Yeni Türk İdare Hukuku

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ali D. ULUSOY
Ürün Kodu: İD278
ISBN: 978-605-05-0495-8
Stok Durumu: Stokta var
81,00 TL 90,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ali D. ULUSOY
Baskı Tarihi 2019/10
Baskı Sayısı 2
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

İD278
Yeni Türk İdare Hukuku 
Prof. Dr. ALİ D. ULUSOY
2019/10 2. Baskı, 797 Sayfa
ISBN 978-605-05-0495-8


ÖNSÖZ7

İÇİNDEKİLER9

KISIM I

GENEL ESASLAR

BÖLÜM I

İDARE HUKUKUNUN TEMELLERİ

I.İDARE HUKUKUNUN TANITIMI27

A.İDARE HUKUKU NASIL ORTAYA ÇIKTI?28

B.İDARE HUKUKUNDA BAŞLICA EKOLLER29

C.İDARE HUKUKUNUN ÖLÇÜTÜ SORUNU33

II.İDARE HUKUKUNUN KONUSU34

A.KAMU HUKUKU-ÖZEL HUKUK AYIRIMINDA

İDARE HUKUKUNUN KONUMU34

B.İDARE HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ35

III.İDARE KAVRAMI36

A.YASAMA FONKSİYONU37

B.YARGI FONKSİYONU37

C.YÜRÜTME FONKSİYONU38

D.İDARİ FONKSİYONU BELİRLEME GÜÇLÜĞÜ41

IV.TÜRK İDARE HUKUKUNUN TEMEL ÖZELLİKLERİ55

V.TÜRK İDARE HUKUKUNUN KAYNAKLARI59

A.ANAYASA60

B.KANUNLAR VE EŞ DEĞER DÜZENLEMELER62

1)Kanunlar62

2)Uluslararası Antlaşmalar63

3)Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri65

4)Önceki Dönemde Çıkarılmış Olup Halen Yürürlükteki KHK’ler67

5)OHAL KHK’leri68

6)Hukukun Genel İlkeleri78

C.İDARİ DÜZENLEMELER80

D.DANIŞTAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI80

E.YARGI İÇTİHATLARI82

F.İDARİ TEAMÜLLER82

G.DOKTRİN82

BÖLÜM II

TÜRK İDARE HUKUKUNUN ANAYASAL DAYANAKLARI

I.TEMEL ANAYASAL İLKELER84

A.HUKUK DEVLETİ İLKESİ84

B.SOSYAL DEVLET İLKESİ88

C.LAİKLİK İLKESİ90

1)Laiklik ve Sekülerlik91

2)Türkiye’de Laikliğe İlişkin Temel Tartışma

Noktaları ve Hukuksal Durum92

a)Laikliğin tanımı sorunu92

b)Diyanet işleri başkanlığı’nın varlığı ve

yapısına ilişkin tartışmalar93

c)Başörtüsü (türban) sorunu94

d)Din eğitimi sorunu100

D.EŞİTLİK İLKESİ103

E.KANUNİLİK (YASALLIK) İLKESİ118

1)Anayasayla Güvenceye Alınmış Bir Temel Hak ve Özgürlüğün Doğrudan Sınırlanması122

2)İdari Ceza Öngörülmesi125

3)Vergi veya Vergi Benzeri Mali Yükümlülük

Öngörülmesi126

4)Kamu Görevlilerinin Özlük Haklarında Değişiklik

Yapılması127

F.ÜNİTER DEVLET İLKESİ128

II.İDARİ YAPILANMAYA İLİŞKİN ANAYASAL

İLKE ve KAVRAMLAR133

A.KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ KAVRAMI133

1)Kamu Tüzel Kişiliğinin “Tespiti” Sorunu136

a)Tüzel kişiliği bulunduğunda kuşku bulunmamasına

karşın,  “kamu” niteliği bulunup bulunmadığı

noktasında tereddüt yaşanan hukuki varlıklar136

b)“Kamu” niteliğinde kuşku bulunmamasına karşın,

devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir “tüzel kişiliğe” sahip

olup olmadığı noktasında tereddüt yaşanan hukuki varlıklar140

2)Yeni Sistemdeki Kamu Tüzel Kişiliği “Krizi”141

B.İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ143

C.HİYERARŞİ ve İDARİ VESAYET KAVRAMLARI143

1)Kanunsuz Emir145

2)İdari Vesayet Denetiminin İçeriği148

D.MERKEZDEN YÖNETİM-YERİNDEN YÖNETİM İLKELERİ151

E.YETKİ GENİŞLİĞİ İLKESİ154

KISIM II

İDARENİN YAPILANMASI: T.C. İDARİ TEŞKİLATI

BÖLÜM I

GENEL İDARE (CUMHURBAŞKANLIĞI)

