Medeni Usul Hukukunda

Dosyanın İşlemden Kaldırılması

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Cumhur RÜZGARESEN

ISBN: 9786050508949

552,50 TL 650,00 TL

Adet

 
Kitap Künyesi
Yazar Cumhur RÜZGARESEN
Baskı Tarihi 2021/08
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)
Sayfa Sayısı 476

Kitap Özeti: Medeni Usul Hukukunda Dosyanın İşlemden Kaldırılması
Doç. Dr. Cumhur Rüzgaresen

Doç. Dr. Cumhur Rüzgaresen’in kaleme aldığı “Medeni Usul Hukukunda Dosyanın İşlemden Kaldırılması”, medeni yargılamada sıklıkla karşılaşılan ancak uygulamada ve teoride birçok tartışmaya konu olan “dosyanın işlemden kaldırılması” kurumunu kapsamlı ve derinlemesine inceleyen özgün bir eserdir. Kitap, yazarın uzun yıllara dayanan akademik birikimi ve alanında uzman hocaların katkılarıyla şekillenmiş, hem teorik hem de pratik yönleriyle konuyu ele alarak benzerlerinden ayrılmaktadır.

Kitabın Amacı ve Kapsamı
Kitap, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 150. maddesinde düzenlenen “dosyanın işlemden kaldırılması” ve “davanın açılmamış sayılması” kurumlarının hukuki niteliğini, tarihsel gelişimini, mukayeseli hukukta yerini ve uygulamadaki sonuçlarını detaylı biçimde analiz etmektedir. Yazar, dosyanın işlemden kaldırılmasının, davacı ve davalıyı davalarını takip etmede özenli olmaya teşvik eden, yargılamanın gereksiz yere uzamasını ve sürüncemede kalmasını önleyen bir mekanizma olduğunu vurgular. Bu kurumun, adil yargılanma hakkı, tasarruf ilkesi ve usul ekonomisi gibi temel medeni yargı ilkeleriyle ilişkisi de kapsamlı şekilde ele alınmaktadır.

Kitabın İçeriği ve Bölümleri
Eser, üç ana bölümden oluşmaktadır:

  1. Teorik Temeller:
  2. Dosya kavramı, dosyalama ve dosyanın oluşturulması süreçleri açıklanır.
  3. Dosyanın işlemden kaldırılması kavramı, hukuki niteliği, tarihsel kökenleri ve mukayeseli hukukta (Almanya, Avusturya, İsviçre) karşılaştırmalı olarak incelenir.
  4. Dosyanın işlemden kaldırılması ile davadan feragat, davanın geri alınması, takipsiz bırakılması, duruşmanın ertelenmesi gibi benzer kavramlar arasındaki farklar ortaya konur.
  5. Kurumun medeni yargı ilkeleriyle (tasarruf, usul ekonomisi, adil yargılanma, hukuki dinlenilme hakkı vb.) ilişkisi detaylandırılır.

  6. Prosedür ve Uygulama:

  7. Çekişmeli ve çekişmesiz yargıda dosyanın işlemden kaldırılması prosedürü, sebepleri ve sonuçları sistematik biçimde açıklanır.
  8. Duruşmaya gelmeme, yargılama harç ve giderlerinin yatırılmaması, vekâlet ve kanuni temsil eksiklikleri gibi işlemden kaldırma sebepleri ayrıntılı olarak ele alınır.
  9. Dosyanın işlemden kaldırılması kararına karşı başvuru yolları, özel dava türlerinde (ticari davalar, icra, kadastro, tahkim, kamulaştırma vb.) uygulama farklılıkları incelenir.

  10. Dosyanın Yeniden İşleme Konulması ve Davanın Açılmamış Sayılması:

  11. İşlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması şartları, süresi ve sonuçları açıklanır.
  12. Davanın açılmamış sayılması kurumunun tanımı, şartları, hukuki sonuçları ve benzer kavramlarla karşılaştırılması yapılır.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
- Konu, hem teorik hem de uygulamaya dönük olarak, güncel mevzuat ve yargı kararları ışığında ele alınmıştır. - Mukayeseli hukuk ve tarihsel gelişim boyutlarıyla zenginleştirilmiş, benzer kavramlarla ilişkisi net biçimde ortaya konmuştur. - Çekişmeli ve çekişmesiz yargı ayrımı, özel dava türleri ve elektronik dosyalama gibi güncel uygulama alanlarına da yer verilmiştir. - Akademisyenler, uygulayıcılar (hâkim, avukat), yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile hukuk fakültesi öğrencileri için kapsamlı bir başvuru kaynağıdır.

