Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1-7)

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Hüseyin ALTAŞ

ISBN: 9786050506914

340,00 TL 400,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Hüseyin ALTAŞ
Baskı Tarihi 2020/10
Baskı Sayısı 2
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Kitap Özeti: Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri (TMK. Mad. 1-7) – Prof. Dr. Hüseyin Altaş, Av. İrem Tuğçe Döngül

Prof. Dr. Hüseyin Altaş ve Av. İrem Tuğçe Döngül tarafından kaleme alınan “Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri”, Türk Medeni Kanunu’nun 1-7. maddelerini merkeze alarak, medeni hukukun temel kavramlarını ve ilkelerini kapsamlı ve anlaşılır bir şekilde ele almaktadır. Kitap, hem hukuk öğrencileri hem de uygulayıcılar için temel bir başvuru kaynağı olma iddiasındadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazarın önsözde vurguladığı üzere, bu eser, sadece medeni hukukun değil, tüm hukuk sisteminin temelini oluşturan kavramları ve ilkeleri derinlemesine incelemektedir. Hukuk, hak, hukuki olay, hukuki işlem gibi temel kavramların pedagojik bir yaklaşımla açıklanması, kitabı benzerlerinden ayıran önemli bir özelliktir. Ayrıca, soyut ve felsefi tartışmalara da yer verilerek, öğrencilerin ve uygulamacıların kavramları daha iyi kavraması amaçlanmıştır.

İçerik ve Kapsam: Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:

  1. Hukuka Giriş:
    Hukukun tanımı, fonksiyonları, dalları ve diğer sosyal davranış kurallarıyla ilişkisi detaylı biçimde ele alınır. Hukuk kurallarının özellikleri, türleri ve toplumsal yaşamdaki rolü açıklanır.

  2. Medeni Hukuka Giriş, Uygulanması ve Kaynakları (TMK. Mad. 1):
    Medeni hukukun anlamı, medeni hukuk ile medeni kanun arasındaki ilişki, Türkiye’de kanunlaştırma hareketleri ve medeni hukukun temel ilkeleri incelenir. Ayrıca, kanunların uygulanması, yorumlanması ve medeni hukukun yazılı/yazısız kaynakları ile kanun boşluklarının nasıl doldurulacağı anlatılır.

  3. Dürüstlük, Hakkın Kötüye Kullanılmaması ve İyiniyet Kuralları (TMK. Mad. 2-3):
    Dürüstlük kuralı, hakkın kötüye kullanılmasının yasaklanması ve iyiniyet kavramı, hem teorik hem de uygulamaya dönük örneklerle açıklanır. Bu ilkelerin hukuk sistemindeki işlevi ve sonuçları ayrıntılı olarak işlenir.

  4. Hakimin Takdir Hakkı, İspat ve Resmi Sicillerle TMK ve TBK İlişkisi (TMK. Mad. 4-7):
    Hakimin takdir yetkisi, ispat yükü, resmi sicil ve senetlerin hukuki önemi ile Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerinin özel hukuk ilişkilerine uygulanması konuları kapsamlı şekilde ele alınır.

Kimler İçin Uygun? - Hukuk fakültesi öğrencileri için temel ders kitabı ve sınavlara hazırlık kaynağı, - Hukuk uygulayıcıları ve akademisyenler için kapsamlı bir başvuru eseri, - Medeni hukukun temel kavramlarını ve başlangıç hükümlerini öğrenmek isteyen herkes için anlaşılır bir rehber.

Neden Bu Kitap? - Temel kavramlar ve ilkeler sade ve sistematik bir dille anlatılmıştır. - Hem teorik hem de pratik yönleriyle medeni hukukun başlangıç hükümlerine bütüncül bir bakış sunar. - Güncel mevzuat ve yargı kararlarıyla desteklenmiş, zengin bir kaynakça ve literatür taraması içerir.

Sonuç olarak, “Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri”, hukuk öğrenimine yeni başlayanlar için sağlam bir temel oluştururken, uygulamacılar için de pratikte karşılaşılan sorunlara ışık tutan, kapsamlı ve güvenilir bir kaynaktır.