I.BAŞKENT TEŞKİLATI166

A.CUMHURBAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI167

1)Cumhurbaşkanlığı Merkez Birimleri168

a)Cumhurbaşkanının özel sekretaryası168

b)Cumhurbaşkanı yardımcıları168

c)Cumhurbaşkanlığı idari işler başkanlığı169

d)Cumhurbaşkanlığı politika kurulları170

e)Cumhurbaşkanlığı ofisleri172

f)Doğrudan cumhurbaşkanlığına bağlı

kurum ve kuruluşlar173

2)Cumhurbaşkanının Nitelikleri ve Hukuksal Konumu174

3)Cumhurbaşkanının Görevleri ve Hukuki Sorumluluğu176

4)Cumhurbaşkanlığının Özerk İdareler Üzerindeki

Vesayet Yetkileri179

B.BAKANLIKLAR180

1)Bakanlık Teşkilatı182

2)Bakanlıkların Bağlı, İlgili, İlişkili Kuruluşları185

3)Bakan Yardımcılıkları186

4)Bakanlara Vekalet186

5)Bakanlıklar ve Devlet Tüzel Kişiliği187

C.BAŞKENTTEKİ YARDIMCI KURULUŞLAR188

1)Danıştay189

2)Sayıştay194

3)Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)197

4)Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu199

5)Kamu Görevlileri Etik Kurulu201

6)Reklam Kurulu202

II.TAŞRA TEŞKİLATI202

A.İL (GENEL) İDARESİ203

B.İLÇE İDARESİ206

III.KAMU KURUMLARI207

A.İDARİ KAMU KURUMLARI208

B.İKTİSADİ KAMU KURUMLARI209

1)Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT’ler)209

2)Diğer İktisadi Kamu Kurumları213

C.SOSYAL KAMU KURUMLARI214

1)Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)214

2)Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)215

BÖLÜM II

ÖZERK İDARELER

I.YEREL İDARELER216

A.BELEDİYELER220

1)Belediyelerin Kurulmaları ve Kaldırılmaları (m.4)220

2)Belediyelerin Başlıca Görevleri ve Yetkileri221

3)Belediye Hizmetlerinin Özel Kişilere Gördürülmesi223

4)Haciz Yasağı224

5)Belediyelerin Organları224

a)Belediye meclisi224

b)Meclisin denetim yolları226

c)Belediye Encümeni228

d)Belediye Başkanı229

6)Mahalle İdaresi (m.9)231

7)Belediye İktisadi Teşebbüsleri (BİT’ler)231

B.BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ232

1)Karar Organları236

2)İlçe Belediyeleri Üzerinde Büyükşehir Belediyesinin

İdari Vesayet Yetkileri238

C.İL ÖZEL İDARELERİ238

D.KÖYLER243

II.AKADEMİK İDARELER244

A.YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI244

1)Yükseköğretim Kurulu (YÖK)244

2)Üniversiteler246

3)Vakıf Üniversiteleri249

B.BİLİMSEL VE TEKNİK İDARELER250

III.BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER251

IV.ATİPİK ÖZERK İDARELER255

A.KAMUSAL NİTELİKLİ MESLEK ÖRGÜTLERİ

(KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI VE ÜST KURULUŞLARI)255

B.SPOR FEDERASYONLARI VE TÜRKİYE JOKEY

KULÜBÜ261

C.KAMU VAKIFLARI VE SANDIKLARI264

KISIM III

İDARENİN KAMUSAL İŞLEMLERİ

BÖLÜM I

İDARİ İŞLEMLER

I.İDARİ İŞLEMLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ267

A.İCRAİLİK268

B.İÇDÜZEN İŞLEMLERİ270

C.RE’SEN İCRA271

D.İDARİ EYLEM-İDARİ İŞLEM272

E.TEK YANLILIK-İKİ YANLILIK273

II.İDARİ İŞLEMLERİN YAPILMA USULÜ

(İDARİ PROSEDÜR)276

III.İDARİ İŞLEMLERİN TÜRLERİ279

A.TEK YANLI İDARİ İŞLEMLER279

1)Düzenleyici İşlemler279

2)İdarenin Düzenleme Yetkisi282

a)Asli düzenleme yetkisi283

b)Genel düzenleme yetkisi287

c)“Eksik Düzenleme” ve Danıştay’ın

“Eksik Düzenlemenin İptali” Tekniği290

3)İdari Düzenleme Türleri294

a)Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri294

i)Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK ile de düzenleme yapılabilir mi?296