Sonuç
“Medeni Usul Hukukunda Dosyanın İşlemden Kaldırılması”, medeni usul hukukunun önemli ve uygulamada sıkça karşılaşılan bir konusunu, sistematik ve derinlemesine bir yaklaşımla ele alan, alanında referans niteliğinde bir eserdir. Hem teorik bilgi arayanlara hem de uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm arayanlara hitap eden bu kitap, hukukçuların kütüphanesinde mutlaka bulunması gereken temel kaynaklardan biridir.

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR
GİRİŞ
§1. Konunun Önemi ve Çerçevesi
§2. Dosya Kavramı ve Dosyalama
A. Dosya Kavramı
B. Dosyalama
§3. Dosyanın Oluşturulması ve İşleme Konulması
A. Dosyanın Oluşturulması
B. Dosyanın İşleme Konulması
I. Genel Olarak
II. Dosyanın İşleme Konulma Usulleri
1. Fiziki Ortamda (Adliyede) İşleme Konulması
2. Elektronik Ortamda İşleme Konulması
III. İşleme Konulan Dosyanın Takip Edilmesi
§4. Dosyanın Korunması

BİRİNCİ BÖLÜM
Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Teorik Temelleri
§1. Dosyanın İşlemden Kaldırılması Kavramı
§2. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Anlamı
§3. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Hukuki Niteliği
§4. Dosyanın İşlemden Kaldırılması Hakkındaki Düzenlemeler
A. Medeni Usul Hukukunda
I. Mülga 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda
1. Yazılı Yargılama Usulünde
a. 18.6.1927 Günlü, 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na Göre
b. HUMK m. 409’da Değişiklik Yapan 13.12.1934 Tarihli ve 2606 Sayılı Kanun’a Göre
c. HUMK m. 409’da Değişiklik Yapan 30.04.1973 Tarih ve 1711 Sayılı Kanun’a Göre
d. HUMK m. 409’da Değişiklik Yapan 26.02.1985 Tarih ve 3156 Sayılı Kanun’a Göre
2. Basit Yargılama Usulünde
II. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda
1. Yazılı Yargılama Usulünde
2. Basit Yargılama Usulünde
B. Diğer Hukuk Dallarında
§5. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Tarihi Kökenleri ve Mukayeseli Hukuktaki Yeri
A. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Tarihi Kökenleri
I. Roma Hukukunda
II. İslam ve Osmanlı Hukukunda
B. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Mukayeseli Hukuktaki Yeri
I. Alman Hukukunda
1. İki Tarafın Duruşmaya Gelmemesi Halinde
2. Taraflardan Birisinin Duruşmaya Gelmemesi Halinde
II. Avusturya Hukukunda
III. İsviçre Hukukunda
§6. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Benzer Kavramlarla İlişkisi
A. Davadan Feragat
B. Davanın Geri Alınması
C. Davanın Takipsiz Bırakılması
D. Davanın Sürüncemede Bırakılması
E. Duruşmanın Ertelenmesi
I. Genel Olarak
II. Duruşmanın Ertelenme Sebepleri
1. Genel Sebepler
2. Özel Sebepler
a. Ön Sorun ve Bekletici Sorun
b. Dava Sırasında Taraflardan Birisinin Ölmesi
c. Kanuni Temsilci Atanması
d. Dava Sırasında Tarafların Sulh veya Arabuluculuğa Başvurması
e. Vekilin Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışlarda Bulunması
f. Pandemi vb. Olağanüstü Durumların Meydana Gelmesi
F. Gıyapta Yargılama
G. Dava Dosyasının Kaybolması
§7. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Medeni Yargı İlkeleriyle İlişkisi
A. Tasarruf İlkesi
B. Taraflarca Getirilme İlkesi
C. Yargılamayı Hakim Sevk ve İdare Eder İlkesi
D. Dürüst Davranma ve Doğruyu Söyleme İlkesi
E. Hakimin Tarafları Aydınlatma İlkesi
F. Re’sen Araştırma İlkesi
G. Hukuki Dinlenilme Hakkı
H. Usul Ekonomisi İlkesi
İ. Ölçülülük İlkesi
J. Adil Yargılanma Hakkı
K. Adalete Erişim Hakkı

İKİNCİ BÖLÜM
Dosyanın İşlemden Kaldırılma Prosedürü
§§1. Çekişmeli Yargıda Dosyanın İşlemden Kaldırılması
§1. Genel Olarak
§2. Dosyanın İşlemden Kaldırılma Sebepleri
§3. Duruşmayla İlgili Sebepler
A. Duruşma
I. Duruşma Kavramı ve Kapsamı
II. Duruşmanın Önemi
III. Duruşmanın Yasal Dayanakları
1. Uluslararası Hukukta
2. Ulusal Hukukta
IV. Duruşmanın Şartları
1. Duruşma Tarihinin Belirlenmiş Olması
2. Duruşma Yerinin Belirlenmiş Olması
3. Hakimin Hazır Bulunması
4. Taraflardan En Az Birisinin Hazır Bulunması
5. Elektronik Duruşmalar Bakımından Gerekli Talebin Süresinde Yapılması ve Duruşmaya Katılma Usulünün Davetiyeye Yazılması
V. Duruşma Çeşitleri
1. İlk Derece Yargılamasında
a. Yazılı Yargılama Usulünde
aa. Ön İnceleme Duruşması
bb. Tahkikat Duruşması
cc. Sözlü Yargılama ve Hüküm Duruşması
b. Basit Yargılama Usulünde
2. Kanun Yollarında
B. Taraflardan En Az Birisinin Duruşmaya Gelmemesi
I. Genel Şartları
1. Duruşma Yapılmasına Karar Verilmesi
2. Tarafların Duruşmaya Usulüne Uygun Davet Edilmesi
3. Duruşma Tarihinin Her İki Taraf İçin Uygun Olması
4. Tarafların Davanın Takipsiz Bırakılmasına Dair Bir Davranışının veya İrade Beyanının Varlığı
5. Duruşmanın Tahkikata veya Sözlü Yargılamaya İlişkin Olması
II. Her İki Tarafın Duruşmaya Gelmemesi
1. Genel Olarak
2. Özel Şartları
a. Duruşmada Her İki Tarafın Hazır Olmaması
b. Her İki Tarafın Duruşmada Hazır Olmamasının Haklı bir Mazerete Dayanmaması
aa. Mazeretin Duruşmada Bulunmaya İmkân Vermeyen Ağırlıkta Olması veya Mahkemenin Mazereti Uygun Bulması
bb. Mazeretin Önceden Mahkemeye Bildirilmiş Olması
cc. Mazeretin Yaklaşık Olarak İspat Edilmesi
dd. Mazeretin Dilekçeyle Bildirilmesi veya Tutanağa Yazılması
3. Bu Sebep Bağlamında Tartışmalı Konular
a. Dava Arkadaşlığı
b. Davaya Müdahale
c. Yargılamada Cumhuriyet Savcısının Bulunması
d. Taraflardan Birisinin Gaip Olması
e. Hakimin Duruşmada Hazır Olmaması
f. Duruşmaya Gelmeye Mani Mazeretlerin Tekrarlanması
III. Bir Tarafın Duruşmaya Gelmemesi ve Gelen Tarafın Takipsizlik Beyanında Bulunması
1. Genel Olarak
2. Özel Şartları
a. Karşı Tarafın Duruşmada Hazır Olmamasının Haklı bir Mazerete Dayanmaması
b. Duruşmada Hazır Olan Tarafın Takipsizlik Beyanında Bulunması
3. Bu Sebep Bağlamında Tartışmalı Konular
a. Dava Arkadaşlığı
b. Davaya Müdahale
c. Yargılamada Cumhuriyet Savcısının Bulunması
C. Her İki Tarafın Duruşmaya Gelerek Takipsizlik Beyanında Bulunması
D. Duruşma Gününün Belirlenmesinin Taraflardan En Az Birisinin Başvurusuna Bağlı Olması
E. Tarafların Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranışta Bulunması
F. Taraflar Duruşmaya Gelmese Bile Dosyanın İşlemden Kaldırılamadığı Durumlar
I. Medeni Yargıda
1. Geçici Hukuki Koruma Önlemlerinde
