş. Gör. Nazlı ÇOBAN’a, Arş. Gör. Nagehan ÇAKIR’a, Arş. Gör. Sümeyye ERKALAN COŞKUNSU’ya ve Arş. Gör. Büşra GÖK’e teşekkürlerimi sunarım.

Kitabın basımını üstlenen Yetkin Yayınevi yetkilisi Muharrem BAŞER’e, kitabı baskıya hazırlayan Yasemin AHMEDZADE.’ya ve diğer tüm Yetkin Yayınevi çalışanlarına teşekkürlerimi sunarım.

Yaşamımın her anında yanımda olup bana destek olan, bugünlere gelmemde sonsuz emek sarf eden, hedeflerime ulaşmam için her imkânı bana sunan; “Vatanını en çok seven görevini en iyi yapandır.” mantığı ile beni büyüten, pes etmeden, azimle ve disiplinle çalışmayı ve belki de en önemlisi bütün bunları sevgi ile yapmayı öğreten, bu çalışmanın ortaya çıkmasında maddî ve manevî desteklerini benden esirgemeyen canım annem Prof. Dr. Nurten SARGIN’a, babam Osman Kadir SARGIN’a ve kardeşim Yarkın SARGIN’a teşekkürlerin en özelini ve güzelini sunarım. Bu hayattaki en büyük şansım, sizsiniz. Siz olmadan bu çalışma ortaya çıkmazdı. İyi ki varsınız!

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.