ii)CBK ile “Cumhurbaşkanı Kararı” ayırımı298

iii)CBK’ler normlar hiyerarşisi açısından

hangi konumdadır?299

iv)OHAL CBK’leri301

v)CBK yetkisi “tenzil-i rütbe” mi?302

vi)Anayasada CBK ile düzenleme yapılması

öngörülen konularda kanunla da düzenleme

yapılabilir mi? Anayasada spesifik olarak

CBK ile düzenleme yapılacağı belirtilen

konularda Cumhurbaşkanının yetkisi

“münhasır” mıdır? Yani bu konularda

Yasama’nın kanun yapmasına Anayasa engel

midir?302

vii)Yeni sistemde CBK’ler nasıl

değerlendirilmelidir?304

viii) Cumhurbaşkanının CBK çıkarma yetkisi

nasıl revize edilmeli?306

ix)Ekonomik ve sosyal haklar

CBK ile sınırlanabilir mi?306

b)Yönetmelikler306

i)Yönetmeliklerle diğer idari düzenlemeler

arasındaki  normlar hiyerarşisi309

ii)Genel yönetmelikler-özel yönetmelikler ilişkisi313

iii)Yönetmeliklerin yayımı ve ilanı313

c)Diğer İdari Düzenlemeler ve Yönetmeliklerin

altındaki diğer idari düzenlemelerin

kendi aralarındaki normatif ilişki316

d)Tüzükler318

4)İdarenin Düzenleme Yetkisi: İçtihat Örnekleri319

5)Bireysel İdari İşlemler (İdari Kararlar)348

a)Şart işlem – Sübjektif işlem348

b)Basit işlem - Kolektif işlem - Karma işlem -

Zincir işlem349

c)Yararlandırıcı işlem – yükümlendirici işlem356

d)Sarih işlem – Zımni işlem356

e)Uygulanmakla etkisi tükenecek işlem –

Uygulanmakla etkisi tükenmeyecek işlem358

B.İDARİ SÖZLEŞMELER361

1)Niteliği ve Özellikleri361

2)İdari Sözleşmelerin Türleri367

a)Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmesi368

b)İdari hizmet sözleşmeleri371

c)Kamu istikraz (borçlanma) sözleşmeleri375

IV.İDARİ İŞLEMLERDEKİ SAKATLIKLAR ve 

HUKUKA UYGUNLUK KRİTERLERİ375

A.YETKİ UNSURU375

1)Yetki Unsurunun Görünümleri376

2)Yetki Devri- İmza Devri Ayrımı381

3)Yetki Paralelliği384

4)Vekâlet386

5)Yetki Unsuru Sakatlıkları389

a)Fonksiyon gaspı389

b)Yetki gaspı391

c)Yetki tecavüzü392

B.ŞEKİL UNSURU393

C.SEBEP UNSURU397

1)Maddi Sebep-Hukuki Sebep397

2)Sebebin Somut Olmaması398

3)Sebep Unsurunun Araştırılmasının Kapsam ve İçeriği398

4)İdarenin Takdir Yetkisi ve Sebep Unsuru ile İlişkisi399

a)Takdir yetkisi’nin denetiminde “dozaj” sorunu:

minimum denetim – maksimum denetim400

b)Takdir yetkisinin genel sınırları403

c)Takdir yetkisinin denetiminde içtihat örnekleri405

D.KONU UNSURU419

E.AMAÇ UNSURU421


V.İDARİ İŞLEMLERİN UNSURLARINDAKİ

HUKUKSAL SAKATLIKLARIN YAPTIRIMLARI422

A.YOKLUK422

1)Maddi Yokluk422

2)Yok Hükmünde Sayılma422

B.GEÇERSİZ KILINMA (GEÇERLİĞİNE SON VERME)423

VI.İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ ve

“KAZANILMIŞ HAK” KAVRAMI424

A.İDARİ İŞLEMİN GERİ ALINMASI ve KALDIRMASI425

B.KAZANILMIŞ HAK (MÜKTESEP HAK)432

1)Kazanılmış Hakkın Şartları433

2)İmar ve Şehircilik Konularında Kazanılmış Hak438

3)Anayasa Mahkemesi Kararlarının Geçmişe

Yürümezliği ve Kazanılmış Haklar441

C.HAKLI BEKLENTİ442

BÖLÜM II

İDARİ YAPTIRIMLAR

I.İDARİ YAPTIRIMLARIN HUKUKSAL NİTELİĞİ ve

İDARİ TEDBİR-İDARİ CEZA AYIRIMI450

II.İDARİ CEZALARIN VAROLUŞ NEDENLERİ453

III.İDARİ CEZA-ADLİ CEZA AYIRIMINDA

ÖLÇÜT SORUNU453

IV.İDARİ CEZALARDA UYGULANACAK “ÇEKİRDEK”

