Tek Başlı Karma Hükümet Sistemleri

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ahmet EKİNCİ
ISBN: 9786050505849
Stok Durumu: Stokta var
127,50 TL 150,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ahmet EKİNCİ
Baskı Tarihi 2020/05
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak

Yükselen Bir Hükümet Sistemi Tercihi Olarak TEK BAŞLI KARMA HÜKÜMET SİSTEMLERİ

Ahmet EKİNCİ

2020/05 1. Baskı, 747 Sayfa

ISBN 978-605-05-0584-9


İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ V

İÇİNDEKİLER İX

TABLOLAR ÇİZELGESİ XXİ

KISALTMALAR XXV

1. GİRİŞ 29

1.1. ÇALIŞMANIN KONUSU VE AMACI 29

1.2. ÇALIŞMA KONUSUNUN ÖNEMİ VE KONU HAKKINDAKİ 

LİTERATÜR 30

1.3. ÇALIŞMANIN METODOLOJİK BOYUTU 33

1.3.1. Çalışmanın Hipotez(ler)i 33

1.3.2. Çalışmanın Kapsam ve Sınırlılıkları 36

1.3.3. Çalışma Planı 39

2. SAF HÜKÜMET SİSTEMLERİ KARŞISINDA TEK YAPILI KARMA HÜKÜMET SİSTEMLERİ VE UNSURLARI 42

2.1. KUVVETLER AYRILIĞI TEORİSİNİN TEMELLERİ 42

2.1.1. Karma Devlet Teorisinden Kuvvetler Ayrılığı Teorisine 43

2.1.2. Kuvvetler Ayrılığı Teorisinin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi 45

2.1.3. KUVVETLER AYRILIĞI TEORİSİNİN SONU MU? 49

2.1.3.1. Kişi Bakımından Kuvvetler Ayrılığı Teorisi 50

2.1.3.2. Yetki Bakımından Kuvvetler Ayrılığı Teorisi 51

2.2. YASAMA-YÜRÜTME İLİŞKİLERİ BAKIMINDAN SAF HÜKÜMET

 SİSTEMLERİ 57

2.2.1. Maddi Kriterler Çerçevesinde Başkanlık-Parlamenter

 Dikotomisi 58

2.2.2. Sistemlerin Özünden Kaynaklanan Asli Unsurları Çerçevesinde Başkanlık-Parlamenter Dikotomisi 64

2.2.2.1. Başkanlık Sisteminde Başkan ve Parlamento Farklı Seçimlerle Göreve Gelir 64

2.2.2.2. Başkanlık sisteminde başkanın yasama yetkisi bulunmamaktadır 68

2.2.2.2.1. Yasama yetkilerinin yürütmeye devri 68

2.2.2.2.2. Yürütme emirleri ve kapsamı 71

2.2.2.2.3. Yürütme emirlerinin hukuki niteliği ve kanunlar karşısındaki konumu 78

2.2.2.3. Parlamenter Sistemde Devlet Başkanı Önemli Yetkilere Sahip Değildir 82

2.3. SAF HÜKÜMET SİSTEMLERİNDEN AYRILMAYI HAKLI KILAN GEREKÇELER 85

2.3.1. Başkanlık Sisteminin Tehlikeleri 85

2.3.1.1. Toplam-Sıfır Oyunu 86

2.3.1.2. Başkanlık Sistemlerinde Siyasi Üslup 87

2.3.1.3. Çifte Demokratik Meşruluk 89

2.3.1.4. Siyasetin Dışardan Katılımcılara Açık Olması 90

2.3.1.5. Katılık ve Hükümet İstikrarı 92

2.3.2. Parlamenter Sistemin Tehlikeleri 94

2.3.2.1. İstikrarsız Hükümetler 94

2.3.2.2. Güçsüz Hükümetler 96

2.3.2.3. Hesapverebilirlik ve Düşük Nitelikli Demokrasi 98

2.3.2.4. Siyasi İstikrar ve Hükümet Sistemlerinin Değerlendirilmesi 99

2.3.3. Tarihi ve Sosyolojik Etmenler: Latin Amerika Örneği 101

2.3.3.1. Bağımsızlığa kadar Latin Amerika 103

2.3.3.2. Latin Amerika hükümet sistemleri üzerindeki ABD 

etkisi 106

2.3.3.3. Latin Amerika hükümet sistemleri üzerindeki avrupa etkisi ve tek başlı hükümet sistemine parlamenter eklentiler 110