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM: HUKUKA GİRİŞ
§ 1. Hukuka Giriş
I. Hukukun Tanımı
II. Hukukun Fonksiyonları ve Görevleri
III. Hukukun Çeşitli Anlamları
A. Pozitif Hukuk
B. Tarihi Hukuk
C. Yazılı Hukuk (Mevzuat)
D. Yazılı Olmayan Hukuk (Örf ve Adet Hukuku)
E. İdeal Hukuk (Tabii Hukuk)
IV. Hukukun Dalları
A. İç Hukuk – Uluslararası Hukuk
B. Maddi Hukuk – Usul Hukuku
C. Kamu Hukuku – Özel Hukuk
1. Genel Olarak
2. Özel Hukuk ve Kamu Hukuku Ayrımının Dayanakları
V. Hukuk Kurallarının Diğer Sosyal Davranış Kurallarıyla Farkı ve İlişkisi
A. Giriş
B. Ahlâk Kuralları ve Hukuk Kuralları Arasındaki İlişki
C. Din Kuralları ve Hukuk Kuralları Arasındaki İlişki
D. Görgü Kuralları ve Hukuk Kuralları Arasındaki İlişki
E. Örf Adet Kuralları ile Hukuk Kuralları Arasındaki İlişki
VI. Hukuk Kurallarının Ortak Nitelikleri
A. Hukuk Kuralları Genel, Soyut, Sürekli ve Objektiftir
B. Hukuk Kuralları Maddi Bir Yaptırıma Bağlanmıştır
C. Hukuk Kuralları, Toplumsal Yaşamın Zorunlu Bir Sonucudur
D. Her Hukuk Kuralı, Dışa Vurulmuş Davranış ve İlişkileri Düzenler
E. Her Hukuk Kuralı Bir Maddi Şart ve Hukuki Sonuçtan Oluşur
F. Hukuk Kuralları, Genel Olarak Kişi Davranışlarını ve İstisnai Olarak Tabiat Olaylarını Düzenler
VII. Hukuk Kurallarının Niteliklerine Göre Tasnifi
A. Emredici Hukuk Kuralları
B. Yedek Hukuk Kuralları
1. Tamamlayıcı Yedek Hukuk Kuralları
2. Yorumlayıcı Yedek Hukuk Kuralları
C. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları

§ 2. Hukukun (Özellikle Medeni Hukukun) Temel Kavramları
I. Hak
A. Hak Kavramı
B. Hakların Tasnifi
1. Dayandığı Hukuk Dallarına Göre Haklar
a. Kamu Hakları
b. Özel Haklar
2. Konularına Göre Haklar
a. Malvarlığı Hakları
aa. Alacak Hakları
bb. Ayni Haklar
aaa. Mutlak Ayni Haklar
bbb. Sınırlı Ayni Haklar
(1) İrtifak Hakları
(2) Rehin Hakları
(3) Taşınmaz Yükü (Gayrimenkul Mükellefiyeti)
cc. Maddi Değeri Olan Yenilik Doğuran Haklar
dd. Maddi Değeri Olan Fikri Haklar
b. Şahıs Varlığı Hakları
3. Niteliklerine Göre Haklar
a. Mutlak Haklar
aa. Eşya Üzerindeki Mutlak Haklar (Ayni Haklar)
aaa. Maddi Eşya Üzerindeki Mutlak Haklar
bbb. Maddi Olmayan Eşya Üzerindeki Mutlak Haklar
bb. Kişi Üzerindeki Mutlak Haklar
aaa. Kişinin Kendi Üzerindeki Mutlak Hakları (Kişilik Hakları)
bbb. Kişinin Başkaları Üzerindeki Mutlak Hakları
b. Nisbi Haklar
aa. Alelade Nisbi Haklar
bb. Etkisi Kuvvetlendirilmiş Nisbi Haklar
c. Mutlak Haklar ile Nisbi Haklar Arasındaki Farklılıklar
4. Kullanılmasının Etkisi Bakımından Haklar
a. Yenilik Doğuran Haklar
aa. Kavram
bb. Yenilik Doğuran Hakların Çeşitleri
aaa. Kurucu Yenilik Doğuran Hak
bbb. Bozucu Yenilik Doğuran Hak
ccc. Değiştirici Yenilik Doğuran Hak
cc. Yenilik Doğuran Hakların Kullanılması
dd. Yenilik Doğuran Hakların Özellikleri
aaa. Şarta Bağlanamaması
bbb. Usulüne Uygun Olarak Bir Kez Kullanılmakla Sona Ermesi
ccc. Kullanıldıktan Sonra Geri Dönülememesi
ddd. Hak Düşürücü Sürelere Bağlı Olması
b. Sıradan Haklar
5. Kullanma Yetkisi Bakımından Haklar
a. Şahsen Kullanılması Zorunlu Haklar (Şahsa Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar)
b. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olmayan Haklar
6. Bağımsız Olup Olmama Açısından Haklar
a. Bağımsız Haklar
b. Bağlı Haklar
aa. Eşyaya Bağlı Haklar
bb. Alacağa Bağlı Haklar
cc. Borç İlişkisine Bağlı Haklar
dd. Bir Topluluğa Mensup Olmaya Bağlı Haklar
C. Hakların Kazanılması ve Kaybedilmesi
1. Hakların Kazanılması
a. Aslen Kazanma
b. Devren Kazanma
c. Tesisen Kazanma
2. Hakların Kaybedilmesi
a. Nisbi Kayıp
b. Mutlak Kayıp
D. Hakların Korunması
1. Talep
2. Dava
3. Cebri İcra
4. Kişinin Kendi Hakkını Bizzat Koruması
II. Hukuki Olay
III. Hukuki Fiil
A. Giriş
B. Hukuka Aykırı Fiiller
C. Hukuka Uygun Fiiller
1. İrade Açıklamaları
a. Hukuki İşlem
b. Hukuki İşlem Benzeri Fiiller
c. Maddi Fiil
2. Bilgi (Tasavvur) Açıklamaları
3. Duygu Açıklamaları
IV. Hukuki İşlem
A. Tanımı ve Unsurları
1. İrade Beyanı
a. Tanım
b. İrade Beyanının Çeşitleri
aa. Açık (Sarih) İrade Beyanları – Örtülü (Zımni) İrade Beyanları
bb. Yöneltilmesi Gerekli İrade Beyanları – Yöneltilmesi Gerekli Olmayan İrade Beyanları
2. İrade Beyanının Yöneldiği Sonucun Hukuk Düzenince Tanınması (Hukuki Sonuç)
B. Hukuki İşlemlerin Geçerliliği İçin Aranan Şartlar
1. Her Türlü Hukuki İşlemde Aranan Şartlar
a. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyeti Olmalıdır
b. Hukuki İşlemlerin Konusunun Emredici Hukuk Kurallarına, Kamu Düzenine, Genel Ahlaka, Kişilik Haklarına Aykırı ve İmkânsız Olmaması Gerekir
c. Hukuki İşlemi Meydana Getiren İrade Beyanı Fesada Uğramamış Olmalıdır
d. İrade Beyanı Muvazaalı (Danışıklı) Olmamalıdır
2. Bazı Hukuki İşlemler İçin Aranan Şartlar
a. Şekil
b. Tasarruf Yetkisi
c. Sebebe Bağlı İşlemlerde Geçerli Bir Taahhüt İşlemi
d. Gabin Bulunmaması
C. Hukuki İşlem Çeşitleri
1. Hukuki İşlemlerin Tarafına Göre
a. Tek Taraflı Hukuki İşlemler
b. İki veya Çok Taraflı Hukuki İşlemler
2. Hukuki İşlemin Sonuçlarını Doğurduğu Ana Göre
3. Hukuki İşlemin Sonuçlarını Doğurduğu Varlığa Göre
a. Borçlandırıcı İşlemler (Taahhüt İşlemleri)
b. Tasarruf İşlemi
c. Kazandırıcı İşlem
4. Hukuki İşlemlerin İlli Olup Olmamasına Göre