2. Fer’i Müdahalede
3. Sözlü Yargılama ve Hüküm Aşamasında
a. 28.07.2020 Tarihinden Önceki Düzenlemeye Göre
b. 28.07.2020 Tarihinden Sonraki Düzenlemeye Göre
4. İstinafta
5. Temyizde
II. İcra Yargılamasında
1. Şikâyette
2. İtirazın Geçici Kaldırılmasında
3. Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolunda İtirazın İncelenmesinde
III. Ticari Davalar ve Çekişmesiz Yargı İşlerinde
1. İflas Davasında
2. Konkordatoda
3. Ticaret Siciline İlişkin İtirazlarda
4. Dispeç ve Avaryaya İlişkin Bazı Uyuşmazlıklarda
IV. Kadastro Davalarında
V. Tahkim Yargılamasında
VI. Kamulaştırma Davalarında
VII. Medeni Hukuktaki Çekişmesiz Yargı İşlerinde
§4. Yargılama Harç ve Giderleriyle İlgili Sebepler
A. Dava Konusunun Değerinin Dava Dilekçesine Yazılmaması
B. Yargılama Harçlarının Eksik Yatırılması
C. Yargılama Harçlarının Hiç Yatırılmaması
D. Tebligat Giderlerinin Yatırılmaması
§5. Davayı Takip Yeterliliğiyle İlgili Sebepler
§6. Davaya Vekâletle İlgili Sebepler
A. Genel Olarak
B. Vekâletle İlgili Sebeplerin Çeşitleri
I. Davaya Vekâlet Ehliyetinin Bulunmaması
II. Vekâletnamenin Mahkemeye Sunulmaması
III. Vekâletin Sona Ermiş Olması
1. Vekilin veya Müvekkilin Ölümü
2. Vekilin İstifası
3. Vekilin Azli
§7. Kanuni Temsille İlgili Sebepler
A. Genel Olarak
B. Davanın Açılması Bakımından
C. Açılan Davanın Takibi Bakımından
I. Davanın Takibinin Bir Makamın İznine Bağlı Olmayan Hâllerde
II. Davanın Takibinin Bir Makamın İznine Bağlı Hâllerde
D. Dava Takip Yetkisi Bakımından
§8. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Tartışmalı Olduğu Durumlar
A. Dava Konusunun Devrinde
B. Seçimlik Davada
C. Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Davalarda
§9. Dosyanın İşlemden Kaldırılması Kararı
§10. Dosyanın İşlemden Kaldırılma Tarihi
§11. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Sonuçları
A. Genel Olarak
B. Davanın Derdest Olmaya Devam Etmesi
C. Geçici Hukuki Koruma Önlemlerinin Varlığını Sürdürmesi
I. İhtiyati Haciz
II. İhtiyati Tedbir
III. Diğer Geçici Hukuki Koruma Önlemleri
D. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Sürelerin Korunması
I. Zamanaşımı Süreleri
II. Hak Düşürücü Süreler
E. Vekil ile Temsil Edilen Davalarda Vekilin Sorumluluğunun Doğması
§12. Dosyanın İşlemden Kaldırılması Kararına Karşı Başvuru Yolları
§13. Kanun Yollarında Verilen Bozma veya Kaldırma Kararından Sonra Davanın Takipsiz Bırakılması
§§2. Çekişmesiz Yargıda Dosyanın İşlemden Kaldırılması
§1. Genel Olarak
§2. Çekişmeli Yargıya İlişkin Düzenlemelerin Çekişmesiz Yargıya Uygulanması
§3. Çekişmesiz Yargıda Dosyanın İşlemden Kaldırılma Sebepleri
A. Duruşma ile İlgili Sebepler
B. Diğer Sebepler
§4. Çekişmesiz Yargının Çekişmeli Yargıya Dönüşmesinde Dosyanın İşlemden Kaldırılması

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Dosyanın Yeniden İşleme Konulması ve Davanın Açılmamış Sayılması
§§1. Dosyanın Yeniden İşleme Konulması
§1. Kavram Sorunu
§2. Tanım ve Benzer Kavramlarla İlişkisi
§3. Dosyası Yeniden İşleme Konulan Davanın Niteliği
§4. Dosyanın Yeniden İşleme Konulma Şartları
A. Hukuki Yararın Varlığı
B. Dosyanın Yeniden İşleme Konulma Talebi
I. Talebin Şekli ve Niteliği
II. Talepte Bulunabilecek Kişiler
III. Talepte Bulunacak Kişilerin Taraf veya Dava Ehliyetini Kaybetmesi
1. Taraf Ehliyetinin Kaybedilmesi
2. Dava Ehliyetinin Kaybedilmesi
IV. Talepte Bulunma Süresi
1. Tarihçe
2. Sürelerin Çeşitleri
a. Yazılı Yargılama Usulünde
aa. Üç Aylık Süre
bb. Bir Aylık Süre
b. Basit Yargılama Usulünde
V. Talebin Sınırlı Sayıda Yapılması
1. Yazılı Yargılama Usulünde
2. Basit Yargılama Usulünde
VI. Talebin Mahkemece Kabul Edilmesi
VII. Çeşitli Davalara Göre Dosyanın Yeniden İşleme Konulma Talebi
1. Karşı Dava
2. Davaların Yığılması
3. Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılması
a. Davaların Birleştirilmesi
b. Davaların Ayrılması
4. Terditli Dava
C. Yenileme Harçlarının Yatırılması
§5. Dosyanın Yeniden İşleme Konulmasının Sonuçları
A. Yargılamadaki Mevcut Yasakların Devam Etmesi
B. Dosyanın İşlemden Kaldırılmasının Neden Olacağı Olumsuz Sonuçların Engellenmesi
§§2. Dosyası İşlemden Kaldırılan Davanın Açılmamış Sayılması
§1. Genel Olarak
§2. Davanın Açılmamış Sayılmasının Bazı Kavramlarla Karşılaştırılması
A. Dosyanın İşlemden Kaldırılması
B. Dosyanın İşleme Konulması
C. Davaya Son Veren Taraf İşlemleri
D. Davanın Geri Alınması Nedeniyle Davanın Açılmamış Sayılması
E. Davanın Usulden Reddi
§3. Dosyası İşlemden Kaldırılan Davanın Açılmamış Sayılma Şartları
A. Kanunda Belirtilen Sebeplerden Birisinin Varlığı
I. Dosyanın İşleme Konulma Talebinin Süresinde Yapılmaması
II. Kanunda Belirtilenden Fazla Sayıda Dosyanın İşlemden Kaldırılması
B. Davanın Açılmamış Sayılacağına Dair Tebliğ ve İhtarın Yapılmış Olması
§4. Davanın Açılmamış Sayılma Anı
§5. Davanın Açılmamış Sayılması Kararı ve Hukuki Niteliği
§6. Davanın Açılmamış Sayılmasının Hüküm ve Sonuçları
A. Davanın Derdest Olmaktan Çıkması
B. Açılmamış Sayılan Davadaki Talebin Vaki Olmamış Sayılması
C. Davaya İlişkin Kaydın Re’sen Kapatılması
D. Davanın Devamı ile İlgili Herhangi Bir İşlemin Yapılamaması
E. Davacının Yargılama Harç ve Giderlerine Mahkûm Edilmesi
F. Davaya İlişkin Yasakların Sona Ermesi
G. Bazı Delillerin Sonradan Açılacak Davada Kullanılabilmesi
H. Davaya Son Veren Taraf İşlemlerinin Etkisini Sürdürmesi
İ. Şartları Varsa Eski Hale Getirme Yoluna Gidilebilmesi
J. Vekil ile Temsil Edilen Davalarda Vekilin Sorumluluğunun Doğması
K. Zamanaşımının Kesilmemiş ve Hak Düşürücü Sürenin Korunmamış Sayılması
L. Davalının Temerrüdünün ve İyiniyetin Kalkmış Olma Halinin Devam Etmesi
M. İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Hacizlerin Sona Ermesi
I. İhtiyati Tedbirlerin Sona Ermesi
II. İhtiyati Hacizlerin Sona Ermesi
N. Delil Tespitinin Varlığını Sürdürmesi
§7. Davanın Açılmamış Sayılması Kararına Karşı Kanun Yolları

SONUÇ
KAYNAKÇA