Miras Hukuku

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ömer Uğur GENÇCAN
ISBN: 9786050508345
276,25 TL 325,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ömer Uğur GENÇCAN
Baskı Tarihi 2021/04
Baskı Sayısı 5
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)
Sayfa Sayısı 1551

Bir yazarın en büyük mutluluğu kısa sürede yeniden baskı yapma-sına olanak veren kitap-dostlarının varlığıdır. 2020 yılında dördüncü baskısını yapan Miras Hukuku kitabımın 2021 yılında beşinci baskısını yapması sayesinde bu kez iş yoğunluğum sebebiyle derinleştirmeye fırsat bulamadığım bölümlere dokunabilme fırsatı bulduğum için çok ama çok mutluyum.

Miras Hukuku diğer yazdığım alanlardan farklı olarak belki bir ömür boyu yazsanız hep eksik bir yerlerin kalacağı bir hukuk alanıdır. Ders kitaplarını da çok iyi incelediğinizde görürsünüz ki her kitabın çok derinleştiği alanların yanında çok yüzeyde kalmış alanlarının olduğunu rahatlıkla görürsünüz. Her kitabın farklı alanlarda bu yazgıyı paylaştı-ğını rahatlıkla tespit edebilirsiniz.

Yargıtay’da Miras Hukukunu ilgilendiren yüzlerce (evet, yüzlerce!) dava dosyasını bizzat okudum ve yüzlerce (evet, yüzlerce!) Yargıtay ilamını bizzat yazdım. Yüzlerce kararda ahlaki, vicdani ve hukuki so-rumluluğum vardır. Kitap-dostlarım çok iyi bilirler ki bu kitap, OTUZ ÜÇ YILLIK emeğinin, göznurumun, yorgunluğumun ve mutluluğumun somutlaşmış bir ifadesidir.

Miras Hukuku, Medeni Hukukun hemen hemen tüm konularıyla yakın bağı sayesinde üzerinde kalem oynatmanın çok zor olduğu bir alandır. Zaten zor ve sıkıntılı olan konuyu kısa paragraflarla, en sade cümlelerle hepsinden de öte ANLAŞILIR BİR KİTAP yazmak için gayret ettim.


ÖNSÖZ 7

İÇİNDEKİLER 9

KAYNAKÇA 111

KISALTMALAR 113


BİRİNCİ BAŞLIK

GENEL BİLGİLER


§ 1. MİRAS HUKUKUNUN TANIMI, KONUSU, İŞLEVİ VE YÜRÜRLÜĞÜ 115

I. MİRAS HUKUKUNUN TANIMI 115

II. MİRAS HUKUKUNUN KONUSU 117

A- Mirasçılara İntikale Elverişli Hak ve İlişkiler 117

B- Mirasçılara İntikale Elverişli Olmayan Hak ve İlişkiler 118

C- Mirasçıların Şahsında Doğan Hak ve İlişkiler 120

D- Mirasçıların Sürdürdüğü Hak ve İlişkiler 121

III. MİRAS HUKUKUNUN ETKİSİ 121

A- Miras Hukukunun Yararları 121

1- Mirasbırakanın Yararı 121

2- Mirasçının Yararı 122

3- Alacaklının Yararı 122

a. Mirasbırakanın Alacaklılarının Yararı (TMK m. 530, 633) 122

b. Mirasçının Alacaklılarının Yararı (TMK m. 562) 123

4- Devletin Yararı (TMK m. 501) 123

B- Miras Hukukunun Sakıncaları 124

1- Zenginliğin Kurumsallaşması 124

2- Aileyi Birbirine Düşürmesi 125

3- Tembelliği Teşvik Etmesi 125

IV. MİRAS HUKUKUNUN YÜRÜRLÜĞÜ 126

A- Zaman Bakımından 126

1- Feraiz ve İntikal Kanununun Uygulanması 127

2- 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi Hükümlerinin Uygulanması 128

3- 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun Uygulanması 129

4- Yabancılık Unsuru 129

B- Yer Bakımından 130


§ 2. MİRAS HUKUKU SİSTEMLERİ 132

I. MİRASI KABUL ETMEYEN SİSTEMLER 132

II. MİRASI KABUL EDEN SİSTEMLER 133

A- Bireyci Sistem 133

B- Aileci Sistem 134

C- Devletçi Sistem 134

D- Karma Sistem 135

III. TÜRK HUKUKUNUN SİSTEMİ 135

A- Bireyci Sistem Etkisi 136

B- Aileci Sistem Etkisi 136

C- Devletçi Sistem Etkisi 136


§ 3. MİRAS HUKUKUNUN İLKELERİ 137

I. İNTİKAL İLKESİ 137

A- Külli İntikal İlkesi 137

1- Miras Ölüm Gerçekleştiğinde Geçer 138

2- Miras Kanun Gereğince Geçer 138

3- Miras Bütün Olarak Geçer 139

a. Aktif Kısım Bütün Olarak Geçer 139

b. Pasif Kısım Bütün Olarak Geçer 139

B- Cüzi İntikal İlkesi 140

1- İstisna İntikal Şeklidir 140

2- Münferit İntikal Söz Konusudur 140

3- Sadece Alacak Hakkı Doğar 141

4- Usulüne Uygun Devir Gerekir 141

C- Özel İntikal İlkesi 142

II. ELBİRLİĞİ İLKESİ (TMK m. 640) 142

III. SORUMLULUK İLKESİ 143

A- Mirasçıların Sorumluluğu 143

1- Kişisel Malvarlığıyla Sorumluluk (TMK m. 599, f. II) 143

a. Kural Olarak 143

b. İstisnalar 144

aa. Resmi Tasfiyede Sorumluluk (TMK m. 632, f. III) 144

bb. Deftere Göre Sorumluluk (TMK m. 628, f. I) 144

2- Müteselsil Sorumluluk (TMK m. 641, f. I) 144

B- Cüzi Haleflerin Sorumluluğu 146

C- Devletin Sorumluluğu (TMK m. 631, f. II) 146

IV. MAL REJİMİNİN ÖNCELİĞİ İLKESİ 146

A- Önce Mal Rejiminin Tasfiyesi Yapılır 147

B- Sonra Terekenin Tasfiyesi Yapılır 147

C- Hak Sahibi Olma 148

1- Sağ Eşin Katılma Alacağının Fazla Olması 148

2- Ölen Eşin Katılma Alacağının Fazla Olması 148

V. ÖZEL MÜLKİYET İLKESİ 149

VI. TEK UYGULAMA İLKESİ 149

VII. YASAL MİRASÇILIK İLKESİ 150


§ 4. MİRAS HUKUKUNUN KAVRAMLARI 151

I. TEREKE (MİRAS) (TMK m. 589) 152

A- Terekenin Anlamı 152

B- Terekenin Kapsamı 154

C- Terekenin Hukuku 154

II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF (TMK m. 502-574) 155

A- Genel Olarak 155

B- Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruf (TMK m. 531-549) 156

1- Vasiyetname (TMK. m. 531-544) 157

a. Tek Taraflı Hukuki İşlemdir 157

b. Üç Şekilde Yapılabilir (TMK m. 532-541) 157

c. Her Zaman Dönülebilir (TMK m. 542-544) 157

2- Miras Sözleşmesi (TMK. m. 545-549) 157

a. Akdi Niteliktedir 158

b. Resmi Vasiyetname Şeklinde Yapılabilir (TMK m. 545 f. I) 158

c. Mirasçı veya Üçüncü Kişi Lehine Yapılabilir 158

d. Kural Olarak Tek Taraflı Dönülemez 158

III. VASİYET 159

A- Genel Olarak 159

B- Vasiyetname İle Karşılaştırma 159

C- Belirli Mal Bırakma İle Karşılaştırma 159

IV. DEFTER 160

A- Koruma Önlemi Olarak Koruma Amaçlı Defter (TMK m. 590) 160

B- Karar Verme Amaçlı Defter (TMK m. 619-630) 161

C- Mirasın Devlete Geçmesi Sebebiyle Tutulan Defter (TMK m. 631) 162

D- Resmî Tasfiye Sebebiyle Tutulan Defter (TMK m. 634) 162

E- Önmirasçıya Geçen Mirasın Defteri (TMK m. 523 f. I) 162

F- Malvarlığının Miras Sözleşmesiyle Atanmış Mirasçıya Devri Sebebiyle Tutulan Defter (TMK m. 572 f. I) 163

V. ÖLÜM VE ÖLÜM BENZERİ DURUMLAR 163

A- Gerçek Kişinin Ölümü (TMK m. 575) 163

1- Genel Olarak 163

2- Ölümün İspatlanması (TMK m. 30) 165

a. İspat Zorunluluğu (TMK m. 29 f. I) 165

b. İspat Araçları 165

aa. Kural Olarak: Nüfus Sicilindeki Kayıt İle (TMK m. 30 f. I) 165

bb. İstisna: Her Türlü Kanıtla (TMK m. 30 f. II) 166

3- Birlikte Ölüm Karinesi (TMK m. 29 f. II) 166

a. Kavram 167

b. Özellikleri 168

aa. Ölümün Aynı Olayda Olması Zorunlu Değildir 168

bb. Ölümün Aynı Yerde Olması Zorunlu Değildir 169

cc. Birisinin Ölüm Anı Kanıtlanmış Olsa Bile Uygulanır 169

c. Aksi Her Türlü Kanıtla Kanıtlanabilir 170

B- Ölüm Benzeri Durumun Gerçekleşmesi (TMK m. 28, 31) 170

1- Ölüm Karinesi (TMK m. 31) 170

a. Kavram 171

b. Özellikleri 171

aa. Ölüme Kesin Gözüyle Bakılmalıdır 171

bb. Ceset Bulunmamış Olmalıdır 172

cc. Olay Kanıtlanmış Olmalıdır 173

c. Ölüm Kaydının Düşürülmesinde Usul 174

aa. Başvuru 174

bb. Nüfus İdaresi Belgeleri Yeterli Bulmalıdır 174

cc. Onay Alınmalıdır 175

aaa. Uygun Görülürse 175

bbb. Uygun Görülmezse 175

d. İlgilinin Mahkemeye Başvurması 175

e. Sonuçlar 176

f. Uygulanacak Hukuk 176

2- Gaiplik Kararı Alınması (TMK m. 32) 177

a. Koşulları 178

aa. Ortadan Kaybolma (TMK m. 32 f. I) 178

aaa. Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma 179

bbb. Uzun Süredir Haber Alınamama 180

bb. Ortadan Kaybolanın Ölümü Pek Olası Görülmelidir (TMK m. 32 f. I) 182

cc. Belirli Bir Süre Geçmiş Olmalıdır (TMK m. 33 f. I) 183

aaa. Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolmada 183

bbb. Uzun Süredir Haber Alınamamada 183

dd. İstek Bulunmalıdır 183

b. Usul Hükümleri 187

aa. Görevli Mahkeme 187

bb. Yetkili Mahkeme (TMK m. 32 f. II) 188

cc. Davacı 189

aaa. Hakları Ölüme Bağlı Olanlar 189

bbb. Hazine 190

dd. Çekişmesiz Yargı Kuralları Uygulanır 190

ee. İlân Yapılması 191

aaa. Biçimi (TMK m. 33 f. II) 191

bbb. Süresi (TMK m. 33 f. III) 192

ccc. Sonucu (TMK m. 34) 193

aaaa. Yaşadığı Anlaşılır 193

bbbb. Öldüğü Anlaşılır 193

cccc. Ne Yaşadığı Ne Öldüğü Anlaşılır 193

c. Hükümleri (TMK m. 35) 193

aa. Ölüme Bağlı Haklar Gaibin Ölümü İspatlanmış Gibi Kullanılır 193

bb. Gaiplik Kararı Geçmişe Etkili Sonuç Doğurur 194

cc. İlgisi Olan Herkes Lehine Hüküm İfade Eder 194

dd. Eş Ancak Evlilik Feshedilirse Mirasçı Olur (TMK m. 131) 194

ee. Eşle Birlikte Mirasçı Olanlar Doğrudan Mirasçı Olur 195

d. Nüfusa Tescili 195

e. Uygulanacak Hukuk 196


§ 5. MİRAS HUKUKUNDA YER ALAN KİŞİLER 198

I. MİRASBIRAKAN 198

A- Terim Sorunu 198

B- Gerçek Kişiler Mirasbırakan Olabilir 198

C- Tüzel Kişiler Mirasbırakan Olamaz 199

II. MİRASÇI 199

A- Doğuşuna Göre Mirasçı 199

1- Yasal Mirasçı (TMK m. 495-501) 200

2- Atanmış/İradi Mirasçı (TMK m. 516 f. I) 200

B- Sayısına Göre Mirasçı 200

1- Tek Mirasçı 201

2- Birlikte Mirasçı 201

C- Sırasına Göre Mirasçı 202

1- Emanetçi Mirasçı (TMK m. 521) 203

2- Kesin Mirasçı (TMK m. 495-501) 203

D- Halefiyete Göre Mirasçı 204

1- Külli Halef Mirasçı (TMK m. 599) 204

2- Cüzi Halef Mirasçı (TMK m. 600) 204

3- Özel Halef Mirasçı 205

E- Korunmasına Göre Mirasçı 206

1- Saklı Paylı Mirasçı (TMK m. 506) 206

2- Saklı Paysız Mirasçı 208

III. ATANMIŞ MİRASÇI (TMK m. 516 f. I) 208

A- Atanması 209

1- Ölüme Bağlı Bir Tasarrufla Atanabilir 209

2- Birden Fazla Kişi Mirasçı Atanabilir (TMK m. 516) 209

3- Mirasın Tamamı veya Belli Bir Oranı İçin Atanabilir 209

4- Yasal Mirasçılar Mirasçı Atanabilir 209

5- Tüzel Kişiler Mirasçı Atanabilir 210

6- Saklı Pay Dışında Atama Yapılabilir 210

B- Hukuki Durumu 210

1- Terekeye Elbirliği İle Sahip Olurlar 210

2- Mirası Bir Bütün Olarak Kanun Gereğince Kazanırlar 210

3- Ardıllık Engellenebilir 211

4- Koruma Tedbirleri Bağlamında Teslim Yapılamaz 211

5- Denkleştirme Talep Edemez 211

6- Resmi Tasfiye Talep Edebilir 211

7- Yasal Mirasçılarla Birlikte Mirası Aynı Kurallara Göre Paylaşırlar 212

8- Saklı Payı Yoktur 212

9- Tereke Yöneticisi Olabilir 212

10- Terekenin Korunması Önlemi İsteyebilir 212

11- Tenkis Davasını Halefiyet Yoluyla Açabilir 212

12- Yüklemenin Yerine Getirilmesi Davası Açabilir (TMK m. 515 f. I) 212

IV. YEDEK MİRASÇI (TMK m. 520) 212

V. ÖNMİRASÇI (TMK m. 521) 213

VI. ARTMİRASÇI (TMK m. 521) 213

VII. TEREKE YÖNETİCİSİ (TMK m. 593) 214

A- Atanması 214

1- Gerçek Kişi Atanabilir 214

2- Tüzel Kişi Atanabilir 215

3- Yasal Mirasçı Atanabilir 215

4- Atanmış Mirasçı Atanabilir 215

5- Görevi Kabul Etmek Zorunda Değildir 215

6- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Varsa Terekenin Yönetimi Ona Verilir (TMK m. 592 f. II) 215

7- Veli veya Vasi Bir Sakınca Olmadıkça Terekenin Yönetimiyle Görevlendirilir (TMK m. 592 f. III) 215

B- Özellikleri 215

1- Miras Ortaklığının Temsilcisidir 215

2- Dava Açma, İcra Takibi, Kabule, Sulh Olmaya ve Tahkime Yetkilidir 216

3- Davadan Feragate Yetkilidir 216

4- Kamu Görevlisi Değildir 216

5- Mirasçıları Yöneticisi, Temsilcisi ve Vekili Değildir 216

6- Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 216

7- Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 216

8- Yüklemenin Yerine Getirilmesi Davası Açabilir (TMK m. 515 f. I) 217

9- Ölüme Bağlı Tasarrufun İptalini İsteyemez 217

10- Mirasçılar Adına Mirasçılık Belgesi Talep Edebilir 217

C- Yükümlülükleri 217

1- Terekeyi İyi Bir Yönetici Gibi Özenle Yönetmekle Yükümlüdür 217

2- Dava ve Takipleri Mirasçılara İhbar Etmek Zorundadır 217

D- Görevleri 218

1- Terekenin Yazımı 218

2- Önlemlerinin Alınması 218

3- Terekedeki Malların Satılması 218

4- Alacakların Tahsili 218

5- Borçlarının Ödenmesi 218

6- Vasiyetlerin Yerine Getirilmesi 219

7- Terekeye Ait Paraların Değerlendirilmesi 219

E- Ücreti (TMK m. 592 f. IV) 219

F- Görevinin Sona Ermesi 219

1- Sulh Hukuk Mahkemesi Kararı Gereklidir 219

2- Mirasçılar Tarafından Görevden Alınamaz 220

3- Bütün İşlemleri Gösteren Bir Rapor Verilir 220

G- Hakkında Uygulanacak Hükümler 220

VIII. VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ (TMK m. 550) 221

A- Genel Olarak 221

1- Tanımı 222

2- Amacı 222

B- Niteliği 222

C- Özellikleri 223

1- Kamu Görevlisi Değildir 223

2- Ölüme Bağlı Tasarruflarda Atanabilir 223

D- Atanması (TMK m. 550 f. I) 224

1- Koşulları Uygun Olan Atanabilir 224

a. Gerçek Kişi Atanabilir 224

aa. Hakim ve Savcı Atanamaz (TCA m. 140, f. V) 224

bb. Herhangi Bir Gerçek Kişi Atanabilir 224

aaa. Kan ya da Kayın Hısımları Atanabilir 224

bbb. Yasal Mirasçı 224

ccc. Atanmış Mirasçı 225

ddd. Vasiyet Alacaklısı 225

eee. Vasi, Kayyım ya da Yasal Danışman 225

fff. Herhangi Bir Meslek Sahibi 225

ggg. Tam Ehliyetli Her Kişi 225

cc. Makamda Bulunan Kişi Atanabilir 225

aaa. Makamda Halen Bulunan Kişi Atanabilir 225

bbb. Makamda Bulunacak Kişi Atanabilir 226

b. Tüzel Kişi Atanabilir 226

2- Atama Yetkisi Olan Tarafından Yapılmalıdır 226

a. Mirasbırakan Tarafından Bizzat Atanabilir 226

aa. Vasiyetname İle Atanabilir 227

bb. Miras Sözleşmesiyle Atanabilir 227

b. Mahkeme Tarafından Atanamaz 227

c. Üçüncü Kişi Tarafından Atanamaz 228

d. Atama Kararının Tanıma ve Tenfizi İstenebilir 228

3- Fiil Ehliyetli Olan Atanabilir (TMK m. 550 f. II) 229

a. Gerçek Kişinin Fiil Ehliyeti Bulunmalıdır 229

b. Tüzel Kişinin Fiil Ehliyeti Bulunmalıdır 229

4- Birden Çok Atanabilir (TMK m. 551) 229

a. Görevi Birlikte Yürütürler (TMK m. 551, f. I) 229

b. Görevi Yapamaz Olan Varsa Diğerleri Göreve Devam Eder (TMK m. 551, f. II) 230

c. Acele Hâllerde Her Biri Gerekli İşlemleri Yapabilir (TMK m. 551, f. III) 230

5- İkameli Olarak Atanabilir 230

a. Yedek Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Ataması 230

b. Art Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Ataması 231

6- Atama Şarta Bağlanabilir 231

E- Görevlendirme İşlemi 231

1- Görevin Bildirilmesi (TMK m. 550 f. III) 231

a. Bildirim Zorunludur 231

b. Bildirim Şekle Tabi Değildir 232

c. Bildirim Vakit Geçirmeksizin Yapılmalıdır 232

d. Bildirim Çekişmesiz Yargı İşidir (HMK m. 382 f. II/c) 232

2- Görevin Kabulü (TMK m. 550 f. III) 232

a. Açıkça Kabul 232

b. Susarak Kabul 232

c. Örtülü Kabul 233

3- Görevin Reddi 233

4- Göreve Başlama Anı 233

5- Göreve Başlamanın Sonucu 233

6- Görevin Süresi 234

a. Mirasbırakan Düzenleme Yapmışsa 234

b. Mirasbırakan Düzenleme Yapmamışsa 234

aa. Paylaşmanın Tamamlanması 234

bb. Sulh Hakimi Tarafından Görevine Son Verme (TMK m. 555, f. III) 234

aaa. Yetersiz Olduğunun Tespiti 234

bbb. Görevini Kötüye Kullandığının Tespiti 234

ccc. Ağır İhmalinin Tespiti 235

cc. İstifası (TMK m. 554, f. II) 235

dd. Kendiliğinden Sonlanması (TMK m. 554 f. I) 235

aaa. Görevlinin Ölümü 235

bbb. Vasiyetnamenin İptali 235

ccc. Fiil Ehliyetinin Kaybedilmesi 235

aaaa. Gerçek Kişinin Fiil Ehliyetini Kaybetmesi 236

bbbb. Tüzel Kişinin Fiil Ehliyetini Kaybetmesi 236

ee. Tereke Mevcudunun Borçları Karşılamaya Yetmemesi (TMK m. 636) 236

7- Görevin Sona Ermesinin Sonuçları 236

a. Art Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Varsa 236

b. Art Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Yoksa 236

F- Görev ve Yetkileri (TMK m. 552-553) 237

1- Görev ve Yetkileri (TMK m. 552) 237

a. Liste Düzenleme 237

b. Terekeyi Yönetim 237

c. Vasiyetleri Yerine Getirme 237

d. Plân Hazırlama 238

e. Temsil 238

f. Bildirim 238

2- Tereke Malları Üzerinde Tasarruf (TMK m. 553) 239

3- Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 239

4- Tereke Yöneticiliği Görevi Verilebilir (TMK m. 592 f. II) 239

5- Terekenin Korunması Önlemi İsteyebilir 239

6- Mirasçılık Belgesi Düzenlenmesi İçin Başvurabilir 240

7- Tenkis Davasının Tarafı Olamaz 240

8- Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 240

9- Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 240

10- Yüklemenin Yerine Getirilmesi Davası Açabilir (TMK m. 515 f. I) 240

11- Yükleme Yükümlüsü Olamaz 240

G- Denetlenmesi (TMK m. 555) 240

H- Sorumluluğu (TMK m. 556) 241

I- Ücreti (TMK m. 550 f. IV) 241

IX. TASFİYE MEMURU (TMK m. 634 f. I) 243

A- Tasfiye Memurunun Atanması 243

B- Tasfiye Memurunun Çalışma Şekli 243

1- İşlerini Sulh Mahkemesinin Gözetim ve Denetimi Altında Yürütür (TMK m. 634, f. IV) 243

2- İşe Terekenin Defterinin Düzenlenmesiyle Başlanır (TMK m. 634, f. II) 244

3- Alacak ve Borçların Bildirilmesi İstenir (TMK m. 634, f. II) 244

4- Alacakları Tahsil Eder ve Borçları Öder 244

5- İhtiyaç Duyduğu Oranda Malları Paraya Çevirir 244

6- Gerek Duyulmayan Mallar Mirasçılara Teslim Edilebilir 245

7- Mirasçılara Bilgi Verilir (TMK m. 635 f. II) 245

8- Gerekli Olan Davaları Açabilir 245

9- Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 246

10- Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 246

11- Mirasçılar Adına Mirasçılık Belgesi Talep Edebilir 246

C- Tasfiye Memurunu Şikayet 246

D- Tasfiye Memurunun Ücreti 246

X. MİRAS ORTAKLIĞI TEMSİLCİSİ (TMK m. 640 f. III) 247

A- Temsilci Atanmasında Süre 247

B- Temsilci Atanmasını Gerektirmeyen Durumlar 247

1- Tüm Mirasçılar İlgili Davada Taraf İse Atanamaz 248

2- Daha Önce Atanmış Temsilci Varsa Atanamaz 250

3- Mirasbırakan Adına Kayıtlı Olmayan Taşınmaz İçin Atanamaz 250

4- Paya Hasren Açılan Muris Muvazaasına Dayalı Davalarda Atanamaz 250

5- Dava Konusuz Kalmışsa Atanamaz 250

C- Temsilcinin Sıfatına İtiraz 251

D- Temsilcinin Görevinin Kapsamı 252

1- Yönetimine Verilen Malların Hesabını Verir 252

2- Terekenin Yönetimi İle İlgi Yapacağı Harcamalar Terekeden Öder 253

3- Tenkis Davasının Tarafı Olamaz 253

4- Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 253

5- Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 253

E- Temsilcinin Yetkisinin Sınırlanması 254

1- Genel Yetkili Temsilci Atanabilir 254

2- Sınırlı Yetkili Temsilci Atanabilir 254

3- Bir Davada Terekeyi Temsil Etmek Üzere Temsilci Atanabilir 254

F- Temsilcinin Görevinin Sona Ermesi 255

XI. ALACAKLILAR 255

A- Tereke Alacaklısı 255

1- Mirasbırakanın Alacaklısı 256

a. Terekenin Resmî Tasfiyesini İsteyebilir 256

b. Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali Davası Açamaz 256

c. Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 256

d. Terekenin Korunması Önlemi İsteyebilir (TMK m. 591 f. III) 256

e. Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 256

f. Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 256

2- İntikal Alacaklısı 257

B- Mirasçının Alacaklısı 257

1- Tenkis Davası Açabilir (TMK m. 562) 258

2- Resmi Tasfiye Talep Edemez 258

3- Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 258

4- Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 258

5- Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 258

6- Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali Davası Açamaz 258

C- Vasiyet Alacaklısı (TMK m. 517) 259

1- Vasiyet Alacaklısı Olabilecekler 260

a. Gerçek Kişiler Olabilir 260

b. Tüzel Kişiler Olabilir 260

c. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Topluluklar Olabilir 260

d. Cenin Olabilir 260

e. Mirasbırakan Tarafından Belirlenen Olabilir 260

f. Birden Çok Kişi Olabilir 261

2- Vasiyet Alacaklısının Özellikleri 261

a. Mirasçı Sıfatı Yoktur 261

b. Ölüme Bağlı Bir Tasarrufla Atanır 261

c. Mirasçıların Cüz’î Halefidir 261

d. Vasiyet Borçlusundan İstekte Bulunabilir 263

e. Tereke Üzerinde Ayni Hak Kazanmaz 263

f. Miras Ortaklığına Dahil Değildir 263

3- Vasiyet Alacaklısının Hak ve Yetkileri 264

a. Resmi Tasfiye Talep Edemez 264

b. Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 264

c. Terekenin Korunması Önlemi İsteyebilir (TMK m. 633 f. II) 264

d. Mirasçı Atama Tasarrufuna İtiraz Edemez (TMK m. 598 f. II) 264

e. Belirli Mal Bırakma Tasarrufuna İtiraz Edebilir 264

XII. VASİYET BORÇLUSU 264

A- Vasiyet Borçlusu Olabilecekler 264

1- Gerçek Kişiler Olabilir 264

2- Tüzel Kişiler Olabilir 265

3- Yasal Mirasçı Olabilir 265

4- Atanmış Mirasçı Olabilir 265

5- Başka Vasiyet Alacaklısı Olabilir 265

6- Önmirasçı Olabilir 265

7- Artmirasçı Olabilir 266

B- Vasiyet Borçlusunun Özellikleri 266

1- Birden Çok Kişi Olabilir (TMK m. 600 f. I, 641) 266

2- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Varsa Ona Başvurulur (TMK m. 600 f. I) 266