§ 3. Hukukta Yaptırım
I. Giriş
II. Ceza
III. Tazminat
IV. Cebri İcra
V. Geçersizlik
A. Tanım
B. Türleri
1. Yokluk
2. Kesin Hükümsüzlük (Butlan)
3. İptal Edilebilirlik
4. Askıda Hükümsüzlük
5. Kısmi Geçersizlik
6. Nisbi Etkisizlik
VI. İdare Hukukunda İptal Müeyyidesi

İKİNCİ BÖLÜM: MEDENİ HUKUKA GİRİŞ, UYGULANMASI VE KAYNAKLARI (TMK. MAD. 1)
§ 1. Medeni Hukuka Giriş
I. Medeni Hukukun Anlamı
II. Medeni Hukuk ve Medeni Kanun Arasındaki İlişki
III. Türkiye’de Medeni Hukuk Alanında Kanunlaştırma Hareketleri
A. Kanunlaştırma Kavramı, Saikleri ve Yöntemi
B. Kanunlaştırma Hareketlerinin Tarihsel Yönleri
1. Avrupa’da Kanunlaştırma
2. Türkiye’de Kanunlaştırma
IV. Medeni Hukukun Özellikleri
A. Medeni Hukukun Genelliği
B. Medeni Hukukun Eşitlik İlkesini Benimsemesi
C. Türk Medeni Hukukun Devrimci Niteliği
D. Türk Medeni Hukukun Laikliği
E. Türk Medeni Hukukun Demokratik İlkeleri Benimsemesi
F. Medeni Hukukun Hakime Geniş Takdir Yetkisi Tanıması

§ 2. Türk Medeni Kanunu Madde 1
I. Giriş
II. Kanunların Dar Anlamda Uygulanması
A. Kanunların Sözüyle (Lafzıyla) Uygulanması
B. Kanunların Özüyle (Ruhuyla) Uygulanması
V. Kanunların Geniş Anlamda Uygulanması
A. Kanunların Yer Bakımından Uygulanması
B. Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması
1. Kanunların Yürürlüğe Girişi ve Yürürlükten Kalkışı
a. Yürürlüğe Girişi
b. Yürürlükten Kalkışı
2. Kanunların Geriye Yürümemesi İlkesi
a. Genel Kural
b. İstisnalar
aa. Kazanılmamış Haklar (Muntazar Haklar)
bb. Kamu Düzeni ve Genel Ahlaka İlişkin Hususlar
cc. Emredici Kurallara Aykırı Hususlar
3. Yürürlükte Olan Hukuk Kurallarının Uygulanması
C. Hukukun Anlam Bakımından Uygulanması

§ 3. Kanunların Uygulanmasında Yorum Faaliyeti
I. Genel Olarak
II. Yorum Türleri
A. Yorumu Yapan Makama Göre
1. Yasama Yorumu
2. Yargısal Yorum
3. Bilimsel Yorum
B. Daraltıcı-Genişletici Yorum
1. Daraltıcı Yorum
2. Genişletici Yorum
III. Yorum Teorileri
A. Klasik Yorum Teorisi
B. Modern (Gerçekçi) Yorum Teorisi
IV. Yorum Metotları
A. Lâfzî (Sözel, Gramatikal) Yorum Metodu
B. Mantıksal Yorum (Sistematik Yorum) Metodu
C. Subjektif Tarihi Yorum Metodu
D. Objektif Tarihi Yorum Metodu
E. Amaçsal (Gerçekçi) Yorum
V. Yorumda Yararlanılacak Araçlar
A. Kanunun Sözü
B. Kanunun Özü
1. Kanunun Sistematiği
2. Karşıt Kavram Kanıtı
3. Evleviyetle (Öncelikle) Uygulama
4. Kanunlaştırma Çalışmaları
5. Güncel Koşullar

