Yeni Türk İdare Hukuku

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ali D. ULUSOY
Ürün Kodu: İD278
ISBN: 978-605-05-0423-1
Stok Durumu: Stokta var
90,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ali D. ULUSOY
Baskı Tarihi 2019/04
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

İD278
Yeni Türk İdare Hukuku 
Prof. Dr. ALİ D. ULUSOY
2019/04 Baskı, 796 Sayfa
ISBN 978-605-05-0423-1


Ülkemizde tarihsel bazda özellikle Fransız Sistemi ve Doktrini etkisinde başlayan İdare Hukuku alanındaki akademik çalışmalarda, “yabancı” etkisinin halen dahi makul bir noktaya indirgenmiş olduğunu söyleyebilmek güçtür. Nitekim Türk pozitif hukukunu aktardığı iddiasındaki birçok idare hukuku kitabında şuan dahi verilen referansların büyük kısmının yabancı içtihat ve kaynaklar olduğu görülmektedir. Kuşkusuz bu tür bilimsel çalışmalarda bazen yabancı kaynaklara referans verilmesi sakıncalı olmayıp bilakis karşılaştırmalı hukuk boyutunda çalışmaya ayrı bir değer katar. Ancak bu yabancı etkisinin, sürekli olarak kendi ayakları üzerinde durabilen ve gerçek anlamda “ulusal” bir pozitif hukuk uygulaması bulunmadığı varsayımıyla empoze edilmeye çalışılması onur kırıcıdır. Bu nedenle artık kendi ayakları üstünde durmayı başaran ve kendi özgün sistematiğini oluşturabilmiş bir  pozitif “Türk İdare Hukuku” oluşturmanın vakti çoktan gelmiş olup, bu Çalışmanın hedeflerinden biri de bu ihtiyaca katkı sağlamaktır.

Öte yandan İdare Hukukunun, hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin; hukuk devletinin ise demokratik bir yönetimin ortaya çıkabilmesinin en somut aracı olduğu açık bir olgu olmakla birlikte, görünüşte iyi bir İdare Hukukuna sahip olmanın demokratik bir yönetime sahip olmayı garanti etmediği ve asıl önemli olanın İdare Hukuku ugulayıcılarının bu hukukun gerek ulusal düzeydeki kurallarını gerek evrensel düzeydeki temel ilke ve normlarını kendi vicdanlarında içselleştirebilmeleri olduğu tecrübelerle sabittir.

Buna karşın, hukuka saygılı idareci ve yargıçlara, uygulamaları gereken İdare Hukukunu tutarlı, doğru ve sistematik olarak sunabilmek ve böylece uygulamacılara akademik açıdan doyurucu biçimde teknik altyapı sağlayabilmek ayrıca önemlidir.

Bu olgu, özellikle tam olarak 2018 yılında yürürlüğe giren 2017 Anayasa değişikliği sonrasında Türk Kamu Hukuku sistemimizde yaşanan köklü değişimin doğal sonucu olarak, İdare Hukukunda olağanüstü değişim yaşanmasının idare kukukçularının işini ne kadar güçleştirdiğini de göstermektedir. Bu noktada, artık Temmuz 2018 itibarıyla tamamen yeni bir mecraya giren Türk Kamu Yönetimi sistemimize koşut olarak yepyeni bir İdare Hukuku ile karşı karşıya olduğumuz vurgusuna dikkat çekmek adına, Kitabın ismine “Yeni” ifadesinin eklenmiş olmasına farklı anlamlar yüklenmemesi gerekir.

Ayrıca ifade etmem gerekir ki Kitapta yapılan değerlendirmelerin, yorumların, sınıflandırmaların ve savunulan görüşlerin önemli bir kesiminin mevcut Türk İdare Hukuku Doktrininde ve İdare Hukuku kitaplarında karşılaşılan bilgi, yorum, görüş, değerlendirme ve sınıflandırmalardan farklı olduğu görülecektir. Bu durumu mevcut anaakım görüş ve bilgilere karşı iddialı yeni bir “doktrin” empoze etmeye çalışmak olarak değil, Statükonun yanılmaz ve tartışılmaz olmadığını ve Statükoya karşı alternatif yaklaşımların da olabileceğini göstermek amaçlı olarak, “menü”de alışılmamış ve farklı tatları da denemeyi önermek çabası şeklinde görmek daha “insaflı” bir yaklaşım olacaktır.

Aynı şekilde Çalışmamızda verilen her bilgiye doktrinden hemen bir referans gösterilmesi çabasına fazla girilmemiş olması övünülecek bir uygulama olmasa da, Danıştay’ın en üst yargısal mercii olan İdari Dava Daireleri Kurulu’nun özellikle 2011 yılından sonraki içtihatlarına çok sık atıf yapılmış olmasının ve bunlardan sıklıkla örnekler verilmiş olmasının -yani “içtihat” odaklı yaklaşımın- bu durumu telafi edeceği umulmaktadır. Danıştay’ın Kitapta yer verdiğim içtihatlarının büyük kısmına, 2011-2014 yılları arasında icra ettiğim Danıştay Üyeliği görevim esnasında ulaşma olanağım ve şansım olduğunu da belirtmem gerekir.