2.3.3.4. Latin Amerika toplumlarında toplumsal yapının 

hükümet sistemi üzerindeki etkisi 115

2.3.4. Yürütmenin Yasama Karşısında Güçlenmesi ve Kuvvetler Ayrılığı İlkesinin Önemini Kaybetmesi 118

2.3.4.1. Olağanüstü dönemler ve kurtarıcı beklentisi 118

2.3.4.2. Toplumsal beklentilerin değişmesi ve yürütme

 organının bilgi ve personele ulaşımı 121

2.3.4.3. Bürokrasi ve teknokrasi karşısında sorumlu yürütme anlayışı 122

2.3.4.4. Siyasi partiler ve seçim sistemlerinin etkisi ile demokratik düzende rollerin değişmesi 126

2.3.4.5. İktidarın kişiselleşmesi 128

2.3.4.6. Yürütmenin güçlenmesi ve saf hükümet sistemleri 130

2.4. KARMA HÜKÜMET SİSTEMLERİ 131

2.4.1. Karma Hükümet Sistemi Olarak Yarı-Başkanlık Sistemi ya

da İki Başlı Yürütme 132

2.4.1.1. Tanım sorunu 133

2.4.1.2. Yarı-başkanlık sistemlerinin sınıflandırılması 136

2.4.1.3. Yarı-başkanlık sistemine yöneltilen eleştiriler 139

2.4.1.4. Değerlendirme: Yarı-başkanlık sistemi mi yoksa iki

başlı karma hükümet sistemi mi? 142

2.4.1.5. 1982-2017 arasındaki dönemde Türkiye’de iki başlı yürütme tecrübesi 145

2.4.1.5.1. İki başlı yürütme dönemi: 1982-2007 

dönemi 145

2.4.1.5.2. Çift meşruiyetli yürütme dönemi: 2007 değişiklikleri 148

2.4.2. Tek Başlı Karma Hükümet Sistemleri 151

2.4.2.1. Yürütmenin tek başlı olması 154

2.4.2.2. Devlet başkanının yasama ile birlikte ya da yasama vasıtasıyla seçimi 157

2.4.2.2.1. Eş zamanlı seçimler 158

2.4.2.2.2. Doğrudan yasama organı tarafından seçilme 164

2.4.2.3. Devlet başkanının tek taraflı yasama yetkisine

 sahip olması 165

2.4.2.3.1. Başkanın yetkilerini sınıflandırmak 165

2.4.2.3.2. Başkanın statükoyu değiştirme yetkisi ve kuvvetler ayrılığı 171

2.4.2.4. Yürütmenin siyasi sorumluluğunun bulunması 177

2.4.2.4.1. Bakanların siyasi sorumluluğu ve parlamentonun feshi 177

2.4.2.4.2. Salt başkanın siyasi sorumluluğu ya da para-anayasal uygulamalar 180

2.4.2.4.3. Başkanın siyasi sorumluluğu ve karşılıklı fesih kurumu 187

