The Intellectual Property Trilogy: Untraditional Topics In Copyright, Patent And Trademark

Kitap Özeti: THE INTELLECTUAL PROPERTY TRILOGY: UNTRADITIONAL TOPICS IN COPYRIGHT, PATENT AND TRADEMARK
Yazar: A. Ece KAYA, LL.M.

A. Ece Kaya’nın “The Intellectual Property Trilogy: Untraditional Topics in Copyright, Patent and Trademark” adlı eseri, fikri mülkiyet hukukunun üç temel alanında (telif hakkı, patent ve marka) gelenekselin dışında kalan, güncel ve tartışmalı konuları ele alan özgün bir çalışmadır. Kitap, yazarın Avrupa’da aldığı yüksek lisans eğitimi sırasında yaptığı araştırmalardan derlenen üç makaleden oluşmakta ve özellikle teknolojiyle hızla değişen fikri mülkiyet hukukunun sınırlarını sorgulamaktadır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri:
Yazar, önsözde belirttiği üzere, kitabın benzerlerinden ayrılan en önemli yönünün, klasik konular yerine, günümüzde hızla önem kazanan ve hukuk dünyasında tartışma yaratan “alışılmadık” başlıklara odaklanması olduğunu vurgulamaktadır. Her bir bölüm, hem Avrupa Birliği hem de karşılaştırmalı hukuk perspektifinden, güncel örnekler ve yargı kararları ışığında derinlemesine analizler sunmaktadır.

Bölüm 1: Telif Hakkı ve Yapay Zekâ
İlk bölümde, yapay zekâ (YZ) tarafından üretilen eserlerin Avrupa Birliği telif hakkı hukuku kapsamında korunup korunamayacağı sorusu ele alınmaktadır. Yazar, YZ’nin “araç” olarak kullanıldığı, insan ve YZ’nin birlikte eser ürettiği, “brute force” (deneme-yanılma) yöntemiyle ve tamamen bağımsız olarak YZ tarafından üretilen eserler arasında ayrım yapmaktadır. Telif hakkı korumasının temel şartı olan “orijinallik” ve “yaratıcılık” kavramları, YZ’nin eser sahibi (author) olup olamayacağı tartışmasıyla birlikte incelenmektedir. Ayrıca, YZ tarafından üretilen eserlerin kamu malı mı sayılması gerektiği, ilgili haklarla mı yoksa telif hakkıyla mı korunacağı ve hak sahipliğinin kime ait olacağı (YZ’nin kendisi, programcı veya son kullanıcı) gibi sorulara güncel örneklerle yanıt aranmaktadır.

Bölüm 2: Patent ve Bilgisayar Programları
İkinci bölümde, bilgisayar programlarının ve bilgisayar destekli buluşların Avrupa Birliği’nde patentlenebilirliği konusu ele alınmaktadır. Bilgisayar programlarının tarihsel gelişimi, telif hakkı ve patent koruması arasındaki farklar, patent koruması için aranan şartlar ve Avrupa Patent Ofisi’nin (EPO) önemli kararları (Vicom, IBM, Hitachi, Microsoft davaları) detaylı şekilde analiz edilmektedir. Ayrıca, “bilgisayar uygulamalı buluşlar” kavramı ve bu alandaki güncel hukuki tartışmalar da kapsamlı biçimde ele alınmaktadır.

Bölüm 3: Renk Markaları
Üçüncü bölümde ise, Avrupa Birliği ve Türk hukukunda “renk markaları” konusu karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Renklerin marka olarak tescil edilebilmesi için gereken “ayırt edicilik” şartı, tek renk ve renk kombinasyonlarının tescili, tescil sicilinde gösterim zorunluluğu ve bu alandaki önemli ABAD (Avrupa Birliği Adalet Divanı) kararları (Libertel, KWS Saat, Heidelberger) ile Türk Yargıtay kararları üzerinden değerlendirilmiştir.

Kimler İçin Uygun?
Kitap, fikri mülkiyet hukukunda güncel gelişmeleri takip etmek isteyen hukukçular, akademisyenler, öğrenciler ve uygulayıcılar için hem teorik hem de pratik açıdan zengin bir kaynak sunmaktadır. Özellikle yapay zekâ, bilgisayar programları ve marka hukukunda yeni eğilimleri anlamak isteyenler için ideal bir başvuru kitabıdır.

Sonuç:
“The Intellectual Property Trilogy”, klasik müfredatın ötesine geçerek, teknolojik gelişmelerin fikri mülkiyet hukukuna etkilerini ve geleceğe yönelik hukuki tartışmaları anlaşılır bir dille ve kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Kitap, hem akademik hem de uygulamaya dönük bakış açısıyla, alanında fark yaratan bir eserdir.