2016 yılında yine Yetkin Yayınevi tarafından yayımlanan “Türk İdare Hukuku C.I Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” isimli Kitabımın Önsözünde; bu Kitabın ilk cildinde “Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” konuları incelenmiş olup; sonrasında çıkacak 2. Cildinde “İdari İşlemler ve İdari Faaliyetler”, 3. Cildinde “İdarenin Mal Edinmesi, Mali Sorumluluğu ve Personeli”, nihayet son Cildinde ise “İdari Yargı” konularının ele alınmasının planlandığı belirtilmiş idi. Bununla birlikte, özellikle öğrencilerimden gelen yoğun talepler doğrultusunda, tüm İdare Hukuku ve İdari Yargı konularının tek bir Ders Kitabı ve tek cilt içinde yayınlanmasının daha uygun olacağını düşünerek ve öncesindeki fikrimi değiştirerek işbu Kitabı yayıma hazırladım.

Kitabın yayıma hazırlanmasında dostum Sayın İsmail KÖKSAL’ın ısrarlı teşvikleri ve katkıları belirleyici olduğundan, kendisine özellikle müteşekkirim. Ayaz’ın ve evin yükünü sırtlayarak Kitaba odaklanmamı sağlayan eşim Ülkü’ye ayrıca minnettarım. Ayrıca Kitabın yayımlanması için beni cesaretlendiren Ankara Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Kürsüsündeki tüm arkadaşlarıma şükranlarımı sunarım. Düzeltmelerde ve karar tasniflerinde yardımcı olan asistan arkadaşlarım Fatma Betül ÇITAK, Serdar YILMAZ, Ilgın ÖZKAYA ÖZLÜER, Yasin ATALAN ve Enes YALÇIN’a ayrıca teşekkür borçluyum. Yine Kitabın yayına hazırlanmasını sağlayan tüm YETKİN       Yayınları ailesine Y. Ziya GÜLKÖK ve Muharrem BAŞER’in şahsında teşekkür ederim.

Ülkemizde tarihsel bazda özellikle Fransız Sistemi ve Doktrini etkisinde başlayan İdare Hukuku alanındaki akademik çalışmalarda, “yabancı” etkisinin halen dahi makul bir noktaya indirgenmiş olduğunu söyleyebilmek güçtür. Nitekim Türk pozitif hukukunu aktardığı iddiasındaki birçok idare hukuku kitabında şuan dahi verilen referansların büyük kısmının yabancı içtihat ve kaynaklar olduğu görülmektedir. Kuşkusuz bu tür bilimsel çalışmalarda bazen yabancı kaynaklara referans verilmesi sakıncalı olmayıp bilakis karşılaştırmalı hukuk boyutunda çalışmaya ayrı bir değer katar. Ancak bu yabancı etkisinin, sürekli olarak kendi ayakları üzerinde durabilen ve gerçek anlamda “ulusal” bir pozitif hukuk uygulaması bulunmadığı varsayımıyla empoze edilmeye çalışılması onur kırıcıdır. Bu nedenle artık kendi ayakları üstünde durmayı başaran ve kendi özgün sistematiğini oluşturabilmiş bir  pozitif “Türk İdare Hukuku” oluşturmanın vakti çoktan gelmiş olup, bu Çalışmanın hedeflerinden biri de bu ihtiyaca katkı sağlamaktır.

Öte yandan İdare Hukukunun, hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin; hukuk devletinin ise demokratik bir yönetimin ortaya çıkabilmesinin en somut aracı olduğu açık bir olgu olmakla birlikte, görünüşte iyi bir İdare Hukukuna sahip olmanın demokratik bir yönetime sahip olmayı garanti etmediği ve asıl önemli olanın İdare Hukuku ugulayıcılarının bu hukukun gerek ulusal düzeydeki kurallarını gerek evrensel düzeydeki temel ilke ve normlarını kendi vicdanlarında içselleştirebilmeleri olduğu tecrübelerle sabittir.

Buna karşın, hukuka saygılı idareci ve yargıçlara, uygulamaları gereken İdare Hukukunu tutarlı, doğru ve sistematik olarak sunabilmek ve böylece uygulamacılara akademik açıdan doyurucu biçimde teknik altyapı sağlayabilmek ayrıca önemlidir.

Bu olgu, özellikle tam olarak 2018 yılında yürürlüğe giren 2017 Anayasa değişikliği sonrasında Türk Kamu Hukuku sistemimizde yaşanan köklü değişimin doğal sonucu olarak, İdare Hukukunda olağanüstü değişim yaşanmasının idare kukukçularının işini ne kadar güçleştirdiğini de göstermektedir. Bu noktada, artık Temmuz 2018 itibarıyla tamamen yeni bir mecraya giren Türk Kamu Yönetimi sistemimize koşut olarak yepyeni bir İdare Hukuku ile karşı karşıya olduğumuz vurgusuna dikkat çekmek adına, Kitabın ismine “Yeni” ifadesinin eklenmiş olmasına farklı anlamlar yüklenmemesi gerekir.

Ayrıca ifade etmem gerekir ki Kitapta yapılan değerlendirmelerin, yorumların, sınıflandırmaların ve savunulan görüşlerin önemli bir kesiminin mevcut Türk İdare Hukuku Doktrininde ve İdare Hukuku kitaplarında karşılaşılan bilgi, yorum, görüş, değerlendirme ve sınıflandırmalardan farklı olduğu görülecektir. Bu durumu mevcut anaakım görüş ve bilgilere karşı iddialı yeni bir “doktrin” empoze etmeye çalışmak olarak değil, Statükonun yanılmaz ve tartışılmaz olmadığını ve Statükoya karşı alternatif yaklaşımların da olabileceğini göstermek amaçlı olarak, “menü”de alışılmamış ve farklı tatları da denemeyi önermek çabası şeklinde görmek daha “insaflı” bir yaklaşım olacaktır.