3- Tasarrufu Yerine Getirme Yükümlüsü Devre Dışı Kalmışsa Yerine Getirme Borcu Bu Durumlardan Yararlananlara Geçer (TMK m. 519 f. II) 266

 

§ 6. MİRAS HUKUKUNUN KAYNAKLARI 267

I. MEVZUAT KAYNAKLARI 267

A- Anayasa 267

B- Uluslararası Sözleşmeler 268

C- Kanunlar 268

1- Türk Medeni Kanunu 268

2- Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun 283

3- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 284

4- Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun 284

5- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu 288

6- Sosyal Hizmetler Kanunu 288

7- Türk Borçlar Kanunu 289

8- Türk Vatandaşlığı Kanunu 290

9- Türk Ticaret Kanunu 292

10- Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun 293

11- Basın Kanunu 293

12- Nüfus Hizmetleri Kanunu 293

13- Noterlik Kanunu 293

14- Vakıflar Kanunu 294

D- Kanun Hükmünde Kararnameler 294

E- Tüzükler 295

F- Yönetmelikler 295

1- Türk Medenî Kanununun Velâyet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın Düzenlenmesine Dair Yönetmelik 295

2- Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 296

II. DİĞER KAYNAKLAR 296

A- Öğreti (TMK m. 1 f. II) 296

B- Yargı Kararları (TMK m. 1 f. II) 296

C- Hâkimin Yarattığı Hukuk (TMK m. 1 f. I) 297

 

İKİNCİ BAŞLIK

MİRASÇILAR

(TMK m. 495-574)


BİRİNCİ KISIM

YASAL MİRASÇILAR

(TMK m. 495-501)


§ 7. MİRASÇILIĞI TESPİT İLKELERİ 299

I. TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ (TMK m. 514 f. I) 299

A- Özgürlüğün Kapsamı 300

B- Özgürlüğün Korunması 301

II. TASARRUF SINIRLAMASI (TMK m. 514 f. II) 301

A- Ölümünde Sağ Olma 301

B- Şekil Şartına Bağlanma 301

C- Sınırlı Sayıya Bağlanma 301

D- Sonsuza Kadar Tasarruf Edememe 302

III. YASAL MİRASÇILIĞIN TESPİTİ 302

A- Kavram 302

B- Belirleme Sistemleri 302

1- Birey Sistemi 303

2- Sınıf Sistemi 303

3- Derece Sistemi 304

a. Yakın Derece Önceliği 305

b. Yakın Sıra Önceliği 305

c. Derece İçerisinde Halefiyet 305

d. Aynı Derecede Eşitlik 306

C- Dayanakları 306

1- Hısımlık Bağına Dayanan Yasal Mirasçılık 307

a. Kan Bağı Hısımlığına Dayanan Yasal Mirasçılık (TMK m. 495-498) 307

b. Yapıntı Hısımlığa Dayanan Yasal Mirasçılık (TMK m. 500) 307

2- Evlilik Bağına Dayanan Yasal Mirasçılık (TMK m. 499) 308

3- Vatandaşlık Bağına Dayanan Yasal Mirasçılık (TMK m. 501) 308

 

§ 8. HISIMLIK BAĞINA DAYANAN YASAL MİRASÇILIK 309

I. KAN BAĞINA DAYANAN YASAL MİRASÇILIK (TMK m. 495-498) 309

A- Birinci Derece Mirasçıları (TMK m. 495) 310

1- Evlilik İçi Hısımlar (TMK m. 495) 310

a. Kural: Birinci Derece Mirasçılar Mirasbırakanın Altsoyudur 311

b. Altsoyun Mirasçılığı Ölüm Tarihinde Yürürlükte Olan Hükümlere Göre Belirlenir 312

c. Mirasbırakandan Önce Ölmüş Olan Altsoyun Statüsü 314

d. Mirasbırakandan Önce Ölmüş Olan Altsoyun Eşinin Statüsü 315

e. Hangisinin Önce veya Sonra Öldüğü İspat Edilemeyen Altsoyun Statüsü 315

f. Baba Bir Ana Ayrı Kardeş Olanların Statüsü 316

g. Altsoy Kaydı İptal Edilenin Statüsü 316

h. Soybağı Reddedilen Altsoyun Statüsü 317

2- Evlilik Dışı Hısımlar (TMK m. 498) 317

a. Tanıma İle Oluşan Altsoy İlişkisi 318

b. Babalık Hükmü İle Oluşan Altsoy İlişkisi 318

c. Yönetsel Kurulma İle Oluşan Altsoy İlişkisi 320

B- İkinci Derece Mirasçıları (TMK m. 496) 320

C- Üçüncü Derece Mirasçıları (TMK m. 497) 324

II. YAPINTI HISIMLIĞA DAYANAN YASAL MİRASÇILIK (TMK m. 500) 329

A- Genel Olarak 329

B- Özellikleri 330

1- Evlâtlık ve Altsoyu, Evlât Edinene Kan Hısımı Gibi Mirasçı Olurlar 330

2- Evlâtlığın Kendi Ailesindeki Mirasçılığı Devam Eder 332

3- Evlât Edinen ve Hısımları, Evlâtlığa Mirasçı Olmazlar 333

4- Evlâtlık İlişkisi Sürüyor Olmalıdır 333

a. Geçersizliği Dava Konusu Değil İse 333

b. Geçersizliği Dava Konusu İse 333

5- Evlat Edinmenin Şekli İşlemin Yapıldığı Yer Hukukuna Tabidir 334

6- Evlatlığı Şeklinde 4.10.1926’dan Önce Kayıtlara Yazılmasının Sonuca Etkisi Yoktur 335

 

§ 9. EVLİLİK BAĞINA DAYANAN YASAL MİRASÇILIK (TMK m. 499) 336

I. GENEL OLARAK 336

A- Ölüm Anında Geçerli Evlilik Bulunmalıdır 336

1- Eş Statüsü Uygulanacak Haller 336

a. Evlilik Hukuken Kurulmuşsa Uygulanır 336

b. Ayrılık Kararı Olsa da Uygulanır 337

c. Ayrı Konut Edinme Kararı Olsa da Uygulanır 338

d. Ayrı Yaşama Hakkı Bulunsa da Uygulanır 338

e. Evlilik Tescil Edilmese de Uygulanır 338

f. Ayrı Evde Yaşamalı Aile Modelinde Uygulanır 339

2- Eş Statüsü Uygulanmayacak Haller 339

a. Yok Evliliklerde Uygulanmaz 339

b. Nişanlılıkta Uygulanmaz 339

c. Evlilik Benzeri Yaşam Modellerinde Uygulanmaz 340

aa. Common Law Evlilik 340

bb. Kayıtsız Hayat Ortaklığı 340

cc. Kayıtlı Hayat Ortaklığı 341

aaa. Aynı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 341

bbb. Farklı Cinsiyettekilerin Kayıtlı Hayat Ortaklığı 341

dd. Homoparental Aile 342

ee. Boşanma Sonrası Hayat Arkadaşlığı 342

ff. Eş Cinsel Evlilik 342

d. Dini Nikahlı İlişkide Uygulanmaz 343

e. Duygusal İlişkilerde (Flört) Uygulanmaz 343

B- Eşin Mirasçılığı Ölüm Tarihinde Yürürlükte Olan Hükümlere Göre Belirlenir 344

II. EŞİN, BİRLİKTE MİRASÇI OLDUĞU DERECEYE GÖRE YÜRÜRLÜKTEKİ STATÜSÜ 344

A- Mirasbırakanın Altsoyu (Birinci Derece) İle Birlikte Mirasçı Olursa (TMK m. 499, b. 1) 344

B- Mirasbırakanın Ana ve Babası (İkinci Derece) İle Birlikte Mirasçı Olursa (TMK m. 499, b. 2) 345

C- Mirasbırakanın Büyük Ana ve Büyük Babaları ve Onların Çocukları İle (Üçüncü Derece) Birlikte Mirasçı Olursa (TMK m. 499, b. 3) 345

III. EŞİN BİRLİKTE MİRASÇI OLDUĞU DERECEYE GÖRE MÜLGA STATÜSÜ 347

A- 3678 Sayılı Kanun Öncesi Mülga Statüsü 347

1- Birinci Derece İle 347

2- İkinci Derece İle 349

3- Üçüncü Derece İle 349

4- Dördüncü Derece İle 349

B- 3678 Sayılı Kanun ve 4721 Sayılı Kanun Arası Mülga Statüsü 349

1- Birinci Derece İle 350

2- İkinci Derece İle 350

3- Üçüncü Derece İle 350

4- Dördüncü Derece İle 350

IV. EVLENMENİN BUTLANI DAVASININ EŞİN MİRASÇILIĞINA ETKİSİ 350

A- Evlenmenin Butlanı Kavramı 351

1- Mutlak Butlan Davası 352

2- Nisbî Butlan Davası 353

B- Evlenmenin Butlanı Davasının Eşin Mirasçılığına Etkisi 354

1- Yasal Mirasçılığa Etkisi 354

a. Eş Sıfatıyla Etkisi 354

aa. Sağ Eş İyiniyetli İse Etkisi 355

bb. Sağ Eş İyiniyetli Değilse Etkisi 356

b. Kan Hısımı Sıfatıyla Etkisi 356

2- Ölüme Bağlı Tasarrufla Sağlanan Haklara Etkisi 356

a. Lehdar İyiniyetli İse Etkisi 356

b. Lehdar İyiniyetli Değilse Etkisi 356

c. Aksi Düzenlenmişse Etkisi 356

V. BOŞANMA DAVASININ EŞİN MİRASÇILIĞINA ETKİSİ 357

A- Genel Olarak 357

1- 4721 Sayılı Kanun İle Başlayan Dönem 358

2- 22.4.2011-1.10.2011 Arası Dönem 359

3- 1.10.2011 Sonrası Dönem 360

B- Boşanma Davası Sürdürülebilir Nitelikte Olmalıdır 361

1- Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davasında 361

2- Anlaşmalı Boşanma Davasında 362

3- Eylemli Ayrılık Sebebiyle Boşanma Davasında 362

C- Eşlerden Biri Ölmüş Olmalıdır 363

1- Eş Karardan Önce Öldü İse 363

2- Eş Karardan Sonra Kesinleşmeden Önce Öldü İse 363

a. Eşin Ölümü İstinaf Aşamasında Belirlenmişse 364

b. Eşin Ölümü Temyiz Aşamasında Belirlenmişse 364

c. Eşin Ölümü Karar Düzeltme Aşamasında Belirlenmişse 364

3- Eş Davadan Önce Öldü İse 364

4- Sağ Kalan Davacı Eşin Davadan Feragati Sonuç Doğurmaz 365

5- Eşlerden Herhangi Biri Ölmüş Olabilir 365

a. Davacı Eş Ölmüş Olabilir 365

b. Davalı Eş Ölmüş Olabilir 365

D- Hükmün Boşanma Bölümü Kesinleşmemiş Olmalıdır 365

E- Ölen Eşin Mirasçıları Belirlenmelidir 365

1- Ölen Eşin Birinci Derece Mirasçıları 366

2- Ölen Eşin Altsoyu Yoksa 366

3- Ölen Eşin Evlilik Dışı Çocuğu 366

4- Ölen Eşin Evlatlığı ve Altsoyu 366

5- Atanmış Mirasçılar (TMK m. 516 f. I) 367

6- Cenin 367

F- Mirasçılar Davaya Devam Ediyor Olmalıdır 368

1- Mirasçılar Davaya Devam Etmiyorlarsa 368

2- Mirasçılar Davaya Devam Ediyorlarsa 369

a. Davacı Eşin Mirasçıları Davaya Devam Ediyorlarsa 369

b. Davalı Eşin Mirasçıları Davaya Devam Ediyorlarsa 369

3- Boşanma Davası Daha Önce Usulsüz Açılmış İse 369

4- Mirasçı Olmayan Davaya Devam Edemez 369

5- Mirasçılar Davaya Fer’i Hükümlerden Devam Edemez 370

6- Mirasçılar Davayı Islah Edemez 370

G- Ölen Eşin Herhangi Bir Mirasçısı Davayı Sürdürebilir 370

1- Mirasçı Küçük İse 370

2- Ergin Kişi Temsilci Atayabilecek Durumda Değilse 371

3- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Varsa 371

4- Mirasçı Gaip İse 371
5- Vasiyet Alacaklısı Varsa 372
6- Mirasçılar Bilinmiyorsa 372
7- Mirası Reddedenler Varsa 373
8- Vesayet Altındaki Kişi Varsa 373
9- Mirasçıya Yasal Danışman Atanmışsa 374
10- Mirasçı Mirastan Yoksun İse 374
H- Sağ Eşin Kusuru İspatlanmış Olmalıdır 374
1- Boşanmaya Sebebiyet Verecek Kusur Kanıtlanmalıdır 375
a. Yeterli Kusur Kanıtlanmışsa 375
b. Yeterli Kusur Kanıtlanmamışsa 375
2- Mirasçılar Yeni Delil Gösteremez 375
3- Kusurun İspatlanması Bağımsız Bir Dava İle İstenilemez 376
4- Kusurun İspatlanması Tenfiz Davasında İstenilemez 376
VI. ÇOKEŞLİLİĞİN EŞİN MİRASÇILIĞINA ETKİSİ 377
A- Eski Hukukun Uygulandığı Durum 377
B- Butlan Kararından Önce Çokeşliliğin Sonlanması 377
1- Birinci Evliliğin Sonlanması 378
a. İkinci Evlenmede Diğer Eş İyiniyetli İse (TMK m. 147 f. III) 378
b. İkinci Evlenmede Diğer Eş İyiniyetli Değilse 379
2- İkinci Evliliğin Sonlanması 380
3- Birinci ve İkinci Evliliğin Sonlanması 380

§ 10. VATANDAŞLIK BAĞINA DAYANAN YASAL MİRASÇILIK (TMK m. 501) 382
I. KOŞULLARI 382
A- Birinci, İkinci, Üçüncü Derece Mirasçısı Bulunmamalıdır 382
B- Eşi Hayatta Olmamalıdır 383
C- Mirasbırakan Tarafından Atanmış Mirasçı Olmamalıdır 383
D- Hak Sahipleri Mirasçılık Sıfatlarını Bildirmeye Çağrılmış Olmalıdır (TMK m. 594) 383
II. ÖZELLİĞİ 384
A- Mirasçılığı Özel Hukuka Dayanır 384
B- Külli Haleftir 384
C- Atanmış Mirasçı Olabilir 385
D- Vasiyet Alacaklısı Olabilir 385
E- Tek Yönlü Mirasçıdır 385
F- Diğer Yasal Mirasçıların Hak ve Yetkisine Sahiptir 385
1- Mirası Reddedebilir 385
2- Miras Sebebiyle İstihkak Davası Açabilir 386
3- İptal Davası Açabilir 386
4- Mirasın Paylaştırılmasını Talep Edebilir 386
5 - Davada Mirasçı Sıfatıyla Taraf Olabilir 386
III. SONUÇLARI (TMK m. 631) 386

İKİNCİ KISIM
ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR
(TMK m. 502-574)

BİRİNCİ BÖLÜM
EHLİYET VE İRADE SAKATLIĞI
(TMK m. 502-503)

§ 11. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA EHLİYET VE İRADE SAKATLIĞI (TMK m. 502-503) 388
I. EHLİYET 388
A- Vasiyetnamede Ehliyet (TMK m. 502) 389
1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak Gerekir 390
2. Onbeş Yaşını Doldurmuş Olmak Gerekir 391
3. Bizzat Yapılması Gerekir 391
a. Yasal Temsilci Tarafından Yapılamaz 392
b. Vekil Aracılığı İle Yapılamaz 392
B- Miras Sözleşmesinde Ehliyet (TMK m. 503) 392
II. İRADE SAKATLIĞI (TMK m. 504) 393
A- Tasarruf İrade Sakatlığında Geçersizdir (TMK m. 504 f. I) 393
B- Tasarruf Dönülmediği Takdirde Geçerli Sayılır (TMK m. 504 f. I) 393
1- İradeyi Sakatlayan Sebep Sona Ermiş Olmalıdır 393
2- Bir Yıl İçinde Tasarruftan Dönülmüş Olmalıdır 394
C- Tasarruf Açık Yanılma Hâlinde Düzeltilebilir (TMK m. 504 f. II) 394
1- Açık Yanılma Gerçekleşmelidir 394
a. Kişinin Belirtilmesinde Açık Yanılma 394
b. Şeyin Belirtilmesinde Açık Yanılma 394
2- Mirasbırakanın Gerçek Arzusu Kesin Olarak Tespit Edilmiş Olmalıdır 395

İKİNCİ BÖLÜM
ŞEKLİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR
(TMK m. 514)

§ 12. RESMÎ VASİYETNAME (TMK m. 532-537) 398
I. DÜZENLENMESİ (TMK m. 532) 398
A- Resmî Memur Tarafından Düzenlenir 399
1- Sulh Hâkimi Tarafından Düzenlenebilir 399
2- Noter Tarafından Düzenlenebilir 399
3- Yetki Verilmiş Diğer Bir Görevli Tarafından Düzenlenebilir 399
B- İki Tanığın Katılmasıyla Düzenlenir 399
II. MEMURUN İŞLEVİ (TMK m. 533) 400
A- Memur Arzuları Belgeler 400
1- Mirasbırakan Arzularını Resmî Memura Bildirilir 400
2- Memur, Vasiyetnameyi Yazar veya Yazdırır 400
3- Memur, Vasiyetnameyi Okuması İçin Mirasbırakana Verir 401
4- Vasiyetname, Mirasbırakan Tarafından Okunup İmzalanır 401
B- Memur Tarih Koyarak İmzalar 402
C- Memur İşlemi Baştan Sona Yapar 403
III. TANIKLARIN KATILMASI (TMK m. 534) 406
A- Memurun Huzurunda İki Tanığa Beyan Edilir 406
1- Tarih ve İmza Konulduktan Hemen Sonra Beyan Edilir 406
2- Beyan Kanuna Uygun Yapılır 406
a. Vasiyetnamenin Okunduğun Beyanı 406
b. Son Arzuları İçerdiğinin Beyanı 406
3- Vasiyetname İçeriğinin Tanıklara Bildirilmesi Gerekmez 406
B- Tanıkların İşlevi 406
1- Beyanın Kendi Önlerinde Yapıldığını Beyan 407
2- Mirasbırakanı Tasarrufa Ehil Gördüklerini Beyan 408
3- Beyanın Yazılması veya Yazdırılması 409
4- Beyanın Altının İmzalanması 409
IV. OKUNMAKSIZIN VE İMZALANMAKSIZIN DÜZENLENMESİ (TMK m. 535) 410
A- Vasiyetnameyi Bizzat Okuyamaz Olmalıdır 410
B- Vasiyetnameyi İmzalayamaz Olmalıdır 411
C- Memur Vasiyetnameyi Vasiyetçiye Okumalıdır 412
D- Memur Vasiyetnameyi İki Tanığın Önünde Okumalıdır 412
E- Son Arzuları İçerdiği Beyan Edilmelidir 412
F- Tanıklar Beyanda Bulunmalıdır 412
1- Mirasbırakanın Beyanının Kendi Önlerinde Yapıldığı Beyanı 413
2- Mirasbırakanı Tasarrufa Ehil Gördükleri Beyanı 413
3- Vasiyetnamenin Kendi Önlerinde Okunduğu Beyanı 413
4- Vasiyetnamenin Memur Tarafından Mirasbırakana Okunduğu Beyanı 414
5- Vasiyetnamenin Son Arzularını İçerdiğini Beyan Ettiğinin Beyanı 414
G- Tanıklar Vasiyetnamenin Altını İmzalamalıdır 415
V. DÜZENLEMEYE KATILMA YASAĞI (TMK m. 536) 415
A- Memur veya Tanık Olarak Katılama Yasağı 415
1- Fiil Ehliyeti Bulunmayanlar 415
2- Bir Ceza Mahkemesi Kararıyla Kamu Hizmetinden Yasaklılar 415
3- Okur Yazar Olmayanlar 415
4- Vasiyetçinin Eşi 416
5- Vasiyetçinin Üstsoy Kan Hısımları 416
6- Vasiyetçinin Üstsoy Kan Hısımlarının Eşleri 418
7- Vasiyetçinin Altsoy Kan Hısımları 418
8- Vasiyetçinin Altsoy Kan Hısımlarının Eşleri 419
9- Vasiyetçinin Kardeşleri 419
10- Vasiyetçinin Kardeşlerinin Eşleri 420
B- Kazandırmada Yasağı 420
1- Düzenlenmeye Katılan Memura 420
2- Düzenlenmeye Katılan Tanıklara 420
3- Bunların Üstsoy ve Altsoy Kan Hısımlarına, Kardeşlerine 420ve Bu Kişilerin Eşlerine 420
VI. VASİYETNAMENİN SAKLANMASI (TMK m. 537) 421
VII. ORTAK VASİYETNAME GEÇERSİZDİR 421
IX. YABANCILIK UNSURU 423

§ 13. EL YAZILI VASİYETNAME (TMK m. 538) 425
I. GENEL OLARAK 425
A- Özellikleri 425
1- Mirasbırakan İstemiş Olmalıdır 425
a. Vasiyetname Yapma İradesi Bulunmalıdır 426
b. Vasiyetname Tasarısı Hukuki Sonuç Doğurmaz 426
2- Mirasbırakan Yapmış Olmalıdır 426
a. Baştan Sona Yazmış Olmalıdır 426
b. İmzalamış Olmalıdır 427
3- Duraksama Giderilmelidir 427
B- Faydaları 428
1- Gizliliği Sağlaması 428
2- Masrafsız Olması 429
3- Basit Olması 429
C- Sakıncaları 429
1- Yok Olma Riski 429
2- Kolay Değiştirilmesi 429
II. ŞEKİL ŞARTLARI (TMK m. 538 f. I) 429
A- Yazım 430
1- Yazım Malzemesi 430
2- Yazım Aracı 432
3- Yazım Şekli 432
4- Yazım Dili 433
5- Yazım Usulü 433
a. Okunaksız Yazılması 433
b. Ekleme Yapılması 434
c. Çizilmesi 434
d. Yırtılması 434
e. Aralıklı Yazılması 434
aa. Metin Aralığının Bulunması 434
bb. Zaman Aralığının Bulunması 434
f. El Dışı Organla Yazılması 435
g. Düzeltme Yapılması 435
B- Tarih 435
C- İmza 436
III. TEVDİİ (TMK m. 538 f. II) 436
A- Bırakma Şekli 436
B- Bırakılacak Yer 437
1- Notere Bırakılabilir 437
2- Sulh Hukuk Mahkemesi Hâkimine Bırakılabilir 437
3- Yetkili Memura Bırakılabilir 437
C- Bırakmamanın Hükmü 437

§ 14. SÖZLÜ VASİYETNAME (TMK m. 539-541) 438
I. GENEL OLARAK 438
II. SÖZLÜ VASİYETNAMENİN GERÇEKLEŞMESİ 439
A- Son Arzuları Anlatma (TMK m. 539) 439
1- Olağanüstü Durum Bulunmalıdır 439
a. Yakın Ölüm Tehlikesi 439
b. Ulaşımın Kesilmesi 440
c. Hastalık 440
d. Savaş 440
e. Diğer Olağanüstü Durumlar 440
2- Son Arzu Tanığa Anlatılır 441
a. İki Tanığa Anlatır 441
b. Yazma Görevi Yükler 441
c. Tanıklar Yasaklı Olmamalıdır 441
B- Belgeleme (TMK m. 540) 441
1- Belgeyi Düzenleyen Tanık Son Arzuları Hemen Yazar 442
2- Belgeyi Yazan Tanık İmzalayıp Diğer Tanığa İmzalatır 442
3- Belge Vakit Geçirmeksizin Teslim Edilir 442
4- Belge Yetkili Olan Makama Verilir 443
a. Belgenin Mahkemeye Verilmesi 444
b. Belgenin Hâkim Yerine Geçene Verilmesi 444
aa. Askerlik Hizmetindekinin Sözlü Vasiyetname Yoluna Başvurması 444
bb. Ülke Sınırları Dışında Seyreden Bir Ulaşım Aracında Bulunanın Yoluna Başvurması 444
cc. Sağlık Kurumlarında Tedavi Edilenin Sözlü Vasiyetname Yoluna Başvurması 445
5- Belge Düzenlemeden Doğrudan Başvurulabilir 446
a. Doğrudan Mahkemeye Başvuru 446
b. Hâkim Yerine Geçene Başvuru 447
6- Belge Hakkında Beyanda Bulunulur 448
a. Vasiyetname Yapmaya Ehil Gördüklerini Beyan 448
b. Son Arzularını Olağanüstü Durumda Anlattığını Beyan 448
C- Hükümden Düşme (TMK m. 541) 448
1- Sonradan Diğer Şekillerde Vasiyetname Yapma Olanağı Doğmalıdır 448
2- Olanağın Doğduğu Tarihin Üzerinden Bir Ay Geçmiş Olmalıdır 449
III. SÖZLÜ VASİYETİN TENFİZİ 449