CEZA HUKUKU GÜVENCELERİ454

V.ADLİ CEZALARIN İDARİ CEZALARA ETKİSİ455

VI.DİSİPLİN CEZALARI456

VII.KABAHATLER458

KISIM IV

İDARENİN FAALİYETLERİ: KAMU HİZMETLERİ

BÖLÜM I

KAMU HİZMETLERİNİN GENEL HUKUKSAL REJİMİ

I.KAMU HİZMETİ KAVRAMI VE TEORİK TEMELLERİ461

A.KAMU HİZMETİNİN TANIMI VE İÇERİĞİ SORUNU461

1)Bir Faaliyetin Kamu Hizmeti Olarak Öngörülüp Öngörülmemesine Kim Karar Vermelidir?463

a)Mutlakçı kamu hizmeti anlayışı463

b)Göreceli kamu hizmeti anlayışı464

c)Bir faaliyetin kamu hizmeti olarak kurulmasına

veya görülmesine niçin yasama organı

karar vermelidir?464

2)Kamu Hizmeti Kavramının Türk İdare Hukukundaki

Gelişim Süreci465

3)İdeolojik ve İktisadi Yaklaşımın Kamu Hizmetine Etkisi466

4)Kamu Hizmetlerini Özel Ticari Faaliyetlerden Ayıran

Ölçüt Nedir?467

5)Kamu Hizmetinin Tanımı469

B.KAMU HİZMETLERİNİN KURULMASI ve

KALDIRILMASI471

II.KAMU HİZMETLERİNİN TÜRLERİ473

A.HİZMETİN AMACINA GÖRE AYIRIM:

KORUYUCU KAMU HİZMETLERİ (KOLLUK) –

AKTİF (HİZMET SUNUCU) KAMU HİZMETLERİ473

B.HİZMETİN NİTELİĞİNE GÖRE AYIRIM:

İDARİ KAMU HİZMETLERİ – İKTİSADİ KAMU HİZMETLERİ474

1)İdari Kamu Hizmetleri474

2)İktisadi Kamu Hizmetleri474

3)Kamu Hizmetlerinin “İdari” Mi Yoksa “İktisadi”

Nitelikte Mi Olduğu Nasıl Anlaşılır?475

4)İdari ve İktisadi Kamu Hizmetlerinde Bedel ve

Fiyat Sorunu475

5)Sosyal Kamu Hizmeti480

6)Virtüel (Varsayımsal) Kamu Hizmeti481

C.COĞRAFİ ESASA GÖRE AYIRIM:

ULUSAL KAMU HİZMETLERİ – YEREL KAMU HİZMETLERİ481

1)Ulusal (Milli) Kamu Hizmetleri481

2)Yerel (Mahalli) Kamu Hizmetleri483

3)Ölçüt Sorunu483

D.REKABET YÖNÜNDEN AYIRIM:

TEKELLİ-REKABETÇİ486

E.İŞLETMECİSİNE GÖRE AYIRIM: İDARECE İŞLETİLEN-ÖZEL KİŞİLERCE İŞLETİLEN KAMU HİZMETLERİ488

F.HUKUKİ DAYANAĞINA GÖRE AYIRIM:

ANAYASAL-YASAL492

III.KAMU HİZMETİ İLKELERİ492

A.EŞİTLİK İLKESİ493

B.SÜREKLİLİK İLKESİ495

C.ADAPTASYON İLKESİ500

D.MECCANİLİK İLKESİ500

IV.KAMU HİZMETLERİNİN GÖRÜLÜŞ USULLERİ504

A.KAMU HİZMETLERİNİN GELENEKSEL

GÖRÜLÜŞ USULLERİ504

B.YENİ USULLER505

1)İmtiyaz Usulünün Dönüşümü505

2)Emanet Usulü508

3)Yetkilendirme Usulü509

a)Kanunla doğrudan yetkilendirme509

b)Ruhsat (İdari İzin) ile yetkilendirme509

c)Sözleşme ile yetkilendirme511

4)Evrensel Hizmet513

C.TAHKİM VE KAMU HİZMETİ514

D.ÖRNEK İÇTİHATLAR515

BÖLÜM II

KOLLUK

I.SPESİFİK KAMU HİZMETİ TÜRÜ OLARAK KOLLUK KAVRAMI ve TEORİK TEMELLERİ519

A.GENEL İDARİ KOLLUK522

B.ÖZEL İDARİ KOLLUK523

C.KOLLUK PERSONELİ525

D.KOLLUK YETKİLERİNİN ÇATIŞMASI526

E.KOLLUK USULLERİ526

II.KOLLUK YETKİLERİNİN GENİŞLEMESİ527

III.İDARİ KOLLUK ile TEMEL HAK ve

ÖZGÜRLÜKLER İLİŞKİSİ534

A.GENEL ANAYASAL SINIRLAR535

B.ÖZEL ANAYASAL SINIRLAR538

C.İDARİ SINIRLAR540

IV.ŞEHİRCİLİK KOLLUĞU ve İMAR541

BÖLÜM III

İDARENİN ÖZENDİRME, DESTEKLEME ve

SÜBVANSİYON FAALİYETLERİ: DEVLET YARDIMLARI

İDARENİN ÖZENDİRME, DESTEKLEME ve

SÜBVANSİYON FAALİYETLERİ: DEVLET YARDIMLARI557

KISIM V

İDARENİN MALİ SORUMLULUĞU

BÖLÜM I

HİZMET KUSURU

HİZMET KUSURU560

BÖLÜM II

İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU

I.TEHLİKE (RİSK) İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK564

II.KAMU KÜLFETLERİ KARŞISINDA EŞİTLİK İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK564