2.4.2.5. Tek başlı karma hükümet sistemlerinin endemik 

yaşam alanı: koalisyon yapıları 190

2.4.3. Tek Başlı Hükümet Sistemlerini Sınıflandırmak 197

2.4.3.1. Kurumsal sınıflandırmalar 198

2.4.3.2. Kuvvetler ayrılığını esas alan sınıflandırmalar 201

2.4.3.3. Siyasi partilere göre yapılan sınıflandırmalar 206

2.4.3.4. Tek başlı hükümet sistemlerini sınıflandırma sorunu 

ya da sınıflandırmak gerekli mi? 207

2.4.3.5. 2017 anayasa değişiklikleri ve Türkiye’nin tek başlı 

karma hükümet sistemi 212

2.4.3.5.1. Lehe olan görüşler 212

2.4.3.5.2. Aleyhe olan görüşler 215

2.4.3.5.3. Yeni sistemin hükümet sistemleri içerisindeki konumu 218

3. KURULUŞ AŞAMASINDA PARLAMENTERLEŞME: SEÇİMLERİN BİRLEŞMESİ VE KOALİSYONLAR 222

3.1. EŞ ZAMANLI SEÇİMLER, BAŞKANIN SEÇİM USULÜ VE SEÇİM İTTİFAKLARI 222

3.1.1. Eş Zamanlı Seçimlerin Sınıflandırılması ve Ülke 

İncelemeleri 222

3.1.1.1. Birlikteliğin yoğunluğuna göre eş zamanlı seçimler 222

3.1.1.2. Birlikteliğin sıklığına göre eş zamanlı seçimler 224

3.1.1.3. Başkanın seçilme usulüne göre eş zamanlı seçimler 224

3.1.2. Eş Zamanlı Seçimler ve Siyasal Etkileri 226

3.1.2.1. Eteğe yapışma etkisi 226

3.1.2.1.1. Seçmenler üzerinde eteğe yapışma etkisi 227

3.1.2.1.2. Siyasi partilerin davranışları üzerinde eteğe yapışma etkisi 228

3.1.2.2. Başkanın yasama desteği üzerindeki etkisi 230

3.1.2.3. Seçmen katılımı üzerindeki etkisi 234

3.1.2.4. Siyasal partilerin sayısı üzerindeki etkisi 237

3.1.2.4.1. Bir ülkedeki siyasi partilerin sayısını açıklayan görüşler 237

3.1.2.4.2. Eş zamanlı seçimler ve başkan adaylarının 

sayısı 241

3.1.2.4.3. Başkan adaylarının sayısına etki eden 

unsurlar 244

3.1.2.4.3.1. Başkanın seçim usulü 244

3.1.2.4.3.2. Başkanlık makamının ağırlığı 246

3.1.2.5. Dönem sonu seçimler ve eş zamanlı seçimlerin siyasi etkisi arasındaki ilişki (Endonezya örneği) 247

3.1.2.6. Eş zamanlı seçim tercihini daha fazla parlamenterleştirmek: başkanın parlamento tarafından seçilmesi (1982-2009 Bolivya örneği) 248