§ 15. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ VE ORTADAN KALDIRILMASI (TMK m. 545-548) 451
I. ŞEKLİ (TMK m. 545) 451
A- Resmî Vasiyetname Şeklinde Düzenlenmesi (TMK m. 545 f. I) 452
B- Sözleşmenin Taraflarının Hazır Bulunması (TMK m. 545 f. II) 452
1- Arzularını Resmî Memura Aynı Zamanda Bildirme 452
2- Sözleşmeyi Memurun ve İki Tanığın Önünde İmzalama 453
II. ORTADAN KALDIRILMASI (TMK m. 546-548) 454
A- Sağlararasında (TMK m. 546-547) 454
1- Sözleşme veya Vasiyetname İle (TMK m. 546) 455
2- Sözleşmeden Dönme Yolu İle (TMK m. 547) 455
B- Mirasbırakandan Önce Ölme 456
1- Mirasçı Atanan Kişi Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Değilse (TMK m. 548 f. I) 456
2- Kendisine Belirli Mal Bırakılan Kişi Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Değilse (TMK m. 548 f. I) 456
3- Ölen Kişinin Mirasçılarının Zenginleşmeyi Geri İstemesi (TMK m. 548 f. II) 457

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR

§ 16. MADDİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR (TMK m. 514-530) 459
I. GENEL OLARAK (TMK m. 514) 459
II. TANIMI 459
III. KAPSAMI 460
A- Vasiyetname İle Yapılabilen Ölüme Bağlı Tasarruflar 460
B- Miras Sözleşmesi İle Yapılabilen Ölüme Bağlı Tasarruflar 461
C- Vasiyetname ya da Miras Sözleşmesi İle Yapılabilen Ölüme Bağlı Tasarruflar 461

§ 17. VASİYETNAME İLE YAPILABİLEN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 462
I. TANIMA (TMK m. 295 f. I) 462
A- Genel Olarak 462
B- Şekli 463
1- Vasiyet Şekillerinden Biri İle Yapılabilir 464
a. Resmî Vasiyetname (TMK. m. 532-537) 464
b. El Yazılı Vasiyetname (TMK. m. 538) 465
c. Sözlü Vasiyet (TMK. m. 539-541) 465
2- Miras Sözleşmesi İle Yapılabilir 465
C- Özellikleri 466
1- Sonuçlarını Vasiyetçinin Ölümünden Sonra Doğurur 466
2- Tanımadan/Ölüme Bağlı Tasarruftan Dönülebilir 466
3- Onbeş Yaşının Doldurma Yeterlidir 466
4- Yasal Temsilcinin Rızası Aranmaz 467
II. VAKIF KURMA (TMK m. 102 f. I, TMK m. 526) 467
A- Genel Olarak 467
B- Ölüme Bağlı Tasarruf Bulunmalıdır (TMK m. 102, f. I) 467
1- Vasiyetname Bulunmalıdır 468
a. Vasiyetname Şekli 468
aa. Resmî Vasiyetname (TMK m. 532-537) 469
bb. El Yazılı Vasiyetname (TMK. m. 538) 469
cc. Sözlü Vasiyetname (TMK. m. 539-541) 469
b. Vasiyetnamede Bulunması Gerekenler 469
aa. Vakfın Amacı 469
bb. Vakfa Özgülenen Malvarlığı 470
cc. Vakfın Organları 472
2- Miras Sözleşmesi İçinde Yer Alması 472
C- Ölüme Bağlı Tasarruf Her Zaman Serbestçe Geri Alınabilir 472
D- Özgüleme Yapılmalıdır (TMK m. 526, f. I) 472
1- Özgüleme Şekli 473
a. Mirasçı Atama 473
b. Belirli Mal Bırakma 473
c. Yükleme 473
2- Özgülenen Malların Kazanılması 474
E- Tüzel Kişilik Kazanması (TMK m. 526, f. II) 474
1- Tüzel Kişilik Kazanma Şekli 474
2- Tüzel Kişilik Kazanmanın Etkisi 475
F- İptali 475
G- Tenkisi (TMK m. 570, f. II) 475
III. VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ ATAMA (TMK m. 550 f. I) 476
IV. DİĞER ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 476
A- Paylaşma Kuralları Koyma (TMK m. 560 f. II, 647 f. I) 476
B- Denkleştirme Kuralları Koyma (TMK m. 669 f. II, 672, 674 f. I) 476
C- Vasiyetnameden Dönme (TMK m. 542-544) 477
D- Tenkis Sırasını Değiştirme (TMK m. 563 f. I) 477
 
§ 18. MİRAS SÖZLEŞMESİ İLE YAPILABİLEN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 478
I. OLUMLU MİRAS SÖZLEŞMESİ (MİRAS SÖZLEŞMESİ) (TMK m. 527) 478
A- İçeriğine Göre 478
1- Mirasçı Atama Sözleşmesi 479
2- Mal Vasiyeti Sözleşmesi 479
3- Üçüncü Kişi Yararına Miras Sözleşmesi 479
B- Etkisine Göre 480
1- Ölüme Bağlı Kazandırma yapan Taraf Sayısına Göre 480
a. Bir Taraflı Olumlu Miras Sözleşmesi 480
b. İki Taraflı Olumlu Miras Sözleşmesi 480
2- İvaz Durumuna Göre 480
a. İvazlı Olumlu Miras Sözleşmesi 480
b. İvazsız Olumlu Miras Sözleşmesi 480
II. MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİ (OLUMSUZ MİRAS SÖZLEŞMESİ) (TMK m. 528-530) 481
A- Kapsamı (TMK m. 528) 482
1- Mirasbırakan İle Mirasçısı Arasında Yapılır (TMK m. 528 f. I) 482
a. Mirastan Feragat Sözleşmesi Karşılık Sağlanarak Yapabilir 483
aa. Kural Olarak Feragat Edenin Altsoyu İçin Sonuç Doğurur 483
bb. Feragat Edenin Altsoyu İçin Sonuç Doğurmayacağı Düzenlenebilir (TMK m. 528 f. III) 483
b. Mirastan Feragat Sözleşmesi Karşılıksız Yapabilir (TMK m. 528 f. I) 483
2- Feragat Eden, Mirasçılık Sıfatını Kaybeder (TMK m. 528 f. II) 484
B- Hükümden Düşmesi (TMK m. 529) 485
C- Tereke Alacaklılarının Hakkı (TMK m. 530) 486

§ 19. VASİYETNAME YA DA MİRAS SÖZLEŞMESİ İLE YAPILABİLEN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 487
I. KOŞULLAR VE YÜKLEMELER (TMK m. 515) 487
A- KOŞUL 487
1- Konusu 488
a. Bir İşi Yapma 488
b. Bir İşi Yapmama 488
2- Şekli 488
3- Özelikleri 488
a. Hukuka Aykırı Olmamalıdır 488
b. Ahlaka Aykırı Olmamalıdır 489
c. Anlamsız Olmamalıdır 489
d. Rahatsız Edici Olmamalıdır 490
e. İmkansız Olmamalıdır 490
4- Çeşitleri 490
a. Geciktirici Koşul 491
b. Bozucu Koşul 491
B- YÜKLEME 491
1- Konusu 492
a. Bir İşi Yapma 492
b. Bir İşi Yapmama 492
2- Şekli 492
3- Özelikleri 492
a. Hukuka Aykırı Olmamalıdır 492
b. Ahlaka Aykırı Olmamalıdır 493
c. Anlamsız Olmamalıdır 493
d. Rahatsız Edici Olmamalıdır 493
e. İmkansız Olmamalıdır 493
f. Saklı Pay Zedelenmemelidir 494
4- Çeşitleri 494
a. Bağımsız Yükleme 494
b. Bağımlı Yükleme 494
5- Tarafları 495
a. Yükleme Lehtarı 495
aa. Gerçek Kişiler 495
bb. Tüzel Kişiler 495
cc. Tüzel Kişiliği Olmayan Topluluklar 495
dd. Mirasbırakan 495
ee. Hayvanlar 495
b. Yükleme Yükümlüsü 496
6- Süresi 496
7- Sonuçları 496
a. Yapılmasının Sonuçları 496
aa. Yükleme Yükümlüsü Malı İktisap Eder 496
bb. Yükleme Lehtarının Alacak Hakkı Doğmaz 496
cc. Yükleme Lehtarına Mülkiyet Geçmez 496
dd. Yükleme Lehtarı Tazminat Talep Edemez 497
b. Yerine Getirilmemesinin Sonuçları: Yüklemenin Yerine Getirilmesi Davası 497
aa. Davanın Konusu 497
bb. Davanın Tarafları 497
aaa. Davacı 497
bbb. Davalı 498
ccc. Davanın Süresi 498
II. MİRASÇI ATAMA (TMK m. 516) 498
A- Mirasbırakan Bir veya Birden Çok Kişiyi Mirasçı Atayabilir (TMK m. 516 f. I) 498
B- Bir Kişinin, Mirası Almasını İçeren Her Tasarruf Mirasçı Atanması Sayılır (TMK m. 516 f. II) 498
C- Bir Kişi Hem Yasal Mirasçı Hem Atanmış Mirasçı Olabilir 499
III. BELİRLİ MAL BIRAKMA/VASİYET (TMK m. 517-519) 499
A- Vasiyetin Konusu 500
1- Mal Vasiyeti (TMK m. 517 f. II) 500
a. Belirli Mal/Parça Vasiyeti 500
b. Çeşit Vasiyeti 501
c. Seçimlik Vasiyet 501
d. Tedarik Vasiyeti 501
e. Alt Vasiyet 502
f. Ön Vasiyet (TMK m. 519 f. III, 647 f. III) 502
2- Sınırlı Ayni Hak Vasiyeti 502
a. Kişisel İrtifak Vasiyeti 503
aa. İntifa Vasiyeti (TMK m. 517 f. II, 601 f. I) 503
bb. Oturma Vasiyeti 505
b. Rehin Vasiyeti 505
aa. Taşınır Rehni 506
bb. Taşınmaz Rehni 506
aaa. İpotek 507
bbb. İpotekli Borç Senedi 507
ccc. İrat Senedi 508
c. Taşınmaz Yükü Vasiyeti 509
d. Taşınmaz Lehine İrtifak Vasiyeti 510
3- Edim Vasiyeti (TMK m. 517 f. II, 601 f. I) 511
4- Borçtan Kurtarma Vasiyeti (TMK m. 517 f. II) 512
5- Alacak Vasiyeti 512
6- İbra Vasiyeti 512
7- Maddi Olmayan Mal Vasiyeti 512
a. Fikri Mülkiyet Vasiyeti 513
aa. Bilim ve Edebiyat Eserleri 513
bb. Musiki Eserleri 513
cc. Güzel Sanat Eserleri 513
dd. Sinema Eserleri 514
b. Sınai Mülkiyet Vasiyeti 514
aa. Patent 514
bb. Marka 515
cc. Endüstriyel tasarımlar 516
dd. Coğrafi işaretler 516
aaa. Menşe Adı 517
bbb. Mahreç İşareti 517
8- İrat Vasiyeti (TMK m. 601 f. I) 517
9- Vücut, Organ ve Doku Vasiyeti (2238 SK m. 14) 517
10- Diğer Konularda Vasiyet (TMK m. 517 f. II) 518
B- Vasiyet Borçlusunun Borçtan Kurtulması (TMK m. 517 f. III) 518
C- Vasiyet Borçlusunun Teslim Borcu (TMK m. 518) 519
D- Vasiyetin Tereke İle İlgisi (TMK m. 519) 519
1- Vasiyetin Tenkisinin İstenmesi (TMK m. 519 f. I) 519
2- Vasiyet Borçlusunun Değişmesi (TMK m. 519 f. II) 519
3- Mirasın Reddi Vasiyet Alacağını Sonlandırmaz (TMK m. 519 f. III) 520
IV. İKAMELİ TASARRUFLAR 520
A- Yedek Mirasçı Atama (TMK m. 520) 520
B- Artmirasçı Atama (TMK m. 521-525) 521
1- Artmirasçının Belirlenmesi (TMK m. 521) 521
2- Artmirasçıya Geçiş (TMK m. 522) 521
a. Tasarrufta Geçiş Anı Belirtilmemişse (TMK m. 522 f. I) 522
b. Tasarrufta Geçiş Anı Gösterilmişse (TMK m. 522 f. II) 522
c. Tasarrufun Artmirasçıya Geçmesine Olanak Kalmamışsa (TMK m. 522 f. III) 522
3- Artmirasçılıkta Güvence (TMK m. 523) 522
4- Artmirasçılığın Hükümleri (TMK m. 524-525) 523
a. Önmirasçı Hakkında (TMK m. 524) 523
b. Artmirasçı Hakkında (TMK m. 525) 524
V. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA (TMK m. 510-513) 524
A- Genel Olarak 524
B- Ceza Amacıyla Mirasçılıktan Çıkarma (TMK m. 510-512) 525
1- Sebepleri (TMK m. 510) 526
a. Ağır Bir Suç İşleme 526
b. Yükümlülükleri Önemli Ölçüde Yerine Getirmeme 526
2- Şekli (TMK m. 510) 529
3- Hükümleri (TMK m. 511) 530
a. Mirastan Pay Alamaz (TMK m. 511 f. I) 530
b. Tenkis Davası Açamaz (TMK m. 511 f. I) 531
c. Miras Payının İntikali (TMK m. 511 f. II) 531
aa. Varsa Altsoyuna Kalır 531
bb. Altsoyu Yoksa Yasal Mirasçılarına Kalır 531
cc. Başka Türlü Tasarrufta Bulunulabilir 532
d. Altsoyu, O Kimse Mirasbırakandan Önce Ölmüş Gibi Saklı Payını İsteyebilir (TMK m. 511 f. III) 532
e. Resmi Tasfiye İsteyemez 533
f. Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 533
4- İspat yükü (TMK m. 512 f. II) 533
5- Mirasçılıktan Çıkarmaya İtiraz 533
6- İtirazın Sonuçları (TMK m. 512 f. III) 535
a. Çıkarma Sebebinin Varlığı İspat Edilememişse 535
b. Çıkarma Sebebinin Varlığı İspat Edilmişse 537
c. Çıkarma Sebebi Tasarrufta Belirtilmemişse 538
d. Çıkarma Sebebi Hakkında Açık Bir Yanılma Varsa 539
7- İtiraza İlişkin Usul Hükümleri 539
a. Görevli Mahkeme 539
b. Taraf Teşkili 540
C- Aciz Sebebiyle Mirasçılıktan Çıkarma (TMK m. 513) 541
1- Hükümleri 541
2- Şekli 542

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMU

§ 20. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARUN YORUMU 543
I. VASİYETNAMENİN YORUMU 543
A- Genel Kural 544
1- Vasiyetnamenin Metnine Bağlılık 544
2- Mirasbırakanın İradesine Bağlılık 544
3- Dış Etmenlere Bağlılık 547
B- Özel Kural 547
1- Vasiyetin Ayakta Tutulması (Favor Testamenti) Amacı 547
2- Kanuni İntikal Amacı 549
3- Yapılış Amacı 549
C- Yargılama Usulü 549
II. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN YORUMU 550
A- Sözleşmeye Üstünlük (Favor Pacti Successoralis) Verme 550
B- Kanuni İntikal Uygulaması 550
C- Yapılış Amacı 550

 
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN SONLANMASI

§ 21. VASİYETTEN DÖNME (TMK m. 542-544) 551
I. GENEL OLARAK 551
II. VASİYETTEN DÖNME ŞEKLİ 551
A- Yeni Vasiyetname İle (TMK m. 542) 552
1- Kanunda Öngörülen Şekillerden Birine Uyulmalıdır 552
a. Kanunda Yer Alan Şekle Uygun Olmalıdır 552
b. Yapıldığı Şekilde Dönme Zorunluluğu Yoktur 553
2- Tamamından veya Bir Kısmından Dönülebilir 554
B- Yok Etme İle (TMK m. 543) 554
C- Sonraki Tasarruf İle (TMK m. 544) 555
1- Yeni Bir Vasiyetname Yapılması (TMK m. 544 f. I) 555
2- Vasiyetle Bağdaşmayan Başka Bir Tasarrufta Bulunulması (TMK m. 544 f. II) 556
a. Sağlararası Bir Tasarrufla Dönülebilir 556
b. Geçerli Bir Tasarrufla Dönülebilir 557
c. Tasarrufun Vasiyetle Bağdaşmaması Gerekir 558

§ 22. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN KENDİLİĞİNDEN SONLANMASI 560
I. GENEL OLARAK 560
II. KENDİLİĞİNDEN SONLANMA HALLERİ 561
A- Boşanma ve Evliliğin Butlanı 561
1- Boşanma 561
2- Evliliğin Butlanı 562
B- Vasiyetçiden Önce Ölüm (TMK m. 548 f. I, 580 f. I, 581 f. II) 563
C- Mirastan Yoksunluğun Oluşması (TMK m. 578) 563
D- Bozucu Ya Da Erteleyici Koşul 564
1- Bozucu Koşul 564
2- Erteleyici Koşul 564
E- Sözlü Vasiyetname (TMK m. 541) 564
 
§ 23. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN İPTALİ (TMK m. 557-559) 565
I. GENEL OLARAK 565
II. ESASA İLİŞKİN İPTAL SEBEPLERİ (TMK m. 557, b. 1-3) 567
A- Ehliyetsizlik (TMK m. 557 b. 1) 567
1- Delil İbrazı İçin Mehil Verilmelidir 567
2- Tanıklar Dinlenilmelidir 568
3- Sağlık Kurulu Raporu Alınmalıdır 569
a. Duraksama Bulunmalıdır 569
b. Yetkili Kuruldan Rapor Alınmalıdır 570
aa. Ehliyet Tespiti Uzmanlık İşidir 570
bb. Dosya Tümü İle Gönderilmelidir 573
cc. Düzenlenme Tarihi İtibariyle Belirleme Yapılmalıdır 573
c. Raporlar Arası Çelişki Giderilmelidir 574
B- İrade Sakatlığı (TMK m. 557 b. 2) 575
1- Yanılma 576
2- Aldatma 576
3- Korkutma 577
4- Zorlama 579
C- Hukuka Aykırılık (TMK m. 557 b. 3) 580
1- Tasarrufun İçeriğinin Hukuka Aykırı Olması 580
2- Bağlandığı Koşulların Hukuka Aykırı Olması 581
3- Bağlandığı Yüklemelerin Hukuka Aykırı Olması 581
D- Ahlaka Aykırılık (TMK m. 557 b. 3) 582
1- Tasarrufun İçeriğinin Ahlaka Aykırı Olması 582
2- Bağlandığı Koşulların Ahlaka Aykırı Olması 582
3- Bağlandığı Yüklemelerin Ahlaka Aykırı Olması 583
III. ŞEKLE İLİŞKİN İPTAL SEBEPLERİ (TMK m. 557 b. 4) 583
A- Ölüm Tarihinde Yürürlükte Olan Hükümler Uygulanır 583
B- İnceleme Aslı Üzerinde Yapılır 584
C- İçerik İle Çelişen Tanık Beyanı Hükme Esas Alınmaz 585
D- Katılma Yasağına Aykırı Bölüm İptal Edilir 585
IV. İPTAL SEBEBİ SAYILMAYAN DURUMLAR 585
A- İfasının Mümkün Olmaması 586
B- Vasiyetnamede Muvazaa İddiası 586
C- Vasiyet Konusunun Satılmış Olması 587
D- Vasiyetin Taşınmaz Verme Geciktirici Şartına Bağlanması 587
E- Vasiyet Konusunun Vasiyetçiye Ait Olmaması 587
F- Vasiyet Alacaklısının Vasiyetçiden Önce Ölmesi 588
V. İPTAL YÖNTEMİ (TMK m. 558) 589
A- Dava Konusu 589
1- Açılmış Vasiyetnamenin İptali İstenebilir 589
2- Kısmen İptal İstenebilir 589
3- Hem Esasa Hem Şekle İlişkin İptal İstenebilir 590
4- Sadece Esasa İlişkin İptal İstenebilir 591
5- Kademeli İstenebilir 591
B- Davacı 591
1- Dava Açabilecek Olanlar 592
a. Yasal Mirasçı Açabilir 592
b. Vasiyet Alacaklısı Açabilir 592
c. Son Mirasçı Sıfatıyla Hazine Açabilir 593
d. Resmi Tasfiye Talep Edenler Açabilir 593
2- Dava Açamayacak Olanlar 593
a. Olası Mirasçı 593
b. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi 593
c. Mirasbırakanın Alacaklıları 594
d. Mirasbırakanın Borçluları 594
e. Mirasçının Alacaklıları 594
f. Mirasçının Borçluları 595
g. Mirası Resmen İdare Eden 595
C- Davalı 595
D- Görevli Mahkeme 596
E- Yetkili Mahkeme (TMK m. 576 f. II, HMK m. 11 f. I/a) 597
F- Hak Düşürücü Süre (TMK m. 559) 598
1- Öğrenmeden Başlayan Hak Düşürücü Süre 600
a. Öğrenme Gerçekleşmelidir 600
aa. Ölüme Bağlı Tasarruf Öğrenilmelidir 600
bb. İptal Sebebi Öğrenilmelidir 601
cc. Kendisinin Hak Sahibi Olduğu Öğrenilmelidir 601
b- Öğrenmeden Başlayan Hak Düşürücü Sürenin Tespiti 601
aa. Vasiyetnamenin Açılıp Açılmadığı Araştırılmalıdır 601
bb. Vasiyetnamenin Tebliği Araştırılmalıdır 602
aaa. Vasiyetname Tebliğ Edilmemişse Bir Yıllık Süre Başlamaz 602
bbb. Vasiyetname Tebliğ Edilmişse Bir Yıllık Süre Başlar 603
2- Her Hâlde Uygulanacak Hak Düşürücü Süre 603
3- Hükümsüzlüğün Def”i Yoluyla İleri Sürülmesi (TMK m. 559 f. II) 604
G- Davaların Birleştirilmesi 605
H- Mahkeme Kararının Kapsamı 606
I- Harç 606
İ- Kademeli Dava Açılması 607
J- Feragat 608
K- Yargılama Gideri 609
L- Kabul 610
M- Temyiz 610
N- Derdestlik 611
VI. İPTAL KARARININ SONUÇLARI 611
A- Yapıldığı Andan İtibaren Ortadan Kalkar 611
B- Davada Yer Alanlar Açısından Ortadan Kalkar 611
C- Dava Açılan Bölüm Yönünden Ortadan Kalkar 612
D- Kazandırma Yasağına Tabi Olan Açısından Ortadan Kalkar 612

§ 24. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN YOKLUĞU VE KESİN/MUTLAK HÜKÜMSÜZLÜĞÜ (BUTLAN) 614
I. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN YOKLUĞU 614
II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN KESİN/MUTLAK HÜKÜMSÜZLÜĞÜ (BUTLAN) 615

 
ALTINCI BÖLÜM
ÖLÜME BAĞLI TASARRUF SERBESTLİĞİ VE SINIRLARI

§ 25. TASARRUF EDİLEBİLİR KISIM (TMK m. 505-509) 617
I. KAPSAMI (TMK m. 505) 617
II. SAKLI PAY (TMK m. 506) 617
A- Saklı Pay Kavramı 618
B- Saklı Pay Sahibi Kavramı 618
1- Altsoy 619
2- Ana ve Babadan Her Biri 619
3- Sağ Kalan Eş 619
a. Altsoy veya Ana ve Baba Zümresiyle Birlikte Mirasçı Olması Hâlinde 619
b. Diğer Hâllerde 620
C- Saklı Paya Mal Rejiminin Etkisi 620
1- Saklı Paya Kural Mal Rejiminin Etkisi (TMK m. 237 f. II) 620
2- Saklı Paya Mal Ortaklığı Rejiminin Etkisi (TMK m. 276 f. III) 622
III. TASARRUF EDİLEBİLİR KISMIN HESABI (TMK m. 507-509) 623
A- Ölüm Günündeki Duruma Göre Hesaplanır (TMK m. 507 f. I) 624
B- Borçların İndirilmesi (TMK m. 507) 624
1- Mirasbırakanın Borçları (TMK m. 507 f. II) 625
2- Cenaze Giderleri (TMK m. 507 f. II) 625
3- Terekenin Mühürlenmesi ve Yazımı Giderleri (TMK m. 589 f. II, 590, 591) 626
4- Mirasbırakan İle Birlikte Yaşayan ve Onun Tarafından Bakılan Kimselerin Üç Aylık Geçim Giderleri (TMK m. 645) 627
5- Sağ Kalan Eşin Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227) 628
6- Sağ Kalan Eşin Katılma Alacağı (TMK m. 231) 629
7- Vasiyetnamenin Açılması Gideri (TMK m. 597) 632
8- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Ücreti (TMK m. 550 f. IV) 633
9- Tereke Yöneticisinin Ücreti (TMK m. 592 f. IV) 634
10- Resmî Defter Tutma Gideri (TMK m. 623 f. II) 634
11- Eğitim ve Öğrenimini Tamamlamamış Olan veya Sakatlıkları Bulunan Çocuklara Yapılan Ödeme (TMK m. 674 f. II) 635
12- Ceninin Bakıma Muhtaç Anasına Yapılan Ödeme (TMK m. 643 f. II) 636
13- Ergin Altsoyun Denkleştirme Alacağı (TMK m. 370, 371, 641 f. II) 637
C- Sağlararası Karşılıksız Kazandırmalar (TMK m. 508) 637
D- Sigorta Alacakları (TMK m. 509) 640
IV. TASARRUF EDİLEBİLİR KISMIN DARALMASI (TMK m. 549) 640

§ 26. TENKİS DAVASININ ÖZELLİKLERİ (TMK m. 560) 641
I. KORUMA DAVASIDIR 641
II. YENİLİK DOĞURAN DAVADIR 642
III. TASARRUFU DEĞİŞTİREN DAVADIR 643
A- Saklı Pay Sınırına İndirir 643
B- Saklı Payı Tamamlar 644