III.SOSYAL RİSK İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK565

BÖLÜM III

İDARENİN SORUMLULUĞUNU KALDIRAN veya

AZALTAN NEDENLER

İDARENİN SORUMLULUĞUNU KALDIRAN veya

AZALTAN NEDENLER566

KISIM VI

İDARENİN PERSONELİ

BÖLÜM I

MEMURLAR

I.GENEL HUKUKSAL REJİME TABİ OLANLAR576

A.MEMURİYETE GİRİŞ576

1)Kayırma (Yağma) Sistemi576

2)Liyakat Sistemi577

3)Kariyer (Tecrübe) İlkesi577

4)Memur Olmada Kanunun Aradığı Objektif Nitelikler579

B.MEMURLARIN KADRO ve SINIFLANDIRILMASI583

C.MEMURLARIN HAK ve YÜKÜMLÜLÜKLERİ585

1)Hakları585

2)Yükümlülükleri587

D.MEMURLARIN SORUŞTURULMASI ve

DİSİPLİN YAPTIRIMLARI588

1)Soruşturma İzni589

2)Adli Cezalar ile Disiplin Cezalarının Birbirlerine Etkisi589

3)Disiplin Cezaları591

a)Disiplin soruşturması prosedürü591

b)Görevden uzaklaştırma592

E.MEMURİYETİN SONA ERMESİ592

1)İstifa (Çekilme)592

2)Çekilmiş (Müstafi) Sayılma593

3)Memuriyetten İhraç593

4)Emeklilik594

5)Memuriyete Atamanın Geri Alınması veya Kaldırılması595

II.SPESİFİK HUKUKSAL REJİME TABİ OLAN MEMURLAR599

BÖLÜM II

SÖZLEŞMELİ PERSONEL

SÖZLEŞMELİ PERSONEL605

BÖLÜM III

KAPSAM DIŞI PERSONEL

KAPSAM DIŞI PERSONEL608

KISIM VII

İDARENİN MAL VE HİZMET EDİNME YÖNTEMLERİ İLE

KAMU MALLARI

BÖLÜM I

KAMU İHALELERİ

I.İHALENİN AŞAMALARI614

II.İHALELERE UYGULANACAK HUKUKSAL REJİM615

III.TEMEL İHALE İLKELERİ617

A.GENEL İHALE İLKELERİ617

1)Aleniyet (Açıklık, Şeffaflık, Saydamlık) İlkesi617

2)Adil Rekabet İlkesi618

3)Eşit Muamele İlkesi619

4)“Ketumluk” İlkesi620

B.4734 SAYILI KANUNDA ÖNGÖRÜLEN

İLAVE İLKELER620

IV.İHALE USULLERİ623

A.2886 SAYILI KANUNA GÖRE İHALE USULLERİ623

B.4734 SAYILI KANUNA GÖRE İHALE USULLERİ (m.18)624

V.4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN KAPSAM ve İSTİSNALARI625

VI.İHALELERDE İDARİ DENETİM626

VII.İHALELERDE YARGI DENETİMİ629

VIII.İHALELERDEN YASAKLAMA630

BÖLÜM II

KAMULAŞTIRMA

I.KAMULAŞTIRMANIN GENEL ESASLARI630

II.KAMULAŞTIRMANIN AŞAMALARI632

A.KAMU YARARI KARARININ ALINMASI AŞAMASI632

B.KAMULAŞTIRMA KARARI AŞAMASI633

C.SATIN ALMA YOLUNUN DENENMESİ AŞAMASI633

D.MAHKEMECE BEDEL TESPİTİ ve

TESCİL KARARI VERİLMESİ AŞAMASI633

III.ÖZEL KİŞİ LEHİNE KAMULAŞTIRMA634

IV.KISMİ KAMULAŞTIRMA634

V.MALİKİN GERİ ALMA HAKKI635

VI.KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA635

A.HUKUKA UYGUN KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA635

B.HUKUKA AYKIRI KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA636

BÖLÜM III

KAMU ALACAKLARININ TAHSİLİ (İDARİ CEBR-İ İCRA)

I.KAMU ALACAĞININ TAHSİLİ639

II.HACİZ640


BÖLÜM IV

KAMU MALLARI

I.KAMUNUN SERBEST VE ORTAK KULLANIMINA

AÇIK OLAN KAMU MALLARI641

A.SAHİPSİZ MALLAR (MEDENİ KANUN m.715/1,2)641

B.ORTA MALLARI642

II.KAMU HİZMETİNDE KULLANILAN KAMU MALLARI642

KISIM VIII

İDARENİN DENETLENMESİ VE İDARİ YARGI

BÖLÜM I

İDARENİN YARGI YOLUYLA DENETİMİ

I.İDARENİN DENETLENMESİ643

A.DENETİMİN GEREKLİLİĞİ643

B.İDAREYİ DENETLEME YOLLARI644

1)Siyasi Denetim644

2)Kamuoyu ve Basın–Medya Denetimi645

3)Hukuksal Denetim646

a)İdari denetim ve idarenin yargı dışı denetim yolları646

b)Yargısal denetim649

II.YARGISAL DENETİM SİSTEMLERİ649

A.YARGI BİRLİĞİ (COMMON LAW) SİSTEMİ649

B.İDARİ REJİM (AYRI İDARİ YARGI DÜZENİ)

SİSTEMİ650

1)İdari Rejimde Örgütlenme Modelleri650

2)Geniş Görevli-Dar Görevli İdari Yargı Modelleri651

C.TÜRKİYE’DEKİ DURUM VE DEĞERLENDİRME651

1)Tarihsel Süreç (Tanzimat, Meşrutiyet, Cumhuriyet Dönemleri)651

2)Yakın Tarihsel Gelişim652

III.YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI VE SINIRLARI656

A.YERİNDELİK DENETİMİ YASAĞI656

B.YASAMA KISINTISI659

C.YARGI KISINTISI (HÜKÜMET TASARRUFLARI)660

BÖLÜM II

İDARİ YARGININ GÖREV ALANI

I.ANAYASAL DURUM665

II.İSTİSNALAR (İDARİ YARGI DIŞINDA BAŞKA YARGI MERCİLERİNCE DENETLENEN İDARİ FAALİYETLER)667

A.GENEL İSTİSNALAR667

1)İdarenin Özel Hukuk Faaliyetleri667

a)İdarenin özel hukuk sözleşmeleri667

b)KİT’lerin salt ticari faaliyetleri667

2)Kamu Görevlilerine Karşı Açılan Davalar667

3)Fiili Yol668

B.ANAYASAL veya YASAL İSTİSNALAR669

III.İDARİ YARGI İLE DİĞER YARGI KOLLARI ARASINDAKİ GÖREV VE HÜKÜM UYUŞMAZLIKLARI669

A.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ669

B.OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI670

C.OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI670

D.HÜKÜM UYUŞMAZLIĞI671

BÖLÜM III

İDARİ YARGI MERCİLERİ

I.DANIŞTAY671

A.GÖREVLERİ671

1)Danıştay’ın Yargısal Görevleri672

a)Temyiz Mercii olarak görevi672

b)İlk derece mahkemesi olarak görevi672

B.YAPISI674

II.BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ676

III.İDARE ve VERGİ MAHKEMELERİ678

BÖLÜM IV

İDARİ DAVA TÜRLERİ

I.İPTAL DAVASI680

II.TAM YARGI DAVASI683


BÖLÜM V

İDARİ YARGILAMA USULÜ

I.İDARİ YARGILAMA USULÜNÜN TEMEL ÖZELLİKLERİ686

A.YAZILILIK VE DOSYA ÜZERİNDEN İNCELEME686

B.RE’SEN ARAŞTIRMA VE TALEPLE BAĞLI

OLMAMA İLKESİ687

C.DAVA AÇMA SÜRELERİNİN KISA ve

HAK DÜŞÜRÜCÜ NİTELİKTE OLMASI688

II.İLK İNCELEME688

A.DAVA AÇMA USULÜ: ÖN KOŞULLAR690

1)Görev ve Yetki690

2)İdari Merci Tecavüzü697

3)Dava Açma Ehliyeti698

4)İptal Davasında İşlemin Niteliği

(Kesin ve Yürütülebilir İşlem Şartı)708

5)Dava Açma Süresi710

a)Üst makama başvurunun (idari itiraz)

