Arabulucunun Hukukî Sorumluluğu

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Bediray ERDOST
ISBN: 9786050512090
85,00 TL 100,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Bediray ERDOST
Baskı Tarihi 2022/06
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Karton kapak
Sayfa Sayısı 226

Arabulucunun Hukukî Sorumluluğu

Av. Arb. Bediray ERDOST


İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ.................................................................................................v

TEŞEKKÜR .......................................................................................ix

ÖZGEÇMİŞ........................................................................................xi

İÇİNDEKİLER ............................................................................... xiii

KISALTMALAR LİSTESİ.............................................................xix

1. GİRİŞ...........................................................................................1

2. TÜRK HUKUKUNDA ARABULUCULUĞA İLİŞKİN

TEMEL KAVRAMLAR, ARABULUCULUĞUN HUKUKÎ

NİTELİĞİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ, ARABULUCUNUN

HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ................................................3

2.1.ARABULUCULUK KAVRAMI, ARABULUCULUĞUN

TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE TÜRK HUKUK

SİSTEMİNDEKİ GELİŞİMİ.................................................3

2.1.1.Arabuluculuk Kavramı..................................................3

2.1.2. Arabuluculuğun Tanımı ve Özellikleri ........................6

2.1.2.1. Arabuluculuğun tanımı...................................6

2.1.2.2. Arabuluculuğun temel özellikleri ...................8

2.1.2.3. Arabuluculuğun doğuşu ve tarihsel

gelişimi...........................................................9

2.1.2.4. Farklı arabuluculuk modelleri ......................16

2.2. ARABULUCULUĞUN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE

ARABULUCUNUN HUKUKÎ STATÜSÜ ........................20

2.2.1. Arabuluculuk Faaliyetinin Hukuki Niteliği ...............20

2.2.2. Arabulucunun Hukukî Statüsü...................................24

2.2.2.1. İhtiyarî arabuluculukta arabulucunun hukukî

statüsü...........................................................26

2.2.2.2. Dava şartı arabuluculukta arabulucunun

hukukî statüsü...............................................29

2.3. ARABULUCUNUN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ....31

2.3.1. Arabulucunun Hakları................................................31

2.3.1.1. Arabuluculuk unvanı ve bu unvanın

sağladığı yetkileri kullanma hakkı ...............31

2.3.1.2. Ücret ve masraf isteme hakkı .......................32

2.3.1.3. Taraflarla görüşme ve iletişim kurma

hakkı .............................................................36

xiv

2.3.1.4. Yargı organları, kamu kurum ve

kuruluşlarından elektronik ortamda bilgi ve

belge isteme hakkı........................................38

2.3.2. Arabulucunun Yükümlülükleri ..................................39

2.3.2.1. Arabuluculuk sürecini sevk ve idare etme

yükümlülüğü.................................................39

2.3.2.2. Tarafsız olma yükümlülüğü..........................41

2.3.2.3. Tarafları bilgilendirme ve aydınlatma

yükümlülüğü.................................................48

2.3.2.4. Sır saklama yükümlülüğü .............................50

2.3.2.5. Görevini özenle yerine getirme

yükümlülüğü.................................................55

2.3.2.6. Görevi şahsen yerine getirme

yükümlülüğü.................................................56

2.3.2.7. Arabuluculuk tutanağı tutma, Adalet

Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’ne

gönderme ve dosya saklama

yükümlülüğü.................................................58

2.3.2.8. Reklam yasağına uyma yükümlülüğü...........59

2.3.2.9. Aidat ödeme yükümlülüğü ...........................59

3. ARABULUCUNUN HUKUKİ SORUMLULUĞU...................61

3.1. GENEL OLARAK..............................................................61

3.2. ARABULUCUNUN SÖZLEŞMEDEN DOĞAN HUKUKİ

SORUMLULUĞU...............................................................64

3.2.1. Arabuluculuk Sözleşmesi...........................................64

3.2.1.1.Arabuluculuk sözleşmesinin tanımı...............64

3.2.1.2. Arabuluculuk sözleşmesinin şekli ................67

3.2.1.3. Arabuluculuk sözleşmesinin tarafları ...........69

3.2.1.4. Arabuluculuk sözleşmesinin konusu ............72

3.2.1.5. Arabuluculuk sözleşmesinin hukukî

niteliği...........................................................73

3.2.2. Arabulucu Sözleşmesi................................................78

3.2.2.1. Arabulucu sözleşmesinin tanımı...................78

3.2.2.2. Arabulucu sözleşmesinin şekli .....................80

3.2.2.3. Arabulucu sözleşmesinin tarafları ................82

3.2.2.4. Arabulucu sözleşmesinin konusu .................86

3.2.2.5. Arabulucu sözleşmesinin hukukî niteliği .....86

3.2.2.6. Arabulucu sözleşmesinin esaslı unsurları.....97

xv

3.3.2.7. Arabulucu sözleşmesinin yan (ikinci

derecedeki- tâli) unsurları.............................99

3.2.3. Arabulucu Sözleşmesinden Doğan Hukuki

Sorumluluğun Sebepleri ..........................................100

3.2.3.1. Arabulucunun borcunu hiç ifa etmemesi....101

3.2.3.2. Arabulucunun borcunu gereği gibi ifa

etmemesi veya kötü ifa etmesi ...................114

3.2.4. Arabulucunun Sözleşmeden Doğan Sorumluluğunun

Şartları .....................................................................120