§ 27. TENKİS DAVASININ KOŞULLARI (TMK m. 560-562) 646
I. GENEL OLARAK 646
A- Tasarruf Edilebilecek Kısmı Aşan Tasarrufun Tenkisi İstenebilir (TMK m. 560 f. I) 647
B- Yasal Mirasçıya İlişkin Tasarruf Kuralı Paylaştırma Kuralı Sayılır (TMK m. 560 f. II) 648
II. SAKLI PAYLI MİRASÇI LEHİNE KAZANDIRMANIN ORANTILI TENKİSİ (TMK m. 561) 648
A- Sadece Saklı Payı Olan Mirasçılara Temlikin Orantılı Tenkisi 649
B- Saklı Payı Olanlar ile Saklı Payı Olmayanlara Temlikin Orantılı Tenkisi 651
C- Saklı Payı Olan ile Saklı Payı Olmayana Temlikin Orantılı Tenkisi 653
III. MİRASÇI ALACAKLISININ HAKKI (TMK m. 562) 655

§ 28. TENKİS DAVASININ HÜKÜMLERİ (TMK m. 563-569) 656
I. SAKLI PAYI OLMAYANLARA KAZANDIRMANIN ORANTILI TENKİSİ (TMK m. 563 f. I) 656
II. VASİYET BORÇLARININ TENKİSİ (TMK m. 563 f. II) 657
III. BÖLÜNMEZ MAL VASİYETİNDE TENKİS (TMK m. 564) 658
A- Belirli Bir Mal Vasiyeti Bulunmalıdır 658
B- Mal Değeri Azalmadan Bölünmez Olmalıdır 658
C- Vasiyet Alacaklısı Tercihini Kullanmalıdır 658
1- Malın Verilmesini İsteyebilir 658
2- Parayı İsteyebilir 659
IV. SAĞLARARASI KAZANDIRMALARDA TENKİS (TMK m. 565-566) 659
A- Tenkise Tabi Sağlararası Kazandırmalar (TMK m. 565) 659
1- Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Yasal Mirasçıya Miras Payına Mahsuben Yapılan Sağlararası Kazandırmalar (TMK m. 565 b. 1) 660
2- Geri Verilmemek Kaydıyla Altsoya Malvarlığının Devri Yoluyla Yapılan Kazandırmalar (TMK m. 565 b. 1) 661
3- Borçtan Kurtarma Yoluyla Yapılan Kazandırmalar(TMK m. 565 b. 1) 661
4- Alışılmışın Dışında Verilen Çeyiz ve Kuruluş Sermayesi Vermek (TMK m. 565 b. 1) 661
5- Miras Haklarının Ölümden Önce Tasfiyesi Maksadıyla Yapılan Kazandırmalar (TMK m. 565 b. 2) 662
6- Mirasbırakanın Serbestçe Dönme Hakkını Saklı Tutarak Yaptığı Bağışlamalar (TMK m. 565 b. 3) 662
7- Mirasbırakanın Ölümünden Önceki Bir Yıl İçinde Âdet Üzere Verilen Hediyeler Dışında Yapmış Olduğu Bağışlamalar (TMK m. 565 b. 3) 666
a. Bağışlama Âdet Üzere Verilen Hediye Olmamalıdır 666
b. Bağışlama Mirasbırakanın Ölümünden Önceki Bir Yıl İçinde Yapılmış Olmalıdır 666
c. Bağışlama Ölümden Önceki Bir Yıl Dışında Yapılmışsa Kasıt Aranmalıdır 666
8- Mirasbırakanın Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılmak Amacıyla Yaptığı Açık Olan Kazandırmalar (TMK m. 565 b. 4) 668
a. Erkek Çocuğa Öncelik Verme 669
b. Birden Çok Evlenebilme Zorluğu 670
c. Malvarlığının Önemli Bölümünün Verilmesi 670
d. Aşırı Bedel Farkı Bulunması 672
e. Diğer Sebepler 673
B- Sağlararası Kazandırmalarda Geriverme Borcu (TMK m. 566) 673
V. HAYAT SİGORTALARINDA TENKİS (TMK m. 567) 674
VI. İNTİFA HAKKI VEYA İRAT BAKIMINDAN TENKİS (TMK m. 568) 674
VII. ART MİRASÇI BAKIMINDAN TENKİS (TMK m. 569) 676

§ 29. TENKİS DAVASINDA SIRA (TMK m. 570) 677
I. SAKLI PAY SAHİPLERİNİN HAKLARI ZEDELENMİŞ OLMALIDIR 677
II. TEREKENİN TÜMÜ BELİRLENMELİDİR 678
A- Ölüm Tarihi Değerleri Esas Alınmalıdır 679
B- Temlik Tarihi Nitelikleri Esas Alınmalıdır 680
C- Tereke İle İlgili Bütün Kayıt ve Belgeler Dava Dosyası İçine Alınmalıdır 682
1- Kendiliğinden Getirtilmelidir 682
2- Sonradan Bildirim Yapılabilir 682
3- Tapu Kayıtları Esas Alınır 683
D- Aynı Terekeye İlişkin Açılan Tenkis Davaları Birleştirilmelidir 683
E- Terekenin Belirlenmesinde Hâkime Yardımcı Olunmalıdır 683
III. NET TEREKE BULUNMALIDIR 684
A- Terekenin Aktifi Tespit Edilmelidir 684
1- Temlik Edilenler 686
a. Davalılara Temlik Edilenler 687
aa. Temlik Doğrudan İse 688
bb. Temlik Dolaylı İse 691
aaa. Kazandırma Ödenen Bedeldir 691
bbb. Ödenen Bedel Uyarlanmalıdır 694
b. Dava Dışındakilere Temlik Edilenler 696
2- Temlik Dışı Kalanlar 697
3- Terekenin Aktifine Girmeyenler 700
B- Terekenin Pasifi Tespit Edilmelidir (TMK m. 507 f. II) 700
C- Net Tereke Belirlenmelidir 700
1- Tereke Aktifinden Önce Sağ Eşin Miras Payına Eşit Saklı Payı İndirilmelidir 701
2- Eş Davaya Dahil Olmasa Bile Sağ Eşin Miras Payına Eşit Saklı Payı İndirilmelidir 702
IV. VARSA SAKLI PAYA EL ATMA BULUNMALIDIR 702
V. TASARRUF ORANI AŞILMIŞ İSE TASARRUFUN NİTELİĞİNE GÖRE SAKLI PAYLARI ZEDELEME KASTI ARAŞTIRILMALIDIR 703
A- Saklı Payı Zedeleme Kastı Konusunda Deliller Toplanmalıdır 704
B- Saklı Payı Zedeleme Kastı Yoksa Dava Reddedilmelidir 704
1- Minnet Duyguları İle Hareket Edilmesi 705
a. Kişisel Bakım Sebebiyle 705
b. Kurumsal Bakım Sebebiyle 706
c. Hastalıkta Bakım Sebebiyle 706
2- Ölünceye Kadar Bakma Akti Yapılması 708
3- Davalının Emek ve Para Harcaması 712
4- Temlikin Uzun Yıllar Öncesi Yapılması 712
5- Eğitim Amaçlı Hareket Edilmesi 714
6- Denkleştirme Amacının Bulunması 714
7- Kesin Hüküm Bulunması 714
8- Diğer Sebeplerin Bulunması 715
C- Ölüme Bağlı Tasarruflar Mutlak Olarak Tenkise Tabidir (TMK m. 565) 715
1- Saklı Payı Zedeleme Kastı Aranmaz 716
2- Vasiyetnamenin İfa Edilmiş Olması Şart Değildir 718
3- İntifa Hakkı Saklı Çıplak Mülkiyet Bağışı Ölüme Bağlı Tasarruf Sayılamaz 719
VI. TENKİSİ GEREKEN TASARRUF VARSA İŞLEM SIRASI 720
A- Davalı Saklı Paylı Mirasçı Saklı Paydan Fazla Olarak Alınanla Sorumluluk İlkesi Gözetilmelidir 720
B- Davacının Saklı Payı Önce Ölüme Bağlı Tasarruflarla Karşılanmalıdır 720
C- Saklı Pay Ölüme Bağlı Tasarruflarla Tamamlanamıyorsa İlkin Sağlararası Tasarruflar En Sonda Kamu Yararına Yapılan Kazandırmalardan Tamamlanmalıdır 721
1- İlkin Sağlararası Tasarruflardan Tamamlanmalıdır 721
2- En Sonda Kamu Yararına Yapılan Kazandırmalardan Tamamlanmalıdır 722
D- Birden Çok Kişiye Yapılan Teberrunun Tenkisinde Alınanla Orantılı Sorumluluk Kuralı Uygulanmalıdır 722
E- Sabit Tenkis Oranı Belirlenmelidir 723
F- Tasarrufa Konu Malın Sabit Tenkis Oranına Göre Bölünebilirliği Araştırılmalıdır 727
1- Tasarrufa Konu Mal Sabit Tenkis Oranında Bölünebiliyorsa 729
2- Tasarrufa Konu Mal Sabit Tenkis Oranında Bölünemiyorsa 729
a. Davalının Tercih Hakkını Kullanma Zamanı 729
b. Davalının Tercih Hakkı Seçenekleri 730
aa. Davalı Aynı Tercih Ederse 731
bb. Davalı Bedeli Tercih Ederse 732
cc. Davalı Tercih Hakkını Kullanmazsa 733
3- Tasarrufa Konu Temlik Para İse Tercih Hakkı Kullandırılmaz 734
G- Sabit Tenkis Oranına Göre Bölünemeyen Malın Karar Günü Değeri Belirlenmelidir 735
H- Karar Günü Değerinin Sabit Tenkis Oranıyla Çarpımından Bulunacak Naktin Ödetilmesine Karar Verilmelidir 738

§ 30. TENKİS DAVASINDA SÜRE (TMK m. 571) 740
I. GENEL OLARAK 740
II. MİRASBIRAKAN 1.1.2002 ÖNCESİ ÖLMÜŞSE 740
A- Zamanaşımı Hükümleri Uygulanır (TKM m. 513 f. I) 740
1- Bir Yıllık Süre 741
a. Saklı Payı Zedelemeyi Öğrenme 742
b. Ölümü Öğrenme 743
c. Her Mirasçı İçin Farklı Hesaplanır 743
2- Beş Yıllık Süre 743
a. Vasiyetname İle Yapılan Tasarruflarda 743
b. Diğer Tasarruflarda 744
3- Zamanaşımı Def’i Sürede Değil İse 744
a. Karşı Çıkılmışsa 745
b. Karşı Çıkılmamışsa 745
4- Zamanaşımı Def’i Sürede İse 746
B- İptal İle Sürenin Başlaması (TKM m. 513 f. I) 747
C- Def’i Yoluyla İleri Sürme (TKM m. 513 f. II) 747
III. MİRASBIRAKAN 1.1.2002 SONRASI ÖLMÜŞSE 748
A- Hak Düşürücü Süre Hükümleri Uygulanır (TMK m. 571 f. I) 748
1- Bir Yıllık Süre 748
a. Saklı Payı Zedelemeyi Öğrenme 748
b. Ölümü Öğrenme 749
c. Her Mirasçı İçin Farklı Hesaplanır 749
2- On Yıllık Süre 749
a. Vasiyetname İle Yapılan Tasarruflarda 749
b. Diğer Tasarruflarda 750
B- İptal İle Sürenin Başlaması (TMK m. 571 f. II) 750
C- Def’i Yoluyla İleri Sürme (TMK m. 571 f. III) 750

§ 31. TENKİS DAVASINDA USUL HÜKÜMLERİ 753
I. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 753
A- Görevli mahkeme 753
1- Görevli Mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir 753
2- Dava Dilekçesinde Gösterilen Değer Harca Esas Sayılır 753
3- Kadastro Mahkemesi Görevli Değildir 754
4- Ticaret Mahkemesi Görevli Değildir 754
5- İş Mahkemesi Görevli Değildir 754
6- Dava Hasredilmiş Olmalıdır 755
B- Yetkili Mahkeme (TMK m. 576 f. II, HMK m. 11 f. I/a) 755
1- Genel Olarak 755
a. Yetki Kesin Yetki Kuralıdır 755
b. Yetki İtirazı Olmadan Yetkisizlik Kararı Verilebilir 756
c. Yetki Kamu Düzenine İlişkindir 756
2- Mirasbırakanın Yerleşim Yeri 757
a. Mirasbırakanın Bakıldığı Yer 757
b. Mirasbırakanın Tedavi Olduğu Yer 758
c. Mirasbırakanın Nüfusa Kayıtlı Olduğu Yer 758
II. TARAFLAR 759
A- Davacı 759
1- Davacı Olabilenler 759
a. Saklı Paylarının Karşılığını Alamayan Mirasçılar (TMK m. 560 f. I) 759
aa. Ölüm Anında Mirasçı Sıfatına Sahip Bulunanlar Açabilir 760
bb. Tek Başına veya Birlikte Açılabilir 760
cc. Vasiyetnameye İtirazının Olmadığını Açıklayan Açabilir 761
dd. Hak Düşürücü Süre Geçmemişse Halef Olarak Açılabilir 761
ee. Mirası Tutulan Deftere Göre Kabul Eden Açabilir 762
ff. Resmi Tasfiye Talep Eden Açabilir 762
gg. Yasal Temsilci Tarafından Açılabilir 762
hh. Saklı Paylı Mirasçının Davadan Sonra Ölümünde Mirasçıları Davaya Devam Eder 762
b. İflâs İdaresi (TMK m. 562) 763
c. Alacaklılar (TMK m. 562) 764
d. Atanmış Mirasçı Halefiyet Yoluyla Açabilir 765
e. Diğer Mirasçılar (TMK m. 519, 527, 573) 765
2- Davacı Olamayanlar 766
a. Saklı Payı Olmayan Mirasçı (TMK m. 560 f. I) 766
b. Saklı Payının Karşılığını Alan Mirasçı 767
c. Mirasçılıktan Çıkarılan Kimse (TMK m. 511 f. I) 767
d. Mirastan Yoksun Olan Kimse (TMK m. 578 f. I) 768
e. Mirası Reddeden Kimse (TMK m. 605 f. I) 769
f. Mirastan Feragat Eden Kimse (TMK m. 528 f. II) 769
g. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (TMK m. 550) 770
h. Miras Ortaklığı Temsilcisi (TMK m. 640 f. III) 770
ı. Tasfiye Memuru (TMK m. 634, f. I) 771
i. Saklı Payı Devir Alan 771
B- Davalı 771
1- Davalı Olanlar 771
a. Yasal Mirasçılara Karşı Açılabilir 771
aa. Tamamına Açılabilir 771
bb. Bir Kısmına Açılabilir 771
cc. Mecburi Dava Arkadaşlığı Yoktur 771
b. Atanmış Mirasçılara Karşı Açılabilir 772
c. Üçüncü Kişilere Karşı Açılabilir 772
d. Tüzel Kişilere Karşı Açılabilir 773
e. Davalı Küçük İse Husumet Yasal Temsilcisine Yöneltilmelidir 774
f. Menfaat Çatışması Varsa Kayyım Atanmalıdır 774
2- Davalı Olamayacak Olanlar 775
a. Miras Ortaklığı 775
b. Vasiyet Alacaklısı 775
c. Paylaşmadan Sonra Zilyet Olan 775
d. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (TMK m. 550) 775
e. Tereke Yöneticisi (TMK m. 593) 775
3- Tenkis İstemi Kabul Edilecek Davalı 776
a. Sıra Gözetilmeden Dava Açılsa Bile Mahkemece Sıra Gözetilir 776
b. Sıra Numarası Küçük Olan İşlem Önce Tenkis Edilir 776
c. Saklı Payı Aşan Kısım Tenkis Edilir 776
III. İSTEK 776
A- Tenkis Davası Kademeli Açılabilir 777
B- Tenkis Davası Gerçek Satışlarda İstenemez 778
1- Gerçek Satış Mahkeme Kararı İle İspatlanabilir 779
2- Gerçek Satış Tapulama Tutanağı İle İspatlanabilir 780
3- Gerçek Satış Her Türlü Delille İspatlanabilir 780
C- Tenkis Davasında İstenen Miktar Açıklanmalıdır 781
D- Tenkis Davasında Tapu Kaydının Düzeltilmesi İstenemez 781
E- Tenkis Davası Tapusuz Taşınmaza Açılabilir 782
IV. NİTELİK 782
V. YARGILAMA USULÜ 783
A- Genel Olarak 783
B- Özel Olarak 783
1- Faiz 783
a. Faize Tercih Tarihinden Hükmedilir 784
b. Faize Talep Aşılarak Hükmedilemez 785
c. Faize İstek Olmadan Hükmedilemez 785
d. Faize Dava Tarihinden Hükmedilemez 786
e. Faize Keşif Tarihinden Hükmedilemez 787
f. Faiz Asıl Alacak Ödenmemişse İstenebilir 787
2- Islah 787
3- Bilirkişi Raporu 790
4- Hüküm Fıkrası 791
a. Taraflara Yükletilen Borç ve Tanınan Haklar Açıkça Gösterilmelidir 791
b. Herhangi Bir Belgeye Atıf Yapılarak Hüküm Kurulamaz 792
c. Denetime Elverişli Olmalıdır 792
5- Harç 793
a. Nispi Harca Bağlıdır 793
b. Açık Hesap Yapılmadan Gösterilen Değer Tahmini Değerdir 794
c. Saklı Paya Tecavüz Miktarı Üzerinden Eksik Harç Tamamlattırılmalıdır 795
d. Fazla Yatırılan Harç Varsa İadesi Mümkündür 795
6- Feragat 795
7- Yargılama Gideri 797
8- Usulî Kazanılmış Hak 799
9- Kabul 800
10- Davaların Birleştirilmesi 801
11- Bekletici Mesele 802
12- Yemin 803
13- Müdahale 803

§ 32. MİRASBIRAKANIN MUVAZAASI 804
I. GENEL OLARAK 804
II. MURİS MUVAZAASININ KAPSAMINA GİRMEYEN İŞLEMLER 804
A- Ölüme Bağlı Tasarruflar 804
B- İntifa Hakkı Tesisi 805
C- Bağış 805
D- Bedeli Ödenerek Satın Alma 806
III. USUL HÜKÜMLERİ 806
A- Görevli Mahkeme 806
B- Yetkili Mahkeme 806
C- Taraflar 807
D- Muvazaanın Kanıtlanması 809
E- Islah 810
F- Zamanaşımı 810
 
§ 33. MİRAS SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN DAVALAR (TMK m. 572-574) 811
I. MİRASBIRAKANIN SAĞLIĞINDA MALLARINI VERMESİNDE (TMK m. 572) 811
II. MİRASTAN FERAGAT DURUMUNDA (TMK m. 573-574) 811
A- Tenkis (TMK m. 573) 811
B- Geri Verme (TMK m. 574) 812

ÜÇÜNCÜ BAŞLIK
MİRASIN GEÇMESİ
(TMK m. 575-682)

BİRİNCİ KISIM
MİRASIN AÇILMASI
(TMK m. 575-588)

BİRİNCİ BÖLÜM
MİRASIN AÇILMA VE DEĞERLENDİRME ANI

§ 34. MİRASIN AÇILMA VE DEĞERLENDİRME ANI 814
I. MİRASIN AÇILMA ANI (TMK m. 575 f. I) 814
II. MİRASIN DEĞERLENDİRME ANI (TMK m. 575 f. II) 815
III. USUL HÜKÜMLERİ 817
A- Görevli Mahkeme 817
B- Yetkili Mahkeme (TMK m. 576 f. I) 818
C- Davaların Görüleceği Yer (TMK m. 576 f. II) 818
1- Mirasbırakanın Tasarrufların İptali Davaları (TMK m. 576 f. II) 818
2- Tenkis Davaları (TMK m. 576 f. II) 818
3- Mirasın Paylaştırılması (TMK m. 576 f. II) 818
4- Miras Sebebiyle İstihkak Davaları (TMK m. 576 f. II) 819

 
İKİNCİ BÖLÜM
MİRASÇI OLABİLME KOŞULLARI

§ 35. MİRASÇI OLABİLME KOŞULLARI/MİRASÇILIK EHLİYETİ/MİRASA EHLİYET 821
I. GENEL OLARAK 821
II. MİRASA EHİL OLMAK/HAK EHLİYETİ (TMK m. 8, 577 f. I, 580, 581) 821
A- Genel Olarak 821
B- Gerçek Kişilerin Hak Ehliyeti 822
1- Kural Olarak (TMK m. 577 f. I) 822
2- İstisnalar 824
C- Tüzel Kişilerin Hak Ehliyeti 824
D- Tüzel Kişiliği Bulunmayan Topluluğa Yapılan Kazandırmalar (TMK m. 577 f. II) 825
1- Genel Olarak 825
2- Kazandırmanın Yorumu Hakime Aittir 825
a. Mirasbırakanın Amacı Gerçekleştirebiliyorsa 825
b. Mirasbırakanın Amacı Gerçekleştirilemiyorsa 825
III. MİRASTAN YOKSUN OLMAMAK (TMK m. 578) 826
A- Sebepleri (TMK m. 578, f. I) 826
1- Mirasbırakanı Öldüren veya Öldürmeye Teşebbüs Edenler 826
2- Mirasbırakanı Ölüme Bağlı Tasarruf Yapamayacak Duruma Getirenler 828
3- Mirasbırakanın Ölüme Bağlı Bir Tasarruf Yapmasını veya Böyle Bir Tasarruftan Dönmesini Sağlayanlar ve Engelleyenler 828
a. Aldatma Yoluyla 828
b. Zorlama Yoluyla 828
c. Korkutma Yoluyla 828
4- Mirasbırakanın Artık Yeniden Yapamayacağı Bir Durumda ve Zamanda Ölüme Bağlı Bir Tasarrufu Ortadan Kaldıranlar veya Bozanlar 829
B- Ortadan Kalkması (TMK m. 578, f. II) 829
C- Sonuçları 829
1- Yalnız Yoksun Olanı Etkiler (TMK m. 579 f. I) 829
2- Yoksunluk O Mirasbırakana Özgüdür 830
3- Mirasbırakandan Önce Ölmüş Gibi Kabul Edilir (TMK m. 579 f. II) 830
4- Kendiliğinden Oluşur 830
5- Miras Malını İktisap Edemez 830
6- Hükmü Geçmişe Yürür 830
7- Resmi Tasfiye İsteyemez 830
8- Terekenin Resmî Defterinin Tutulmasını İsteyemez 831
D- Mirasçılık Belgesi Verilmesi 831
E- Tespitinde Görevli Mahkeme 832
IV. MİRASBIRAKANIN ÖLÜMÜNDE SAĞ OLMAK (TMK m. 580-581) 832
A- Genel Olarak 832
1- Mirasçı Olarak Hak Sahipliği (TMK m. 580) 832
a. Mirasbırakanın Ölümü Anında Mirasa Ehil Olarak Sağ Olma (TMK m. 580 f. I) 832
b. Mirasın Açıldığı Anda Sağ Olan Mirasçının Sonradan Ölümü (TMK m. 580 f. II) 834
2- Vasiyet Alacaklısının Mirasçılığı (TMK m. 581) 834
a. Mirasbırakanın Ölümü Anında Mirasa Ehil Olarak Sağ Olmalıdır 834
b. Mirasbırakandan Önce Ölmüş İse 834
aa. Kural Olarak Vasiyeti Yerine Getirme Yükümlülüğü Kalkar (TMK m. 581 f. I) 834
bb. Aksi Düzenlemede Yükümlülük Devam Eder (TMK m. 581 f. II) 835
1- Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Olmak Koşulunun İstisnaları 835
1- Ceninin Mirasçılığı (TMK m. 582) 836
2- İleride Doğacak Çocuğun Mirasçılığı (TMK m. 583) 836
3- Mirasbırakan, Borç Ödemeden Acizliği Sebebiyle Mirasçılıktan Çıkarmasında Yarı Miras Payının Doğacak Çocuklarına Özgülemesi (TMK m. 513 f. I) 837
4- Belirli Süreye veya Geciktirici Koşula Bağlı Mirasçı Atama/Belirli Mal Vasiyeti 837
5- Vakıf Kurma (TMK m. 102 f. I, TMK m. 526) 837
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GAİPLİK HALİNDE MİRASIN GEÇİŞİ
(TMK m. 584-588)

§ 36. GAİPLİK HALİNDE MİRASIN GEÇİŞİ (TMK m. 584-588) 839
I. GAİBİN MİRASI (TMK m. 584-585) 839
A- Güvence Karşılığı Teslim (TMK m. 584) 839
B- Geri Verme (TMK m. 585) 840
II. GAİBE DÜŞEN MİRAS (TMK m. 586) 841
III. GAİBİN HEM MİRASBIRAKAN, HEM MİRASÇI OLMASI (TMK m. 587) 843
IV. GAİPLE İLGİLİ HAZİNENİN İSTEMİ (TMK m. 588) 843
A- Gaipliğe Karar Verilmesi Koşulları 843
1- Sağ Olup Olmadığı Bilinmeyen Bir Kimse Bulunmalıdır 844
a. Malvarlığı veya Miras Payı On Yıl Resmen Yönetiliyor Olabilir 844
b. Yüz Yaşını Dolduracağı Süre Geçmiş Olabilir 845
2- Hazinenin İstemi Bulunmalıdır 845
3- İlân Süresinde Hiçbir Hak Sahibi Ortaya Çıkmamış Olmalıdır 845
B- Devletin Statüsü 846
1- Gaibin Mirası Devlete Geçer 846
2- Gaibin Mirasını Teslim Alanlar Gibi Geri Vermekle Yükümlüdür 847
a. Gaibe Karşı Yükümlülük 847
b. Üstün Hak Sahiplerine Karşı Yükümlülük 847

 
İKİNCİ KISIM
MİRASIN GEÇMESİNİN SONUÇLARI
(TMK m. 589-639)