§ 4. Medeni Hukukun Kaynakları (TMK. Mad. 1/II)
I. Giriş
II. Medeni Hukukun Yazılı Kaynakları
A. Kanunlar
B. Kanun Hükmünde Kararnameler
C. Tüzükler
D. Yönetmelikler
E. İçtihadı Birleştirme Kararları
III. Medeni Hukukun Yazılı Olmayan Kaynakları (Örf ve Adet Hukuku)
A. Tanım
B. Unsurları
1. Maddi Unsur: Tekrarlanma, Sürekli Uygulanma
2. Manevi Unsur: Genel İnanış
3. Hukuki Unsur: Maddi Yaptırım
C. Türleri
1. Yaygın Örf ve Adet Hukuku - Yöresel Örf ve Adet Hukuku
2. Genel Örf ve Adet Hukuku - Özel Örf ve Adet Hukuku
3. Adi (Alelade) Örf ve Adet Hukuku – Ticari Örf ve Adet Hukuku
D. Kanunların Uygulanmasında Örf ve Adet Hukukunun Rolü
1. Örf ve Adet Hukukunun Tamamlayıcı Olması
2. Örf ve Adet Hukukunun Yorumlayıcı Olması
3. Örf ve Adet Hukukunun Zorlayıcı Olması
IV. Hâkim Tarafından Oluşturulan Hukuk
A. Genel Olarak
B. Hâkimin Hukuk Oluşturmasının Şartları
C. Hâkimin Hukuk Oluştururken İzleyeceği Yöntem
D. Hâkimin Hukuk Oluşturmasının Yolları
1. Kıyas Yolu İle Hukuk Oluşturulması
2. Hukukun Genel İlkeleri ile Hukuk Oluşturulması
3. Yeni Bir Kural Koyarak Hukuk Oluşturulması
E. Hâkimin Oluşturduğu Hukuk Kurallarının Mahiyeti
V. Medeni Hukukun Yardımcı Kaynakları
A. Giriş
B. Bilimsel Görüş (Doktrin)
C. Mahkeme İçtihatları

§ 5. Kanun Boşlukları
I. Genel Olarak
A. Kanunda Uygulanacak Hükmün Bulunmaması Halleri
B. Hukuk Dışı Alan
C. Bilinçli Susma (Menfi Çözüm)
II. Boşluk
A. Tanımlama ve Tasnif
B. Hukuk Boşluğu
C. Kanun Boşluğu
1. Kural İçi Boşluk
a. Giriş
b. Kural İçi Boşluk Çeşitleri
aa. Atıf (Yollama) Yolu
bb. Genel Kloslar (Kayıtlar) veya İçi Boş Normlar
cc. Tanımlama Boşluğu
2. Kural Dışı Boşluk
a. Giriş
b. Kural Dışı Boşluk Çeşitleri
aa. Bilinçli Boşluklar
bb. Bilinçsiz Boşluklar
cc. Açık Boşluk (Gerçek Boşluk)
dd. Örtülü Boşluk
ea. Gerçek Olmayan Boşluk
D. Kanun Boşluğu Bulunmasının Sonuçları

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: DÜRÜSTLÜK VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMAMASIYLA İYİNİYET KURALLARI (TMK. MAD. 2)
§ 1. Dürüstlük Kuralı (TMK. Mad. 2/I)
I. Genel Olarak
II. Dürüstlük Kuralı ve Bu Kuralın Genel Özellikleri
A. Dürüstlük Kuralı
1. Objektif Rol Model (TMK. Mad. 2’nin Gerçek Kapsamı)
2. Subjektif Rol Model
B. Dürüstlük Kuralının Genel Özellikleri
1. Bir Emri İhtiva Eder
2. Hakime Re’sen Araştırma Yükü Yükler
3. Genel Nitelikli Bir Hükümdür
4. Objektif, Tamamlayıcı ve Açıklayıcı Özelliğe Sahiptir
III. Dürüstlük Kuralına Aykırılığın Sonuçları
A. Genel Olarak
B. Dürüstlük Kuralının Olumsuz Etkisi
C. Dürüstlük Kuralının Olumlu Etkisi
IV. Dürüstlük Kuralının İşlevleri
A. Genel Olarak
B. Hakların Kullanılması ve Borçların Yerine Getirilmesindeki İşlevi
C. Hukuki İşlemlerin Uygulanmasında Dürüstlük Kuralının İşlevi
1. Sözleşme Öncesi Sorumlulukta Dürüstlük Kuralı (Culpa in contrahendo)
2. Sözleşmelerin Kuruluşunda Dürüstlük Kuralı
3. Hukuki İşlemlerin Tamamlanmasında Dürüstlük Kuralı
4. Hukuki İşlemlerin Tahvilinde Dürüstlük Kuralı
5. Sözleşmenin Değişen Koşullara Uyarlanmasında Dürüstlük Kuralı (Clausula Rebus Sic Stantibus) (Emprevizyon)
6. Yan Borçlarda Dürüstlük Kuralı
D. Kanunun Uygulanmasında Dürüstlük Kuralının İşlevi
1. Kanun Hükümlerinin Yorumlanmasında
2. Kanuna Karşı Hilenin Önlenmesinde
3. Bir Hukuki Kurumun Amaca Aykırı Olarak Kullanılmasında Dürüstlük Kuralı

§ 2. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (TMK. Mad. 2/II)
I. Kavram
II. Hakkın Kötüye Kullanılmasını Belirleyen Ölçütler
A. Hakkın Kötüye Kullanımını Subjektif Esasa Dayandıran Görüş
B. Hakkın Kötüye Kullanımını Objektif Esasa Dayandıran Görüş
C. Hakkın Kötüye Kullanımını Subjektif ve Objektif Esaslara Dayandıran Görüş (Karma Görüş)
III. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Unsurları
A. Hukuken Tanınmış Bir Hak Olmalıdır
B. Hak, Dürüstlük Kurallarına Açıkça Aykırı Kullanılmalıdır
C. Hakkın Kötüye Kullanılmasından Başkalarının Zarar Görmüş veya Zarar Görme Tehlikesi ile Karşılaşmış Olması Gerekir
IV. Hakkın Kötüye Kullanılmasını Oluşturan Bazı Durumlar
A. Meşru Bir Menfaat Olmamasına Rağmen Hakkın Kullanılması
B. Aldatıcı Davranışlarda Bulunularak Hakkın Kullanılması
C. Hakkın Kullanılmasının Kişiye Sağladığı Menfaatin Başkasına Verilecek Zarardan Az Olması
D. Çelişkili Davranış Yasağına Aykırılık
E. Hakkın, Kanunun Amacına Aykırı Kullanılması
F. Sonradan İadesi Gereken Şeyin Talep Edilmesi
V. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Yaptırımı
A. Genel Olarak
B. Özel Olarak Hakkın Kötüye Kullanılmasının Düzenlendiği Haller
VI. Hakkın Kötüye Kullanılması Halinde Açılabilecek Davalar

§ 3. İyiniyet Kuralı
I. Hakların Kazanılması ve İyiniyet Kavramı
II. İyiniyetin Unsurları
A. Giriş
B. Bilgisizlik veya Yanlış Bilgi
C. Bilgisizlik veya Yanlış Bilginin Mazur Görülebilir Olması
1. Kanundan Doğan Bilme Yükümlülüğü
a. Kanunen İlanı Zorunlu Durumlar
b. Aleniyet İlkesine Bağlı Olarak Tutulan Siciller
c. Hukuk Kurallarının Varlığı ve Anlamı Açısından İyiniyet
2. Tam Ehliyetsizlerle Yapılan İşlemlerde Bilme Yükümlülüğü
3. Sınırlı Ehliyetsizlerle Yapılan İşlemlerde Bilme Yükümlülüğü
4. Durumun Gereğinden Doğan Bilme Yükümlülüğü
III. İyiniyetin Korunmasının Sebepleri
IV. İyiniyetin Korunmasının Şartları
A. Korumanın Kanunen Öngörülmüş Olması
B. İyiniyetin Bizzat Kanunen Korunan Kişide Olması
C. Kişinin Belirli Bir Zamanda İyiniyetli Olması
V. İyiniyetin Hüküm ve Sonuçları
A. İyiniyetin Hukuki Sakatlığa Bağlı Sonuçların Tümünü Ortadan Kaldırması: İyiniyetin Tam Korunduğu Haller
1. Emin S

İlgili Yayınlar