3.2.4.1. Arabulucunun sözleşmeyi ihlâl etmesi.......121

3.2.4.2. Bir zararın doğmuş olması..........................122

3.2.4.3. Arabulucunun kusurlu olması.....................127

3.2.4.4. Uygun illiyet (nedensellik) bağı .................129

3.2.5. Arabulucu Sözleşmesine Özgü Bazı Sorumluluk

Sebepleri ..................................................................132

3.2.5.1. Arabulucunun aydınlatma yükümlülüğünü

yerine getirmemesinden doğan

sorumluluğu................................................132

3.2.5.2. Arabulucunun gizliliği ihlâlinden doğan

hukuki sorumluluğu....................................134

3.2.5.3. Arabulucunun tarafsızlık ve eşit davranma

borcunu ihlâlinden doğan sorumluluğu......138

3.2.5.4. Arabulucunun irade bozukluğu veya aşırı

yararlanmaya neden olmasından dolayı

sorumluluğu................................................141

3.3. ARABULUCUNUN HAKSIZ FİİLDEN DOĞAN

HUKUKİ SORUMLULUĞU ............................................147

3.3.1. Genel Olarak ............................................................147

3.3.2. Arabuluculuk Faaliyeti Kapsamında Haksız Fiil.....148

3.3.2.1. Arabulucunun hukuka aykırı fiilde

bulunması ...................................................148

3.3.2.2. Arabulucunun taraflara zarar vermesi ........152

3.3.2.3. Arabulucunun kusurlu olması.....................154

3.3.2.4. Uygun İlliyet Bağı ......................................156

3.4. ARABULUCUNUN SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN

DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUĞU.............................159