dava süresine etkisi712

b)İYUK m.10 ve m.11 arasındaki farklar713

c)Tam yargı davalarında süre717

d)Düzenleyici işlemlerde süre719

e)Sürelerin hesaplanması720

f)Davanın ilan veya tebliğden önce açılması721

g)Sürelerle ilgili emsal kararlar721

6)Husumet730

7)Dava Açmada Dilekçedeki Şekil Kurallarına Uygunluk

(3 ve 5. maddelere uygunluk)733

a)Dava dilekçesinin formatı733

b)Birlikte dava açma (İYUK m.5)734

B.İLK İNCELEMEDEKİ EKSİKLİKLERİN

YAPTIRIMLARI ve SONUÇLARI735

1)Dilekçenin Reddi735

2)Davanın Reddi736

3)Diğer Sonuçlar736

C.DAVANIN İHBARI VE DAVAYA KATILMA

(MÜDAHALE)736

D.DAVALAR ARASINDAKİ “BAĞLANTI” ve

DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ739

E.DAVANIN AÇILMA ŞEKLİ741

III.YÜRÜTMENİN DURDURULMASI743

A.NİTELİĞİ743

B.GEÇİCİ NİTELİKLİ (İDARENİN SAVUNMASI ALININCAYA KADAR) YÜRÜTMEYİ DURDURMA744

C.İTİRAZ SÜRECİ745

D.UYGULANMASI ve ETKİSİ745

IV.İLK İNCELEME SONRASI DAVA SÜRECİ748

A.İVEDİ YARGILAMA USULÜ –

NORMAL (OLAĞAN) YARGILAMA USULÜ748

B.DİLEKÇE TEATİLERİ ve REPLİK-DÜPLİK749

C.ARA KARARLARI750

D. DURUŞMA751

E.DELİLLER ve DELİL TESPİTİ751

1)Delil Tespiti752

2)Anayasa Mahkemesi Kararlarının İdari Davalara Etkisi753

F.DERDESTLİK756

G.DAVANIN KONUSUZ KALMASI757

H.DAVADAN FERAGAT ve KABUL759

I.ADLİ TATİLDE YARGILAMA760

İ.ÖZEL HUKUK YARGILAMA USULÜ İLE

ORTAK UYGULANAN KURALLAR760

J.DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI veya

DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI KARARI761

K.DOSYANIN TEKEMMÜLÜ ve KARAR762

V.KANUN YOLLARI765

A.İSTİNAF765

B.TEMYİZ766

1)Temyize Açık Kararlar767

2)Temyizde Karar Verme Usulü769

3)Temyiz Denetiminin Niteliği ve Kapsamı772

4) Temyiz (ve İstinaf) Aşamasında Yürütmenin

Durdurulması773

5) Kanun Yararına Temyiz (İYUK m.51)774

C.YARGILAMANIN YENİLENMESİ774

BÖLÜM VI

İDARİ YARGI KARARLARININ SONUÇLARI ve

UYGULANMASI

I.İPTAL KARARLARININ UYGULANMASI775

II.TAM YARGI KARARLARININ UYGULANMASI778

III.İDARİ YARGIDA KESİN HÜKÜM779

BÖLÜM VII

İDARİ YARGI’DA REFORM

İDARİ YARGI’DA REFORM780

KAYNAKÇA781

KAVRAM DİZİNİ787

Ülkemizde tarihsel bazda özellikle Fransız Sistemi ve Doktrini etkisinde başlayan İdare Hukuku alanındaki akademik çalışmalarda, “yabancı” etkisinin halen dahi makul bir noktaya indirgenmiş olduğunu söyleyebilmek güçtür. Nitekim Türk pozitif hukukunu aktardığı iddiasındaki birçok idare hukuku kitabında şuan dahi verilen referansların büyük kısmının yabancı içtihat ve kaynaklar olduğu görülmektedir. Kuşkusuz bu tür bilimsel çalışmalarda bazen yabancı kaynaklara referans verilmesi sakıncalı olmayıp bilakis karşılaştırmalı hukuk boyutunda çalışmaya ayrı bir değer katar. Ancak bu yabancı etkisinin, sürekli olarak kendi ayakları üzerinde durabilen ve gerçek anlamda “ulusal” bir pozitif hukuk uygulaması bulunmadığı varsayımıyla empoze edilmeye çalışılması onur kırıcıdır. Bu nedenle artık kendi ayakları üstünde durmayı başaran ve kendi özgün sistematiğini oluşturabilmiş bir  pozitif “Türk İdare Hukuku” oluşturmanın vakti çoktan gelmiş olup, bu Çalışmanın hedeflerinden biri de bu ihtiyaca katkı sağlamaktır.

Öte yandan İdare Hukukunun, hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin; hukuk devletinin ise demokratik bir yönetimin ortaya çıkabilmesinin en somut aracı olduğu açık bir olgu olmakla birlikte, görünüşte iyi bir İdare Hukukuna sahip olmanın demokratik bir yönetime sahip olmayı garanti etmediği ve asıl önemli olanın İdare Hukuku ugulayıcılarının bu hukukun gerek ulusal düzeydeki kurallarını gerek evrensel düzeydeki temel ilke ve normlarını kendi vicdanlarında içselleştirebilmeleri olduğu tecrübelerle sabittir.

Buna karşın, hukuka saygılı idareci ve yargıçlara, uygulamaları gereken İdare Hukukunu tutarlı, doğru ve sistematik olarak sunabilmek ve böylece uygulamacılara akademik açıdan doyurucu biçimde teknik altyapı sağlayabilmek ayrıca önemlidir.

Bu olgu, özellikle tam olarak 2018 yılında yürürlüğe giren 2017 Anayasa değişikliği sonrasında Türk Kamu Hukuku sistemimizde yaşanan köklü değişimin doğal sonucu olarak, İdare Hukukunda olağanüstü değişim yaşanmasının idare kukukçularının işini ne kadar güçleştirdiğini de göstermektedir. Bu noktada, artık Temmuz 2018 itibarıyla tamamen yeni bir mecraya giren Türk Kamu Yönetimi sistemimize koşut olarak yepyeni bir İdare Hukuku ile karşı karşıya olduğumuz vurgusuna dikkat çekmek adına, Kitabın ismine “Yeni” ifadesinin eklenmiş olmasına farklı anlamlar yüklenmemesi gerekir.

Ayrıca ifade etmem gerekir ki Kitapta yapılan değerlendirmelerin, yorumların, sınıflandırmaların ve savunulan görüşlerin önemli bir kesiminin mevcut Türk İdare Hukuku Doktrininde ve İdare Hukuku kitaplarında karşılaşılan bilgi, yorum, görüş, değerlendirme ve sınıflandırmalardan farklı olduğu görülecektir. Bu durumu mevcut anaakım görüş ve bilgilere karşı iddialı yeni bir “doktrin” empoze etmeye çalışmak olarak değil, Statükonun yanılmaz ve tartışılmaz olmadığını ve Statükoya karşı alternatif yaklaşımların da olabileceğini göstermek amaçlı olarak, “menü”de alışılmamış ve farklı tatları da denemeyi önermek çabası şeklinde görmek daha “insaflı” bir yaklaşım olacaktır.

Aynı şekilde Çalışmamızda verilen her bilgiye doktrinden hemen bir referans gösterilmesi çabasına fazla girilmemiş olması övünülecek bir uygulama olmasa da, Danıştay’ın en üst yargısal mercii olan İdari Dava Daireleri Kurulu’nun özellikle 2011 yılından sonraki içtihatlarına çok sık atıf yapılmış olmasının ve bunlardan sıklıkla örnekler verilmiş olmasının -yani “içtihat” odaklı yaklaşımın- bu durumu telafi edeceği umulmaktadır. Danıştay’ın Kitapta yer verdiğim içtihatlarının büyük kısmına, 2011-2014 yılları arasında icra ettiğim Danıştay Üyeliği görevim esnasında ulaşma olanağım ve şansım olduğunu da belirtmem gerekir.

2016 yılında yine Yetkin Yayınevi tarafından yayımlanan “Türk İdare Hukuku C.I Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” isimli Kitabımın Önsözünde; bu Kitabın ilk cildinde “Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” konuları incelenmiş olup; sonrasında çıkacak 2. Cildinde “İdari İşlemler ve İdari Faaliyetler”, 3. Cildinde “İdarenin Mal Edinmesi, Mali Sorumluluğu ve Personeli”, nihayet son Cildinde ise “İdari Yargı” konularının ele alınmasının planlandığı belirtilmiş idi. Bununla birlikte, özellikle öğrencilerimden gelen yoğun talepler doğrultusunda, tüm İdare Hukuku ve İdari Yargı konularının tek bir Ders Kitabı ve tek cilt içinde yayınlanmasının daha uygun olacağını düşünerek ve öncesindeki fikrimi değiştirerek işbu Kitabı yayıma hazırladım.

Kitabın yayıma hazırlanmasında dostum Sayın İsmail KÖKSAL’ın ısrarlı teşvikleri ve katkıları belirleyici olduğundan, kendisine özellikle müteşekkirim. Ayaz’ın ve evin yükünü sırtlayarak Kitaba odaklanmamı sağlayan eşim Ülkü’ye ayrıca minnettarım. Ayrıca Kitabın yayımlanması için beni cesaretlendiren Ankara Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Kürsüsündeki tüm arkadaşlarıma şükranlarımı sunarım. Düzeltmelerde ve karar tasniflerinde yardımcı olan asistan arkadaşlarım Fatma Betül ÇITAK, Serdar YILMAZ, Ilgın ÖZKAYA ÖZLÜER, Yasin ATALAN ve Enes YALÇIN’a ayrıca teşekkür borçluyum. Yine Kitabın yayına hazırlanmasını sağlayan tüm YETKİN       Yayınları ailesine Y. Ziya GÜLKÖK ve Muharrem BAŞER’in şahsında teşekkür ederim.

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
Etiketler: idare hukuku
İlgili Yayınlar