BİRİNCİ BÖLÜM
MİRASIN GEÇMESİNİN
TEREKE İLE İLGİLİ SONUÇLARI

§ 37. TEREKE İLE İLGİLİ GENEL KORUMA ÖNLEMLERİ (TMK m. 589) 851
I. GEREKLİ ÖNLEMLER ALINIR 851
A- Tereke Mallarının Korunması Sağlayan Önlemler Alınır 851
B- Tereke Mallarının Hak Sahiplerine Geçmesini Sağlayan Önlemler Alınır 853
1- Terekede Bulunan Paranın Teslimi 853
2- Terekede Bulunan Eşyanın Teslimi 854
3- Terekede Bulunan Silahın Teslimi 854
4- SHÇEK’da Bakılanın Terekesinin Teslimi 854
5- Hazineden Başka Mirasçı Bırakmayanın Terekesinin Teslimi 855
II. MAL VE HAKLARIN YAZIMI YAPILIR 855
A- Genel Olarak 855
B- Tereke İle İlgili Defterler 855
1- Tereke Esas Defteri 856
2- Kıymetli Evrak ve Eşya Defteri 856
3- Banka Hesabı Cari Defteri 857
4- Kasa Defteri 857
5- Tereke Karar Defteri 858
6- Tereke Tespit ve Koruma Defteri 858
7- Resmî Defter 859
III. ÖNLEM ALINMASI SÜREYE BAĞLI DEĞİLDİR 859
IV. ÖNLEMLERLE İLGİLİ GİDERLER KARŞILANIR (TMK m. 589, f. III) 860
A- Başvuran Kişi Tarafından Karşılanması 860
B- Devlet Tarafından Karşılanması 860
V. İŞLEMLER TAMAMLANINCA TEREKEDEN EL ÇEKİLİR 861
A- Koruma ve Tespit Kararı İle Yetinilmelidir 861
B- Tasfiye Sonucu Doğuracak Hüküm Kurulamaz 861
C- Uluslararası Sözleşme Hükümleri Uygulanmalıdır 861
VI. USUL HÜKÜMLERİ 862
A- Görevli Mahkeme (TMK m. 589, f. I) 862
B- Yetkili Mahkeme (TMK m. 589) 863
1- Mirasbırakan, Yerleşim Yerinde Ölmüş İse (TMK m. 589, f. I) 863
2- Mirasbırakan, Yerleşim Yerinden Başka Bir Yerde Ölmüş İse (TMK m. 589, f. IV) 863
3- Mirasbırakan, Yabancı Uyruklu İse 864
C- Davacı 865
1- İstem Üzerine 865
a. Yasal Mirasçıların İstemi 865
b. Atanmış Mirasçıların İstemi 865
c. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin İstemi 865
d. Vasiyet Alacaklısının İstemi (TMK m. 633 f. II) 866
e. Mirasbırakanın Alacaklısının İstemi (TMK m. 591 f. III) 866
2- Re’sen 866
D- Koruma Önlemlerine Karşı Kanun Yolu 866
1- HUMK Uygulamasında Kanun Yolu 866
a. Önlem Alınmasına İlişkin Kararlarda Temyiz 866
aa. Önlem Alınmasının Kabulüne İlişkin Kararlarda Temyiz 866
bb. Önlem Alınmasının Reddine İlişkin Kararlarda Temyiz 867
cc. Önlem Alınmasına İlişkin Ara Kararı Temyiz Edilemez 867
dd. Hukuki Yararı Olmayan Temyiz Edemez 868
b. Önlem Alınmasına İlişkin Kararlarda Karar Düzeltme 868
2- HMK Uygulamasında Kanun Yolu 868
E- Harç 868
F- Yargılama Gideri 869
 
§ 38. TEREKENİN KORUMA AMAÇLI DEFTERİNİN TUTULMASI (TMK m. 590) 870
I. KORUMA AMAÇLI TEREKE DEFTERİNİN KAPSAMI 870
II. KORUMA AMAÇLI TEREKENİN DEFTERİNİN TUTULMASI SEBEPLERİ 871
A- Mirasçılar Arasında Vesayet Altında Olan veya Alınması Gereken Kimse Varsa 871
B- Mirasçılardan Biri Uzun Süreden Beri Bulunamıyorsa ve Temsilcisi de Yoksa 871
C- Ölüm Tarihinden Başlayarak Bir Ay İçinde İstemde Bulunulursa 871
1- Mirasçılardan Birinin İstemde Bulunması 871
2- İlgililerden Birinin İstemde Bulunması 872
III. GÖREVLİ MAHKEME 872
IV. GECİKMEKSİZİN TAMAMLANMALIDIR 872

§ 39. TEREKENİN MALLARININ MÜHÜRLENMESİ (TMK m. 591) 873
I. TEREKE MALLARINDAN GEREKENLER MÜHÜRLENİR 873
A- Yazımdan Önce Mühür Altına Alma 873
B- Yazımdan Sonra Mühür Altına Alma 873
II. TEREKE MALLARINDAN GEREKMEYENLER MÜHÜRLENMEZ 874
A- Birlikte Oturanların İhtiyaçları İçin Gerekli Eşya Mühürlenmez 874
B- Taşınmazların Oturma İçin Zorunlu Olan Bölümleri Mühürlenmez 874
C- Alacaklıya Güvence Gösterildiği Takdirde Mühürlenmez 874

§ 40. TEREKENİN RESMEN YÖNETİLMESİ (TMK m. 592-594) 875
I. TEREKENİN RESMEN YÖNETİLMESİ DURUMLARI (TMK m. 592) 875
A- Mirasçılardan Birinin Bulunamaması ve Temsilci de Bırakmaması 875
B- Mirasçılık Sıfatı Yeterince İspat Edilememesi 876
C- Mirasçı Bulunup Bulunmadığında Duraksama Olması 876
D- Mirasçıların Tamamının Bilinmemesi 876
E- Kanunda Özel Olarak Öngörülmesi 876
1- Önmirasçının Güvence Göstermemesi veya Artmirasçının Beklenen Haklarını Tehlikeye Düşürmesi Sebebiyle (TMK m.523 f. III) 876
2- Teslim Edilen Vasiyetname Sebebiyle (TMK m.595 f. III) 876
3- Gaibe Düşen Miras Payı Sebebiyle (TMK m.586 f. I) 877
II. MİRASÇILARIN BİLİNMEMESİ HALİNDE İLAN VERİLMESİ (TMK m. 594) 877
A- Mirasçısı Bulunup Bulunmadığı veya Mirasçıların Tamamı Bilinmiyor Olmalıdır 877
B- İlân Yapılmalıdır 877
1- Uygun Araçlarla Yapılmalıdır 877
2- İki Kez Yapılmalıdır 878
C- Hiçbir Mirasçı Belirlenemezse Miras Devlete Geçer 878

İKİNCİ BÖLÜM
MİRASIN GEÇMESİNİN VASİYETNAME
İLE İLGİLİ SONUÇLARI

§ 41. VASİYETNAMENİN TESLİMİ (TMK m. 595) 881
I. SULH HÂKİMİNE TESLİM EDİLMESİ ZORUNLULUĞU (TMK m. 595 f. I) 881
A- Teslim İçin Geçerli Olma Şartına Bakılmaz 882
B- Teslim Hemen Yapılır 882
1- Vasiyetnameyi Düzenleyen Görevli 882
2- Vasiyetnameyi Muhafaza Eden Görevli 882
3- Vasiyetnameyi Mirasbırakanın Arzusu Üzerine Saklayan Kimse 882
4- Vasiyetnameyi Başka Surette Ele Geçiren Kimse 882
5- Vasiyetnameyi Ölenin Eşyası Arasında Bulan Kimse 882
II. TESLİM GÖREVİNİ YERİNE GETİRMEYENİN DOĞACAK ZARARDAN SORUMLULUĞU (TMK m. 595 f. II) 882
A- Ölüm Öğrenilmiş Olmalıdır 883
B- Hemen Teslim Yapılmamış Olmalıdır 883
C- Zarar Doğmuş Bulunmalıdır 883
III. TESLİM ALAN SULH HÂKİMİNİN GÖREVLERİ (TMK m. 595 f. III) 884
A- Teslim Edilen Vasiyetnameyi Derhâl İncelemek 884
B- Gerekli Koruma Önlemlerini Almak 884
C- Olanak Varsa İlgilileri Dinlemek 884
D- Terekeyi Yasal Mirasçılara Geçici Olarak Teslim Etmek 884
E- Terekeyi Resmen Yönetilmesine Karar Vermek 884

§ 42. VASİYETNAMENİN AÇILMASI (TMK m. 596) 885
I. ÇAĞRI İŞLEMİ YAPILIR (TMK m. 596 f. II) 886
A- Bilinen Mirasçılar Çağrılır 886
1- Çağrı Usulüne Uygun Yapılmalıdır 886
a. Davetiye Gönderilmelidir 886
b. Açılacağı Gün ve Saat Bildirilmelidir 887
c. Adres Araştırması Yapılmadan İlanen Çağrı Yapılmamalıdır 887
d. Tebligat Usulüne Uygun Şekilde Uygun Yapılmalıdır 888
2- Çağrı Bilinen Tüm Mirasçılara Yapılmalıdır 889
B- Diğer İlgililer Çağrılır 889
C- Diledikleri Takdirde Hazır Bulunmak Üzere Çağrılır 890
II. AÇIĞA ÇIKARMA İŞLEMİ YAPILIR (TMK m. 596 f. I) 890
A- Geçerli Olup Olmadığına Bakılmaksızın Açılır 891
B- Tesliminden Başlayarak Bir Ay İçinde Açılır 892
III. OKUMA İŞLEMİ YAPILIR (TMK m. 596 f. I) 893
A- Çağrılanlar Gelmese Bile Okunur 894
B- Okunmaya İlişkin Tutanak Düzenlenir 894
IV. TESPİT İŞLEMİ İLE YAPILIR 895
A- Açılıp Okunduğunun Tespitine Karar Verilir 895
B- İtiraza Uğramadığının Tespiti Şeklinde Karar Verilemez 896
C- Usule Uygun Dava Açılmadan Tenfize Karar Verilemez 898
V. SAKLAMA İŞLEMİ YAPILIR 899
VI. SONRAKİ VASİYETNAME İÇİN AYNI İŞLEM YAPILIR (TMK m. 596 f. III) 900
VII. USUL HÜKÜMLERİ 900
A- Görevli Mahkeme 900
B- Yetkili Mahkeme 901
C- Karar Düzeltme İstenilemez 902
D- Yabancı Mahkeme Kararı 902
E- Kısa Karara Uygun Karar Verilmelidir 905
F- Murafaa İstenemez 906
VIII. SONUÇLARI 906
A- Yasal Mirasçılar Açısından 906
1- Geçici Teslimin Sona Ermesi (TMK m. 595 f. III) 907
2- İptal Davası Açma Hakkının Başlaması (TMK m. 559 f. I) 907
3- Tenkis Davası Açma Hakkının Başlaması (TMK m. 571 f. I) 907
B- Atanmış Mirasçılar Açısından 907
1- Mirası Ret Süresinin Başlaması (TMK m. 606 f. II) 907
2- Mirasçılık Belgesi İçin Gereken Bir Aylık Sürenin Başlaması (TMK m. 598 f. II) 907
C- Vasiyet Alacaklısı Açısından (TMK m. 598 f. II) 908
D- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Açısından (TMK m. 550 f. III) 908
E- Mirasbırakanın Alacaklıları Açısından (TMK m. 633 f. I) 908
F- Mirasçı Olduğunu Öğrenenler Açısından (TMK m. 639 f. I) 908

§ 43. VASİYETNAMENİN TEBLİĞİ (TMK m. 597) 909
I. MİRASTA HAK SAHİBİ OLANLARA TEBLİĞ EDİLİR 909
A- Her Birine Tebliğ Edilir 909
B- Bulunamayanlara İlân Yolu İle Tebliğ Olunur 910
C- Kendilerine İlişkin Kısımları Tebliğ Edilir 912
D- Hâkim Tarafından Tebliğ Edilir 912
II. GİDERİ TEREKEDEN KARŞILANARAK TEBLİĞ EDİLİR 912

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MİRASIN GEÇMESİNİN BELGE VERME
İLE İLGİLİ SONUÇLARI

§ 44. LEHİNE TASARRUFTA BULUNULANA BELGE VERİLMESİ (TMK m. 598 f. II) 914
I. ATANMIŞ MİRASÇI OLDUĞUNU GÖSTEREN BELGE (ATANMIŞ MİRASÇILIK BELGESİ) VERİLMESİ 915
A- Koşulları 915
1- Miras Açılmış Olmalıdır 916
2- Ölüme Bağlı Tasarruf Açılmış Olmalıdır 916
3- Atanmış Mirasçılık Sıfatı Yitirilmemiş Olmalıdır 916
4- İstem Üzerine Verilir 917
5- Mahkemeye Başvurulmalıdır 917
6- Atanmış Mirasçılık Belgelendirilmelidir 917
7- Bekleme Süresi Sona Ermelidir 918
8- Mirasçı Atanmasına İtiraz Edilmemiş Olmalıdır 918
a. İtirazın Niteliği 919
b. İtiraz Hakkı 919
aa. İtiraz Edebilecekler 919
aaa. Yasal Mirasçılar (TMK m. 598 f. II) 919
bbb. Başka Vasiyet Alacaklıları (TMK m. 598 f. II) 919
ccc. Aynı Tasarrufla Mirasçı Atananlar 920
bb. İtiraz Edemeyecekler 920
aaa. Tasfiye Memuru 920
bbb. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi 920
ccc. İntifa Hakkı Sahibi Eş 920
ddd. Mirasbırakanın Alacaklıları 920
eee. Mirasçının Alacaklıları 920
fff. Tereke Yöneticisi 920
ggg. Miras Ortaklığı Temsilcisi 920
hhh. Miras Payını Devralanlar 921
ııı. Vasiyet Alacaklısı 921
c. İtiraz Süresi 921
d. İtiraz Makamı 921
e. İtiraz Şekli 921
f. İtiraz Konusu 921
g. İtirazın Sonuçları 922
B- Usulü 923
1- İstem Duruşmalı Olarak İncelenir 923
2- Dava Hasımsız Olarak Görülebilir 924
3- Yasal Mirasçılığı Kaldıracak Şekilde Mirasçılık Belgesi İstenemez 924
4- Mirasçılık Belgesi Yeterli Bilgi ve Açıklamayı İçermelidir 924
5- Mirasçılık Belgesi Tescil İçin Yeterlidir 925
6- Vasiyetnamenin Tenfizi Davası Açılmasına Gerek Bulunmamaktadır 925
7- Davacı Hem Atanmış Mirasçı Hem De Yasal Mirasçı İse Kendisine İki Sıfatına Göre Mirasçılık Belgesi Verilmelidir 926
8- Talebi Rızaen Yerine Getirilmezse Miras Sebebiyle İstihkak Davası Açılır 927
II. VASİYET ALACAKLISI OLDUĞUNU GÖSTEREN BELGE (VASİYET ALACAKLILIĞI BELGESİ) VERİLMESİ 927
A- Koşulları 927
1- Miras Açılmış Olmalıdır 927
2- Ölüme Bağlı Tasarruf Açılmış Olmalıdır 928
3- Vasiyet Alacaklısı Sıfatı Yitirilmemiş Olmalıdır 928
4- İstem Üzerine Verilir 928
5- Mahkemeye Başvurulmalıdır 929
6- Vasiyet Alacaklısı Olunması Belgelendirilmelidir 929
7- Bekleme Süresi Sona Ermelidir 930
8- Vasiyet Alacaklısı Olunmasına İtiraz Edilmemiş Olmalıdır 931
a. İtirazın Niteliği 931
b. İtiraz Hakkı 931
aa. İtiraz Edebilecekler 931
aaa. Yasal Mirasçılar (TMK m. 598 f. II) 931
bbb. Başka Vasiyet Alacaklıları (TMK m. 598 f. II) 931
ccc. Aynı Tasarrufla Vasiyet Alacaklısı Atananlar 932
bb. İtiraz Edemeyecekler 932
aaa. Tasfiye Memuru 932
bbb. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi 932
ccc. İntifa Hakkı Sahibi Eş 932
ddd. Mirasbırakanın Alacaklıları 932
eee. Mirasçının Alacaklıları 932
fff. Tereke Yöneticisi 932
ggg. Miras Ortaklığı Temsilcisi 932
hhh. Miras Payını Devralanlar 933
c. İtiraz Süresi 933
d. İtiraz Makamı 933
e. İtiraz Şekli 933
f. İtiraz Konusu 933
g. İtirazın Sonuçları 933
B- Usulü 934
1- İstem Duruşmalı Olarak İncelenir 934
2- Dava Hasımsız Olarak Görülebilir 934
3- Yasal Mirasçılığı Kaldıracak Şekilde Mirasçılık Belgesi İstenemez 934
4- Vasiyet Alacağı Belgesi Yeterli Bilgi ve Açıklamayı İçermelidir 934
5- Kazandırmayı Dava İle Talep Edebilir (TMK m. 600 f. I) 935

§ 45. MİRASÇILIK BELGESİNİN SULH MAHKEMESİNCE VERİLMESİ (TMK m. 598) 936
I. GENEL OLARAK 936
A- Tanımı 936
B- İşlevi 936
1- Mirasçılık Sıfatlarını İspat Eder 936
2- Tereke Üzerinde Tasarruf Yetkisi Sağlar 937
C- Yargı Alanı (HMK m. 382, f. I/2-c6) 937
D- Yargılama Usulü (HMK m. 385, f. I) 937
II. VEREBİLECEK MAKAMLAR 938
A- Sulh Hukuk Mahkemesi 938
B- Noterler 938
III. ÖZELLİKLERİ 938
A- Kendiliğinden Verilemez 939
B- Aksi Sabit Olana Kadar Geçerlidir 939
C- Çekişmeli Yargıda Verilen Kesin Hüküm Oluşturur 939
D- Mülkiyet Çekişmesini Çözen Dava Değildir 941
E- Maddi Anlamda Kesin Hüküm Teşkil Etmez 941
1- Çekişmesiz Yargı Sonucu Davanın Kabulüne Karar Verilmesi 941
2- Çekişmesiz Yargı Sonucu Davanın Reddine Karar Verilmesi 942
F- İstek Dışına Çıkılamaz 943
G- Belirli Olgulara Karine Teşkil Eder 943
H- Taşınmazlarda Tasarruf İşlemine Olanak Sağlar 943
I- Taraf Olmayan Aleyhine Kesin Hüküm Oluşturmaz 944
İ- Koşulları Varsa Birden Fazla Alınabilir 945
J- Mal Rejimi Sözleşmesi Engel Değildir 947
K- Süreye Bağlı Değildir 947
L- Tapu Memurlarını Bağlar 947
M- Terekeyi Benimseme/Tesahüp Benimseme Anlamına Gelmez (TMK m. 610 f. II) 947
N- Kendiliğinden Araştırma İlkesi Geçerlidir (HMK m. 385, f. II) 948
IV. MİRASÇILARI BELİRLEME 949
A- Türk Mirasçı 949
1- Türk Vatandaşı Olanlar 949
2- Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 950
3- Türk Vatandaşlığından Çıkartılanlar 951
4- Türk Vatandaşlığından İzinle Çıkanlar/İmtiyazlı Yabancılar (Mavi Kartlılar) 951
5- Türk Vatandaşlığına Sonradan Geçenler 953
6- Türk Vatandaşı Olup Yabancı Mirasbırakana Mirasçı Olanlar 954
7- Türk Asıllı Azınlığa Mensup Olanlar 954
B- Yabancı Mirasçı 957
1- Almanya Federal Cumhuriyeti Uygulaması 962
2- Amerika Birleşik Devletleri Uygulaması 963
3- Arnavutluk Cumhuriyeti Uygulaması 964
4- Belçika Krallığı Uygulaması 965
5- Birleşik Arap Emirlikleri 966
6- Bulgaristan Cumhuriyeti Uygulaması 966
7- Çin Halk Cumhuriyeti Uygulaması 969
8- Danimarka Krallığı Uygulaması 969
9- Etabli (Mübadele Dışı Ortodoks Rum Ahali) Uygulaması 969
10- Fransa Cumhuriyeti Uygulaması 970
11- Hatay Uygulaması 971
12- Hollanda Krallığı Uygulaması 973
13- Irak Cumhuriyeti Uygulaması 973
14- İngiltere Uygulaması 974
15- İran İslam Cumhuriyeti Uygulaması 974
16- İsrail Devleti Uygulaması 975
17- İsviçre Konfederasyonu Uygulaması 975
18- İtalya Cumhuriyeti Uygulaması 976
19- Kanada Uygulaması 976
20- Osmanlı Devleti Uygulaması 976
a. Osmanlı Hanedanı Uygulaması 977
b. Osmanlı Vatandaşı Uygulaması 978
21- Romanya Uygulaması 980
22- Rusya Federasyonu Uygulaması 980
23- Suudi Arabistan Krallığı Uygulaması 981
24- Suriye Arap Cumhuriyeti Uygulaması 982
25- Türkmenistan Uygulaması 988
26- Ürdün Haşimi Krallığı Uygulaması 989
27- Yunanistan Cumhuriyeti Uygulaması 991
C- Vatansız Mirasçı (=Haymatlos) 1000
V. MİRAS PAYLARINI BELİRLEME 1003
A- Miras Payları Mirasbırakanın Ölümü Tarihindeki Hükümlere Göre Belirlenmelidir 1003
1- Ölüm Tarihi Belli İse 1003
2- Ölüm Tarihi Belli Değil İse (TMK m. 29 f. I) 1004
3- Birden Fazla Kişiden Hangisinin Önce veya Sonra Öldüğü İspat Edilemezse (TMK m. 29 f. II) 1007
B- Miras Payları Toplamı İle Paydanın Eşitliği Sağlanmalıdır 1007
C- Miras Paylarında Açıkta Pay Kalmamalıdır 1007
D- Miras Payları Ayrı Ayrı Gösterilmelidir 1008
E- Miras Paylarını Belirleyen Bilirkişi Raporu Denetime Elverişli Olmalıdır 1008
F- Miras Payını Etkileyen Dava Sonucu Beklenmelidir 1009
G- Miras Payı Ölü Kişiye Verilememelidir 1009
VI. İSPAT ARAÇLARI 1010
A- Nüfus Kayıtları 1010
1- Belirleme İşlevi Vardır 1010
a. İrs İlişkisini Belirler 1010
b. Ölüm Tarihini Belirler 1012
2- Hatalı Kaydın Düzeltilmesi İçin Mehil Verilir 1012
a. Ölüm Tarihinde Hata Bulunması 1012
b. Ana Baba Adında Hata Bulunması 1013
c. Evlenme Tarihinde Hata Bulunması 1014
d. Diğer Kayıtlarda Hata Bulunması 1014
3- Aynı Kişi Olduğu Çekişmesi İçin Mehil Verilir 1016
4- Nüfus Kayıtlı Olma Zorunlu Değildir 1017
5- Nüfus Kaydı Belgeledikleri Olguların Doğruluğuna Kanıt Oluşturur (TMK m. 7 f. I) 1018
6- Nüfus Kayıtlarının Yanmış Olması 1018
7- Nüfus Kayıtlarının Fersude Olması 1019
8- Mevcut Nüfus Kayıtlarına Göre Karar Verilir 1019
B- Nüfus Kaydı Yoksa Her Türlü Delil Geçerlidir (TMK m. 30 f. II) 1020
1- Tanık Anlatımları 1021
a. Tanık Beyanına Nüfus Kaydı Varsa Gerek Yoktur 1022
b. Tanık Anlatımı İle İrs İlişkisi Kurulabilir 1022
c. Tanık Yaşı İtibarıyla Bilecek Yaşta Bulunmalıdır 1023
d. Tanık Anlatımı Soybağını Kurmaya Yeterli Olmalıdır 1024
e. Tanıkları Duruşmada Hazır Etme Zorunluluğu Yoktur 1024
f. Tanık Anlatımı Nüfus Kaydı İle Örtüşmelidir 1024
2- Tapu Kayıtları 1025
3- İskan Kayıtları 1027
4- Yabancı Ülke Kayıtları 1028
5- Af Kanunu Kayıtları 1028
6- Müsvette Defteri Kayıtları 1029
7- Kadastro Tutanakları 1029
8- Muhtar Bilgisi 1030
9- Dava Dosyaları 1030
10- Diğer Deliller 1031
VII. USUL HÜKÜMLERİ 1031
A- Görevli Mahkeme 1031
1- Mirasçılık Belgesi Verilmesi İşi (HMK m. 383) 1031
2- Mirasbırakan İle Tapu Malikinin Aynı Kişi Olduğunun Tespiti Davası 1032
B- Yetkili Mahkeme 1033
C- Talep Eden 1033
1- Mirasçılık Belgesi İsteyebilecekler 1033
a. Yasal Mirasçılar (TMK m. 598 f. I) 1033
b. Yetki Belgesi Bulunanlar 1035
c. Lehine Tasarrufta Bulunulanlar 1038
aa. Atanmış Mirasçıya Belge Verilmesi (TMK m. 598 f. II) 1038
bb. Vasiyet Alacaklısına Belge Verilmesi (TMK m. 598 f. II) 1039
d. İrs ve Soybağı İlişkisini Belgelemek İsteyenler 1040
aa. Mirasçılıktan Çıkarılanlar 1040
bb. Mirastan Yoksun Olanlar 1041
cc. Mirası Reddedenler 1042
aaa. Mirasın Gerçek Reddi 1042
bbb. Mirasın Hükmen Reddi 1046
ccc. Mirasın En Yakın Yasal Mirasçıların Tamamı Tarafından Reddi 1046
dd. Mirastan Feragat Edenler 1047
e. Tapu Müdürlüğü (2644 SK, Ek m.1) 1050
f. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (TMK m. 552 f. I) 1050
g. Tereke Yöneticisi (TMK m. 593) 1050
h. Tasfiye Memuru (TMK m. 634 f. I) 1050
ı. Yabancı Uyruklular 1050
i. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Tarafından Yetki Verilenler (6306 SK m. 6, f. II) 1051
aa. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 1051
bb. İdare 1052
cc. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) 1052
2- Mirasçılık Belgesi İsteyemeyecekler 1052
a. Artmirasçılar (TMK m. 521) 1052
b. Olası Mirasçılar 1052
c. Yüklemeden Yararlananlar 1053
d. Boşanmış Eşler 1053
e. Yedek Mirasçılar (TMK m. 520) 1053
f. Mirasbırakanın Alacaklıları 1053
g. Hısımlık İlişkisi Bulunmayanlar 1053
D- Hasım 1054
1- Kural Olarak Hasımsız Görülür 1054
2- Hasımlı da Görülebilir 1054
E- Müdahale 1056
1- Asli Müdahale (HMK m. 65) 1056
2- Fer’î Müdahale (HMK m. 66-69) 1057
F- Kanun Yolu 1057
1- HUMK Uygulamasında Kanun Yolu 1057
2- HMK Uygulamasında Kanun Yolu 1061
a. İstinaf (HMK m. 341, f. I/a) 1061
b. Temyiz (HMK m. 362 f. I/ç) 1061
c. Karar Düzeltme (HMK Geçici Madde 3 f. II) 1062
G- Kararın Tefhimi 1062
H- Tavzih 1063
1- Tavzih Dilekçeyle Talep Edilebilir (HMK m. 306 f. I) 1063
2- Tavzih Hükmü Veren Mahkemeden İstenebilir (HMK m. 306 f. I) 1064
3- Tavzih Dilekçesi Karşı Tarafa Tebliğ Edilir (HMK m. 306 f. I) 1064
4- Tavzihe Cevap Talep Edene Tebliğ Edilir (HMK m. 306 f. I) 1064
5- Tavzih Talebi Karara Bağlanır (HMK m. 306 f. II) 1064
6- Tavzih Kararı Yazılır, İmzalanır ve Mühürlenir (HMK m. 306 f. III) 1065
I- Hüküm Fıkrası 1065
İ- Duruşma İcrası 1066
J- Yargılamanın İadesi 1067
K- Derdestlik 1067
L- Mirasçılık Belgesinin İçeriği 1068
N- Adli Tatilde Görülebilir (HMK m. 103, f. I/ğ) 1068
O- Adli Yardım Uygulanabilir (HMK m. 334-340) 1069
VIII. YABANCILIK UNSURU 1069
A- Yabancı İdari Nitelikteki Belgeler Hukuki Sonuç Doğurmaz 1069
B- Yabancı Mirasçılık Belgesinin Tenfizi İstenemez 1070
C- Yabancı Mirasçılık Belgesinin Tanınması İstenemez 1070
D- Yabancılık Unsuru Taşınmazlarda Esas Alınır 1074
E- Yabancı Mirasbırakan İçin Veraset Belgesi Verilebilir 1075
F- Yabancılık Unsurunda Uygulanacak Hukuk 1076

§ 46. MİRASÇILIK BELGESİNİN NOTERLİKÇE VERİLMESİ (1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 71/A-B-C) 1080
I. ÖZELLİKLERİ 1081
A- İşlem Kendiliğinden Yapılamaz 1081
1- İşlemin İlgilinin Başvurusu Üzerine Yapılması 1082
a. Yazılı Başvuru Yapılabilir 1082
b. Sözlü Başvuru Yapılabilir 1082
2- İşlemde İlgilisine Belge Verilmesi 1082
3- İşlemi Yapacak Olan 1082
a. Noter Bizzat Yapar 1083
b. İmza Yetkisi Verilmiş Hukuk Fakültesi Mezunu Görevli Yapabilir 1083
c. Noter Stajyeri Yapabilir 1083
4- İşlem İçin Alınacak Ücret 1083
5- İşlem İçin Usul ve Esaslar 1083
B- Belirli Mal Bırakmada Verilemez 1083
C- Aksi Sabit Olana Kadar Geçerlidir 1084
D- Çekişmeli Yargıda Verilen Kesin Hüküm Oluşturur 1084
E- Mülkiyet Çekişmesini Çözen İşlem Değildir 1084
F- Atanmış Mirasçılara Verilemez 1084
G- Miras Paylarını Gösteren Belgedir 1085
H- Maddi Anlamda Kesin Hüküm Teşkil Etmez 1086
I- İstek Dışına Çıkılamaz 1086
İ- Belirli Olgulara Karine Teşkil Eder 1086
J- Taşınmazlarda Tasarruf İşlemine Olanak Sağlar 1086
K- İşlemin Tarafı Olmayan Aleyhine Hüküm Oluşturmaz 1087
L- Koşulları Varsa Birden Fazla Alınabilir 1087
M- Artmirasçıya Verilemez 1087
N- Yasal Mirasçılara Verilebilir 1088
II. MİRAS PAYLARINI BELİRLEME 1088
A- Miras Payları Mirasbırakanın Ölümü Tarihindeki Hükümlere Göre Belirlenmelidir 1088
1- Ölüm Tarihi Belli İse 1089
2- Ölüm Tarihi Belli Değil İse (TMK m. 29 f. I) 1089
3- Birden Fazla Kişiden Hangisinin Önce veya Sonra Öldüğü İspat Edilemezse (TMK m. 29 f. II) 1089
B- Miras Payları Toplamı İle Paydanın Eşitliği Sağlanmalıdır 1089
C- Miras Paylarında Açıkta Pay Kalmamalıdır 1089
D- Miras Payları Ayrı Ayrı Gösterilmelidir 1090
E- Miras Payı Ölü Kişiye Verilememelidir 1090
III. MİRASÇILARI BELİRLEME 1090
A- Mirasçılıktan Çıkarılanlar 1090
B- Mirastan Yoksun Olanlar 1090
C- Mirası Reddedenler 1091
1- Mirasın Gerçek Reddi 1091
2- Mirasın Hükmen Reddi 1092
3- Mirasın En Yakın Yasal Mirasçıların Tamamı Tarafından Reddi 1092
D- Mirastan Feragat Edenler 1092
IV. İSPAT ARAÇLARI 1093
A- Nüfus Kayıtları 1093
1- Belirleme İşlevi Vardır 1094
a. İrs İlişkisini Belirler 1094
b. Ölüm Tarihini Belirler 1094
2- Hatalı Kaydın Düzeltilmesi İçin Mehil Verilemez 1094
a. Ölüm Tarihinde Hata Bulunması 1095
b. Ana Baba Adında Hata Bulunması 1095
c. Evlenme Tarihinde Hata Bulunması 1095
d. Diğer Kayıtlarda Hata Bulunması 1095
3- Aynı Kişi Olduğu Çekişmesi İçin Mehil Verilemez 1095
4- Nüfus Kayıtlı Olma Zorunludur 1096
5- Nüfus Kaydı Belgeledikleri Olguların Doğruluğuna Kanıt Oluşturur (TMK m. 7 f. I) 1096
6- Nüfus Kayıtlarının Yanmış Olması 1096
7- Nüfus Kayıtlarının Fersude Olması 1096
B- Nüfus Kaydı Yoksa Ya da Yetersiz İse İşlem Yapılamaz 1096
V. USUL HÜKÜMLERİ 1096
A- İtiraz Edilebilir 1097
1- Menfaati İhlal Edilenler İtirazda Bulunulabilir 1097
2- Sulh Hukuk Mahkemesine İtirazda Bulunulabilir 1097
3- Herhangi Bir Sulh Hukuk Mahkemesine İtirazda Bulunulabilir 1097
B- İtiraz Üzerinde Verilen Kararın Örneği Bildirilir 1097
1- İlgili Notere Bildirilir 1098
2- Türkiye Noterler Birliğine Bildirilir 1098
VI. YABANCILIK UNSURU 1098

§ 47. MİRASÇILIK BELGESİNİN İPTALİ DAVASI 1099
I. ÖZELLİKLERİ 1100
A- Çekişmeli Yargıya Dahildir 1100
B- Kesin Hüküm Oluşturur 1100
C- Başka İlama Dayalı Hüküm Kurulamaz 1100
D- İspat Yükü Davacıya Aittir 1101
E- İptal ile Birlikte Yeni Belge İstenebilir 1101
F- İptal ile Birlikte Yeni Belge İstenmeyebilir 1101
II. USUL HÜKÜMLERİ 1102
A- Görevli Mahkeme 1102
B- Yetkili Mahkeme 1103
C- Davacı 1104
1- Davacı Olabilenler 1104
a. Hukuki Yararı Bulunan İsteyebilir 1104
b. Kendi Aldığı İlamın İptali İstenebilir 1105
c. Yetki Belgesi Verilen İsteyebilir 1106
2- Davacı Olamayanlar 1107
a. Atanmış Mirasçı İsteyemez 1107
b. Miras Payını Satın Alan İsteyemez 1108
D- Davalı 1108
1- Mirasçı Olarak Gösterilen Kişilere Husumet Yöneltilmelidir 1108
2- Ölmüş Olanlar Varsa Yasal Mirasçılarına Husumet Yöneltilmelidir 1109
3- Ölü Kişiye Karşı Dava Açılamaz 1110
4- Hasımsız Dava Hasımlı Dururuma Getirilemez 1111
5- Taraf Olmayanlara Dava Açılamaz 1111
6- Dava Ehliyeti Olmayanların Yasal Temsilcisine Husumet Yöneltilmelidir 1112
E- Kararın Tefhimi 1112
F- Zamanaşımı (TMK m. 598 f. III) 1113
G- Kanun Yolu 1113
1- HUMK Uygulamasında Kanun Yolu 1113
2- HMK Uygulamasında Kanun Yolu 1114
a. İstinaf 1114
b. Temyiz 1114
c. Karar Düzeltme 1114
H- Adli Tatilde Görülebilir 1114
I- Murafaa İstenemez 1114
İ- Tavzih 1115
J- Birleşen Dava 1115

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MİRASIN KAZANILMASI

§ 48. MİRASIN KAZANILMASI 1117
I. YASAL MİRASÇILAR TARAFINDAN MİRASIN KAZANILMASI (TMK m. 599, f. I-II) 1117
A- Mirası, Mirasbırakanın Ölümü İle Kazanırlar 1117
B- Mirası Bir Bütün Olarak Kazanırlar 1117
C- Mirası Kanun Gereğince Kazanırlar 1118
D- Mirası Kural Olarak Doğrudan Doğruya Kazanırlar 1118
1- Aynî Hakları Kazanma 1118
2- Alacakları Kazanma 1118
3- Diğer Malvarlığı Haklarını Kazanma 1118
4- Taşınırlar Üzerindeki Zilyetlikleri Kazanma 1118
5- Taşınmazlar Üzerindeki Zilyetlikleri Kazanma 1119
E- Mirasbırakanın Borçlarından Kişisel Olarak Sorumludurlar 1119
II. ATANMIŞ MİRASÇILAR TARAFINDAN MİRASIN KAZANILMASI (TMK m. 599, f. III) 1119
A- Mirası, Mirasbırakanın Ölümü İle Kazanırlar 1119
B- Yasal Mirasçılar Zilyetlik Hükümlerine Göre Teslim Etmekle Yükümlüdür 1120

§ 49. VASİYET OLUNAN MALIN KAZANILMASI  / VASİYETNAMENİN TENFİZİ (TMK m. 600) 1121
I. KAVRAM 1121
II. ÖZELLİKLERİ 1123
A- Vasiyet Alacaklısı Bulunmalıdır (TMK m. 600 f. I) 1123
1- Vasiyet Alacaklısı Tenfiz Davası Açmalıdır 1123
2- Atanmış Mirasçının Tenfiz Davası Açmasına Gerek Yoktur 1124
B- Kişisel Bir İstem Hakkına Sahip Olunur 1125
1- Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisine Karşı İstem (TMK m. 600 f. I) 1125
2- Yoksa Yasal veya Atanmış Mirasçılara Karşı Kişisel İstem (TMK m. 600 f. I) 1127
C- Muaccel Olmalıdır 1127
1- Kural Olarak 1127
a. Vasiyet Yükümlüsünün Mirası Kabul Etmesiyle Muaccel Olma (TMK m. 600 f. II) 1127
b. Ret Hakkının Düşmesiyle Muaccel Olma (TMK m. 600 f. II) 1128
2- Tasarrufta Aksi Düzenlenebilir (TMK m. 600 f. II) 1128
D- Dava Edilebilir (TMK m. 600 f. III) 1128
1- Yükümlülük Yerine Getirilmemiş Olmalıdır 1128
2- Vasiyet Yükümlüsüne Karşı Açılmalıdır 1128
a. Malın Teslimini Dava Etme 1129
aa. Ayrı Ayrı Devir ve Temlik Olunmalıdır 1130
bb. Mirasın Açılması Anındaki Durumuyla Teslim Olunur 1130
cc. Taşınırlarda Zilyetliğin Devri İstenmelidir 1130
dd. Taşınmazlarda Tescil İsteminde Bulunulmalıdır 1130
b. Hakkın Devrini Dava Etme 1133
c. Doğan Zararın Giderilmesini Dava Etme 1134
III. KONUSU 1134
A- Vasiyetname Açılmış Olmalıdır 1134
B- Vasiyetname Konusu Terekeye Dahil Olmalıdır 1136
C- Vasiyetname İptal Edilmemiş Olmalıdır 1137
1- İptal Davası Sonucu Beklenmelidir 1137
2- Vasiyetname İptal Edilmişse Dava Konusuz Kalır 1139
D- Vasiyetname Ayakta Kalmışsa Esası İncelenmelidir 1139
1- Vasiyet Konusu Belirlenmelidir 1140
2- Arsa Payı Belirlenmelidir 1141
3- Kat Mülkiyeti Kuruluşu Araştırılmalıdır 1141
4- Gerekiyorsa Keşif Yapılmalıdır 1143
5- Paylı Mülkiyete Dönüş Davası Beklenmelidir 1143
6- İmar Kanunu ve Yönetmeliği Uyarınca Araştırılma Yapılmalıdır 1144
7- Oran Gösterilmemişse Eşit Olarak İntikal Yapılmalıdır 1145
E- Vasiyetnamenin Tenfizi Mümkün Olmalıdır 1145
IV. HÜKÜM FIKRASI 1146
A- Açık Olmalıdır 1146
1- Sadece Vasiyetnamenin Aynen Tenfizine Denilemez 1146
2- Sadece Vasiyetnamenin İnfazına Denilemez 1147
3- Sadece Davanın Kabulüne Denilemez 1148
4- Sadece Vasiyetnamenin Davacı Tarafından Yerine Getirilmesine Denilemez 1148
B- Duraksama Yaratmamalıdır 1148
1- Tapu Bilgileri Yer Almalıdır 1148
2- Davacıya İsabet Eden Pay Gösterilmelidir 1149
3- İptal Edilen Pay Gösterilmelidir 1149
C- Kısa Karara Uygun Olmalıdır 1150
D- Tenfiz Kararı Verilmeden Tezkere Yazılmamalıdır 1150
E- İstek Aşılmamalıdır 1151
V. USUL HÜKÜMLERİ 1151
A- Görevli Mahkeme 1151
B- Yetkili Mahkeme 1152
C- Davacı 1153
D- Davalı (TMK m. 600 f. I) 1153
1- Varsa Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisine Karşı Açılır 1153
2- Yoksa Yasal veya Atanmış Mirasçılara Karşı Açılır 1154
3- Hasımsız Dava Açılamaz 1155
4- Pasif Husumet Ehliyeti Olmayana Dava Açılamaz 1155
E- Birleştirme 1156
F- Müdahale 1157
G- Tavzih 1158
H- Feragat 1158
I- Yargılama Gideri 1158
İ- Kesin Hüküm 1160
J- Açılmamış Sayılma 1160
K- Ön İnceleme Yapılmalıdır 1161
L- Tenfiz İsteyenler Hakkında Hüküm Kurulabilir 1161
VI. ÖZEL DURUMLAR (TMK m. 601) 1161
VII. ZAMANAŞIMI (TMK m. 602) 1162
VIII. ALACAKLILARIN DURUMU (TMK m. 603) 1163
IX. TENKİS VE GERİ İSTEME (TMK m. 604) 1164

BEŞİNCİ BÖLÜM
MİRASIN REDDİ

§ 50. MİRASIN GERÇEK REDDİ (TMK m. 605 f. I) 1165
I. KAVRAM 1165
II. ÖZELLİKLERİ 1167
A- Yasal Mirasçılar Mirası Reddedebilir 1167
1- Mirasçılık Belgesi İstemeye Engel Değildir 1167
2- Mirasçılık Sıfatı Mirasın Açıldığı Andan İtibaren Kaybedilir 1168
3- Resmi Tasfiye İsteyebilir 1168
4- Eşin Rızası Olmadan Ortaklık Mallarına Girecek Miras Reddedilemez (TMK m. 265) 1168
B- Atanmış Mirasçılar Mirası Reddedebilir 1168
C- Mahkemenin Yapacağı İş Ret Beyanını Tescil Etmekten İbarettir 1169
1- Süre Şartı Gerçekleşmiş Olmalıdır 1169
2- Mirasçılık Sıfatının Gerçekleşmiş Olmalıdır 1170
D- Gerçek Ret Yerine Koşulları Varsa Hükmen Ret İstenebilir 1170
III. USUL HÜKÜMLERİ 1170
A- Görevli Mahkeme 1170
B- Yetkili Mahkeme (TMK m. 609 f. II) 1172
C- Davacı 1172
1- Yasal ve Atanmış Mirasçılar Dava Açabilir 1172
2- Küçük İçin Kayyım Atanması Gerekir 1172
3- Vesayet Altındakiler İçin İzin Gerekir (TMK. m. 463 b. 5) 1173
D- Davalı 1173
E- Duruşma Zorunlu Değildir 1174
F- Temyiz 1175
G- Açılmamış Sayılmasına Karar Verilemez 1176
H- Müdahale İsteği Kabul Edilemez 1176
I- Yargılama Gideri 1177
İ- Davaya Vekâlet 1177
J- Hüküm Fıkrası 1178

§ 51. MİRASIN HÜKMEN REDDİ (TMK m. 605 f. II) 1179
I. KAVRAM 1179
II. ÖZELLİKLERİ 1179
A- Mirasbırakanın Ödemeden Aczi Belli Olmalıdır 1179
1- Açıkça Belli Olabilir 1180
2- Resmen Tespit Edilmiş Olabilir 1180
3- Her Türlü Delille İspatlanabilir 1181
a. Tanıkla İspatlanabilir 1181
b. Vergi Dairesi Kayıtlarıyla İspatlanabilir 1181
c. İcra Dosyalarıyla İspatlanabilir 1181
4- İspat Yükü Davacıdadır 1182
5- İkrar Dikkate Alınmalıdır 1182
6- Borç Mirasbırakana Ait Olmalıdır 1182
7- Aktif ve Pasif Belirlenmiş Olmalıdır 1183
a. Vergi Dairesinden Sorulmalıdır 1183
b. Belediyeden Sorulmalıdır 1184
c. Trafik Tescil Müdürlüğünden Sorulmalıdır 1184
d. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden Sorulmalıdır 1184
e. Bankalardan Sorulmalıdır 1185
f. Şirketlerden Sorulmalıdır 1185
8- Deliller Toplanmış Olmalıdır 1186
B- Tereke Benimsenmemiş Olmalıdır 1186
III. USUL HÜKÜMLERİ 1189
A- Görevli Mahkeme 1189
B- Yetkili Mahkeme 1191
C- Davacı 1192
1- Yasal ve Atanmış Mirasçılar Dava Açabilir 1192
2- Küçük İçin Kayyım Atanması Gerekir 1192
3- Vesayet Altındakiler İçin İzin Gerekir (TMK. m. 463 b. 5) 1193
D- Davalı 1193
1- Dava Hasımsız Olarak İncelenemez 1194
2- Dava Alacaklılar Hasım Gösterilerek Açılmalıdır 1194
3- Hasımsız Açılan Dava Bu Sebeple Reddedilmemelidir 1194
4- Alacak Temlik Edilmişse Husumet Temlik Edilene Yöneltilmelidir 1195
E- Karar Düzeltme 1195
F- Hüküm Fıkrası 1195
G- Harç 1196
H- Yargılama Gideri 1198
I- Açılmamış Sayılmasına Karar Verilebilir 1198
İ- Özel Yetki Gerekir 1198
J- Hukuki Niteleme 1199

§ 52. MİRASI RET SÜRESİ 1200
I. GERÇEK RET DURUMUNDA SÜRE (TMK m. 606) 1200
A- Yasal Mirasçılar İçin 1200
1- Mirasbırakanın Ölümünü Öğrendikleri Tarihte 1200
a. Üç Aylık Süre İçinde Reddedilebilir 1200
b. Üç Aylık Süre Hak Düşürücüdür 1201
2- Mirasçı Olduklarını Daha Sonra Öğrendikleri Tarihte 1202
B- Atanmış Mirasçılar İçin 1203
C- Karışma, Gizleme, Mal Etme Varsa Dava Açılamaz (TMK m. 610) 1204
II. HÜKMEN RET DURUMUNDA SÜRE (TMK m. 605 f. II) 1204
A- Her Zaman Dava Açılabilir 1204
B- Karışma, Gizleme, Mal Etme Varsa Dava Açılamaz (TMK m. 610) 1205
C- Gerçek Ret İsteminin Süreden Reddi Kesin Hüküm Oluşturmaz 1206
III. KORUMA ÖNLEMİ OLARAK TEREKENİN YAZIMINDA SÜRE (TMK m. 607) 1207
IV. RET SÜRESİNİN UZATILMASI (TMK m. 615) 1207

§ 53. MİRASI RET HAKKININ GEÇMESİ (TMK m. 608) 1209
I. RET HAKKININ KENDİ MİRASÇISINA GEÇMESİ (TMK m. 608 f. I-II) 1209
A- Mirasbırakanından Kalan Mirası Reddedebilir 1210
B- Hem Mirasbırakanından Kalan Hem Mirasbırakanına Kalan Mirası Reddedebilir 1210
1- Ret Süresi, Kendilerinin Mirasbırakanına Mirasın Geçtiğini Öğrendikleri Tarihten Başlar 1210
2- Bu Süre, Kendilerinin Mirasbırakanından Geçen Mirasın Reddi İçin Mirasçıya Tanınan Süre Dolmadıkça Sona Ermez 1211
C- Mirasbırakanından Kalan Mirası Reddeden Mirasbırakanına Kalan Mirası Kabul Edemez 1212
II. RET HAKKININ DAHA ÖNCE MİRASÇI OLMAYANLARA GEÇMESİ (TMK m. 608 f. III) 1212

§ 54. MİRASI REDDİN ŞEKLİ (TMK m. 609) 1214
I. BEYAN SULH MAHKEMESİNE YAPILIR (TMK m. 609 f. I) 1214
A- Sözlü Beyanla Yapılabilir 1214
B- Yazılı Beyanla Yapılabilir 1214
C- Özel Yetki Bulunmalıdır 1214
1- Gerçek Ret İçin Özel Yetki Bulunmalıdır 1215
2- Hükmen Ret İçin Özel Yetki Bulunmalıdır 1215
D- Yetkisiz Vekilin Yaptığı Ret İşlemine İcazet Verilebilir 1216
II. BEYAN KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLMALIDIR (TMK m. 609 f. II) 1216
III. BEYAN TUTANAKLA TESPİT EDİLİR (TMK m. 609 f. III) 1216
IV. BEYAN ÖZEL KÜTÜĞÜNE YAZILIR (TMK m. 609 f. IV) 1217
A- Mirasın Açıldığı Yer Özel Kütüğüne Yazılır 1218
B- İstek Varsa Belge Verilir 1220
V. BEYANDAN KOŞULLARI OLUŞURSA DÖNÜLEBİLİR 1220
A- Tek Taraflı Olarak Dönülemez 1220
B- Mirasçıların Tamamı Muvafakat Ederse Dönülebilir 1221
C- Koşulları Varsa İptal Davası Açılabilir 1221
VI. BEYAN SONUÇLARINI MAHKEMEYE ULAŞTIĞINDA DOĞURUR 1221

§ 55. MİRASI RET HAKKININ DÜŞMESİ (TMK m. 610) 1223
I. MİRASI RET HAKKININ DÜŞTÜĞÜ DURUMLAR (BENİMSEME/TESAHÜP) 1223
A- Mirasçı Olarak Tereke İşlemlerine Karışma 1223
B- Terekenin Olağan Yönetimi Niteliğinde Olmayan İşler Yapma 1225
C- Mirasbırakanın İşlerinin Yürütülmesi İçin Gerekli Olanın Dışında İşler Yapma 1226
D- Tereke Mallarını Gizleme 1226
E- Tereke Mallarını Kendisine Maletme 1226
1- Taşınmazları İntikal Ettirmek 1226
a. Kendi Adına İntikal Ettirmek 1226
b. Başkası Adına İntikal Ettirmek 1227
2- Aracı İntikal Ettirmek 1227
3- Şirket Hisselerini Devralmak 1227
4- İşyerini İşletmek 1228
5- Kooperatif Üyeliğini Devretmek 1228
6- Diğer Maletme İşlemleri 1229
II. MİRASI RET HAKKININ DÜŞMEDİĞİ DURUMLAR 1229
A- Terekede Bulunmayan Mala Sahiplenmek 1229
B- Dul ve Yetim Aylığı Almak 1229
C- Ceza Dosyasına Müdahil Olmak 1230
D- Mirasın Açılmasından Önce İşlemde Bulunmak 1230
E- Mirasçılık Belgesi Almak 1230
F- Zorunlu Davaları Açmak 1230
G- Cebrî İcra Takibi Yapılması 1230
H- Tereke Tespiti İstemek 1231
I- Davalı Sıfatı Bulunmak 1231
İ- Ölüm Sebebiyle İkramiye Almak 1231
J- Ölüm Aylığı Almak 1231
K- Hayat Poliçesi Karşılığını Almak 1231
L- İcra Tehdidi Altında Ödeme Yapmak 1232
M- Oldukça Küçük Değerde Ödeme Yapmak 1232
N- Diğer İş ve Eylemlerde Bulunmak 1232

§ 56. MİRASIN REDDİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI (TMK m. 611-616) 1233
I. MİRASÇILARDAN BİRİ TARAFINDAN MİRASIN REDDİ (TMK m. 611) 1233
A- Yasal Mirasçılardan Biri Mirası Reddederse (TMK m. 611 f. I) 1233
1- Payı, Miras Açıldığı Zaman Kendisi Sağ Değilmiş Gibi, Hak Sahiplerine Geçer 1233
2- Denkleştirme Yükümlülüğü Ortadan Kalkar 1234
3- Mirasbırakanın Borçlarından Sorumlu Tutulamaz 1234
4- Saklı Pay Hesabı Mirasbırakandan Önce Ölmüşçesine Yapılır 1234
5- Diğer Seçenekleri Kullanma Hakkı Ortadan Kalkar 1234
B- Atanmış Mirasçı Mirası Reddederse (TMK m. 611 f. II) 1234
1- Atanmış Mirasçıların Tümü Mirası Reddederse 1234
2- Atanmış Mirasçılardan Biri Mirası Reddederse 1235
3- Sadece Yasal Mirasçılar Mirası Reddederse 1235
4- Atanmış ve Yasal Mirasçıların Tümü Mirası Reddederse 1235
II. EN YAKIN MİRASÇILARIN TAMAMI TARAFINDAN MİRASIN REDDİ (TMK m. 612) 1235
A- Genel Olarak 1236
1- En Yakın Mirasçılar Reddetmiş Olmalıdır 1236
2- Miras Daha Sonraki Derecede Bulunan Mirasçılara Geçmez 1237
3- İflâs Hükümlerine Göre Tasfiye Yapılır (TMK m. 612 f. I) 1238
a. Tasfiye Kendiliğinden Yapılır 1238
b. Tasfiye Sulh Hukuk Mahkemesince Yapılır 1239
c. İlgiler Sulh Hakimine Müracaat Edebilir 1239
d. Sonradan Bir Mal veya Alacak Belirlenirse Tasfiyenin Devamı Mümkündür 1240
e. Tasfiye Yapılmadan Mirasçılara İntikal Yapılamaz 1240
4- Arta Kalan Değer Mirası Reddetmemiş Gibi Hak Sahiplerine Verilir (TMK m. 612 f. I) 1240
a. Arta Kalan Hak Sahiplerine Mirası Reddetmemişler Gibi Verilir 1241
b. Arta Kalan Daha Sonraki Derecede Bulunan Mirasçılara Verilemez 1241
c. Arta Kalan Hazineye Verilemez 1242
5- Arta Kalan Üzerinden Mirasbırakanın Alacaklıları Talepte Bulunabilir 1243
B- Usul Hükümleri 1244
1- Görevli Mahkeme (TMK m. 612 f. I) 1244
2- Yetkili Mahkeme 1244
3- Taraflar 1245
4- Süre 1246
III. ALTSOYUN TAMAMI TARAFINDAN MİRASIN REDDİ (TMK m. 613) 1248
A- Altsoy Kavramı 1248
B- Altsoyun Tamamı Mirası Reddetmiş İse 1248
1- Sağ Kalan Eş Varsa 1248
a. Sağ Kalan Eş Mirası Reddetmemişse 1248
b. Sağ Kalan Eş Mirası Reddetmişse 1249
2- Sağ Kalan Eş Yoksa 1249
IV. SONRA GELEN MİRASÇILAR YARARINA MİRASIN REDDİ (TMK m. 614) 1249
A- Mirasçıların İsteği Bulunmalıdır (TMK m. 614 f. I) 1249
B- Ret İsteği Sonra Gelen Mirasçılara Bildirilir (TMK m. 614 f. II) 1250
1- Bildirim Sulh Hâkimi Tarafından Yapılır 1250
2- Bir Ay Süre Verilir 1250
C- Sonra Gelen Mirasçının Tercihine Göre İşlem Yapılır 1251
1- Sonra Gelen Mirasçı Mirası Kabul Edebilir 1251
2- Sonra Gelen Mirasçı Mirası Kabul Etmediğini Bildirebilir 1251
3- Sonra Gelen Mirasçı Susabilir 1252
V. VASİYETİN REDDİ (TMK m. 616) 1252
A- Vasiyetin Reddi Şekli 1252
1- İrade Açıklaması Yapılarak 1252
a. Tek Taraflı İrade Açıklaması Yapılarak 1252
b. İbra Sözleşmesi Yapılarak 1253
2- İrade Açıklaması Yapılmadan 1253
B- Vasiyetin Reddinin Sonuçları 1254
1- Kayıt ve Şarta Bağlanabilir 1254
2- Vasiyet Borcu Sona Erer 1254
3- Vasiyetçi Düzenleme Yapabilir 1254
4- Vasiyet Alacaklısı İptal Davası Açamaz 1254

§ 57. MİRASIN REDDİNE KARŞI ALACAKLILARININ KORUNMASI (TMK m. 617-618) 1255
I. MİRASÇININ ALACAKLILARININ KORUNMASI (TMK m. 617) 1255
A- Mirası Reddin İptali Koşulları (TMK m. 617 f. I) 1256
1- Miras Açılmış Olmalıdır 1256
2- Malvarlığı Borcuna Yetmeyen Mirasçı Bulunmalıdır 1256
3- Miras Süresinde Reddedilmelidir 1259
4- Alacaklılarına Zarar Verme Amacı Bulunmalıdır 1260
5- Yeterli Güvence Verilmemiş Olmalıdır 1261
a. Mirasçıların Alacaklılarına Güvence Verilmemesi 1261
b. İflâs İdaresine Güvence Verilmemesi 1261
6- Dava Süresi İçinde Açılmalıdır 1261
B- Mirası Reddin İptalinin Sonuçları 1263
1- Miras Resmen Tasfiye Edilir (TMK m. 617 f. II) 1263
2- Reddedenin Payına Bir Şey Düşerse Ödemesi Yapılır (TMK m. 617 f. III) 1264
C- Mirası Reddin İptaline İlişkin Usul Hükümleri 1264
1- Görevli Mahkeme 1264
2- Yetkili Mahkeme 1265
3- Taraflar 1265
4- Davanın Kabulü 1266
5- Bekletici Mesele 1266
6- Harç ve Vekalet Ücreti 1267
7- Davaya Müdahale 1267
a. Asli Müdahale 1267
b. Fer’i Müdahale 1268
8- Yargılamanın İadesi 1268
II. MİRASBIRAKANIN ALACAKLILARININ KORUNMASI (TMK m. 618) 1268
A- Mirasbırakanın Alacaklılarının Korunma Koşulları (TMK m. 618 f. I) 1268
1- Miras Açılmış Olmalıdır 1269
2- Ödemeden Âciz Bir Mirasbırakan Bulunmalıdır 1269
3- Miras Süresinde Reddedilmelidir 1269
4- Reddeden Mirasçıya Kazandırma Yapılmış Olmalıdır 1269
a. Kazandırma Ölümünden Önceki Beş Yıl İçinde Gerçekleşmelidir 1269
b. Kazandırma Denkleştirmeye Tabi Olmamalıdır 1270
c. Kazandırma Olağan Eğitim ve Öğrenim Gideri Olmamalıdır (TMK m. 618 f. II) 1270
d. Kazandırma Âdet Üzere Verilen Çeyiz Olmamalıdır (TMK m. 618 f. II) 1270
5- Dava Açılmış Olmalıdır 1270
B- Mirasçıların Sorumluluğunun Kapsamı (TMK m. 618 f. III) 1270
1- İyiniyetli Mirasçıların Sorumluluğu 1270
2- Kötü Niyetli Mirasçıların Sorumluluğu 1270

 
ALTINCI BÖLÜM
RESMÎ DEFTER TUTMA
(TMK m. 619-631)

§ 58. MİRASIN TUTULAN DEFTER GEREĞİNCE KABULÜ/ RESMÎ DEFTER TUTMA (TMK m. 619-631) 1271
I. İŞLEVİ 1272
A- Terekenin Gerçek Durumunu Öğrenme 1273
B- Sorumluluğunu Sınırlama 1273
C- Mirası Ret veya Kabul Sürelerini Uzatma 1274
D- Alacaklıların Haklarının Etkilenmesi 1274
II. ÖZELLİKLERİ (TMK m. 619) 1274
A- Resmî Defter Tutulmasında Görevli ve Yetkili Makam 1274
B- Resmî Defter Tutulmasının İstenme Şekli 1275
1- İsteyebilenler 1275
a. Mirası Reddetmeye Hakkı Olan Yasal Mirasçı 1275
b. Atanmış Mirasçı 1276
2- İsteyemeyenler 1276
a. Vasiyet Alacaklısı 1276
b. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi 1276
c. Mirasbırakanın Alacaklıları 1276
d. Mirasçının Alacaklıları 1276
e. Mirastan Yoksun Olanlar 1276
f. Mirası Reddedenler 1277
g. Mirasçılıktan Çıkarılanlar 1277
h. Mirastan Feragat Edenler 1277
3- İstemesine Gerek Olmayan 1277
C- Resmî Defter Tutulmasını İsteme Süresi 1277
1- Bir Ay İçinde İstenir 1277
2- Süre Hak Düşürücüdür 1278
3- Önemli Sebepler Varsa Uzatılabilir (TMK m. 615) 1278
D- Resmî Defter Tutulmasını İsteme Hakkının Düşmesi 1278
E- Resmî Defter Tutulmasında Uygulanacak Usul 1278
F- Resmî Defter Tutulmasının Etkisi 1278
1- Diğer Mirasçılar Hakkında Etkili Olur 1278
2- Alacağın Varlığına Karine Oluşturur 1279
G- Resmî Defter Tutulmasında Giderler 1279
III. USUL (TMK m. 620-623) 1279
A- Deftere Geçirme (TMK m. 620) 1279
1- Hâkimin Görevlendirilecek Kâtibe Tutturulur 1279
2- Bütün Aktif ve Pasifler Yazılır 1280
3- Resmî Kayıtlardan veya Mirasbırakanın Belgelerinden Anlaşılanlar Doğrudan Doğruya Deftere Geçirilir (TMK m. 622) 1280
4- Ölüm Tarihindeki Değerler Esas Alınır 1280
5- Değer Kural Olarak Hakim Tarafından Belirlenir 1280
B- İlân Yoluyla Çağrı (TMK m. 621) 1281
1- İlân Yoluyla Çağrının Muhatapları 1281
2- İlân Yoluyla Çağrının Konusu 1281
3- İlân Yoluyla Çağrının Sayısı 1282
4- İlân Yoluyla Çağrı Aralığı 1282
5- İlân Yoluyla Çağrı Sonucu Bildirim Süresi 1283
C- Bilgi Verme Yükümlülüğü 1283
1- Yükümlülüğün Kapsamı 1283
a. Mirasçıların Bilgi Verme Yükümlülüğü (TMK m. 620 f. III) 1283
b. Üçüncü Kişilerin Bilgi Verme Yükümlülüğü (TMK m. 620 f. II) 1283
2- Yükümlülüğü Yerine Getirmemenin Sonuçları (TMK m. 620 f. II) 1284
D- Defter Tutmanın Sona Ermesi (TMK m. 623) 1284
IV. MİRASÇILARIN DURUMU (TMK m. 624-625) 1284
A- Yönetim (TMK m. 624) 1284
B- İcra Takibi, Dava ve Zamanaşımı (TMK m. 625) 1285
V. SONUÇLARI (TMK m. 626-630) 1285
A- Beyana Çağrı (TMK m. 626) 1285
1- Defteri İnceleme Süresi Bitmiş Olmalıdır 1286
2- Her Mirasçı Beyanda Bulunmaya Çağrılmalıdır 1286
3- Her Mirasçıya Bir Ay Süre Verilmelidir 1287
4- Koşullar Gerektirdiği Takdirde Ek Süre Verilebilir 1287
B- Beyan (TMK m. 627) 1287
1- Mirasçı Beyanda Bulunabilir (TMK m. 627 f. I) 1287
a. Mirası Reddettiğini Beyan 1288
b. Mirası Kayıtsız Şartsız Kabul Ettiğini Beyan 1288
c. Mirası Deftere Göre Kabul Ettiğini Beyan 1288
d. Resmi Tasfiye İstediğini Beyan 1288
2- Mirasçı Beyanda Bulunmayabilir (TMK m. 627 f. II) 1288
C- Resmî Deftere Göre Kabulün Sonuçları (TMK m. 628-630) 1289
1- Deftere Yazılanlardan Sorumluluk (TMK m. 628) 1289
2- Deftere Yazılmayanlardan Sorumluluk (TMK m. 629) 1289
3- Kefalet Borçlarından Sorumluluk (TMK m. 630) 1290
VI. MİRASIN DEVLETE GEÇMESİ (TMK m. 631) 1290

YEDİNCİ BÖLÜM
RESMÎ TASFİYE
(TMK m. 632-636)

§ 59. RESMÎ TASFİYE (TMK m. 632-636) 1291
I. ÖZELLİKLERİ 1291
A- Miras Açıldığında Mirasçılara Verilen Bir Seçenektir 1291
B- Tereke Ayrı ve Bağımsız Niteliğini Korur 1292
C- Terekenin Tamamını Kapsar 1293
D- Terekenin Sevk ve İdaresi Anlamına Gelmez 1293
E- Mirasçıların Kendi Malvarlıklarıyla Sınırsız Sorumluluğunu Sonlandırır 1293
F- Alacaklılara Güvence Sağlar 1293
1- Mirasbırakanın Alacaklıları (TMK m. 603 f. II) 1293
2- Vasiyet Alacaklıları (TMK m. 603 f. I) 1294
3- Mirasçının Alacaklıları (TMK m. 617) 1294
II. KOŞULLARI (TMK m. 632-633) 1295
A- Mirasçıların İstemi İle (TMK m. 632) 1295
1- Mirasçı Olanlar İsteyebilir (TMK m. 632 f. I) 1295
a. Yasal Mirasçı İsteyebilir 1295
b. Atanmış Mirasçı İsteyebilir 1296
c. Mirastan Yoksun Olanlar İsteyemez 1296
d. Mirastan Tamamen Çıkarılanlar İsteyemez 1296
e. Mirastan Feragat Edenler İsteyemez 1296
f. Mirası Reddetmiş Olanlar İsteyemez 1296
g. Yedek Mirasçı Kural Olarak İsteyemez 1296
h. Art Mirasçı Kural Olarak İsteyemez 1297
2- Mirasçı Olmayanlar İsteyemez 1297
a. Yüklemelerden Yararlanacaklar İsteyemez 1297
b. Vasiyet Alacaklıları İsteyemez 1297
c. Mirasçının Alacaklıları İsteyemez 1297
3- Mirasçılardan Biri Mirası Kabul Ederse İstenemez (TMK m. 632 f. II) 1297
4- Mirasçılar Usulüne Uygun İstemde Bulunmalıdır 1298
B- Mirasbırakanın Alacaklılarının İstemi İle (TMK m. 633) 1298
III. RESMÎ TASFİYENİN YÖNETİMİ (TMK m. 634) 1299
A- Sulh Hakimi Resmî Tasfiye Yapabilir 1299
B- Tasfiye Memuru Resmî Tasfiye Yapabilir 1300
IV. RESMÎ TASFİYE ŞEKİLLERİ 1300
A- Olağan Usul İle Resmî Tasfiye (TMK m. 635) 1300
1- Özel İhtiyari Artırma Usulü 1301
2- Açık Artırma Usulü 1302
3- Pazarlıkla Satış Usulü 1303
B- İflâs Usulü İle Resmî Tasfiye (TMK m. 636) 1304
V. RESMÎ TASFİYENİN TAMAMLANMASI 1305
A- Tamamlayıcı Defter Düzenlenir 1306
B- Hâkim Eksiklikleri Tamamlattırır 1306
C- Tasfiye Memuru Kalan Mal ve Alacakları Mirasçılara Devre Hazır Hale Getirir 1306
VI. RESMÎ TASFİYE SONUCU SORUMLULUK 1306
A- Mirasçıların Sorumluluğu (TMK m. 632 f. III) 1306
B- Mirasbırakanın Alacaklılarının Sorumluluğu 1307

 
SEKİZİNCİ BÖLÜM
MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI

§ 60. MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK (TMK m. 637-639) 1309
I. KOŞULLARI (TMK m. 637) 1310
A- Mirasçılıktaki Üstün Hak İspat Edilmelidir (TMK m. 637 f. I) 1310
B- Mirasçılık Sıfatıyla İlgili Uyuşmazlık Çözülmelidir (TMK m. 637 f. II) 1311
C- Gerekli Önlemler Alınabilir (TMK m. 637 f. III) 1311
1- Davacının İstemi Bulunmalıdır 1311
2- Her Türlü Önlem Alınabilir 1311
a. Davalının Güvence Göstermesi 1311
b. Tapu Kütüğüne Şerh Verilmesi 1311
c. Diğer Önlemler 1312
II. HÜKÜMLERİ (TMK m. 638) 1312
III. ZAMANAŞIMI (TMK m. 639) 1313
IV. USUL HÜKÜMLERİ 1313
A- Görevli Mahkeme 1313
B- Yetkili Mahkeme (TMK m. 576 f. II, HMK m. 11 f. I/a) 1314
C- Davacı (TMK m. 637 f. I) 1314
D- Davalı (TMK m. 637 f. I) 1314
E- Hüküm 1315

§ 61. ADİ İSTİHKAK DAVASI 1316
I. GENEL OLARAK 1316
II. USUL HÜKÜMLERİ 1316
 
ÜÇÜNCÜ KISIM
MİRASIN PAYLAŞILMASI
(TMK m. 640-682)

BİRİNCİ BÖLÜM
PAYLAŞIMDAN ÖNCE MİRAS ORTAKLIĞI
(TMK m. 640-645)

BİRİNCİ AYIRIM
MİRAS ORTAKLIĞI
(TMK m. 640)

§ 62. MİRAS ORTAKLIĞI (TMK m. 640) 1320
I. GENEL OLARAK 1320
II. MİRAS ORTAKLIĞININ ÖZELLİKLERİ 1321
A- Kendiliğinden Oluşur 1321
B- Mirasçılar Arasında Kurulur 1322
C- Geçicidir 1322
D- Terekedeki Bütün Hak ve Borçları Kapsar 1322
E- Tüzel Kişiliği Yoktur 1323
F- Elbirliğiyle Tasarruf Edilebilir 1324
III. MİRASÇILARIN SORUMLULUĞU (TMK m. 641) 1324

İKİNCİ AYIRIM
MİRAS ORTAKLIĞININ HÜKÜMLERİ

§ 63. MİRAS ORTAKLIĞINDA HAK SAHİPLİĞİ, TASARRUF VE YÖNETİM 1327
I. TEREKEDE ELBİRLİĞİYLE HAK SAHİPLİĞİ 1327
II. TEREKEDE BİRLİKTE TASARRUF 1328

§ 64. MİRAS ORTAKLIĞINA TEMSİLCİ ATANMASI (TMK m. 640 f. III) 1329
I. GENEL OLARAK 1329
II. USUL HÜKÜMLERİ 1331
A- Görevli Mahkeme 1331
B- Yetkili Mahkeme 1332
C- Davacı 1332
1- Mirasçı Dava Açabilir 1332
2- Yetki Belgesi İle Dava Açılabilir 1333
3- Hukuki Yararı Bulunan Dava Açabilir 1334
D- Davalı 1334
E- Adli Tatilde İncelenebilir 1335
F- Hüküm Temyiz Edilebilir 1335
G- Karar Düzeltme Yolu Kapalıdır 1336
H- Feragat 1336

§ 65. MİRAS ORTAKLIĞINDA BİRLİKTE YAŞAYANLARIN HAKKI (TMK m. 645) 1337
I. GENEL OLARAK 1337
II. BİRLİKTE YAŞAYANLARIN HAKKI 1337
A- Hakkın Sahipleri 1337
B- Hakkın Konusu 1337

ÜÇÜNCÜ AYIRIM
MİRAS ORTAKLIĞININ SONA ERMESİ

§ 66. PAYLAŞMA 1339
I. PAYLAŞMA KAVRAMI 1340
A- Anlam Olarak 1340
1- Dar Anlamda Paylaşma 1340
2- Geniş Anlamda Paylaşma 1340
B- Kapsam Olarak 1340
1- Tam Paylaşma 1341
a. Bütün Malları Kapsar 1341
b. Oybirliği Kuralı Uygulanır 1341
c. Miras Ortaklığını Sona Erdirir 1341
2- Kısmi Paylaşma 1341
a. Şekli 1341
aa. Anlaşma Yolu İle 1342
bb. Dava Yolu İle 1342
b. Özellikleri 1342
aa. Belirli Mallarda Yapılır 1342
bb. Oybirliği Kuralı Uygulanır 1342
cc. Miras Ortaklığını Sona Erdirmez 1342
c. Türleri 1342
aa. Mirasçılar Yönünden Kısmi Paylaşma 1342
bb. Mallar Yönünden Kısmi Paylaşma 1343
cc. Karma Kısmi Paylaşma 1343
C- Zaman Olarak 1343
II. PAYLAŞMA İLKELERİ 1343
A- İrade Serbestliği İlkesi 1343
1- Mirasçının İrade Serbestliği (TMK m. 646, f. II) 1343
a. Kural Olarak (TMK m. 646, f. I) 1344
b. İstisna 1344
2- Mirasbırakanın İrade Serbestliği (TMK m. 647, f. I) 1345
a. Kural Olarak 1345
b. İstisna 1345
B- Eşitlik İlkesi (TMK m. 649, f. I) 1347
C- Bilgi Verme İlkesi (TMK m. 646, f. III, 649, f. II) 1347
D- Alacaklıların Korunması İlkesi (Paylaşmaya Kayyımın Katılması) (TMK m. 648) 1347
E- Güvenceye Bağlama İlkesi (TMK m. 649, f. III) 1349
F- Aynen Paylaşma İlkesi (TMK m. 651, 653, f. II) 1350
G- Ayni İkame İlkesi 1350
III. YARGISAL PAYLAŞMA/PAYLAŞMA DAVASI (TMK m. 642) 1350
A- Genel Olarak 1350
B- Paylaşma Davasında Usul Hükümleri 1351
1- Görevli Mahkeme (TMK m. 642 f. II) 1351
2- Yetkili Mahkeme (TMK m. 576 f. II, HMK m. 11 f. I/a) 1352
3- Davacı 1352
4- Davalı 1353
 
§ 67. ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİNİN PAYLI MÜLKİYETE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ (TMK m. 644) 1354
I. GENEL OLARAK 1354
II. MİRASÇILARIN ÇAĞRILMASI 1355
A- Çağrı Şekli 1355
B- İtiraz İleri Sürülmemiş Olmalıdır 1356
C- Paylaşma Davası Açılmamış Olmalıdır 1357
1- Dava Açılıp Açılmadığı Araştırılmalıdır 1357
2- Dava Açma İçin Süre İstenmişse Verilmelidir 1357
3- Dava Açılmışsa Davanın Reddine Karar Verilmelidir 1358
4- Üçüncü Kişinin Davası Engel Değildir 1359
5- Satışa Karar Verilmişse Davanın Reddine Karar Verilmelidir 1359
II. USUL HÜKÜMLERİ 1359
A- Görevli Mahkeme 1359
B- Yetkili Mahkeme 1361
C- Davacı 1361
1- Mirasçılardan Biri İsteyebilir 1361
2- Alacaklı İcra Mahkemesinden Alınmış Yetki Belgesiyle Dava Açabilir 1362
3- Alacaklı İcra Müdürlüğünden Alınmış Yetki Belgesiyle Dava Açamaz 1363
4- Hukuki Yararı Olan Dava Açabilir 1363
5- Pay Sahibi Olmayan Dava Açamaz 1364
6- Tescil Davasındaki Yetki Belgesiyle Dava Açılamaz 1364
7- Miras Payını Temellük Eden Kişi Dava Açamaz 1364
8- Menfaat Çatışması Varsa Kayyım Atanır 1364
D- Davalı 1365
1- Bütün Mirasçılara Husumet Yöneltilmelidir 1365
2- Mirasçılık Belgesi Dosya Arasında Bulunmalıdır 1366
3- Mirasçılık Çekişmeli İse Bekletici Mesele Yapılmalıdır 1366
4- Gerekiyorsa Kayyım Atanması Sağlanmalıdır 1367
5- Kayyım Varsa Davaya Dahil Edilmelidir 1368
6- Ölen Mirasçı Varsa Mirasçıları Davaya Dahil Edilmelidir 1368
7- Usulüne Uygun Tebligat Yapılmalıdır 1368
8- Tapu Sicil Müdürlüğüne Husumet Düşmez 1369
9- Hazineye Husumet Düşmez 1369
E- Hüküm Fıkrası 1370
1- Duraksama Yaratmamalıdır 1370
2- Herhangi Bir Belgeye Atıf Yapılmamalıdır 1371
a. Veraset İlamına Atıf Yapılamaz 1371
b. Bilirkişi Raporuna Atıf Yapılamaz 1372
3- Kısa Karar Uygun Olmalıdır 1372
4- Pay ve Paydaşlar Gösterilmelidir 1372
F- Kanun Yolu 1373
1- HUMK Uygulamasında Kanun Yolu 1373
a. Temyiz 1373
b. Karar Düzeltme 1374
2- HMK Uygulamasında Kanun Yolu 1374
a. İstinaf 1374
b. Temyiz 1374
c. Karar Düzeltme 1375
G- Yargılama Giderleri 1375
H- İstek Aşılamaz 1376

§ 68. MİRAS ORTAKLIĞININ BAŞKA BİR ORTAKLIĞA ÇEVRİLMESİ 1377
I. GENEL OLARAK 1377
II. MİRAS ORTAKLIĞININ BAŞKA BİR ORTAKLIĞA ÇEVRİLMESİ 1377

§ 69. MİRAS ORTAKLIĞININ KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİ 1378
I. GENEL OLARAK 1378
II. KENDİLİĞİNDEN ERME HALLERİ 1378
A- Mirasçıların Mirası Reddetmeleri 1378
B- Mirasçıların Mirastan Yoksun Olmaları 1378
C- Terekenin Bir Mirasçıda Toplanması 1378
 
İKİNCİ BÖLÜM
PAYLAŞMANIN NASIL YAPILACAĞI
(TMK m. 646-658)

