ISBN: 9786050516005
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Av. Didem TOMBUL |
| Baskı Tarihi | 2023/07 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Sert Kapak (İplik Dikiş) |
| Sayfa Sayısı | 210 |
Kitap Özeti: İfade Özgürlüğünde Caydırıcı Etki – Av. Didem Tombul
Avukat Didem Tombul’un kaleme aldığı İfade Özgürlüğünde Caydırıcı Etki, günümüz demokrasilerinde ifade özgürlüğünün karşı karşıya olduğu en güncel ve karmaşık sorunlardan birini, “caydırıcı etki” doktrinini derinlemesine ele alıyor. Kitap, yazarın Galatasaray Üniversitesi’nde hazırladığı yüksek lisans tezine dayanıyor ve bu alanda Türk literatüründe nadir rastlanan kapsamlı bir çalışma olma özelliği taşıyor.
Kitabın Amacı ve Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde bu eserin, ifade özgürlüğünün yalnızca anayasalarda tanınmasının yeterli olmadığını; asıl meselenin bu hakkın pratikte nasıl hayata geçirildiği ve hangi engellerle karşılaştığı olduğunu vurguluyor. Kitap, ifade özgürlüğüne yönelik doğrudan müdahalelerin ötesinde, bireylerin ve toplumun üzerinde yarattığı “caydırıcı” ve otosansüre yol açan dolaylı etkileri mercek altına alıyor. Bu yönüyle, klasik ifade özgürlüğü doktrinlerinden ayrılarak, müdahalenin toplumsal ve psikolojik sonuçlarını da analiz ediyor.
Kapsam ve İçerik
Kitap, üç ana bölümde ilerliyor:
Caydırıcı Etki Kavramı ve Tarihsel Gelişimi:
İlk bölümde, caydırıcı etki kavramının anlamı, doğuşu ve otosansür, ceza hukuku bağlamında caydırıcılık ve SLAPP (Kamu Katılımına Karşı Stratejik Dava) gibi ilgili kavramlarla ilişkisi açıklanıyor. Kavramın özellikle ABD’de, iki dünya savaşı arası ve sonrasında, Yüksek Mahkeme içtihatlarında nasıl ortaya çıktığı ve geliştiği detaylandırılıyor.
Avrupa ve Türkiye’de Caydırıcı Etki Doktrini:
İkinci bölümde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Türk Anayasa Mahkemesi kararlarında caydırıcı etki doktrininin nasıl uygulandığı, hangi hak ve özgürlükler bakımından gündeme geldiği, uygulamadaki tutarsızlıklar ve yasalardan kaynaklanan caydırıcı etkiler inceleniyor. Ayrıca, mağdurluk statüsü ve önemli zarar ölçütü gibi kabul edilebilirlik kriterlerinde caydırıcı etkinin rolü tartışılıyor.
Türk Hukukunda Caydırıcı Etki ve Uygulama Alanları:
Son bölümde, özellikle basın, akademik özgürlük, avukatlar, hâkim ve savcılar gibi yargılama özneleri ile toplu eylem özgürlükleri (toplantı, gösteri yürüyüşü, sendikal haklar, sivil toplum faaliyetleri) üzerinde caydırıcı etkinin nasıl ortaya çıktığı, mahkeme kararları ve insan hakları raporları ışığında örneklerle anlatılıyor.
Neden Okumalısınız?
İfade Özgürlüğünde Caydırıcı Etki, yalnızca hukukçulara değil, ifade özgürlüğü ve demokrasiye ilgi duyan herkese hitap ediyor. Kitap, ifade özgürlüğünün yalnızca yasal metinlerde değil, gerçek hayatta nasıl “sessizleştirilebileceğini” ve bunun toplumsal sonuçlarını anlaşılır bir dille ortaya koyuyor. Özellikle Türkiye’de son yıllarda sıkça tartışılan otosansür, cezai süreçler ve toplumsal korku iklimi gibi güncel meseleleri, hem teorik hem de pratik boyutlarıyla ele alıyor.
Yazarın, konuyu hem uluslararası hem de Türk hukuk sistemi bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemesi, kitabı bu alanda başvuru kaynağı haline getiriyor. Akademik titizlikle hazırlanmış bu eser, ifade özgürlüğünün korunması ve geliştirilmesi için yeni bir bakış açısı sunuyor.
Kime Hitap Ediyor?
İfade Özgürlüğünde Caydırıcı Etki, ifade özgürlüğünün görünmeyen tehditlerini anlamak ve bu alanda bilinçlenmek isteyen herkes için vazgeçilmez bir kaynak.
KISALTMALAR
GİRİŞ
I. CAYDIRICI ETKİ KAVRAMININ ANLAMI, DOĞUŞU VE İLGİLİ DİĞER KAVRAMLARLA İLİŞKİSİ
A. Günümüz Demokrasilerinde İfade Özgürlüğünün Anlamı ve Caydırıcı Etki
1. Günümüz Demokrasilerinde İfade Özgürlüğünün Anlamı
a. Devlet ve İfade Özgürlüğü İlişkisi
b. Birey ve İfade Özgürlüğü İlişkisi
c. Toplum ve İfade Özgürlüğü İlişkisi
2. Caydırıcı Etki Doktrini
a. Caydırıcı Etki Kavramının Anlamı
b. Çeviri Sorunu
c. İlgili Diğer Kavramlarla İlişkisi
i. Otosansür
ii. Ceza Hukuku Bağlamında Caydırıcılık
iii. SLAPP
B. Amerika Birleşik Devletleri’nde Caydırıcı Etki Doktrininin Doğuşu ve İlk Uygulamaları
1. İki Dünya Savaşı Arası Dönemde Siyasi Atmosfer ve Amerikan Federal Yüksek Mahkemesi’nin İfade Özgürlüğü Yaklaşımı
a. Dönemin Siyasi Atmosferi: Birinci Dünya Savaşı ve I. Kızıl Korku
b. Amerikan Federal Yüksek Mahkemesi’nin İfade Özgürlüğü Yaklaşımı
2. İkinci Dünya Savaşı Döneminde Siyasi Atmosfer ve Yüksek Mahkeme’nin İfade Özgürlüğü Yaklaşımı
a. Dönemin Siyasi Atmosferi: II. Kızıl Korku ve McCarthycilik
i. II. Kızıl Korku ve Alınan Önlemler
ii. McCarthycilik
b. Amerikan Federal Yüksek Mahkemesi’nin Değişen İfade Özgürlüğü Yaklaşımı ve Caydırıcı Etki Doktrini
i. Mahkemenin Uyguladığı İfade Özgürlüğü Doktrinleri
ii. Caydırıcı Etki Doktrini
II. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE TÜRK ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARINDA CAYDIRICI ETKİ DOKTRİNİ
A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararlarında Caydırıcı Etki Doktrininin Genel Görünümü
1. Caydırıcı Etki Doktrininin Kapsamı
a. Caydırıcı Etki Doktrininin Ortaya Çıkışı ve İlk Uygulamaları
i. Caydırıcı Etki Doktrininin Uygulanmasına Dair Genel Tespitler
ii. Caydırıcı Etki Doktrininin Uygulanmasında Ortaya Çıkan Tutarsızlıklar
b. Caydırıcı Etki Doktrininin Uygulandığı Diğer Hak ve Özgürlükler
i. Özel Hayata Saygı Hakkı
ii. Mahkemeye Başvuru Hakkı
iii. Din ve Vicdan Özgürlüğü
iv. Haklara Getirilecek Kısıtlamaların Sınırlanması
c. Yasalardan Kaynaklanan Caydırıcı Etki ve Norm Denetimi Kararlarında Caydırıcı Etki Doktrininin Yetersiz Kullanımı
i. Yasalardan Kaynaklanan Caydırıcı Etki
aa. Lafzı ve Uygulama Kapsamı İtibarıyla Belirsiz Yasalar
bb. Yeknesak Düzenleme Yokluğunun Sebep Olduğu Belirsizlik
ii. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Yasalardan Kaynaklanan Caydırıcı Etkinin Değerlendirilmesi
iii. Norm Denetimi Kararlarında Caydırıcı Etki Doktrininin Yetersiz Kullanımı
2. Kabul Edilebilirlik Kriterlerinde Caydırıcı Etki
a. Mağdurluk Statüsü ve Caydırıcı Etki
i. Doğrudan Mağdurluk
ii. Potansiyel Mağdurluk
b. Önemli Zarar Ölçütü ve Caydırıcı Etki
B. Türk Hukukunda Caydırıcı Etki Doktrininin Görünümü
1. İfade Özgürlüğünde Caydırıcı Etki
a. Basın Özgürlüğü ve Caydırıcı Etki
i. Basın Özgürlüğü ve İnsan Hakları Raporlarında Basın Özgürlüğünün Genel Durumu
ii. Mahkeme Kararlarında Basın Özgürlüğü ve Caydırıcı Etki
aa. Gazetecilerin Fiziki Bütünlüğünün Korunması
bb. Gazeteciler Hakkında Yürütülen Cezai Süreçler ve Caydırıcı Etki
cc. Özel Hukuk Yaptırımları ve Caydırıcı Etki
dd. Haber Kaynağını Açıklamaya Zorlama
b. Akademik İfade Özgürlüğü ve Caydırıcı Etki
i. İnsan Hakları Raporlarında Türkiye’de Akademik İfade Özgürlüğü
ii. Mahkeme Kararlarında Akademik Özgürlükler ve Caydırıcı Etki
c. Yargılama Öznelerinin İfade Özgürlüğü ve Caydırıcı Etki
i. Avukatların İfade Özgürlüğü
aa. Avukatların İfade Özgürlüğünün Genel Görünümü
bb. Mahkeme Kararlarında Avukatların İfade Özgürlüğü
ii. Hâkim ve Savcıların İfade Özgürlüğü
2. Toplu Eylem Özgürlüklerinde Caydırıcı Etki
a. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Özgürlüğü ve Caydırıcı Etki
i. İnsan Hakları Raporlarında Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Özgürlüğü
ii. Hak Kullanımına Yönelik Müdahaleler ve Caydırıcı Etki
iii. Sendikal Haklar ve Caydırıcı Etki
b. Sivil Toplum Örgütleri ve Caydırıcı Etki
i. İnsan Hakları Raporlarında Sivil Toplumun Genel Durumu
ii. Mahkeme Kararlarında Sivil Toplum ve Caydırıcı Etki
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2025 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