3.1.3. Türkiye’de Eş Zamanlı Seçimler ve Siyasi Sonuçları 253

3.1.3.1. Eş zamanlılığın niteliği 254

3.1.3.2. Cumhurbaşkanı ve TBMM seçim usulü ile eş zamanlı seçimler 254

3.1.3.2.1. Cumhurbaşkanlığı seçim usulü 254

3.1.3.2.2. TBMM seçimleri 255

3.1.3.3. Eteğe yapışma etkisi 257

3.1.3.4. Seçmen katılımı 259

3.1.3.5. Cumhurbaşkanının yasama desteği 261

3.1.3.6. Siyasal partilerin sayısı 262

3.1.3.6.1. Türkiye’de güncel sosyal bölünmeler 262

3.1.3.6.2. Eş zamanlı seçimler, cumhurbaşkanlığı ve TBMM seçimleri ile siyasi partilerin etkili sayısı 265

3.1.4. Seçim Öncesi İttifaklar ve Unsurları 269

3.1.4.1. Parti parçalanmasının seçim ittifakları üzerindeki 

etkisi 270

3.1.4.2. Sistemdeki siyasi partilerin niteliğinin seçim 

ittifakları üzerindeki etkisi 271

3.1.4.3. Başkanın seçim usulünün seçim ittifakları

 üzerindeki etkisi 274

3.1.4.4. Seçim ittifakları üzerinde eş zamanlı seçimler,

 dönem sonu seçimleri ve parlamento

 seçimlerinin etkisi 279

3.1.4.5. Seçim ittifakları üzerinde demokratikleşmenin 

etkisi 283

3.1.4.6. Seçim ittifakları üzerinde ekonomik liberalleşmenin etkisi 284

3.1.4.7. Seçim ittifakı uygulamaları ve seçim sonrasına yansımaları 286

3.1.4.8. Türkiye’de seçim ittifakı uygulaması ve 24 Haziran 2018 seçimleri 295

3.1.4.8.1. Mevcut seçim hukuku düzenlemeleri seçim ittifaklarını teşvik etmektedir 295

3.1.4.8.2. Seçim ittifakları ılımlı çok partili bir sistem içerisinde istikrarlı iki blok oluşturmaktadır 297

3.2. BAŞKANIN KABİNESİNİ BELİRLEME GÜCÜ VE SEÇİM SONRASI KOALİSYONLAR 299

3.2.1. Başkan Yardımcıları ve Başkan İle Aralarındaki İlişki 299

3.2.1.1. Başkan yardımcılarının seçilme usulü 299

3.2.1.2. Başkan yardımcısının işlevi 307

3.2.1.3. Koalisyon yapıları çerçevesinde başkan yardımcısı ve başkan arasındaki ilişki 309

3.2.2. Başkanın Bakanları Atama Yetkisi 312

3.2.2.1. Başkanın bakanları atama yetkisi ve bakanların parlamento üyeliği 312

3.2.2.2. Sistemde bir “bakanlar kurulu” bulunması ve karşı imza yetkisi 316

3.2.2.3. Bakanların parlamento tarafından görevden alınabilmesinin başkan ile bakanları arasındaki ilişkiye etkisi: başkancı parlamenter sistemlerde tek 

başlılık 318

3.2.3. Koalisyon Kabineleri ve Hükümet İstikrarı 327

3.2.3.1. Tek partili kabineler ve çok partili koalisyonlar 331

3.2.3.2. Başkanın parlamenter destek ihtiyacı ve koalisyon 

türleri 336

3.2.3.2.1. Parlamentoda çoğunluk ihtiyacı karşısında 

azınlık kabineleri 336

3.2.3.2.2. Azınlık kabineleri karşısında yasama koalisy

onları ve 2018 seçimleri sonrası Türkiye 339

3.2.3.2.3. Geniş çoğunluklu koalisyonlar 344

3.2.3.2.3.1. Disiplinsiz partiler, parti parçalanması ve partiler arası aşırı kutuplaşma: Brezilya örneği 344

3.2.3.2.3.2. Başkanın milli mutabakat sağlama ihtiyacı: Kenya ve Kolombiya örnekleri 348

3.2.3.2.3.3. Milli mutabakattan ayrım gözetmeden bakanlık dağıtımına: Endonezya ve 

Bolivya örnekleri 350

3.2.3.2.3.4. Partilerin iktidara ulaşmak istemesi 359

3.2.3.3. Kabine istikrarına etki eden koalisyon içi unsurlar 359

3.2.3.3.1. Bakan atamalarının siyasiler arasından 

yapılması 360

3.2.3.3.2. Bakanlıkların paylaşılması 366

3.2.3.3.3. Koalisyona katılan partilerin ideolojik 

yakınlıkları 375

4. KURAL KOYMA FAALİYETİ BAKIMINDAN PARLAMENTERLEŞME: YÜRÜTMENİN HÂKİM ROLÜ 383

4.1. KARARNAME YETKİSİ 385

4.1.1. Anayasal Kararname Yetkisi 385

4.1.1.1. Özerk kararnameler: kendi alanına ilişkin konularda yürütmeye verilen kararname çıkarma yetkisi 387