§ 70. PAYLARIN OLUŞTURULMASI VE BAZI MALLARIN ÖZGÜLENMESİ VEYA SATILMASI (TMK m. 650-651) 1379
I. PAYLARIN OLUŞTURULMASI (TMK m. 650) 1379
A- Pay Oluşumu Mirasçı veya Ortak Kök Sayısınca Gerçekleştirilir 1380
B- Pay Oluşumu Anlaşma Olmazsa Sulh Mahkemesinden İstenebilir 1380
C- Payların Özgülenmesi 1380
II. BAZI MALLARIN ÖZGÜLENMESİ VEYA SATILMASI (TMK m. 651) 1380
A- Bölünemeyen Tereke Malının Özgülenmesi 1380
B- Malın Bölünmesi veya Özgülenmesi Konusunda Anlaşamazlık Çıkması 1381
1- Malın Satılması 1381
2- Satışın Artırma Yoluyla Yapılması 1381

§ 71. AİLE KONUTU VE EV EŞYASININ SAĞ KALAN EŞE ÖZGÜLENMESİ (TMK m. 652) 1382
I. GENEL OLARAK 1382
II. KOŞULLARI 1383
A- Olumlu Koşullar 1383
1- Malik Eşin Ölüm ve Benzeri Durumu Gerçekleşmelidir 1384
a. Malik Eşin Ölümü Gerçekleşebilir 1384
aa. Ölüm 1.1.2002 Öncesi İse 1384
bb. Ölüm 1.1.2002 Sonrası İse 1384
b. Malik Eş İçin Ölüm Karinesi Gerçekleşebilir 1385
c. Malik Eş İçin Gaiplik Kararı Alınmış Olabilir 1385
aa. Gaiplik Kararı İle Eş Ölmüş Gibi Kabul Edilir (TMK m. 35) 1385
bb. Gaiplik Kararı Evliliği Ortadan Kaldırmaz 1386
cc. Gaiplik Kararı Alan Fesih Kararı Almayabilir 1386
2- Sağ Eşin Miras Hakkı Bulunmalıdır 1387
a. Mirasçılık Sıfatı Bulunmalıdır 1387
b. Miras Hakkı Belirlenmelidir 1387
c. Miras Hakkının Miktarı Önemsizdir 1388
d. Miras Hakkı Yetmezse Bedel Eklenebilir 1388
e. Ayni Hakkın Değerinin Belirlenmesi 1390
aa. Değerin Belirlenmesi Anı 1390
bb. Esasa Alınacak Değer 1390
cc. Değerin Belirlenme Şekli 1390
f. Değerin Karşılanması 1390
3- Konut veya Ev Eşyası Bulunmalıdır 1390
a. Konut ve Ev Eşyası Ölene Ait Olmalıdır 1391
b. Aile Konutu Niteliğinde Çekişme Bulunmamalıdır 1392
aa. Tespit Davası Varsa Sonucu Beklenir 1393
bb. Tespit Davası Yoksa Açılması İçin Mehil Verilmelidir 1393
4- İstem Bulunmalıdır 1393
B- Olumsuz Koşullar (TMK. m.652 f.III) 1394
1- Ölen Eşin Meslek ve Sanatını Yürütecek Altsoyu Bulunmamalıdır 1394
2- Tarımsal Taşınmazlara İlişkin Miras Hukuku Hükümleri Engellememeli İdi 1394
III. MİRAS HAKKINA BAĞLI HAKLAR 1394
A- Kural Olarak (Mülkiyet Hakkı Tanınması) (TMK. m.652 f.I) 1395
B- İstisna/Haklı Neden Varsa (İntifa Veya Oturma Hakkı Tanınması) (TMK. m.652 f.II) 1395
1- Haklı Sebepler Bulunmalıdır 1395
2- İstem Bulunmalıdır 1396
a. Sağ Kalan Eşin İstemi 1396
b. Diğer Yasal Mirasçılarından Birinin İstemi 1396
3- İntifa Hakkı Tanınabilir 1396
4- Oturma Hakkı Tanınabilir 1397
C- Miras Hakları Bakımından Ayni Hak Talep Edilemeyecek Durumlar (TMK. m.652 f.III) 1397
1- Mirasbırakan Bir Meslek veya Sanat İcra Ediyor Olmalıdır 1397
2- Altsoyundan Biri Aynı Meslek ve Sanatı İcra Etmelidir 1397
3- Gerekli Olan Bölüm Bulunmalıdır 1398
4- Tarımsal Taşınmazlara İlişkin Miras Hukuku Hükümleri Saklı İdi 1398
IV. USUL HÜKÜMLERİ 1398
A- Görevli Mahkeme 1399
B- Yetkili Mahkeme 1402
C- Davacı 1403
1- Kural Olarak 1403
2- Yasal Temsilci 1403
D- Davalı 1403

§ 72. ÖZELLİKLERİ OLAN EŞYA (TMK m. 653-668) 1404
I. BÜTÜNLÜK OLUŞTURAN EŞYA (TMK m. 653 f. I) 1404
A- Mirasçılardan Birinin Karşı Çıkmış Olmalıdır 1404
B- Eşya Bir Bütünlük Oluşturmalıdır 1404
II. AİLE BELGELERİ (TMK m. 653 f. II) 1404
A- Satılamaması 1405
B- Mirasçılar Arasında Anlaşmazlık Çıkması 1405
1- Görevli Mahkeme Karar Vermelidir 1405
2- Yerel Adet Göz Önünde Tutulur 1405
3- Yerel Adet Yoksa Kişisel Durumlar Göz Önünde Tutulur 1405
4- Mirasçılardan Birine Özgülenmesi 1405
a. Payına Mahsup Edilmek Suretiyle 1405
b. Payına Mahsup Edilmemek Suretiyle 1405
5- Satılmasına Karar Verilmesi 1406
6- Özel Kanun Hükümleri Saklıdır 1406
III. ÖZEL ANI DEĞERİ OLAN EŞYA (TMK m. 653 f. II) 1406
A- Satılamaması 1406
B- Mirasçılar Arasında Anlaşmazlık Çıkması 1406
1- Görevli Mahkeme Karar Vermelidir 1406
2- Yerel Adet Göz Önünde Tutulur 1407
3- Yerel Adet Yoksa Kişisel Durumlar Göz Önünde Tutulur 1407
4- Mirasçılardan Birine Özgülenmesi 1407
a. Payına Mahsup Edilmek Suretiyle 1408
b. Payına Mahsup Edilmemek Suretiyle 1408
5- Satılmasına Karar Verilmesi 1408
6- Özel Kanun Hükümleri Saklıdır 1408
IV. MİRASBIRAKANIN MİRASÇILARDAKİ ALACAKLARI (TMK m. 654) 1408
V. REHNEDİLMİŞ TEREKE MALLARI (TMK m. 655) 1408
A- Mirasbırakanın Borçları İçin Rehnedilmiş Bir Tereke Malı Bulunmalıdır 1408
B- Kendisine Rehnedilmiş Bir Tereke Malı Düşen Mirasçı O Malın Güvence Altına Aldığı Borcu Üstlenmiş Olur 1409
VI. TAŞINMAZLAR (TMK m. 656-658) 1409
A- Taşınmazların Bölünmesi (TMK m. 656) 1409
B- Taşınmazların Özgülenmesi (TMK m. 657-658) 1409
1- Özgülenmeye Esas Olan Değer (TMK m. 657) 1409
a. Özgüleme Değeri 1410
b. Özgüleme Ölçüsü 1410
aa. Tarımsal Taşınmazlarda Ölçü 1410
bb. Diğer Taşınmazlarda Ölçü 1410
2- Değerin Belirlenmesi (TMK m. 658) 1410
a. Mirasçılar Tarafından Belirlenmesi 1410
b. Sulh Hâkimi Tarafından Belirlenmesi 1410

§ 73. PAYLAŞMANIN ERTELENMESİ 1411
I. KANUN GEREĞİNCE PAYLAŞMANIN ERTELENMESİ (TMK m. 643) 1411
II. İSTEK GEREĞİNCE PAYLAŞMANIN ERTELENMESİ 1412
A- Mirasçıların İsteği Üzerine Paylaşmanın Ertelenmesi 1412
1- Fiili Uygulama İle Paylaşmanın Ertelenmesi 1412
2- Yargısal İstek İle Paylaşmanın Ertelenmesi (TMK m. 642 f. III) 1412
B- Mirasbırakanın İsteği Üzerine Paylaşmanın Ertelenmesi (TMK m. 647) 1413

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MİRASTA DENKLEŞTİRME
(TMK m. 669-675)

§ 74. MİRASTA DENKLEŞTİRME (TMK m. 669-675) 1415
I. KOŞULLARI (TMK m. 669 f. I) 1416
A- Sağlararası Kazandırma Bulunmalıdır 1417
B- Kazandırma Karşılıksız Olmalıdır 1418
C- Kazandırma Yasal Mirasçılara Yapılmış Olmalıdır 1419
D- Kazandırma Miras Paylarına Mahsuben Yapılmış Olmalıdır 1419
1- Altsoyun Denkleştirme Yükümlüğü (TMK m. 669 f. II) 1420
a. Çeyiz Verme 1424
b. Kuruluş Sermayesi Verme 1425
c. Malvarlığını Devretme 1426
d. Borçtan Kurtarma 1426
e. Diğer Benzeri Kazandırma 1427
2- Altsoy Dışındaki Yasal Mirasçıların Denkleştirme Yükümlüğü 1427
II. MİRASÇILIK SIFATININ KAYBI HÂLİNDE GERİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ (TMK m. 670) 1427
A- Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Mirasçıya Ait Geri Verme Yükümlülüğü 1428
B- Geri Verme Yükümlülüğü Miras Paylarında Meydana Gelen Artış Oranında Geçer 1428
III. DENKLEŞTİRME ŞEKLİ (TMK m. 671-673) 1428
A- Geri Verme veya Mahsup (TMK m. 671) 1428
1- Geri Vermekle Yükümlü Olan Mirasçının Tercih Hakkı 1428
a. Dilerse Aldığını Aynen Geri Verir 1428
b. Dilerse Değerini Miras Payına Mahsup Ettirir 1429
aa. Aldığı Şeyin Değeri Miras Payından Fazla İse 1429
bb. Aldığı Şeyin Değeri Miras Payından Az İse 1429
2- Saklı Olan Hükümler 1429
a- Mirasbırakanın Bu Kurala Aykırı Tasarrufları 1430
b- Mirasçıların Tenkise İlişkin Hakları 1430
B- Miras Payını Aşan Kazandırmalar (TMK m. 672) 1430
1- Denkleştirmeye Tâbi Olmayan Kazandırmalar 1430
2- Diğer Mirasçıların Tenkise İlişkin Hakları 1430
C- Denkleştirme Değeri (TMK m. 673) 1430
1- Denkleştirme Değeri 1430
2- Sebepsiz Zenginleşme Hükümleri Uygulanacak Haller 1432
IV. EĞİTİM VE ÖĞRENİM GİDERLERİ (TMK m. 674) 1432
A- Geri Verme Yükümlülüğünün Konusu 1432
B- Geri Verme Yükümlülüğünün İlgilisi 1433
C- Geri Verme Yükümlülüğünün Sınırı 1433
D- Geri Verme Yükümlülüğü Kapsamında Tazminat İsteme Hakkı 1433
1- Engelliliği Bulunan Çocuklar 1433
2- Eğitim ve Öğrenimini Tamamlamamış Olan Çocuklar 1433
V. HEDİYELER VE EVLENME GİDERLERİ (TMK m. 675) 1433
A- Olağan Hediyeler 1434
B- Geleneğe Uygun Giderler 1434
C- Çeyiz Giderleri 1434
VI. USUL HÜKÜMLERİ 1434
A- Görevli Mahkeme 1434
B- Yetkili Mahkeme 1434
C- Davacı 1435
D- Davalı 1435
E- Süre 1436
F- Kademeli İstek 1436
G- Zamanaşımı 1437

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PAYLAŞMANIN TAMAMLANMASI VE SONUCU
(TMK m. 676-682)

§ 75. PAYLAŞMA SÖZLEŞMESİ (TMK m. 676) 1439
I. GENEL OLARAK 1440
A- Paylaşma Sözleşmesinin Türleri 1440
1- Elden Paylaşma 1440
a. Herhangi Bir Şekle Bağlı Değildir 1440
b. Tam Paylaşma Zorunlu Değildir 1440
c. Oybirliği İlkesi Geçerlidir 1441
d. Payların Fiilen Alınması Paylaşma İçin Yeterlidir 1441
2- Yazılı Paylaşma Sözleşmesi 1441
B- Paylaşma Sözleşmesinin Kapsamı 1441
1- Tereke Mallarının Tamamını Kapsaması Gerekmez 1442
2- Kapsam Dışına Çıkılarak Karar Verilemez 1443
3- Paylaşma Konusu Mirasbırakana Ait Olmalıdır 1443
4- Paylaşmada Eşitlik Zorunlu Değildir 1444
5- Sözleşme Paylaşmaya Yönelik Olmalıdır 1444
C- Paylaşma Sözleşmesinin Şekli 1445
1- Yazılı Şekilde Yapılması Yeterlidir 1445
a. Adi Yazılı Şekil Yeterlidir 1445
b. Tapu Sicil Memuru Önünde de Yapılabilir 1445
c. Paylı Mülkiyet Oluşmuşsa Resmi Şekilde Yapılabilir 1446
2- Bütün Mirasçılar Tarafından İmzalanmalıdır 1447
a. Paylaşmaya Katılanların Tamamı İmzalamalıdır 1447
b. İmza Duraksamasında Bilirkişi İncelemesi Yapılmalıdır 1447
c. Parmak İzi Onaylanmış Olmalıdır 1448
d. Mühür Onaylanmış Olmalıdır 1448
e. El İle Yapılmış İşaret Onaylanmış Olmalıdır 1449
f. Paylaşmaya İcazet Verilebilir 1450
D- Paylaşma Sözleşmesinin Tarafları 1450
1- Bütün Mirasçılar Katılmalıdır 1450
a. Mirasçılık Belgesi İstenilmelidir 1450
b. Mirasçılık Belgesi İncelenmelidir 1450
c. Mirasçılık Belgesindeki Yanlışlık Hak Kaybına Sebep Olamaz 1451
2- Vesayet Altındakinin Katılımı 1452
3- Velayet Altındakinin Katılımı 1452
4- Vekil Aracılığı İle Katılım 1453
E- Paylaşma Sözleşmesinin Uygulanabilirliği 1454
1- Yerine Getirilebilirliği Araştırılmalıdır 1454
2- Bölünemez Taşınmazlar Paylı Tescil Edilmelidir 1456
3- Uygulanamaz Olduğu Belirlenmişse Geçersizdir 1456
4- Kime Ne Verildiği Belli Olmalıdır 1457
II. USUL HÜKÜMLERİ 1458
A- Görevli Mahkeme 1458
B- Davacı 1458
1- Mirasçılar İsteyebilir 1458
2- Dava Dilekçesinde Noksanlık İlk İtiraz Sebebidir 1459
3- Dava Açmayan Yararına Hüküm Kurulamaz 1459
C- Davalı 1460
1- Bütün Mirasçılara Husumet Yöneltilir 1460
2- Ölenler Varsa Husumet Mirasçılarına Yöneltilmelidir 1460
3- Ölüye Karşı Dava Açılamaz 1461
4- Tapu Sicil Müdürlüğüne Husumet Düşmez 1461
D- Kabul 1462
E- Hüküm Fıkrası 1462
F- Yargılama Giderleri 1463
G- Zamanaşımı 1464
H- Yargılamanın İadesi 1464

§ 76. MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ (TMK m. 677-678) 1465
I. AÇILMIŞ MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ (TMK m. 677) 1465
A- Açılmış Miras Payının Mirasçılar Arasında Devri Sözleşmesi (TMK m. 677 f. I) 1466
1- Açılmış Miras Payının Mirasçıya Devri Sözleşmesinin Şekli 1466
2- Açılmış Miras Payının Mirasçıya Devri Sözleşmesinin Konusu 1470
B- Açılmış Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri Sözleşmesi (TMK m. 677 f. II) 1474
1- Açılmış Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri Sözleşmesinin Şekli 1474
2- Açılmış Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri Sözleşmesinin Konusu 1474
II. AÇILMAMIŞ MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMESİ (TMK m. 678) 1476
A- Açılmamış Miras Payının Devri Sözleşmesinin Şekli 1476
B- Açılmamış Miras Payının Devri Sözleşmesinin Konusu 1478
III. USUL HÜKÜMLERİ 1480
A- Görevli Mahkeme 1480
B- Harç 1481
C- Zamanaşımı 1481
 
§ 77. MİRASÇILARIN BİRBİRİNE KARŞI SORUMLULUĞU (TMK m. 679-680) 1483
I. GARANTİ BORCU (TMK m. 679) 1483
II. PAYLAŞMA SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZLİĞİ (TMK m. 680) 1483
A- İptal İstenebilecek Durumlar 1483
1- İrade Sakatlığının Bulunması 1484
2- Gabin Bulunması 1484
3- Taşınmazların Üçüncü Kişiye Satılması 1484
4- Kabulün Bulunması 1485
5- Sözleşmeye Katılanın Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmaması 1485
6- Ölümden Önce Paylaşma Sözleşmesi Yapılması 1485
7- Paylaşma Sözleşmesindeki İmzanın Katılana Ait Olmaması 1485
8- Paylaşma Sözleşmesine Bütün Mirasçıların Katılmaması 1487
B- İptal İstenemeyecek Durumlar 1487
1- Terekede Bulunmayan Malların Sözleşmede Yer Alması 1487
2- Mirasçı Olmayan Kişilerin Sözleşmede Yer Alması 1487
3- Kadastro Tespitinin Üzerinden On Yıl Geçmiş Olması 1487
4- Şeklen Geçersiz Paylaşma Sözleşmesine Geçerlilik Tanımış Olması 1488
5- Kendi Edimini Yerine Getirmemiş Olmak 1488
6- İçeriğinden Anlaşılan Tanımlama Varken Bilgilerin Eksik Yazılmış Olması 1489
a. Parsel Numarasının Yazılmaması 1489
b. Köy Adının Yazılmaması 1490
C- Sözleşmeden Dönülme Sayılan Durumlar 1490
1- Paylı Mülkiyete Geçilmiş Olmak 1490
2- Elbirliği Mülkiyeti Şeklinde İntikal Yapmış Olmak 1491
3- Yeni Bir Sözleşme Yapmak 1491
D- Usul Hükümleri 1492
1- Görevli Mahkeme 1492
2- Yetkili Mahkeme (HMK m. 11 f. I/a) 1492
3- Taraflar 1492
4- Harç 1493
5- Yargılama Gideri 1493

§ 78. MİRASÇILARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU (TMK m. 681-682) 1494
I. MÜTESELSİL SORUMLULUK (TMK m. 681) 1494
II. MİRASÇILARA RÜCU (TMK m. 682) 1494

KAVRAM DİZİNİ…. 1495
ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN YAŞAM ÖYKÜSÜ…. 1549
ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN ÇALIŞMALARINDAN “BİR KISMI” 1551

Bir yazarın en büyük mutluluğu kısa sürede yeniden baskı yapmasına olanak veren kitap-dostlarının varlığıdır. 2020 yılında dördüncü baskısını yapan Miras Hukuku kitabımın 2021 yılında beşinci baskısını yapması sayesinde bu kez iş yoğunluğum sebebiyle derinleştirmeye fırsat bulamadığım bölümlere dokunabilme fırsatı bulduğum için çok ama çok mutluyum.

Miras Hukuku diğer yazdığım alanlardan farklı olarak belki bir ömür boyu yazsanız hep eksik bir yerlerin kalacağı bir hukuk alanıdır. Ders kitaplarını da çok iyi incelediğinizde görürsünüz ki her kitabın çok derinleştiği alanların yanında çok yüzeyde kalmış alanlarının olduğunu rahatlıkla görürsünüz. Her kitabın farklı alanlarda bu yazgıyı paylaştığını rahatlıkla tespit edebilirsiniz.

Yargıtay’da Miras Hukukunu ilgilendiren yüzlerce (evet, yüzlerce!) dava dosyasını bizzat okudum ve yüzlerce (evet, yüzlerce!) Yargıtay ilamını bizzat yazdım. Yüzlerce kararda ahlaki, vicdani ve hukuki sorumluluğum vardır. Kitap-dostlarım çok iyi bilirler ki bu kitap, OTUZ ÜÇ YILLIK emeğinin, göznurumun, yorgunluğumun ve mutluluğumun somutlaşmış bir ifadesidir.

Miras Hukuku, Medeni Hukukun hemen hemen tüm konularıyla yakın bağı sayesinde üzerinde kalem oynatmanın çok zor olduğu bir alandır. Zaten zor ve sıkıntılı olan konuyu kısa paragraflarla, en sade cümlelerle hepsinden de öte ANLAŞILIR BİR KİTAP yazmak için gayret ettim.

Otuz üç yıldır (evet, otuz üç yıldır!) aralıksız görev yaptığım Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ile birlikte konuyu paylaştığımız;

-       Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin ilgili içtihatları,

-       Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ilgili içtihatları,

hacim sorunu sebebiyle kitapta zorunlu olarak kısıtlı seviyede yer alabilmiştir.

Bütün eserlerimin olduğu gibi bu eserimin de yayınlanmasına aracılık eden/emek veren Yetkin Yayınevinin bütün çalışanlarına ve özellikle Sayın Muharrem Başer’e teşekkür ederim.

Kitap-dostlarım iyi ki varsınız!

 

18 Mart 2021                                           Ömer Uğur GENÇCAN

Çankaya-ANKARA                          Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanı

ACAR, Faruk: Eşin Yasal Miras Payının Belirlenmesi, Ankara-2004.

AKBIYIK, Cem: Miras Sebebiyle İstihkak Davası, İstanbul-2003.

AKBIYIK, Cem: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, İstanbul-2012.

AKSOY, Muammer: Mukayeseli Hukuk Açısından Karı Koca Mal Rejimi ve Miras Hukuku İle Bağı, Ankara-1964.

ANTALYA, Gökhan: Miras Hukuku, İstanbul-2009.

ANTALYA, Gökhan; SAĞLAM İpek: Miras Hukuku, İstanbul-2015.

ANTALYA, Gökhan: Mirastan Feragat Sözleşmesi, İstanbul-1999.

AYAN, Mehmet: Miras Hukuku, Konya-2009.

AYBAY, Aydın: Miras Hukuku Dersleri, İstanbul-2003.

BAŞARA, Gamze Turan: Miras Hukukunda Denkleştirme, Ankara-2013.

BAYGIN, Cem: Türk Miras Hukukunda Alacaklıların Korunması, Ankara-2005.

BERKİ, Şakir: Miras Hukuku, Ankara-1959.

ÇABRİ, Sezer: Miras Hukuku Şerhi, Cilt I-III, İstanbul 2020

DURAL, Mustafa; ÖZ, Turgut: Türk Özel Hukuku, Cilt IV, Miras Hukuku, İstanbul-2013

ENGİN, Baki İlkay: Mirastan Yoksunluk, İstanbul-2010

EREN, Fikret; AKTÜRK, İpek Yücer: Türk Miras Hukuku, Ankara-2019

EREN, Fikret: Türk Medeni Hukukunda Tenkis Davaları, Ankara-1973.

EREN, Fikret: Türk Medeni Hukukunda Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası, Ankara-1966.

ERİŞGİN, Nuri: Mirasçılık Belgesi, Ankara-2013.

GÖNEN, Doruk: El Yazılı Vasiyetname, İstanbul-2007

GÜNERİ, Cemal: Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali, Ankara-2018

HATEMİ, Hüseyin: Miras Hukuku, İstanbul-2004.

HATİPOĞLU, Cihan Yüksel: Murisin Mirasçılar Aleyhine Yaptığı Sağlararası Muvazaalı Muamelelerinin Hukuki Sonuçları, Ankara-2004.

HELVACI, İlhan: Türk Medeni Kanununa Göre Mirasın Reddi, İstanbul-2002.

İMRE, Zahit: Türk Miras Hukuku, İstanbul-1968.

İMRE, Zahit- ERMAN, Hasan: Türk Miras Hukuku, İstanbul-2006.

İNAN, Ali Naim- ERTAŞ, Şeref-

ALBAŞ, Hakan: Türk Medeni Hukuku Miras Hukuku, Ankara-2019.

İŞGÜZAR, Hasan: Yeni Türk Medeni Kanunu’na Göre Miras Hukuku Hükümlerindeki Değişiklikler ve Yenilikler, Ankara-2003

İŞGÜZAR, Hasan; DEMİR,

Mehmet; YILMAZ, Süleyman: Yeni Türk Medeni Kanunu’na Göre Miras Hukuku Hükümlerindeki Değişiklikler ve Yenilikler, Ankara-2019

KILIÇ, Mehmet: Türk Hukukunda Mirasın Resmi Tasfiyesi, AÜHFD, 62 (3) 2013, s. 761-817

KILIÇOĞLU, Ahmet: Miras Hukuku, Ankara-2012.

KOCAAĞA, Köksal: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, Ankara-2006.

KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip: Miras Hukuku, İstanbul-1987.

KURŞAT, Zekeriya: Terekenin Korunması Önlemleri, İstanbul-2010.

KÖPRÜLÜ, Bülent: Miras Hukuku, İstanbul-1985.

OĞUZMAN, Kemal: Miras Hukuku, İstanbul 1995

ÖZTAN, Bilge: Miras Hukuku, Ankara-2019

SARI, Suat: Uygulamalı Miras Hukuku, İstanbul-2015

SEROZAN Rona; ENGİN, Baki İlkay,: Miras Hukuku, Ankara-2004

ŞEKER, Muzaffer:”Eşin Ölümü Halinde Malların Miras ve Yasal Mal Rejimi Kapsamında Birbirinden Bağımsız Olarak Tasfiye Edilmesi ve Özellikle Sağ Kalan Eşin Aile Konutu ve Ev Eşyası Üzerinde Miras ve Yasal Mal Rejimini Hükümlerinden Kaynaklanan Hakları (MK m. 240, 652) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Sayı: 2007/1, s. 435-449 (Kısaltma: ŞEKER-Haklar)

ŞENER, Esat: Eski ve Yeni Miras Hukuku, Ankara 1988.

TOPUZ, Seçkin: Boşanma Davasının Eşin Mirasçılığına Etkisi, Ankara-2012

TURAN, Gamze: Ölüme Bağlı Tasarrufların Hükümsüzlüğü, Ankara-2009

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar