ISBN: 9786050512397
| Kitap Künyesi | |
| Yazar | Zeynep Doğa İNAL |
| Baskı Tarihi | 2022/07 |
| Baskı Sayısı | 1 |
| Boyut | 16x24 cm (Standart Kitap Boyu) |
| Cilt | Karton kapak |
| Sayfa Sayısı | 202 |
MİMARIN FİKRİ HAKLARI – KİTAP ÖZETİ
Zeynep Doğa İnal’ın “Mimarın Fikri Hakları” adlı eseri, mimari eserlerin fikri mülkiyet hukuku kapsamında korunmasını, mimarın bu eserler üzerindeki haklarını ve bu hakların ihlali halinde başvurulabilecek hukuki yolları kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele almaktadır. Kitap, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yüksek lisans tezi olarak hazırlanmış, alanında önemli bir boşluğu dolduracak şekilde kitaplaştırılmıştır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, mimari eserlerin diğer fikri ve sanat eserlerine kıyasla çok daha geç koruma altına alınmış olmasının altını çizmekte ve bu alandaki güncel hukuki gelişmeleri, hem Türk hem de uluslararası mevzuat ve uygulamalar ışığında detaylı biçimde incelemektedir. Eser, mimarlık ve inşaat hukuku ile fikri mülkiyet hukukunun kesişim noktasında, mimarın haklarının kapsamı ve korunması konusunda hem teorik hem de pratik bilgiler sunmaktadır.
Kitabın İçeriği ve Bölümleri Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:
Fikri Mülkiyet Kavramı ve Tarihsel Gelişimi:
Fikri mülkiyetin tanımı, kapsamı, türleri (fikri haklar ve sınai haklar), Türk ve uluslararası hukukta tarihsel gelişimi ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Patent, tasarım, marka, coğrafi işaretler gibi sınai haklar ile ilim-edebiyat, güzel sanatlar, müzik ve sinema eserleri gibi fikri haklar arasındaki farklar açıklanmakta; Bern Sözleşmesi, WIPO, TRIPS gibi uluslararası antlaşmaların mimari eserler üzerindeki etkisi incelenmektedir.
Eser Kavramı ve Mimari Eserler:
Eserin tanımı, eser sayılabilmenin objektif ve subjektif unsurları, Türk Borçlar Kanunu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde açıklanmakta; mimari projeler, maketler, mimarlık eserleri gibi mimari eser türleri detaylandırılmaktadır. Ayrıca, mimari eserlerin diğer eser türleriyle karşılaştırılması ve mimari eserlerde hususiyet ve estetik unsurların önemi vurgulanmaktadır.
Mimarın Eser Sahipliği:
Mimarın eser üzerindeki sahipliği, eser sahipliğinin kazanılması, birden fazla mimarın ortak eser sahipliği, çalışan mimarın hakları gibi konular işlenmektedir. Mimarın manevi (adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını yasaklama, esere ulaşma vb.) ve mali (işleme, çoğaltma, yayma, devretme) hakları ayrıntılı biçimde açıklanmakta; hakların korunma süreleri ve mimari eserlerde yapılan değişikliklerde menfaat dengesi tartışılmaktadır.
Mimarın Haklarının Korunması:
Mimarın eser sahipliğinden doğan haklarının ihlali halinde başvurulabilecek hukuk davaları (tespit, saldırının önlenmesi, durdurulması, tazminat, kazancın iadesi vb.), ihtiyati tedbirler, zamanaşımı, görevli ve yetkili mahkemeler gibi pratik konulara yer verilmektedir.
Kimler İçin Uygun? Bu kitap, mimarlar, hukukçular, inşaat sektörü profesyonelleri, akademisyenler ve fikri mülkiyet alanında çalışan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, mimari eserlerin korunması ve mimarın haklarının sınırları konusunda güncel ve kapsamlı bilgi arayanlar için de yol gösterici niteliktedir.
Sonuç “Mimarın Fikri Hakları”, mimari eserlerin hukuki statüsünü ve mimarın haklarını hem teorik hem de uygulamaya dönük bir yaklaşımla ele alan, güncel mevzuat ve yargı kararlarıyla desteklenen, alanında özgün ve kapsamlı bir eserdir. Mimarların eserleri üzerindeki haklarını bilmesi ve koruyabilmesi için vazgeçilmez bir rehber niteliğindedir.
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM: FİKRİ MÜLKİYET KAVRAMI VE FİKRİ MÜLKİYET HUKUKUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ
1.1. Kavram
1.2. Fikri Mülkiyet Türleri
1.2.1. Fikri haklar
1.2.2. Sınai haklar
1.2.2.1. Ürün yaratmaya yarayan haklar
1.2.2.1.1. Patent ve faydalı model
1.2.2.1.2. Tasarım
1.2.2.2. Ayırt edicilik sağlayan haklar
1.2.2.2.1. Marka
1.2.2.2.2. Coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adları
1.3. Fikri Mülkiyet Hukukunun Tarihsel Gelişimi
1.3.1. Türk hukukunda tarihsel gelişim
1.3.1.1. Sınai haklar
1.3.1.2. Fikri haklar
1.3.1.2.1. Cumhuriyet öncesi dönem
1.3.1.2.2. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Kanunda yapılan değişiklikler
1.3.1.2.2.1. 2936 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler
1.3.1.2.2.2. 4110 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler
1.3.1.2.2.3. 4630 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler
1.3.1.2.2.4. 5101 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler
1.3.2. Uluslararası antlaşmalar
1.3.2.1. Bern Sözleşmesi
1.3.2.2. WIPO Telif Hakları Antlaşması
1.3.2.3. Dünya Telif Hakları Antlaşması
1.3.2.4. Roma Sözleşmesi
1.3.2.5. TRIPS Antlaşması
İKİNCİ BÖLÜM: ESER KAVRAMI VE MİMARİ ESERLER
2.1. Eser Kavramı
2.1.1. Türk Borçlar Kanunu uyarınca eser
2.1.2. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser
2.2. Eser Sayılabilmenin Unsurları
2.2.1. Objektif unsur
2.2.2. Subjektif unsur
2.3. Eser Türleri
2.3.1. İlim ve edebiyat eserleri
2.3.2. Müzik eserleri
2.3.3. Güzel sanat eserleri
2.3.4. Sinema eserleri
2.3.5. İşlenmeler ve derlemeler
2.4. Mimari Eserler
2.4.1. Mimari eser türleri
2.4.1.1. Mimari projeler
2.4.1.1.1. Hazırlık ve ön etüt çalışmaları
2.4.1.1.2. Ön proje
2.4.1.1.3. Kesin proje
2.4.1.1.4. Uygulama projesi
2.4.1.1.5. İç mimari projeleri
2.4.1.1.6. Peyzaj mimari projeleri (çevre tasarım projeleri)
2.4.1.1.7. Rölöve, restorasyon ve restitüsyon projeleri
2.4.1.2. Mimari maket
2.4.1.3. Mimarlık eseri
2.4.2. Mimari eserlerde hususiyet unsuru ve estetik unsur
2.4.2.1. Hususiyet unsuru
2.4.2.1.1. Proje ve maketlerde
2.4.2.1.2. Mimarlık eserlerinde
2.4.2.2. Estetik unsur
2.4.3. Mimari eserlerin kısmen ve tamamen şekillenmesi
2.4.4. Tescili ve tevdii
2.5. Mimari Eserler İle Kanunda Düzenlenmiş Olan Diğer Eser Türlerinin Karşılaştırması
2.5.1. İlim ve edebiyat eserleri ile karşılaştırılması
2.5.2. Müzik eserleri ile karşılaştırılması
2.5.3. Güzel sanat eserleri ile karşılaştırılması
2.5.4. Sinema eserleri ile karşılaştırılması
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: MİMARIN ESER SAHİPLİĞİ
3.1. Mimarın Eser Sahipliği
3.1.1. Eser sahipliğinin kazanılması
3.1.2. Eser sahipliği karinesi
3.1.2.2. FSEK m. 12 uyarınca eser sahipliği
3.1.3. Çalışanın meydana getirdiği mimari eser
3.1.4. Birden fazla mimarın eser sahipliği
3.1.4.1. Müşterek eser sahipliği (paylı eser sahipliği)
3.1.4.2. Elbirliği halinde eser sahipliği (eser sahipleri birliği)
3.1.4.3. Birlikte eser sahiplerinden birinin ölümünün eser sahipleri üzerinde doğuracağı etki
3.2. Mimarın Yarattığı Eser Üzerindeki Hakları
3.2.1. Manevi haklar
3.2.1.1. Umuma arz yetkisi
3.2.1.1.1. Alenileşme ve yayımlama
3.2.1.1.2. Yetkinin başkasına devri
3.2.1.2. Adın belirtilmesi yetkisi
3.2.1.3. Eserde değişiklik yapılmasını yasaklama yetkisi
3.2.1.4. Esere ulaşma yetkisi
3.2.2. Mali haklar
3.2.2.1. İşleme hakkı
3.2.2.1.1. Mimari projeler ve mimari maketlerin işlenmesi
3.2.2.1.2. Mimarlık eserlerinin işlenmesi
3.2.2.2. Çoğaltma hakkı
3.2.2.3. Yayma hakkı
3.2.3. Mimari eserler üzerindeki hakların devri
3.2.4. Koruma süreleri
3.2.5. Mimari eserlerde yapılan değişiklikler ve menfaatlerin dengelenmesi
3.2.5.1. Mimari projenin değiştirilmesi
3.2.5.2. Mimarlık eserinin değiştirilmesi
3.2.5.2.1. Değiştirme yetkisi
3.2.5.2.2. Haklı sebebe dayanan değişiklikler
3.2.5.2.3. Mimarlık eserinin tahribi ve yok edilmesi
3.2.5.3. Menfaatlerin dengelenmesi
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: MİMARIN ESER SAHİPLİĞİNDEN DOĞAN HAKLARIN KORUNMASI İÇİN BAŞVURULABİLECEK YOLLAR
4.1. Hukuk Davaları
4.1.1. Kusur ve zarar koşulu gerektirmeyen davalar
4.1.1.1. Tespit davası
4.1.1.2. Saldırının önlenmesi davası
4.1.1.3. Saldırının durdurulması davası
4.1.1.3.1. Manevi haklara tecavüz edilmesi halinde saldırının durdurulması davası
4.1.1.3.2. Mali haklara tecavüz edilmesi halinde saldırının durdurulması davası
4.1.1.3.3. FSEK’nda düzenlenen farazi sözleşme ilkesi ile SMK’nda düzenlenen farazi sözleşme ilkesinin karşılaştırılması
4.1.1.4. Kazancın iadesi davası
4.1.2. Kusur ve zarar koşulu gerektiren davalar (tazminat davaları)
4.1.2.1. Maddi tazminat davası
4.1.2.2. Manevi tazminat davası
4.1.2.2.1. Manevi hakların ihlali halinde manevi tazminat davası
4.1.2.2.2. Mali hakların ihlali halinde manevi tazminat davası
4.1.3. Hükmün ilanı
4.1.4. İhtiyati tedbirler
4.1.5. Zamanaşımı
4.2. Görevli ve Yetkili Mahkeme
4.2.1. Görevli mahkeme
4.2.2. Yetkili mahkeme
SONUÇ
KAYNAKÇA
Copyright 1985 - 2025 | Yetkin Basım Yayım Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