Aynı şekilde Çalışmamızda verilen her bilgiye doktrinden hemen bir referans gösterilmesi çabasına fazla girilmemiş olması övünülecek bir uygulama olmasa da, Danıştay’ın en üst yargısal mercii olan İdari Dava Daireleri Kurulu’nun özellikle 2011 yılından sonraki içtihatlarına çok sık atıf yapılmış olmasının ve bunlardan sıklıkla örnekler verilmiş olmasının -yani “içtihat” odaklı yaklaşımın- bu durumu telafi edeceği umulmaktadır. Danıştay’ın Kitapta yer verdiğim içtihatlarının büyük kısmına, 2011-2014 yılları arasında icra ettiğim Danıştay Üyeliği görevim esnasında ulaşma olanağım ve şansım olduğunu da belirtmem gerekir.

2016 yılında yine Yetkin Yayınevi tarafından yayımlanan “Türk İdare Hukuku C.I Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” isimli Kitabımın Önsözünde; bu Kitabın ilk cildinde “Genel Esaslar ve İdari Teşkilat” konuları incelenmiş olup; sonrasında çıkacak 2. Cildinde “İdari İşlemler ve İdari Faaliyetler”, 3. Cildinde “İdarenin Mal Edinmesi, Mali Sorumluluğu ve Personeli”, nihayet son Cildinde ise “İdari Yargı” konularının ele alınmasının planlandığı belirtilmiş idi. Bununla birlikte, özellikle öğrencilerimden gelen yoğun talepler doğrultusunda, tüm İdare Hukuku ve İdari Yargı konularının tek bir Ders Kitabı ve tek cilt içinde yayınlanmasının daha uygun olacağını düşünerek ve öncesindeki fikrimi değiştirerek işbu Kitabı yayıma hazırladım.

Kitabın yayıma hazırlanmasında dostum Sayın İsmail KÖKSAL’ın ısrarlı teşvikleri ve katkıları belirleyici olduğundan, kendisine özellikle müteşekkirim. Ayaz’ın ve evin yükünü sırtlayarak Kitaba odaklanmamı sağlayan eşim Ülkü’ye ayrıca minnettarım. Ayrıca Kitabın yayımlanması için beni cesaretlendiren Ankara Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Kürsüsündeki tüm arkadaşlarıma şükranlarımı sunarım. Düzeltmelerde ve karar tasniflerinde yardımcı olan asistan arkadaşlarım Fatma Betül ÇITAK, Serdar YILMAZ, Ilgın ÖZKAYA ÖZLÜER, Yasin ATALAN ve Enes YALÇIN’a ayrıca teşekkür borçluyum. Yine Kitabın yayına hazırlanmasını sağlayan tüm YETKİN       Yayınları ailesine Y. Ziya GÜLKÖK ve Muharrem BAŞER’in şahsında teşekkür ederim.

ÖNSÖZ7

İÇİNDEKİLER9

KISIM I
GENEL ESASLAR

BÖLÜM I
İDARE HUKUKUNUN TEMELLERİ

I.İDARE HUKUKUNUN TANITIMI27

A.İDARE HUKUKU NASIL ORTAYA ÇIKTI?28

B.İDARE HUKUKUNDA BAŞLICA EKOLLER29

C.İDARE HUKUKUNUN ÖLÇÜTÜ SORUNU33

II.İDARE HUKUKUNUN KONUSU34

A.KAMU HUKUKU-ÖZEL HUKUK AYIRIMINDA
İDARE HUKUKUNUN KONUMU34

B.İDARE HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ35

III.İDARE KAVRAMI36

A.YASAMA FONKSİYONU37

B.YARGI FONKSİYONU37

C.YÜRÜTME FONKSİYONU38

D.İDARİ FONKSİYONU BELİRLEME GÜÇLÜĞÜ41

IV.TÜRK İDARE HUKUKUNUN TEMEL ÖZELLİKLERİ55

V.TÜRK İDARE HUKUKUNUN KAYNAKLARI59

A.ANAYASA60

B.KANUNLAR VE EŞ DEĞER DÜZENLEMELER61

1)Kanunlar61

2)Uluslararası Antlaşmalar63

3)Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri65

4)Önceki Dönemde Çıkarılmış Olup Halen Yürürlükteki KHK’ler67

5)OHAL KHK’leri68

6)Hukukun Genel İlkeleri78

C.İDARİ DÜZENLEMELER80

D.DANIŞTAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI80

E.YARGI İÇTİHATLARI81

F.İDARİ TEAMÜLLER82

G.DOKTRİN82

BÖLÜM II
TÜRK İDARE HUKUKUNUN ANAYASAL DAYANAKLARI

I.TEMEL ANAYASAL İLKELER83

A.HUKUK DEVLETİ İLKESİ84

B.SOSYAL DEVLET İLKESİ87

C.LAİKLİK İLKESİ90

1)Laiklik ve Sekülerlik90

2)Türkiye’de Laikliğe İlişkin Temel Tartışma
Noktaları ve Hukuksal Durum92

a)Laikliğin tanımı sorunu92
b)Diyanet işleri başkanlığı’nın varlığı ve
yapısına ilişkin tartışmalar93
c)Başörtüsü (türban) sorunu94
d)Din eğitimi sorunu99

D.EŞİTLİK İLKESİ103

E.KANUNİLİK (YASALLIK) İLKESİ117

1)Anayasayla Güvenceye Alınmış Bir Temel Hak ve Özgürlüğün Doğrudan Sınırlanması121

2)İdari Ceza Öngörülmesi124

3)Vergi veya Vergi Benzeri Mali Yükümlülük
Öngörülmesi125

4)Kamu Görevlilerinin Özlük Haklarında Değişiklik
Yapılması126

F.ÜNİTER DEVLET İLKESİ127

II.İDARİ YAPILANMAYA İLİŞKİN ANAYASAL
İLKE ve KAVRAMLAR133

A.KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ KAVRAMI133

1)Kamu Tüzel Kişiliğinin “Tespiti” Sorunu135

a)Tüzel kişiliği bulunduğunda kuşku bulunmamasına
karşın,  “kamu” niteliği bulunup bulunmadığı
noktasında tereddüt yaşanan hukuki varlıklar136
b)“Kamu” niteliğinde kuşku bulunmamasına karşın,
devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir “tüzel kişiliğe” sahip
olup olmadığı noktasında tereddüt yaşanan hukuki varlıklar139

2)Yeni Sistemdeki Kamu Tüzel Kişiliği “Krizi”140

B.İDARENİN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ142

C.HİYERARŞİ ve İDARİ VESAYET KAVRAMLARI143

1)Kanunsuz Emir144

2)İdari Vesayet Denetiminin İçeriği147

D.MERKEZDEN YÖNETİM-YERİNDEN YÖNETİM İLKELERİ151

E.YETKİ GENİŞLİĞİ İLKESİ153

KISIM II
İDARENİN YAPILANMASI: T.C. İDARİ TEŞKİLATI

BÖLÜM I
GENEL İDARE (CUMHURBAŞKANLIĞI)

I.BAŞKENT TEŞKİLATI164

A.CUMHURBAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI165

1)Cumhurbaşkanlığı Merkez Birimleri166

a)Cumhurbaşkanının özel sekretaryası166
b)Cumhurbaşkanı yardımcıları166
c)Cumhurbaşkanlığı idari işler başkanlığı167
d)Cumhurbaşkanlığı politika kurulları168
e)Cumhurbaşkanlığı ofisleri170
f)Doğrudan cumhurbaşkanlığına bağlı
kurum ve kuruluşlar171

2)Cumhurbaşkanının Nitelikleri ve Hukuksal Konumu172

3)Cumhurbaşkanının Görevleri ve Hukuki Sorumluluğu174

4)Cumhurbaşkanlığının Özerk İdareler Üzerindeki
Vesayet Yetkileri177

B.BAKANLIKLAR178

1)Bakanlık Teşkilatı180

2)Bakanlıkların Bağlı, İlgili, İlişkili Kuruluşları183

3)Bakan Yardımcılıkları184

4)Bakanlara Vekalet184

5)Bakanlıklar ve Devlet Tüzel Kişiliği185

C.BAŞKENTTEKİ YARDIMCI KURULUŞLAR186

1)Danıştay187

2)Sayıştay192

3)Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)195

4)Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu197

5)Kamu Görevlileri Etik Kurulu199

6)Reklam Kurulu200

II.TAŞRA TEŞKİLATI200

A.İL (GENEL) İDARESİ201

B.İLÇE İDARESİ204

III.KAMU KURUMLARI205

A.İDARİ KAMU KURUMLARI206

B.İKTİSADİ KAMU KURUMLARI207

1)Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT’ler)207

2)Diğer İktisadi Kamu Kurumları211

C.SOSYAL KAMU KURUMLARI212

1)Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)212

2)Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)213

BÖLÜM II
ÖZERK İDARELER

I.YEREL İDARELER214

A.BELEDİYELER218

1)Belediyelerin Kurulmaları ve Kaldırılmaları (m.4)218

2)Belediyelerin Başlıca Görevleri ve Yetkileri219

3)Belediye Hizmetlerinin Özel Kişilere Gördürülmesi221

4)Haciz Yasağı222

5)Belediyelerin Organları222

a)Belediye meclisi222
b)Meclisin denetim yolları224
c)Belediye Encümeni226
d)Belediye Başkanı227

6)Mahalle İdaresi (m.9)228

7)Belediye İktisadi Teşebbüsleri (BİT’ler)228

B.BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ229

1)Karar Organları233

2)İlçe Belediyeleri Üzerinde Büyükşehir Belediyesinin
İdari Vesayet Yetkileri235

C.İL ÖZEL İDARELERİ236

D.KÖYLER240

II.AKADEMİK İDARELER242

A.YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI242

1)Yükseköğretim Kurulu (YÖK)242

2)Üniversiteler244

3)Vakıf Üniversiteleri246

B.BİLİMSEL VE TEKNİK İDARELER248

III.BAĞIMSIZ İDARİ OTORİTELER249

IV.ATİPİK ÖZERK İDARELER252

A.KAMUSAL NİTELİKLİ MESLEK ÖRGÜTLERİ
(KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI VE ÜST KURULUŞLARI)252

B.SPOR FEDERASYONLARI VE TÜRKİYE JOKEY
KULÜBÜ259

C.KAMU VAKIFLARI VE SANDIKLARI261

KISIM III
İDARENİN KAMUSAL İŞLEMLERİ

BÖLÜM I
İDARİ İŞLEMLER

I.İDARİ İŞLEMLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ265

A.İCRAİLİK266

B.İÇDÜZEN İŞLEMLERİ268

C.RE’SEN İCRA269

D.İDARİ EYLEM-İDARİ İŞLEM270

E.TEK YANLILIK-İKİ YANLILIK271

II.İDARİ İŞLEMLERİN YAPILMA USULÜ
(İDARİ PROSEDÜR)274

III.İDARİ İŞLEMLERİN TÜRLERİ277

A.TEK YANLI İDARİ İŞLEMLER277

1)Düzenleyici İşlemler277

2)İdarenin Düzenleme Yetkisi280

a)Asli düzenleme yetkisi281
b)Genel düzenleme yetkisi285
c)“Eksik Düzenleme” ve Danıştay’ın
“Eksik Düzenlemenin İptali” Tekniği288

3)İdari Düzenleme Türleri292

a)Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri292
i)Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK ile de düzenleme yapılabilir mi?294
ii)CBK ile “Cumhurbaşkanı Kararı” ayırımı296
iii)CBK’ler normlar hiyerarşisi açısından
hangi konumdadır?297
iv)OHAL CBK’leri299
v)CBK yetkisi “tenzil-i rütbe” mi?300
vi)Anayasada CBK ile düzenleme yapılması
öngörülen konularda kanunla da düzenleme
yapılabilir mi? Anayasada spesifik olarak
CBK ile düzenleme yapılacağı belirtilen
konularda Cumhurbaşkanının yetkisi
“münhasır” mıdır? Yani bu konularda
Yasama’nın kanun yapmasına Anayasa engel
midir?300
vii)Yeni sistemde CBK’ler nasıl
değerlendirilmelidir?302
viii) Cumhurbaşkanının CBK çıkarma yetkisi
nasıl revize edilmeli?304
ix)Ekonomik ve sosyal haklar
CBK ile sınırlanabilir mi?304
b)Yönetmelikler305
i)Yönetmeliklerle diğer idari düzenlemeler
arasındaki  normlar hiyerarşisi307
ii)Genel yönetmelikler-özel yönetmelikler ilişkisi311
iii)Yönetmeliklerin yayımı ve ilanı311
c)Diğer İdari Düzenlemeler ve Yönetmeliklerin
altındaki diğer idari düzenlemelerin
kendi aralarındaki normatif ilişki314
d)Tüzükler317

4)İdarenin Düzenleme Yetkisi: İçtihat Örnekleri317

5)Bireysel İdari İşlemler (İdari Kararlar)346

a)Şart işlem – Sübjektif işlem346
b)Basit işlem - Kolektif işlem - Karma işlem -
Zincir işlem347
c)Yararlandırıcı işlem – yükümlendirici işlem354
d)Sarih işlem – Zımni işlem354
e)Uygulanmakla etkisi tükenecek işlem –
Uygulanmakla etkisi tükenmeyecek işlem356

B.İDARİ SÖZLEŞMELER359

1)Niteliği ve Özellikleri359

2)İdari Sözleşmelerin Türleri365

a)Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmesi366
b)İdari hizmet sözleşmeleri369
c)Kamu istikraz (borçlanma) sözleşmeleri373

IV.İDARİ İŞLEMLERDEKİ SAKATLIKLAR ve
HUKUKA UYGUNLUK KRİTERLERİ373

A.YETKİ UNSURU373

1)Yetki Unsurunun Görünümleri374

2)Yetki Devri- İmza Devri Ayrımı379

3)Yetki Paralelliği382

4)Vekâlet384

5)Yetki Unsuru Sakatlıkları387

a)Fonksiyon gaspı387
b)Yetki gaspı389
c)Yetki tecavüzü390

B.ŞEKİL UNSURU391

C.SEBEP UNSURU395

1)Maddi Sebep-Hukuki Sebep395

2)Sebebin Somut Olmaması396

3)Sebep Unsurunun Araştırılmasının Kapsam ve İçeriği396

4)İdarenin Takdir Yetkisi ve Sebep Unsuru ile İlişkisi397

a)Takdir yetkisi’nin denetiminde “dozaj” sorunu:
minimum denetim – maksimum denetim398
b)Takdir yetkisinin genel sınırları401
c)Takdir yetkisinin denetiminde içtihat örnekleri403

D.KONU UNSURU417

E.AMAÇ UNSURU419

 

V.İDARİ İŞLEMLERİN UNSURLARINDAKİ
HUKUKSAL SAKATLIKLARIN YAPTIRIMLARI420

A.YOKLUK420

1)Maddi Yokluk420

2)Yok Hükmünde Sayılma421

B.GEÇERSİZ KILINMA (GEÇERLİĞİNE SON VERME)421

VI.İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ ve
“KAZANILMIŞ HAK” KAVRAMI422

A.İDARİ İŞLEMİN GERİ ALINMASI ve KALDIRMASI423

B.KAZANILMIŞ HAK (MÜKTESEP HAK)430

1)Kazanılmış Hakkın Şartları431

2)İmar ve Şehircilik Konularında Kazanılmış Hak437

3)Anayasa Mahkemesi Kararlarının Geçmişe
Yürümezliği ve Kazanılmış Haklar439

C.HAKLI BEKLENTİ440

BÖLÜM II
İDARİ YAPTIRIMLAR

I.İDARİ YAPTIRIMLARIN HUKUKSAL NİTELİĞİ ve
İDARİ TEDBİR-İDARİ CEZA AYIRIMI448

II.İDARİ CEZALARIN VAROLUŞ NEDENLERİ451

III.İDARİ CEZA-ADLİ CEZA AYIRIMINDA
ÖLÇÜT SORUNU452

IV.İDARİ CEZALARDA UYGULANACAK “ÇEKİRDEK”
CEZA HUKUKU GÜVENCELERİ452

V.ADLİ CEZALARIN İDARİ CEZALARA ETKİSİ453

VI.DİSİPLİN CEZALARI454

VII.KABAHATLER456

KISIM IV
İDARENİN FAALİYETLERİ: KAMU HİZMETLERİ

BÖLÜM I
KAMU HİZMETLERİNİN GENEL HUKUKSAL REJİMİ

I.KAMU HİZMETİ KAVRAMI VE TEORİK TEMELLERİ459

A.KAMU HİZMETİNİN TANIMI VE İÇERİĞİ SORUNU459

1)Bir Faaliyetin Kamu Hizmeti Olarak Öngörülüp Öngörülmemesine Kim Karar Vermelidir?461

a)Mutlakçı kamu hizmeti anlayışı461
b)Göreceli kamu hizmeti anlayışı462
c)Bir faaliyetin kamu hizmeti olarak kurulmasına
veya görülmesine niçin yasama organı
karar vermelidir?462

2)Kamu Hizmeti Kavramının Türk İdare Hukukundaki
Gelişim Süreci463

3)İdeolojik ve İktisadi Yaklaşımın Kamu Hizmetine Etkisi464

4)Kamu Hizmetlerini Özel Ticari Faaliyetlerden Ayıran
Ölçüt Nedir?465

5)Kamu Hizmetinin Tanımı467

B.KAMU HİZMETLERİNİN KURULMASI ve
KALDIRILMASI469

II.KAMU HİZMETLERİNİN TÜRLERİ471

A.HİZMETİN AMACINA GÖRE AYIRIM:
KORUYUCU KAMU HİZMETLERİ (KOLLUK) –
AKTİF (HİZMET SUNUCU) KAMU HİZMETLERİ472

B.HİZMETİN NİTELİĞİNE GÖRE AYIRIM:
İDARİ KAMU HİZMETLERİ – İKTİSADİ KAMU HİZMETLERİ472

1)İdari Kamu Hizmetleri472

2)İktisadi Kamu Hizmetleri473

3)Kamu Hizmetlerinin “İdari” Mi Yoksa “İktisadi”
Nitelikte Mi Olduğu Nasıl Anlaşılır?473

4)İdari ve İktisadi Kamu Hizmetlerinde Bedel ve
Fiyat Sorunu474

5)Sosyal Kamu Hizmeti478

6)Virtüel (Varsayımsal) Kamu Hizmeti479

C.COĞRAFİ ESASA GÖRE AYIRIM:
ULUSAL KAMU HİZMETLERİ – YEREL KAMU HİZMETLERİ480

1)Ulusal (Milli) Kamu Hizmetleri480

2)Yerel (Mahalli) Kamu Hizmetleri481

3)Ölçüt Sorunu482

D.REKABET YÖNÜNDEN AYIRIM:
TEKELLİ-REKABETÇİ485

E.İŞLETMECİSİNE GÖRE AYIRIM: İDARECE İŞLETİLEN-ÖZEL KİŞİLERCE İŞLETİLEN KAMU HİZMETLERİ487

F.HUKUKİ DAYANAĞINA GÖRE AYIRIM:
ANAYASAL-YASAL490

III.KAMU HİZMETİ İLKELERİ491

A.EŞİTLİK İLKESİ491

B.SÜREKLİLİK İLKESİ494

C.ADAPTASYON İLKESİ498

D.MECCANİLİK İLKESİ499

IV.KAMU HİZMETLERİNİN GÖRÜLÜŞ USULLERİ502

A.KAMU HİZMETLERİNİN GELENEKSEL
GÖRÜLÜŞ USULLERİ503

B.YENİ USULLER503

1)İmtiyaz Usulünün Dönüşümü504

2)Emanet Usulü507

3)Yetkilendirme Usulü507

a)Kanunla doğrudan yetkilendirme507
b)Ruhsat (İdari İzin) ile yetkilendirme508
c)Sözleşme ile yetkilendirme509

4)Evrensel Hizmet512

C.TAHKİM VE KAMU HİZMETİ513

D.ÖRNEK İÇTİHATLAR514

BÖLÜM II
KOLLUK

I.SPESİFİK KAMU HİZMETİ TÜRÜ OLARAK KOLLUK KAVRAMI ve TEORİK TEMELLERİ518

A.GENEL İDARİ KOLLUK521

B.ÖZEL İDARİ KOLLUK521

C.KOLLUK PERSONELİ524

D.KOLLUK YETKİLERİNİN ÇATIŞMASI524

E.KOLLUK USULLERİ525

II.KOLLUK YETKİLERİNİN GENİŞLEMESİ525

III.İDARİ KOLLUK ile TEMEL HAK ve
ÖZGÜRLÜKLER İLİŞKİSİ533

A.GENEL ANAYASAL SINIRLAR533

B.ÖZEL ANAYASAL SINIRLAR537

C.İDARİ SINIRLAR539

IV.ŞEHİRCİLİK KOLLUĞU ve İMAR539

BÖLÜM III
İDARENİN ÖZENDİRME, DESTEKLEME ve
SÜBVANSİYON FAALİYETLERİ: DEVLET YARDIMLARI

İDARENİN ÖZENDİRME, DESTEKLEME ve
SÜBVANSİYON FAALİYETLERİ: DEVLET YARDIMLARI556

KISIM V
İDARENİN MALİ SORUMLULUĞU

BÖLÜM I
HİZMET KUSURU

HİZMET KUSURU558

BÖLÜM II
İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU

I.TEHLİKE (RİSK) İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK562

II.KAMU KÜLFETLERİ KARŞISINDA EŞİTLİK İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK562

III.SOSYAL RİSK İLKESİ UYARINCA KUSURSUZ SORUMLULUK563

BÖLÜM III
İDARENİN SORUMLULUĞUNU KALDIRAN veya
AZALTAN NEDENLER

İDARENİN SORUMLULUĞUNU KALDIRAN veya
AZALTAN NEDENLER564

KISIM VI
İDARENİN PERSONELİ

BÖLÜM I
MEMURLAR

I.GENEL HUKUKSAL REJİME TABİ OLANLAR574

A.MEMURİYETE GİRİŞ574

1)Kayırma (Yağma) Sistemi574

2)Liyakat Sistemi575

3)Kariyer (Tecrübe) İlkesi575

4)Memur Olmada Kanunun Aradığı Objektif Nitelikler577

B.MEMURLARIN KADRO ve SINIFLANDIRILMASI581

C.MEMURLARIN HAK ve YÜKÜMLÜLÜKLERİ583

1)Hakları583

2)Yükümlülükleri585

D.MEMURLARIN SORUŞTURULMASI ve
DİSİPLİN YAPTIRIMLARI586

1)Soruşturma İzni586

2)Adli Cezalar ile Disiplin Cezalarının Birbirlerine Etkisi587

3)Disiplin Cezaları588

a)Disiplin soruşturması prosedürü589
b)Görevden uzaklaştırma590

E.MEMURİYETİN SONA ERMESİ590

1)İstifa (Çekilme)590

2)Çekilmiş (Müstafi) Sayılma591

3)Memuriyetten İhraç591

4)Emeklilik592

5)Memuriyete Atamanın Geri Alınması veya Kaldırılması593

II.SPESİFİK HUKUKSAL REJİME TABİ OLAN MEMURLAR597

BÖLÜM II
SÖZLEŞMELİ PERSONEL

SÖZLEŞMELİ PERSONEL602

BÖLÜM III
KAPSAM DIŞI PERSONEL

KAPSAM DIŞI PERSONEL605

KISIM VII
İDARENİN MAL VE HİZMET EDİNME YÖNTEMLERİ İLE
KAMU MALLARI

BÖLÜM I
KAMU İHALELERİ

I.İHALENİN AŞAMALARI612

II.İHALELERE UYGULANACAK HUKUKSAL REJİM613

III.TEMEL İHALE İLKELERİ615

A.GENEL İHALE İLKELERİ615

1)Aleniyet (Açıklık, Şeffaflık, Saydamlık) İlkesi615

2)Adil Rekabet İlkesi616

3)Eşit Muamele İlkesi617

4)“Ketumluk” İlkesi618

B.4734 SAYILI KANUNDA ÖNGÖRÜLEN
İLAVE İLKELER618

IV.İHALE USULLERİ621

A.2886 SAYILI KANUNA GÖRE İHALE USULLERİ621

B.4734 SAYILI KANUNA GÖRE İHALE USULLERİ (m.18)622

V.4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNUNUN KAPSAM ve İSTİSNALARI623

VI.İHALELERDE İDARİ DENETİM624

VII.İHALELERDE YARGI DENETİMİ627

VIII.İHALELERDEN YASAKLAMA628

BÖLÜM II
KAMULAŞTIRMA

I.KAMULAŞTIRMANIN GENEL ESASLARI628

II.KAMULAŞTIRMANIN AŞAMALARI630

A.KAMU YARARI KARARININ ALINMASI AŞAMASI630

B.KAMULAŞTIRMA KARARI AŞAMASI631

C.SATIN ALMA YOLUNUN DENENMESİ AŞAMASI631

D.MAHKEMECE BEDEL TESPİTİ ve
TESCİL KARARI VERİLMESİ AŞAMASI632

III.ÖZEL KİŞİ LEHİNE KAMULAŞTIRMA632

IV.KISMİ KAMULAŞTIRMA633

V.MALİKİN GERİ ALMA HAKKI633

VI.KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA633

A.HUKUKA UYGUN KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA633

B.HUKUKA AYKIRI KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA634

BÖLÜM III
KAMU ALACAKLARININ TAHSİLİ (İDARİ CEBR-İ İCRA)

I.KAMU ALACAĞININ TAHSİLİ637

II.HACİZ638

 

BÖLÜM IV
KAMU MALLARI

I.KAMUNUN SERBEST VE ORTAK KULLANIMINA
AÇIK OLAN KAMU MALLARI639

A.SAHİPSİZ MALLAR (MEDENİ KANUN m.715/1,2)639

B.ORTA MALLARI640

II.KAMU HİZMETİNDE KULLANILAN KAMU MALLARI640

KISIM VIII
İDARENİN DENETLENMESİ VE İDARİ YARGI

BÖLÜM I
İDARENİN YARGI YOLUYLA DENETİMİ

I.İDARENİN DENETLENMESİ641

A.DENETİMİN GEREKLİLİĞİ641

B.İDAREYİ DENETLEME YOLLARI642

1)Siyasi Denetim642

2)Kamuoyu ve Basın–Medya Denetimi643

3)Hukuksal Denetim644

a)İdari denetim ve idarenin yargı dışı denetim yolları644
b)Yargısal denetim647

II.YARGISAL DENETİM SİSTEMLERİ647

A.YARGI BİRLİĞİ (COMMON LAW) SİSTEMİ647

B.İDARİ REJİM (AYRI İDARİ YARGI DÜZENİ)
SİSTEMİ648

1)İdari Rejimde Örgütlenme Modelleri648

2)Geniş Görevli-Dar Görevli İdari Yargı Modelleri649

C.TÜRKİYE’DEKİ DURUM VE DEĞERLENDİRME649

1)Tarihsel Süreç (Tanzimat, Meşrutiyet, Cumhuriyet Dönemleri)649

2)Yakın Tarihsel Gelişim650

III.YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI VE SINIRLARI654

A.YERİNDELİK DENETİMİ YASAĞI654

B.YASAMA KISINTISI657

C.YARGI KISINTISI (HÜKÜMET TASARRUFLARI)658

BÖLÜM II
İDARİ YARGININ GÖREV ALANI

I.ANAYASAL DURUM663

II.İSTİSNALAR (İDARİ YARGI DIŞINDA BAŞKA YARGI MERCİLERİNCE DENETLENEN İDARİ FAALİYETLER)665

A.GENEL İSTİSNALAR665

1)İdarenin Özel Hukuk Faaliyetleri665

a)İdarenin özel hukuk sözleşmeleri665
b)KİT’lerin salt ticari faaliyetleri665

2)Kamu Görevlilerine Karşı Açılan Davalar665

3)Fiili Yol666

B.ANAYASAL veya YASAL İSTİSNALAR667

III.İDARİ YARGI İLE DİĞER YARGI KOLLARI ARASINDAKİ GÖREV VE HÜKÜM UYUŞMAZLIKLARI667

A.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ667

B.OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI668

C.OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI668

D.HÜKÜM UYUŞMAZLIĞI669

BÖLÜM III
İDARİ YARGI MERCİLERİ

I.DANIŞTAY669

A.GÖREVLERİ669

1)Danıştay’ın Yargısal Görevleri670

a)Temyiz Mercii olarak görevi670
b)İlk derece mahkemesi olarak görevi670

B.YAPISI672

II.BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ674

III.İDARE ve VERGİ MAHKEMELERİ676

BÖLÜM IV
İDARİ DAVA TÜRLERİ

I.İPTAL DAVASI678

II.TAM YARGI DAVASI681

 

BÖLÜM V
İDARİ YARGILAMA USULÜ

I.İDARİ YARGILAMA USULÜNÜN TEMEL ÖZELLİKLERİ684

A.YAZILILIK VE DOSYA ÜZERİNDEN İNCELEME684

B.RE’SEN ARAŞTIRMA VE TALEPLE BAĞLI
OLMAMA İLKESİ685

C.DAVA AÇMA SÜRELERİNİN KISA ve
HAK DÜŞÜRÜCÜ NİTELİKTE OLMASI686

II.İLK İNCELEME686

A.DAVA AÇMA USULÜ: ÖN KOŞULLAR688

1)Görev ve Yetki688

2)İdari Merci Tecavüzü695

3)Dava Açma Ehliyeti696

4)İptal Davasında İşlemin Niteliği
(Kesin ve Yürütülebilir İşlem Şartı)707

5)Dava Açma Süresi708

a)Üst makama başvurunun (idari itiraz)
dava süresine etkisi711
b)İYUK m.10 ve m.11 arasındaki farklar711
c)Tam yargı davalarında süre715
d)Düzenleyici işlemlerde süre717
e)Sürelerin hesaplanması719
f)Davanın ilan veya tebliğden önce açılması719
g)Sürelerle ilgili emsal kararlar720

6)Husumet728

7)Dava Açmada Dilekçedeki Şekil Kurallarına Uygunluk
(3 ve 5. maddelere uygunluk)731

a)Dava dilekçesinin formatı731
b)Birlikte dava açma (İYUK m.5)732

B.İLK İNCELEMEDEKİ EKSİKLİKLERİN
YAPTIRIMLARI ve SONUÇLARI733

1)Dilekçenin Reddi733

2)Davanın Reddi734

3)Diğer Sonuçlar734

C.DAVANIN İHBARI VE DAVAYA KATILMA
(MÜDAHALE)734

D.DAVALAR ARASINDAKİ “BAĞLANTI” ve
DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ738

E.DAVANIN AÇILMA ŞEKLİ739

III.YÜRÜTMENİN DURDURULMASI741

A.NİTELİĞİ741

B.GEÇİCİ NİTELİKLİ (İDARENİN SAVUNMASI ALININCAYA KADAR) YÜRÜTMEYİ DURDURMA742

C.İTİRAZ SÜRECİ743

D.UYGULANMASI ve ETKİSİ744

IV.İLK İNCELEME SONRASI DAVA SÜRECİ746

A.İVEDİ YARGILAMA USULÜ –
NORMAL (OLAĞAN) YARGILAMA USULÜ746

B.DİLEKÇE TEATİLERİ ve REPLİK-DÜPLİK748

C.ARA KARARLARI748

D. DURUŞMA749

E.DELİLLER ve DELİL TESPİTİ749

1)Delil Tespiti750

2)Anayasa Mahkemesi Kararlarının İdari Davalara Etkisi751

F.Derdestlik754

G.DAVANIN KONUSUZ KALMASI755

H.DAVADAN FERAGAT ve KABUL757

I.ADLİ TATİLDE YARGILAMA758

İ.ÖZEL HUKUK YARGILAMA USULÜ İLE
ORTAK UYGULANAN KURALLAR759

J.DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI veya
DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI KARARI759

K.DOSYANIN TEKEMMÜLÜ ve KARAR760

V.KANUN YOLLARI763

A.İSTİNAF764

B.TEMYİZ765

1)Temyize Açık Kararlar765

2)Temyizde Karar Verme Usulü767

3)Temyiz Denetiminin Niteliği ve Kapsamı770

4) Temyiz (ve İstinaf) Aşamasında Yürütmenin
Durdurulması771

5) Kanun Yararına Temyiz (İYUK m.51)772

C.YARGILAMANIN YENİLENMESİ772

BÖLÜM VI
İDARİ YARGI KARARLARININ SONUÇLARI ve
UYGULANMASI

I.İPTAL KARARLARININ UYGULANMASI773

II.TAM YARGI KARARLARININ UYGULANMASI776

III.İDARİ YARGIDA KESİN HÜKÜM777

BÖLÜM VII
İDARİ YARGI’DA REFORM

İDARİ YARGI’DA REFORM778

KAYNAKÇA781

KAVRAM DİZİNİ787

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
Etiketler: idare hukuku
İlgili Yayınlar