4.1.1.1.1. Anayasada açıkça düzenlenen özerk alan 

örnekleri 393

4.1.1.1.2. Anayasadan yorum yoluyla çıkarılan zımni özerk 

alan: Arjantin örneği 395

4.1.1.2. Kanun alanına girmeyen konularda başkana tanınan genel nitelikli düzenleme yetkisi 401

4.1.1.2.1. Şili 401

4.1.1.2.2. Rusya 402

4.1.1.3. Acil durum kararnameleri 406

4.1.1.3.1. Terminoloji sorumu 406

4.1.1.3.2. ADK’ların kapsamı ve sınırları 407

4.1.1.3.3. ADK’ların istisnai ve öngörülemez niteliği karşısında olağanüstü hal ile ilişkisi 409

4.1.1.3.4. Kararnamelerin yürürlüğe girmesi ve parlamento onayı 412

4.1.1.3.5. Ülke uygulamaları: Arjantin, Peru ve Brezilya örnekleri 415

4.1.1.3.5.1. Arjantin 416

4.1.1.3.5.2. Peru 419

4.1.1.3.5.3. Brezilya 423

4.1.1.4. Türkiye’de cumhurbaşkanlığı kararnameleri 426

4.1.1.4.1. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukuki niteliği: CBK bir yasama işlemidir 428

4.1.1.4.2. CBK’ların normlar hiyerarşisindeki yeri 431

4.1.1.4.3. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kapsamı: Anayasa’nın 104/17 hükmü 432

4.1.1.4.4. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kapsamı: hususiyetle belirtilen alanları anlamlandırma 

sorunu 440

4.1.1.4.5. Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kapsamı: Türkiye’de bir mahfuz alan yoktur 442

4.1.1.4.6 Niceliksel olarak cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kapsamı ve Cumhurbaşkanı’nın TBMM karşısındaki hukuk yapım performansı 448

4.1.1.4.7. 703 sayılı kanun hükmünde kararname ve cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin alanı 452

4.1.1.4.8. Önerimiz 454

4.1.2. Başkana Delege Edilen Kararname Yetkisi 456

4.1.2.1. Venezuela 461

4.1.2.2. Arjantin 463

4.1.2.3. Şili 466

4.2. BAŞKANIN KANUN TEKLİF ETME YETKİSİ VE YASAMA 

BAŞARISI 469

4.2.1. Başkanın Yasalaşma Tehditli İvedilik Talebi: 

Ekvador ve Uruguay Örnekleri 470

4.2.2. Başkanın Yasalaşma Tehditli Bütçe Teklifi 473

4.2.3. Karşılıklı Etkileşimin Ölçüm Aracı Olarak Yasa 

Yapımı 480

4.2.4. Yasa Yapımında Başkan ve Parlamentonun Başarı ve 

Katılım Yüzdeleri 482

4.2.5. Başkanın Tekliflerinin Kabul Edilme Süresi ve Tekliflerin İçeriğinin Parlamento Tarafından Değiştirilmesi 487

5. YÜRÜTMENİN PARLAMENTO KARŞISINDA HESAP VEREBİLİRLİĞİ BAKIMINDAN PARLAMENTERLEŞME 

VE YASAMA-YÜRÜTME İLİŞKİLERİNE ETKİ EDEN 

UNSURLAR 491

5.1. YÜRÜTMENİN PARLAMENTO KARŞISINDA SİYASİ VE CEZAİ SORUMLULUĞU 491

5.1.1. Parlamentoların Güvensizlik Oyları ile Bakanları Düşürmesi ve Başkanın Parlamentoyu Feshetme Yetkisi 491

5.1.1.1. Parlamentonun güvensizlik oyunun tavsiye niteliğinde

oluşu: Kosta Rika ve Güney Kore örnekleri 495

5.1.1.1.1. Kosta Rika 496

5.1.1.1.2. Güney Kore 497

5.1.1.2. Parlamentonun güvensizlik oyunun emredici oluşu: Kolombiya ve Ekvador örnekleri 498

5.1.1.2.1. Kolombiya 499

5.1.1.2.2. Ekvador 500

5.1.1.3. Parlamentonun güvensizlik oyu karşısında başkanın 

veto ve fesih yetkisi 501

5.1.1.3.1. Uruguay 501

5.1.1.3.2. Peru 503

5.1.1.3.3. Rusya 507

5.1.2. Tepkisel Meclislerin Başkan Karşısındaki Silahları ve Başkanın Parlamentoyu Feshetme Yetkisi 508

5.1.2.1. Impeachment 510

5.1.2.1.1. Ülkelere göre ımpaechment usulünün

 çeşitleri 510

5.1.2.1.2. Başkanın cezai sorumluluğunun kapsamı 513

5.1.2.1.3. Parlamentonun impeachment’ı onaylamasının başkanın görevi üzerindeki etkisi 519

5.1.2.1.4. Başarıya ulaşan impeachment örnekleri 521

5.1.2.1.4.1. Venezuela 522

5.1.2.1.4.2. Parlamentonun üstünlüğü prensibi ve devlet politikasının ihlali gerekçesiyle başkanı görevden almak: Endonezya 523