3.4.1. Genel Olarak ............................................................159

xvi

3.4.2. Arabulucunun Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan

Sorumluluğunun Koşulları ......................................160

3.4.2.1. Arabulucunun malvarlığında artış meydana

gelmelidir....................................................160

3.4.2.2. Arabulucunun zenginleşmesi bir başkasının

malvarlığından veya emeğinden veya hukuk

alanının ihlâli sonucu meydana gelmelidir.161

3.4.2.3. Arabulucunun zenginleşmesi ile

zenginleştirici olay arasında illiyet bağı

bulunmalıdır. ..............................................162

3.4.2.4. Arabulucunun zenginleşmesi haklı bir sebebe

dayanmamalıdır..........................................162

3.5. ARABULUCUNUN GÜVENE DAYANAN

SORUMLULUĞU.............................................................163

3.5.1. Genel Olarak ............................................................163

3.5.2. Güven Sorumluluğu .................................................165

3.5.3. Arabuluculuk Faaliyeti Bakımından Güven

Sorumluluğu ............................................................168

3.5.4. Arabulucunun Güven Sorumluluğunun Unsurları ...170

3.5.4.1. Arabulucunun hukukî bir görüntü ile güven

sağlaması ....................................................170

3.5.4.2. Arabulucu ile zarar gören arasında hukukî bir

temasın olması............................................171

3.5.4.3. Arabulucunun kusurlu olması.....................172

3.5.4.4. Güvenenin zararının doğması.....................172

3.5.4.5. Güvenenin zararı ile hukukî görüntü sonucu

oluşan güven arasında nedensellik bağı

olmalıdır .....................................................173

3.5.5. Arabulucunun Güven Sorumluluğuna Aykırı

Davranışının Yaptırımı............................................173

3.6. ARABULUCULUK MESLEKİ SORUMLULUK

SİGORTASI.......................................................................173

3.6.1. Genel Olarak Sorumluluk Sigortası.........................173

3.6.2.Mesleki Sorumluluk Sigortaları................................175

3.6.3. Arabuluculuk Sorumluluk Sigortası ........................176

4. ARABULUCUNUN DİSİPLİN VE CEZA

SORUMLULUĞU...................................................................178

4.1. ARABULUCUNUN DİSİPLİN SORUMLULUĞU .......178

xvii

4.2. ARABULUCUNUN CEZAİ SORUMLULUĞU ............180

4.2.1. Genel Olarak ............................................................180

4.2.1. Arabulucunun, Arabuluculuk Kanunu’ndan Doğan

Cezai Sorumluluğu ..................................................181

4.2.2.1. Gizliliği ihlal suçu ......................................181

4.3. ARABULUCUNUN TÜRK CEZA KANUNU

HÜKÜMLERİNE GÖRE CEZAİ SORUMLULUĞU......187

4.3.1. Genel Olarak ............................................................187

4.3.2. Arabuluculukta Görevi Kötüye Kullanma Suçu

(TCK. m.257) ..........................................................191

4.3.3. Arabuluculukta Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması

Suçu (m.258) ...........................................................195

4.3.4. Arabuluculukta Zimmet Suçu ..................................198

4.3.5. Arabuluculukta İrtikap Suçu ....................................200

4.3.6. Arabulucunun Suçu Bildirme Yükümlülüğü ...........201

SONUÇ.............................................................................................203

KAYNAKÇA ...................................................................................209

Arabuluculuk, Türk Hukuk Sistemi’ne dahil olduktan sonra üzerinde çok tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Özellikle arabulucunun yükümlülüklerine aykırı davranması durumunda, kendisine

hangi yaptırımların uygulanacağı belirsizdir. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve diğer ilgili mevzuatlarda bu husus düzenlenmemiştir.

Bu eserin yazarı olan Av.Arb.Bediray ERDOST, Altınbaş Üniversitesi, Özel Hukuk Ana Bilim Dalı, tezli yüksek lisans programında danışmanlığını yaptığım, “Arabulucunun Hukukî Sorumluluğu” isimli tez

çalışmasında, arabulucunun yükümlüklerine aykırı davranması halinde

karşılaşabileceği sorumlulukları tüm boyutları ile incelemiştir.

Öncelikle, taraflarla arabulucu arasında akdedilen arabulucu sözleşmesi, sorumluluğun esas kaynaklarındandır. Bu sözleşme, atipik bir

işgörme sözleşmesi olup, arabulucuyu objektif özen yükümlülüğü altına sokmaktadır. Arabulucu, vekile nazaran ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü kapsamındaki ihlâllerinden sorumlu olacaktır.

Arabulucunun, sözleşme dışında kanundan kaynaklanan sorumlulukları ise, haksız fiilden, sebepsiz zenginleşmeden ve güven ilişkisinden doğabilir. Ayrıca, arabulucunun, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında ceza ve disiplin sorumlulukları olduğu

gibi, Türk Ceza Kanunu kapsamında da sorumluluğu doğabilmektedir.

Tüm bu hususlar ilgili tezde ve bu kitapta ayrıntılı olarak incelenmiş

olup, literatüre katkı sağlayacak boyuttadır

Adalet Bakanlığı, Temel Arabuluculuk Eğitimi Katılımcı Kitabı,

Nisan 2019

Adıgüzel, Sibel, Sözleşme Görüşmelerinde Kusurlu Davranışlardan

Doğan Sorumluluk, TAAD, Yıl: 3, Sayı: 9, 2012, Sayfa: 281-312

Alan, Volkan, Arabulucunun Suçu Bildirme Yükümlülüğü, Fasikül

Hukuk Dergisi, Cilt:7, Sayı:64, Sayfa: 21-29

Akgüner, Tayfun, İdare Hukuku, Der Yayınları, 9.Baskı, İstanbul,

2021

Akkan, Mine, Arabuluculuk Faaliyeti Sonucunda Anlaşılan Hususlarda Dava Açma

Yasağı ve Sonuçları, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Dergisi, Cilt:20, Sayı:.2, 2018, Sayfa:1-31

Akın, Emre, Arabuluculuk Faaliyeti ve Vergilendirilmesi, Terazi

Hukuk Dergisi, Cilt: 11

Sayı:122, Ekim 2016, Sayfa Aralığı; 36-41

Akyılmaz, Bahtiyar, Sezginer, Murat, Kaya Cemil, Türk İdare Hukuku, Savaş Yayınevi, 9.baskı, Ankara, 2018

Akyılmaz Bahtiyar/ Sezginer Murat/ Kaya/Cemil, Türk İdare Hukuku, Savaş Yayınevi, 11.Baskı, Ankara, 2019

Albayrak, Hakan, Eşitlik ve Tarafsızlık İlkelerinin Zorunlu Arabuluculuk Bağlamında Yeniden Değerlendirilmesi Zorunluluğu, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Etik Özel Sayı: 17, Sayfa: 12-

24

Alşahin, Mehmet Emin, Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması Suçu,

MÜHF HAD, Cilt:.20, Sayı:2, Yıl:2004

Akan, Pınar, Arabuluculuk ve Deniz Hukuku’na İlişkin İhtilaflarda

Uygulanması, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013

Akil, Cenk, Avusturya Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Federal Kanunu, İÜHFM, Cilt:70, Sayı: 2, Sayfa:287-296

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar