Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğu

KISALTMALAR

AATUHK : Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
AİHS : Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
AY : Anayasa
Bkz. : Bakınız
BilK : Bilirkişilik Kanunu
CMK : Ceza Muhakemesi Kanunu
DDGK : Dava Daireleri Genel Kurulu
DMK : Devlet Memurları Kanunu
E. : Esas Numarası
H.D. : Hukuk Dairesi
HGK : Hukuk Genel Kurulu
HMK : Hukuk Muhakemeleri Kanunu
HUMK : Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu
İYUK : İdari Yargılama Usulü Kanunu
K. : Karar Numarası
KHK : Kanun Hükmünde Kararname
m. : madde
RG : Resmi Gazete
s. : sayfa
s.k. : sayılı kanun
T. : Tarih
TBK : Türk Borçlar Kanunu
TBB : Türkiye Barolar Birliği
TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi
TCK : Türk Ceza Kanunu
TMK : Türk Medeni Kanunu
UYAP : Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi
vd. : ve devamı
YKD : Yargıtay Kararları Dergisi

İÇİNDEKİLER

TEŞEKKÜR
KISALTMALAR

1. GİRİŞ

2. KURUMSAL OLARAK BİLİRKİŞİ
   2.1. Türk Hukuku’nda Bilirkişi Kavramı
    2.1.1. Medeni Yargıda Bilirkişi Kavramı
    2.1.2. Ceza Yargısında Bilirkişi Kavramı
    2.1.3. İdari Yargıda Bilirkişi Kavramı
   2.2. Bilirkişiliğin Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması
    2.2.1. Uzman Kişi
    2.2.2. Tanık
    2.2.3. Tercüman
    2.2.4. Hakem ve Hakem-Bilirkişi
   2.3. Bilirkişiliğin ve Bilirkişi Görüşünün Hukuki Niteliği
    2.3.1. Bilirkişiliğin Hukuki Niteliği
    2.3.2. Bilirkişi Görüşünün Hukuki Niteliği
   2.4. Bilirkişinin Yetkileri ve Yetkilerin Suiistimali Halinde Sorumluluğu
    2.4.1. Bilirkişinin Yetkileri
     2.4.1.1. Bilgi Alma Yetkisi ve Dosyayı İnceleme Yetkisi
     2.4.1.2. Mağdur, Şüpheli veya Sanığa Soru Sorma
     2.4.1.3. Ücret İsteme Hakkı
     2.4.1.4. Gerektiğinde Raporunu Hazırlayabilmek İçin Ek Süre Talep Edebilme
    2.4.2. Yetkilerin Suiistimali Halinde Sorumluluğu
   2.5. Bilirkişinin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu
    2.5.1. Bilirkişinin Hukuki (Tazminat/Maddi) Sorumluluğu
     2.5.1.1. Genel Olarak
     2.5.1.2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndan Önceki Görüşler
     2.5.1.3. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 285. Maddesi Gereğince Bilirkişinin Gerçeğe Aykırı Raporundan Kaynaklanan Zararlardan Dolayı Hukuki Sorumluluğu
     2.5.1.4. Yargılama ve Rücu Davası
     2.5.1.5. Raporun Hazırlanmasından Önceki Evrede Bilirkişinin Tasarruflarından Kaynaklı Zararlardan Dolayı Hukuki Sorumluluğu
    2.5.2. Bilirkişinin Cezai Sorumluluğu
     2.5.2.1. Genel Olarak
     2.5.2.2. Bilirkişiler Tarafından İşlenebilen Suçlar
     2.5.2.3. Bilirkişilik Bağlamında Öngörülmüş Bulunan Özel Bir Suç Türü Olarak Gerçeğe Aykırı Bildirimde Bulunma Suçu

3. 6754 SAYILI BİLİRKİŞİLİK KANUNU'NA GÖRE BİLİRKİŞİNİN DİSİPLİN SORUMLULUĞU
   3.1. Genel Olarak
   3.2. Disiplin Hukukuna Hâkim Olan Temel İlkeler
    3.2.1. Kanunu Bilmemek Mazeret Sayılmaz İlkesi
    3.2.2. Zaman Bakımından Lehte Olan Hükmün Uygulanması İlkesi
    3.2.3. Zamanaşımı
    3.2.4. Tekerrür ve Cezada İndirim
    3.2.5. Disiplin Cezalarında Af
    3.2.6. Disiplin Cezalarının Geri Alınamazlığı İlkesi
    3.2.7. Disiplin Soruşturmasının Bağımsızlığı
    3.2.8. Savunma Alma Zorunluluğu
    3.2.9. Disiplin Cezasının Uygulanması
   3.3. Disiplin Suçunun Unsurları
    3.3.1. Kanuni Unsur (Tipiklik)
    3.3.2. Maddi Unsur
    3.3.3. Hukuka Aykırılık Unsuru
    3.3.4. Manevi Unsur (Kusurluluk)
   3.4. Disiplin Cezasının Amacı ve Niteliği
   3.5. Bilirkişinin Yükümlülükleri
    3.5.1. Bazı Hallerde Bilirkişilik Görevini Kabul Yükümlülüğü
    3.5.2. Davete İcabet Etme Yükümlülüğü
    3.5.3. Yemin Etme Yükümlülüğü
    3.5.4. Bildirimde Bulunma Yükümlülüğü
    3.5.5. Doğruyu Söyleme Yükümlülüğü
    3.5.6. Tarafsız Davranma Yükümlülüğü
    3.5.7. Görevini Sadakat ve Özenle Yerine Getirme Yükümlülüğü
    3.5.8. Görevini Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü
    3.5.9. Sır Saklama Yükümlülüğü
    3.5.10. Bazı Hallerde Kendisinin Görevden Alınmasını İsteme Yükümlülüğü
    3.5.11. Kurul Olarak Görevlendirilme Halinde İstişare ve Müzakerelerde Bulunma Yükümlülüğü
    3.5.12. Kendisini Atayan Mahkemeyle İlişki İçinde Olma Yükümlülüğü
    3.5.13. Süresi İçinde Oy ve Görüş Bildirme Yükümlülüğü
    3.5.14. İncelenecek Eşyaları Tutanağa Bağlama Yükümlülüğü
   3.6. Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğuna İlişkin Olarak 6754 Sayılı Bilirkişilik Kanunu ve Bilirkişilik Yönetmeliği’nden Önceki Düzenlemeler
   3.7. 6754 Sayılı Bilirkişilik Kanunu ve Bilirkişilik Yönetmeliği Kapsamında Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğunun İncelenmesi
    3.7.1. Genel Olarak
    3.7.2. Disiplin Sorumluluğunu Gerektiren Bilirkişilik Sicilinden ve Listesinden Çıkarılma Sebepleri
     3.7.2.1. Bilirkişiliğe Kabul Şartlarının Kaybedilmesi veya Sicile Kabul Tarihinde Gerekli Şartların Bulunmadığının Sonradan Tespit Edilmesi
     3.7.2.2. Kanuni Bir Sebep Olmaksızın Bilirkişilik Yapmaktan Kaçınılması veya Raporun Belirlenen Süre İçinde Mazeretsiz Olarak Verilmemesi
     3.7.2.3. Bilirkişilik Görevi ve Bu Görevin Gerektirdiği Etik İlkelerle Bağdaşmayan, Güven Duygusunu Sarsıcı Tutum ve Davranışlarda Bulunulması
     3.7.2.4. Temel İlkelere Aykırı Olarak Bilirkişilik Faaliyetinde Bulunulması
     3.7.2.5. Bölge Kurulu Tarafından Yapılacak Performans Değerlendirmeleri Sonucunda Yeterli Bulunulmaması
    3.7.3. Bilirkişilikle İlgili Kurulların Yapısı
     3.7.3.1. Bilirkişilik Danışma Kurulu
     3.7.3.2. Bilirkişilik Daire Başkanlığı
     3.7.3.3. Bilirkişilik Bölge Kurulları
    3.7.4. Denetim ve İnceleme
     3.7.4.1. Denetim ve İncelemenin Konusu, Kapsamı ile Başvuruda Bulunabilecekler
     3.7.4.2. İncelemenin Usul ve Esasları
     3.7.4.3. Denetim ve İnceleme Sonucu Verilecek Kararlar ile Takdiri Olarak Alt Ceza Uygulamasına Gidilebilmesi
     3.7.4.4. İnceleme Usulü
    3.7.5. İtiraz ve Dava Hakkı

4. BİLİRKİŞİNİN DİSİPLİN SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN DİĞER KANUNLARDAKİ DÜZENLEMELER VE BİLİRKİŞİYE İŞLEDİĞİ BİR DİSİPLİN SUÇUNDAN DOLAYI İKİ KEZ CEZA VERİLMESİ
   4.1. Bilirkişinin Disiplin Sorumluluğuna İlişkin Usul Kanunlarındaki Düzenlemeler
    4.1.1. Genel Olarak
    4.1.2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Yer Alan Düzenlemeler
     4.1.2.1. Mahkemede Hazır Bulunma, Yemin Etme, Oy ve Görüşünü Bildirme Yükümlülüğü
     4.1.2.2. Süresi İçerisinde Raporunu Verme Yükümlülüğü
     4.1.2.3. Görevi Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü
     4.1.2.4. Sır Saklama Yükümlülüğü
    4.1.3. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda Yer Alan Düzenlemeler
    4.1.4. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Yer Alan Düzenlemeler
     4.1.4.1. Mahkemede Hazır Bulunma, Yemin Etme, Oy ve Görüşünü Bildirme Yükümlülüğü
     4.1.4.2. Süresi İçerisinde Raporunu Verme Yükümlülüğü
   4.2. Bilirkişiye İşlediği Bir Disiplin Suçundan Dolayı İki Kez Ceza Verilmesi
    4.2.1. Genel Olarak
    4.2.2. Aynı Fiil Sebebiyle Çifte Disiplin Sorumluluğuna Gidilmesi Durumu
     4.2.2.1. Bilirkişinin Aynı Zamanda Bir Kamu Kurumuna Bağlı Olarak Çalışıyor Olması
     4.2.2.2. Bilirkişinin Aynı Zamanda Bir Meslek Odasına Bağlı Olması
     4.2.2.3. 6754 Sayılı Bilirkişilik Kanunu ile Usul Kanunlarında Yer Verilen Disiplin Cezalarının Birlikte Uygulanması
    4.2.3. Aynı Fiil Sebebiyle Hem Cezai Sorumluluğuna Hem De Disiplin Sorumluluğuna Gidilmesi Durumu
    4.2.4. Aynı Fiil Sebebiyle Hem Hukuki Sorumluluğuna Hem De Disiplin Sorumluluğuna Gidilmesi Durumu
    4.2.5. Aynı Fiil Sebebiyle Hem Hukuki Sorumluluğuna Hem De Cezai Sorumluluğuna Gidilmesi Durumu

5. SONUÇ

KAYNAKLAR