ISBN: 9786050519105
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Haticenur Özbaş |
| Baskı Tarihi | 2024/07 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 284 |
Kitap Özeti: Ceza Muhakemesi Hukukunda Adli Kontrol – Haticenur Özbaş
Haticenur Özbaş’ın kaleme aldığı “Ceza Muhakemesi Hukukunda Adli Kontrol”, ceza muhakemesi sürecinde tutuklamaya alternatif olarak geliştirilen adli kontrol kurumunu kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele almaktadır. Kitap, hem teorik hem de uygulamaya dönük yönleriyle, adli kontrolün Türk ceza yargılamasındaki yerini, işlevini ve önemini detaylı şekilde incelemektedir.
Kitabın Amacı ve Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde çalışmasının, adli kontrol kurumunun insan hakları ve özgürlükler açısından taşıdığı önemi vurgulamak ve uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri sunmak amacıyla hazırlandığını belirtmektedir. Kitap, adli kontrolün yalnızca bir koruma tedbiri olarak değil, aynı zamanda tutuklamanın ağır sonuçlarını hafifletmeye yönelik özgürlükçü bir alternatif olarak sistemimize nasıl girdiğini ve geliştiğini açıklamaktadır. Özbaş, adli kontrolün Fransız ceza muhakemesi hukukundan esinlenerek Türk hukukuna adapte edildiğini ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile sistematik bir şekilde düzenlendiğini vurgulamaktadır.
İçerik ve Bölümler
Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:
Koruma Tedbiri Olarak Adli Kontrol, Tanımı ve Amacı:
Bu bölümde adli kontrolün tanımı, hukuki niteliği ve koruma tedbirleri içindeki yeri detaylı olarak ele alınmaktadır. Adli kontrolün, tutuklamaya kıyasla daha hafif ve ölçülü bir müdahale olduğu, kişi özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırmadan yargılamanın sağlıklı yürütülmesini amaçladığı anlatılmaktadır. Ayrıca, koruma tedbirlerinin ortak özellikleri ve adli kontrolün tutuklama ile ilişkisi karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.
Adli Kontrol Kararı ve Şartları:
Adli kontrol kararının hangi hallerde ve kimler tarafından verilebileceği, kararın gerekçelendirilmesi ve uygulanma şartları bu bölümde açıklanmaktadır. Tutuklama yasağının bulunduğu durumlar, suça sürüklenen çocuklar ve özel durumlar için adli kontrolün nasıl uygulanacağı ayrıntılı şekilde işlenmektedir.
Adli Kontrol Yükümlülükleri:
Adli kontrol kapsamında öngörülen yükümlülükler (örneğin yurt dışına çıkamama, belirli yerlere gitmeme, konutunu terk etmeme, güvence yatırma gibi) tek tek ele alınmakta, hukuki nitelikleri ve uygulamadaki yansımaları tartışılmaktadır.
Adli Kontrol Tedbirinin Yerine Getirilmesi, Denetimi ve Sona Ermesi:
Adli kontrol kararlarının infazı, denetimi, yükümlülüklere uyulmamasının sonuçları ve adli kontrolün sona erme halleri bu bölümde kapsamlı biçimde incelenmektedir. Ayrıca, adli kontrol kararlarına karşı itiraz yolları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar da değerlendirilmiştir.
Kitabın Katkısı ve Hedef Kitlesi
“Ceza Muhakemesi Hukukunda Adli Kontrol”, hem hukuk öğrencileri ve akademisyenler hem de uygulayıcılar (hakim, savcı, avukat) için güncel mevzuat ve yargı kararları ışığında yol gösterici bir kaynak niteliğindedir. Kitap, adli kontrolün insan hakları, kişi özgürlüğü ve hukuk devleti ilkeleriyle ilişkisini derinlemesine analiz etmekte; AİHM, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarıyla zenginleştirilmiş bir perspektif sunmaktadır.
Sonuç olarak, Haticenur Özbaş’ın bu eseri, adli kontrol kurumunun teorik temellerini, uygulamadaki işleyişini ve karşılaşılan sorunları bütüncül bir yaklaşımla ele almakta; tutuklamanın ağır sonuçlarını önlemede adli kontrolün neden ve nasıl tercih edilmesi gerektiğini kapsamlı biçimde ortaya koymaktadır. Ceza muhakemesi hukukunda güncel ve pratik bir başvuru kaynağı arayanlar için vazgeçilmez bir eserdir.
ÖN SÖZ
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
KORUMA TEDBİRİ OLARAK ADLİ KONTROL, TANIMI VE AMACI
1. Koruma Tedbiri Kavramı
a. Tehlike Tedbirleri İçerisinde Koruma Tedbirlerinin Yeri ve Önleme Tedbirlerinden Farkı
b. Koruma Tedbiri ve Güvenlik Tedbiri Ayrımı
2. Koruma Tedbirlerinin Ortak Özellikleri
a. Hükümden Önce Temel Bir Hakkı Sınırlandırma
b. Şüpheli veya Sanığın Rızasına Dayanmama
c. İhtiyari Olma
d. Araç Niteliğinde Olma
e. Geçici Olma
3. Koruma Tedbirlerinin Ön Şartları
a. Kanuni Düzenlemeye Dayanma
b. Belirli Bir Suç Şüphesine Dayanma
(1) Şüphe Çeşitleri
(i) Yeterli Şüphe
(ii) Kuvvetli Şüphe
(2) Koruma Tedbirleri için Gerekli Şüphe
c. Gecikmede Tehlike Bulunması
d. Görünüşte Haklılık
e. Ölçülülük (Orantılılık)
4. Adli Kontrolün Amacı
5. Adli Kontrol ile Tutuklama İlişkisi
a. Genel Olarak: Tutuklama
b. Tutuklama ile Zedelenen Hak: Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı
c. Adli Kontrolün Muhakeme Kanunumuza Girişi
d. Adli Kontrolün Tutuklama ile İlişkisi
İKİNCİ BÖLÜM
ADLİ KONTROL KARARI VE ŞARTLARI
1. Adli Kontrol Kararı Verilebilecek Haller
a. Tutuklama Kararı Yerine Adli Kontrol Kararı Verilmesi
b. Ağır Hasta, Engelli, Gebe veya Doğum Yapmış Şüpheli Hakkında Adli Kontrol
c. Tutuklama Yasağının Bulunduğu Durumlarda Adli Kontrol
d. Tutukluluk Sürelerinin Dolması Halinde Adli Kontrol
e. Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Adli Kontrol
2. Adli Kontrol Kararı Verilmesini Talep Etmeye Yetkili Olanlar
a. Cumhuriyet Savcısı
b. Şüpheli veya Sanık ve Müdafileri
c. Mağdur, Müşteki, Katılan, Suçtan Zarar Gören ve Vekilleri
3. Adli Kontrol Kararı Vermeye Yetkili Merciler
a. Soruşturma Evresinde
b. Kovuşturma Evresinde
c. Kanun Yolu Evresinde
4. Şüpheli veya Sanığın Yokluğunda Adli Kontrol Kararı Verilmesi
5. Adli Kontrole İlişkin Talep ve Kararın Gerekçesi
6. Adli Kontrol Kararı İçin Gerekli Şartlar
a. Bir Suç Sebebiyle Yürütülen Soruşturma veya Kovuşturmanın Bulunması
b. Tutuklamaya İlişkin Şartların Gerçekleşmiş Olması
(1) Kuvvetli Suç Şüphesinin Varlığını Gösteren Somut Delillerin Bulunması
(2) Tutuklama Nedenlerinden En Az Birinin Bulunması
(i) Şüpheli/Sanığın Kaçması, Saklanması veya Kaçacağına Dair Somut Olgular
(ii) Şüpheli/Sanığın Davranışları Delilleri Karartacağına Dair Kuvvetli Şüphe
(iii) Eylemin Katalog Suçlardan Herhangi Biri Olması
c. Adli Kontrol Tedbirinin Ölçülü Olması veya Tutuklama Tedbirinin Ölçüsüz Olması
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ADLİ KONTROL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
1. Yurt Dışına Çıkamama
2. Hâkim Tarafından Belirlenen Yerlere, Belirtilen Süreler İçinde Düzenli Olarak Başvurmak
3. Hâkimin Belirttiği Merci veya Kişilerin Çağrılarına ve Gerektiğinde Meslekî Uğraşlarına İlişkin veya Eğitime Devam Konularındaki Kontrol Tedbirlerine Uymak
4. Her Türlü Taşıtları veya Bunlardan Bazılarını Kullanamamak ve Gerektiğinde Sürücü Belgesini Teslim Etmek
5. Tedavi veya Muayene Tedbirlerine Tâbi Olmak ve Bunları Kabul Etmek
6. Silâh Bulunduramamak veya Taşıyamamak, Gerektiğinde Silâhları Adlî Emanete Teslim Etmek
7. Güvence Yatırmak
a. Genel Olarak CMK’da Güvence Kavramı
b. Cumhuriyet Savcısının İsteği ile Belirlenecek Güvence Miktarını Yatırmak
c. Suç Mağdurunun Haklarını Güvence Altına Almak Üzere Güvenceye Bağlamak
d. Nafakayı Düzenli Olarak Ödeyeceğine Dair Güvence Vermek
e. Önceden Ödetme
f. Güvence Miktarının İadesi veya Hazineye Gelir Kaydedilmesi
8. Konutunu Terk Etmemek
9. Belirli Bir Yerleşim Bölgesini Terk Etmemek
10. Belirlenen Yer veya Bölgelere Gitmemek
11. Belirlenen Çevre Sınırları Dışına Çıkmamak
12. Belirlenen Bazı Yerlere Gidememek veya Ancak Bazı Yerlere Gidebilmek
13. Belirlenen Kişi ve Kuruluşlarla İlişki Kurmamak
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ADLİ KONTROL TEDBİRİNİN YERİNE GETİRİLMESİ, DENETİMİ VE SONA ERMESİ
1. İnfaza Yetkili Merciler
2. İnfaza İlişkin İşlemler
a. Cumhuriyet Başsavcılığınca Yapılması Gereken İşlemler
b. Denetimli Serbestlik Müdürlüklerince Yapılması Gereken İşlemler
c. Adli Kontrol Kararının Elektronik İzleme Yoluyla Yerine Getirilmesi
3. İnfazın Başlaması
4. İnfaz Sırasında Verilebilecek Kararlar
a. Yeni Adli Kontrol Yükümlülüklerine Hükmetmek
b. Adli Kontrol Yükümlülüklerini Kısmen veya Tamamen Kaldırmak
c. Adli Kontrol Yükümlülüklerini Değiştirmek
d. Bazı Yükümlülüklerden Geçici Olarak Muaf Tutmak
5. Adli Kontrol Yükümlülüklerine Uymamanın Sonuçları
6. Adli Kontrolün Devamının Re’sen Denetimi
a. Soruşturma Evresinde
b. Kovuşturma Evresinde
7. Adli Kontrol Kararına Karşı İtiraz
a. İtiraza Yetkili Kişiler
b. İtiraz Süresi ve Şekli
c. İtirazı İncelemeye Yetkili Merciler
(1) Soruşturma Evresinde
(2) Kovuşturma Evresinde
(3) Kanun Yolu Evresinde
d. İtirazın İncelenmesine İlişkin Usul
e. İtirazın Sonuçları
8. Ağır Ceza Mahkemesinin Görevine Girmeyen İşler Bakımından
9. Ağır Ceza Mahkemesinin Görevine Giren İşler Bakımından
a. Genel Olarak
b. Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Devlete Karşı Suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu Kapsamına Giren Suçlar
10. Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından
11. Adli Kontrol Kararının Kaldırılması Sureti ile Sona Ermesi
a. Adli Kontrole İlişkin Kararın İhlal Edilmesi Sebebiyle Kaldırılması
b. Adli Kontrole İlişkin Kararın İhlal Olmadan Kaldırılması
12. Adli Kontrolün Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar veya Hüküm ile Sona Ermesi
13. Adli Kontrolün Kanunda Öngörülmüş Azami Sürelerin Dolması ile Sona Ermesi
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2025 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