5.1.2.1.4.3. Başkanı “kötü performans” nedeniyle görevden almak: Paraguay 526

5.1.2.1.4.4. Brezilya 528

5.1.2.1.4.5. Impeachment usulünü aslına uygun olarak uygulamak: Güney Kore örneği 529

5.1.2.1.4.6. Impeachment kurumunun siyasi amaçlarla yorumlanarak sistemin parlamenterleştirilmesi 532

5.1.2.2. Fiziksel/Zihinsel yetersizlik ve başkanın görevini terketmesi 534

5.1.2.2.1. Ülke örnekleri 535

5.1.2.2.1.1. Ekvador 535

5.1.2.2.1.2. Peru 537

5.1.2.2.1.3. Venezuela 538

5.1.2.3. Siyasi bir tercih: devlet başkanını istifaya 

zorlamak 539

5.1.2.3.1. Krizin başkan tarafından çözülmesi 539

5.1.2.3.2. Krizin parlamento tarafından çözülmesi 541

5.1.2.4. Görevden alınan başkanın halefinin parlamento tarafından belirlenmesi 548

5.1.2.5. Kuvvetler ayrılığından kaynaklı siyasal krizlere karşı yeni bir çözüm olarak seçimlerin yenilenmesi 549

5.1.2.5.1. Bir anayasal tercih olarak seçimlerin karşılıklı yenilenmesi 549

5.1.2.5.2. Seçimlerin karşılıklı yenilenmesi kararının 

yalnızca başkan tarafından alınması:

 Namibya 553

5.1.2.5.3. Seçimlerin karşılıklı yenilenmesi kararının hem başkan hem de parlamento tarafından alınabilmesi: Türkiye ve Ekvador örnekleri 554

5.1.2.5.4. Bir anayasal tercih olarak seçimlerin karşılıklı yenilenmesi kurumunun işlevselliği 558

5.1.2.5.5. Türkiye’de Cumhurbaşkanı’nın üçüncü dönem ihtimali 560

5.2. PARLAMENTO VE BAŞKAN ARASINDAKİ İLİŞKİLERE ETKİ EDEN UNSURLAR 564

5.2.1. Parlamento ve Başkan Arasındaki İlişkileri S

ınıflandırmaya Tabi Tutan Görüşler 565

5.2.2. Siyasi Parti Sistemi ve Tek Başlı Karma Hükümet 

Sistemleri Üzerindeki Etkisi 571

5.2.2.1. Siyasi parti sistemi 571

5.2.2.1.1. Siyasi parti sayısı ve parti parçalanması 571

5.2.2.1.2. Siyasi partilerin kurumsallaşması ve parti 

oynaklığı 580

5.2.2.1.3. Siyasi partiler arasındaki kutuplaşma 592

5.2.2.1.4. Siyasal sistemdeki parti parçalanması, parti

 oynaklığı ve kutuplaşmanın 

 değerlendirilmesi 594

5.2.2.2. Siyasi partilerin disiplini 600

5.2.2.2.1. Seçim sistemi ve aday belirleme yöntemi 601

5.2.2.2.2. Parlamenterlerin kariyer planlamaları ve

yeniden seçilebilme hususu 611

5.2.2.2.3. İktidar partisi olmanın parti disiplini 

üzerindeki etkisi 618

5.2.3. Meclisin Çalışma Düzeni, Komisyon Yapısı ve Tek 

Başlı Karma Hükümet Sistemleri 620

5.2.3.1. Meclis gündeminin belirlenmesi üzerinde siyasi 

partiler ve meclis yönetiminin etkisi 620

5.2.3.2. Komisyon atamaları ve komisyon faaliyetleri 624

5.2.3.3. Meclis içtüzüğü’nde siyasi partilere tanınan 

imtiyazlar ve Brezilya örneği 630

5.2.4. Tek Başlı Karma Hükümet Sistemlerinin Unsurları ve Birbirleri Üzerindeki Etkisi 632

5.2.4.1. Seçim döngüsünün diğer unsurlar üzerindeki

 etkisi 632

5.2.4.1.1. Seçim döngüsünün başkanın popülaritesi ve koalisyon politikası üzerindeki etkisi 632

5.2.4.1.2. Seçim döngüsü, koalisyonlar ve başkanın sahip 

olduğu yasama desteğinin yasama başarısı 

üzerindeki etkisi 638

5.2.4.1.3. Seçim döngüsü ve koalisyonların parlamento karşısındaki hesap verebilirliği üzerindeki 

etkisi 646

5.2.4.2. Başkanın anayasal yetkileri ve siyasi organların 

tutumları üzerindeki etkisi 649

5.2.4.2.1. Başkanın kararname yetkisi ve siyasi organlar üzerindeki etkisi 649

5.2.4.2.2. Başkanın ivedilik talebinin yasalaşmaya

 etkisi 654

5.2.4.2.3. Başkanın veto yetkisini kullanımı 655

5.2.4.2.4. Patronaj’a Dayalı Politik Tutum, Başkanın 

Bütçe Gücü ve Parlamento ile Arasındaki İlişkilere Etkisi 659

5.2.4.2.5. Başkanın ve parlamentonun anayasal yetkilerinin koalisyon kabineleri üzerindeki etkisi 664

5.2.4.2.6. Başkanın anayasal yetkilerinin ağırlığı 

ve yetkilerini kötüye kullanmasının 

parlamento karşısındaki hesap 

verebilirliği üzerindeki etkisi 668

5.2.4.3. Başkanın popülaritesinin başkanın parlamento 

karşısında hesap-verebilirliği üzerindeki etkisi 670

5.2.4.3.1. Yetersiz bir argüman: kötü ekonomik 

perormans algısı 670

5.2.4.3.2. Başkanın halk desteğini kaybetmesi 671

6. SONUÇ 675

KAYNAKÇA 683

ÖZGEÇMİŞ 741


Elinizde tutmuş olduğunuz bu çalışma, doktora tezi olarak, “Tek Başlı Hükümet Sistemleri” ismiyle, üzerinde uzun bir süre tefekkür edilerek ve emek harcanarak hazırlanmış, Latin Amerika, Asya, Afrika ve Doğu Avrupa ülkelerinden ve Türkiye’den anayasal ve siyasi örnekleri konu edinen kapsamlı bir çalışmadır. Çalışmanın hipotezi, artık yeni bir hükümet sisteminin daha yükselişe geçmekte olduğudur. Çalışmanın bu haliyle kapsamının geniş olduğu ortadadır. Çalışma, daha sınırlı bir konuyu kapsayabilir, bu sınırlı konuyu ustalıkla şekillendirebilir böylece eleştirilerden de rahatlıkla azade olabilirdi. Kaldı ki bu şekilde pozisyon almak daha kolaydı. Ancak çalışmanın amacı, daha önce yapılmayanı yapmaktır. O da son 30 yıldır yükselişe geçen bir eğilimi tüm yönleri ile ele almak ve tüm resmi görmeyi amaç edinmektir. Bu çerçevede çalışma, diğer tüm çalışmalar gibi eleştirilerden payına düşeni alacak, belki de derhal reddedilecektir. Yine de önyargılı olmayan, makul ve araştırmaya algılarını kapatmamış okuyucuların en azından saygısını kazanacağını ümid ediyorum. Kaldı ki eleştiriler ne olursa olsun, çalışmanın önemli bir iddiası olduğu ve bu iddianın tartışmaya değer olduğu gerçeği değişmeyecektir. Çalışma, bir hedef ile yola çıkmıştır. Bu hedefe ulaşılıp ulaşılamadığına ise önce okuyucular, sonra zaman karar verecektir.

Söz konusu çalışma, başından sonuna kadar Prof. Dr. Hasan TUNÇ’un danışmanlığı, tavsiyeleri ve yönlendirmeleri ile şekillenmiştir. Kıymetli hocama, yakın ilgisi, desteği ve yardımları dolayısıyla teşekkürü bir borç bilirim. İlaveten savunma jürimde yer alma nezaketini gösteren Prof. Dr. Ömer ANAYURT’a, Doç. Dr. Yaşar SALİHPAŞAOĞLU’na, Doç. Dr. Ömer KESKİNSOY’a ve Doç. Dr. Ozan ERGÜL’e katkıları için teşekkür ederim.

Akademi bireysel gelişmeyi teşvik eder. Fakat AHBV Anayasa Hukuku kürsüsü açısından bu doğru değildir. Yardımlaşma ve fikir alış-veriş ruhu bizzat çalışma arkadaşlarım vasıtasıyla tecessüm etmektedir. Arkadaşlarımla gurur duyuyorum. Öyle ki tezim hakkında değerli arkadaşlarımın kapılarını çalmaktan çekinmediğim gibi her seferinde alçakgönüllülük ile yardım etmekten asla imtina etmediler. Pek çok kez kişisel sohbetlerimizde müstehzi bir şekilde ifade ettiğim üzere elimden gelse idi bu çalışmaya onların da isimlerini yazarlar hanesine yazdırmak isterdim. Kendilerine kocaman bir teşekkür borçluyum. Bu noktada değerli meslektaşlarım Arş. Gör. Dr. Murat ERDOĞAN’a, Arş Gör. Serkan Nebi YILDIRIM’a, Arş. Gör. Gizem GÜNER YAŞAR’a, Arş. Gör. Aslıhan KAPLAN ARIK’a, Arş. Gör. Fatih SÜNGÜ’ye, Arş. Gör. İsmail HATİP’e ve Arş. Gör. Hikmet Berk TURHAN’a, Arş. Gör. Ömer Faruk KURTUL’a görüş ve katkıları için teşekkür ederim.

Aileme de manevi destekleri için sonsuz şükranlarımı sunuyorum. Annemi, abimi, kardeşimi, yengemi ve dört yıl evvel kaybettiğim rahmetli ablamı, küçük yaşlarımdan bu ana kadar yanımda oldukları için en kalbî hislerimle selamlıyor, önlerinde saygıyla eğiliyor ve varlıkları dolayısıyla Rabbime şükrediyorum. İlaveten, sevgili kayınbabama ve kayınvalideme de alicenaplıkları, gösterdikleri yakınlık ve alakaları dolayısıyla şükranlarımı sunmayı borç bilirim.

Doktora süreci zorlu ve yorucu bir süreçtir. Bunu ancak yaşayanlar ve bir de eşleri bilebilir. Şahsımı bu konuda da açıkça bahtiyar addediyorum. Zira bu çetin süreç içerisinde akıl hocam da yol aydınlığım da dert ortağım da bir tanecik eşim oldu. Kendisi bu sürecin başından sonuna kadar desteğini hiçbir zaman esirgemedi. En çaresiz anlarıma, en içinden çıkılmaz sorunlarıma çözümler üretti. Tabir-i caiz ise beni bu süreçte rehabilite etti. Bu nedenle eşim Kübra EKİNCİ’ye sadece varlığı için dahi binlerce kez şükran borçluyum. Onu çok seviyorum.

Bu eser, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde Kamu Hukuku Anabilim Dalı doktora tezi olarak hazırlanmış ve jüri üyeleri Prof. Dr. Hasan TUNÇ (Danışman), Prof. Dr. Ömer ANAYURT (Üye), Doç. Dr. Yaşar SALİHPAŞAOĞLU (Üye), Doç. Dr. Ömer KESKİNSOY (Üye) ve Doç. Dr. Ozan ERGÜL (Üye) önünde 06.03.2020 tarihinde savunularak kabul edilmiştir. Tezde ileri sürülen görüşler yazarına ait olup, Enstitü bu görüşlerden dolayı sorumluluk kabul etmez

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar