Ziynet ve Eşya Alacağı Davaları

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ömer Uğur GENÇCAN
ISBN: 9786050510645
403,75 TL 475,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ömer Uğur GENÇCAN
Baskı Tarihi 2022/01
Baskı Sayısı 2
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)
Sayfa Sayısı 973
Baskı Niteliği Güncellenmiş ve Genişletilmiş

Ziynet ve Eşya Alacağı Davaları ( Yargıtay Uygulaması Bilimsel Açıklamalar - En Son İçtihatlar)

Ömer Uğur GENÇCAN

Elinizdeki kitabın en geniş kapsamlı uygulamasını yapan Yargıtay İkinci Hukuk Dairesinde otuz dört yıldır (evet, otuz dört yıldır!) aralıksız görev yapıyorum. Yargıtay’da ziynet ve eşya davalarını ilgilendiren binlerce (evet, binlerce!) dava dosyasını bizzat okudum ve binlerce (evet, binlerce!) Yargıtay ilamını bizzat yazdım. Binlerce kararda ahlaki, vicdani ve hukuki sorumluluğum vardır. Birinci baskı kitabımın tükenmesi sebebiyle ziynet ve eşya davalarının GÜNCEL ŞEKLİ ile Yargıtay uygulamasını da yansıtır bir kitap hazırlayarak hakim ve avukat kardeşlerimin karşılaşacağı sorunların çözümüne katkıda bulunmayı hedefledim. 

ÖNSÖZ

Evliliği sırasında evden kovulan, boşanma davası açan ya da boşanan kadın ve erkek eşin eşlerinde kalan eşyaları ile mutlu günlerinde bir şekilde eşlerine verdikleri altınları geri alabilmeleri için çok sayıda açılan ziynet ve eşya davaları hakkında Yargıtay uygulamasını gerek esas gerekse usul hükümlerini yansıtır şekilde evlilik mağdurlarına sunarak tarafların huzurlu tasfiye yapabilmesine katkıda bulunmayı hedefledim.

Elinizdeki kitabın konusu olan ziynet ve eşya davalarını da inceleyen Yargıtay İkinci Hukuk Dairesinde otuz bir yıldır (evet, otuz bir yıldır!) aralıksız görev yapıyorum. Binlerce ziynet ve eşya alacağı dosyasını bizzat okudum ve binlerce ziynet ve eşya alacağı ilamını bizzat yazdım

Ziynet ve eşya davaları ile ilgili Yargıtay’ın kararları tarafımdan incelenerek emsal özelliği taşıyanları değerlendirilip bilimsel açıklama içinde sistematik bir şekilde kullanıldığı başka bir anlatımla anlamsız biçimde önünüze sıralanmadığı/yığılmadığı için bu eserin bir Kimsesiz İçtihatlar Mezarlığı olmadığının da farkında olunmasını isterim.

Bu vesile ile hukukçu çevresine bugüne kadar düşüncelerimi açıklamama olanak sağlamış olanlardan aklıma geliveren;

Devlet kuruluşlarından;

Yargıtay, Adalet Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Türkiye Adalet Akademisi, TBMM Adalet Komisyonu Başkanlığı, TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu, İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, TÜBİTAK, Diyanet İşleri Din İşleri Başkanlığı ile Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğüne,

Sivil toplum örgütlerinden;

UNİCEF, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), İKÜ Ceza Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi (CEHAMER), Türk Hukuk Kurumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü, Türk Demokrasi Vakfı, Avrupa Genç Hukukçular Derneği ELSA (The European Law Students' Assosiation), İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi, Raoul Wallenberg İnsan Hakları ve İnsancıl Hukuk Enstitüsü, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu, Yoncalı Platformu, Aile Hukuku Derneği, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Derneği (KEFE-DER), Aktif Kadın Çalışmaları Derneği (AKÇADER), Adalet Sistemi Uzmanları Derneği (ASUD), Yaşar Üniversitesi Hukuk Topluluğu, Mağdur Babalar Derneği, Annem Kadın ve Aile Derneği, Marmara Üniversitesi Hukuk ve Diplomasi Kulübü, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kurgusal Duruşma Topluluğu, İzmir Arabulucular Derneği (İZARDER) ile Halkbank’ın değerli yöneticilerine,

Hukuk fakültelerinden;

Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Turgut Özal Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesine

Barolardan;

Özellikle başta Türkiye Barolar Birliği olmak üzere Adana Barosu, Adıyaman Barosu, Afyon Barosu, Aksaray Barosu, Amasya Barosu, Ankara Barosu, Antalya Barosu, Artvin Barosu, Aydın Barosu, Balıkesir Barosu, Bartın Barosu, Batman Barosu, Bingöl Barosu, Bolu Barosu, Burdur Barosu, Bursa Barosu, Çanakkale Barosu, Çorum Barosu, Denizli Barosu, Diyarbakır Barosu, Düzce Barosu, Edirne Barosu, Elazığ Barosu, Erzincan Barosu, Erzurum Barosu, Eskişehir Barosu, Gaziantep Barosu, Giresun Barosu, Hatay Barosu, Isparta Barosu, İstanbul Barosu, İzmir Barosu, Kahramanmaraş Barosu, Karabük Barosu, Karaman Barosu, Kars-Ardahan Barosu, Kastamonu Barosu, Kayseri Barosu, Kırıkkale Barosu, Kırklareli Barosu, Kırşehir Barosu, Kocaeli Barosu, Konya Barosu, Kütahya Barosu, Malatya Barosu, Manisa Barosu, Mardin Barosu, Mersin Barosu, Muğla Barosu, Nevşehir Barosu, Niğde Barosu, Ordu Barosu, Osmaniye Barosu, Sakarya Barosu, Samsun Barosu, Sinop Barosu, Sivas Barosu, Şanlıurfa Barosu, Tekirdağ Barosu, Trabzon Barosu, Uşak Barosu, Yozgat Barosu, Zonguldak Barosu’na,

Merkezlerden;

Türkiye Barolar Birliği Eğitim Merkezi, Ankara Barosu Eğitim Merkezi, Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi, Ankara Barosu Çocuk Hakları Merkezi, Ankara Barosu Kadın Hakları Merkezi, Ankara Barosu Gelincik Merkezi, Antalya Barosu Genç Avukatlar Meclisi, İstanbul Barosu Meslek İçi Eğitim Merkezi, İstanbul Barosu Staj Eğitim Merkezi ve İstanbul Barosu Bakırköy Bölge Temsilciliği’ne,

Konuşma metinlerimi yayınlayan;

Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM), İstanbul Barosu Kadın Hakları Komisyonu, İstanbul Barosu Kadın Hakları Uygulama Merkezi, İzmir Barosu Dergisi Yayın Kurulu’na, makalelerimi yayınlayan Yargıtay Dergisi, Adalet Dergisi, Ankara Barosu Dergisi, İstanbul Barosu Dergisi, İzmir Barosu Dergisi, Bursa Barosu Dergisi, Manisa Barosu Dergisi, Kocaeli Barosu Dergisi, Osmaniye Barosu Dergisi, Giresun Barosu Dergisi ve Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi yöneticilerine,

Söyleşilerimi yayınlayan;

Güncel Hukuk Dergisi ve ZİGGURAT, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrenci Topluluğu Dergisi yayın kuruluna,

Benimle televizyon programları yapan;

TRT Televizyonuna ve CNN Televizyonuna,

Ayrıca;

Saymayı unuttuğum diğer bütün tüzel kişiliklere kalbî teşekkürlerimi sunarım.

Bütün eserlerimin olduğu gibi bu eserimin de yayınlanmasına aracılık eden/emek veren Yetkin Yayınevinin bütün çalışanlarına ve özellikle sayın Ziya Gülkök ve Muharrem Başer'e teşekkür ederim.

Hepinizi saygı ve dostluk ile selâmlarım

 

         1 HAZİRAN 2019                           Ömer Uğur GENÇCAN

        Çankaya-ANKARA              YARGITAY 2. Hukuk Dairesi Başkanı

İÇİNDEKİLER 

İKİNCİ BASKIYA ÖN SÖZ ......................................................................................5 

İÇİNDEKİLER ...........................................................................................................9 

KISALTMALAR......................................................................................................67 

§ 1. ZİYNET ALACAĞI DAVASI 

I. GENEL OLARAK............................................................................................71 

A- TANIM.......................................................................................................71 

B- KARİNE OLARAK KADINA AİTTİR.....................................................72 

1- Karine ..................................................................................................73 

a. Kim Tarafından Takılmış Olmasının Önemi Yoktur ....................73 

b. Kime Takılmış Olmasının Önemi Yoktur.....................................73 

2- Karinenin Aksi İspat Edilebilir............................................................73 

a. Aksine Bir Anlaşmanın Varlığı.....................................................73 

b. Yerel Bir Adetin Varlığı ...............................................................73 

C- MAL REJİMİNİN SONLANMASINA GEREK YOKTUR......................80 

D- BOŞANMANIN EKİ NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR ...................................80 

II. KOŞULLARI....................................................................................................85 

A- İSTEK BULUNMALIDIR.........................................................................85 

1- İstek Bulunmuyorsa.............................................................................85 

a. Kesin Hüküm Oluşturacak Şekilde Ret Kararı Verilemez............86 

b. Karar Verilmesine Yer Olmadığına Karar Verilmelidir................86 

c. Dava Dilekçesinde Talep Yokken Sonradan Harç Alınması ........87 

2- Bağımsız Dava İle İstenilmişse............................................................88 

a. İstek Müphem Olmamalıdır (HMK m. 31)...................................88 

b. İstenilen Ziynet Eşyası Müphem Olamamalıdır............................90 

c. Kısıtlı İçin İzin Verilmiş Olmalıdır...............................................95 

3- Karşı Dava İle İstenilmişse..................................................................95 

a. Süresinde Açılmışsa......................................................................96 

b. Süresinde Açılmamışsa.................................................................96 

10 İçindekiler 

4- Boşanma Davası İle İstenilmişse......................................................... 97 

a. Nisbi Harcın Tamamlanması İçin Mehil Verilmelidir.................. 97 

aa. Harç Tamamlanırsa İşin Esası İncelenir ................................ 98 

bb. Harç Tamamlanmazsa Dava Dosyası İşlemden 

Kaldırılır ................................................................................ 98 

aaa. Harç Yatırılıp Yenilenirse.............................................. 98 

bbb. Harç Yatırılıp Yenilenmezse.......................................... 98 

b. Boşanma Davasından Tefrik Edilmesi Önerilir............................ 99 

5- Ek Dava İle İstenilmişse...................................................................... 99 

6- Kısmi Dava İle İstenilmişse (HMK m. 109)...................................... 100 

7- Dava Yığılmasıyla İstenilmişse (HMK m. 110)................................ 102 

a. Nisbi Harcın Tamamlanması İçin Mehil Verilmelidir................ 102 

b. Harç Tamamlanırsa İşin Esası İncelenir ..................................... 103 

c. Harç Tamamlanmazsa Dava Dosyası İşlemden Kaldırılır.......... 103 

aa. Harç Yatırılıp Yenilenirse.................................................... 103 

bb. Harç Yatırılıp Yenilenmezse................................................ 103 

III. İSPAT ............................................................................................................. 104 

A- ZİYNETİN VARLIĞI İSPAT EDİLMELİDİR....................................... 105 

1- Varlığını İspat Yükü Kadına Aittir.................................................... 105 

a. Birlikte Yaşamakta Olan Kadın.................................................. 107 

aa. Üzerinde Taşır ..................................................................... 107 

bb. Saklar................................................................................... 107 

cc. Muhafaza Eder..................................................................... 108 

b. Ayrılmayı Tasarlayan Kadın....................................................... 109 

aa. Önceden Götürür ................................................................. 109 

bb. Gizler ................................................................................... 110 

cc. Üzerinde Götürür ................................................................. 111 

2- Kadının İspat Yükünde İstisna .......................................................... 111 

3- Düğünde Takılanlar Ziynet Eşyaları ................................................. 112 

a. Kadına Takılan Ziynet Eşyaları.................................................. 112 

b. Erkeğe Takılan Ziynet Eşyaları .................................................. 116 

aa. Erkeğe Takılıp Sonra Kadına Verilen Ziynet Eşyaları......... 116 

bb. Erkeğe Takılıp Sonra Kadına Verilmeyen Ziynet 

Eşyaları ................................................................................ 117 

4- Çocuğa Takılan Ziynet Eşyaları........................................................ 118 

İçindekiler 11 

B- ZİYNETİN DAVALIDA KALDIĞI İSPAT EDİLMELİDİR .................119 

1- Zorla Elinden Alınmış Olabilir..........................................................120 

2- Götürülmesine Engel Olunmuş Olabilir ............................................122 

3- Evde Kalmış Olabilir .........................................................................123 

4- Daha Önce Götürme Fırsatı Elde Edilememiş Olabilir .....................124 

III. DAVANIN KABULÜNÜ GEREKTİREN OLGULAR.................................127 

A- FİZİKSEL ŞİDDETE UĞRAYARAK EVDEN AYRILMA...................128 

B- HASTANEYE GİDEREK EVDEN AYRILMA......................................135 

C- KOVULARAK EVDEN AYRILMA.......................................................139 

D- EVLİLİK BİRLİĞİ SIRASINDA ALTINLARI BOZDURMA...............142 

1- Düğün Borçları İçin ...........................................................................142 

2- Araç Alımı İçin..................................................................................146 

3- Kocanın Kişisel Borçları için.............................................................152 

4- Kayın Hısımları İçin ..........................................................................158 

5- Kira Borçları İçin...............................................................................160 

6- Evin İhtiyaçları İçin ...........................................................................160 

7- İşyeri Açmak İçin ..............................................................................168 

8- Sağlık Giderleri İçin ..........................................................................169 

a. Kadın Eşin Sağlık Giderleri İçin.................................................169 

b. Erkek Eşin Sağlık Giderleri İçin .................................................170 

c. Ortak Çocuğun Eşin Sağlık Giderleri İçin ..................................170 

9- Taşınmaz Alımı İçin ..........................................................................171 

10- Balayı İçin .........................................................................................173 

11- Birliğin Borçları İçin .........................................................................175 

E- KAYIN HISIMLARINCA ALTINLARI ELİNDEN ALINMA..............176 

F- KİRALAMA SURETİYLE ALTIN TAKMA .........................................179 

G- KASA ANAHTARININ BULUNMAMASI ...........................................179 

IV. DAVANIN REDDİNİ GEREKTİREN OLGULAR.......................................182 

A- OLAĞAN KOŞULLARDA AYRILMA..................................................182 

B- GERİ VERİLME......................................................................................184 

C- İADE EDİLMEMEK ÜZERE VERME/BAĞIŞ......................................184 

D- KİRALIK KASADAN ALMA ................................................................187 

E- GEREKSİZ EŞYALARIN BIRAKILDIĞI EVİN VARLIĞI..................188 

12 İçindekiler 

V. TALEP DIŞI KARAR VERİLEMEZ............................................................. 188 

A- TALEPTEN FAZLASINA KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 26 f. I) ..... 188 

B- TALEPTEN BAŞKA BİR ŞEYE KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 

26 f. I) ...................................................................................................... 193 

C- SEÇİM HAKKI DAVACIYA AİTTİR ................................................... 194 

1- Aynen İstenebilir............................................................................... 194 

a. Kendine Ait Ziynet Eşyası İstenebilir......................................... 195 

b. İkame Eşya İstenemez ................................................................ 195 

2- Sadece Bedel İstenebilir.................................................................... 195 

3- Aynen Yoksa Bedel İstenebilir.......................................................... 206 

a. Sadece Bedele Hükmedilemez ................................................... 207 

b. Sadece Aynen İadeye Hükmedilemez ........................................ 207 

4- Aynen Yoksa Fiili Ödeme Tarihindeki Bedel İstenebilir .................. 207 

5- Mislen İstenebilir............................................................................... 208 

D- DAVA KONUSU ZİYNET EŞYALARI TESLİM EDİLMİŞSE ........... 209 

V. KATKI OLARAK VERİLMİŞSE BU SEBEPLE İSTENEBİLİR (TMK 

m. 227)............................................................................................................ 210 

§ 2. EŞYA ALACAĞI DAVASI 

I. GENEL OLARAK.......................................................................................... 231 

A- TANIM .................................................................................................... 231 

B- MAL REJİMİNİN SONLANMASINA GEREK YOKTUR ................... 232 

C- BOŞANMANIN EKİ NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR .......................... 234 

1- Birleşen Dava İçin Karar Verilmelidir .............................................. 236 

2- Açılan Dava İçin Karar Verilmelidir................................................. 236 

II. KOŞULLARI.................................................................................................. 236 

A- İSTEK BULUNMALIDIR....................................................................... 236 

1- İstek Bulunmuyorsa........................................................................... 236 

a. Kesin Hüküm Oluşturacak Şekilde Ret Kararı Verilemez.......... 237 

b. Karar Verilmesine Yer Olmadığına Karar Verilmelidir ............. 237 

c. Dava Dilekçesinde Talep Yokken Sonradan Harç Alınması...... 238 

2- Bağımsız Dava İle İstenilmişse ......................................................... 238 

a. İstek Müphem Olmamalıdır........................................................ 239 

b. İstenilen Eşya Müphem Olamamalıdır ....................................... 239 

c. Kısıtlı İçin İzin Verilmiş Olmalıdır ............................................ 240 

İçindekiler 13 

3- Karşı Dava İle İstenilmişse................................................................240 

a. Süresinde Açılmışsa....................................................................240 

b. Süresinde Açılmamışsa...............................................................240 

4- Boşanma Davası İle İstenilmişse .......................................................241 

a. Nisbi Harcın Tamamlanması İçin Mehil Verilmelidir ................241 

aa. Harç Tamamlanırsa İşin Esası İncelenir...............................243 

bb. Harç Tamamlanmazsa Dava Dosyası İşlemden 

Kaldırılır...............................................................................244 

aaa. Harç Yatırılıp Yenilenirse ............................................244 

bbb. Harç Yatırılıp Yenilenmezse........................................244 

b. Boşanma Davasından Tefrik Edilmesi Önerilir ..........................245 

5- Ek Dava İle İstenilmişse ....................................................................245 

6- Kısmi Dava İle İstenilmişse (HMK m. 109)......................................246 

7- Dava Yığılmasıyla İstenilmişse (HMK m. 110) ................................247 

a. Nisbi Harcın Tamamlanması İçin Mehil Verilmelidir ................247 

b. Harç Tamamlanırsa İşin Esası İncelenir .....................................248 

c. Harç Tamamlanmazsa Dava Dosyası İşlemden Kaldırılır ..........248 

aa. Harç Yatırılıp Yenilenirse ....................................................248 

bb. Harç Yatırılıp Yenilenmezse................................................248 

B- EŞYANIN VARLIĞI İSPAT EDİLMELİDİR ........................................249 

C- EŞYANIN DAVACIYA AİT OLDUĞU İSPAT EDİLMELİDİR ..........250 

1- Niteliğine Göre ..................................................................................251 

a. Niteliği Gereği Kadına Ait Eşyalar.............................................251 

b. Niteliği Gereği Erkeğe Ait Eşyalar .............................................252 

2- Hediye Edilmesine Göre....................................................................253 

a. Kadına Verilen Hediye Eşya.......................................................253 

b. Erkeğe Verilen Hediye Eşya.......................................................254 

c. Çocuğa Verilen Hediye Eşya ......................................................254 

d. Eşlere Müşterek Verilen Hediye Eşya ........................................255 

D- EŞYANIN DAVALIDA KALDIĞI İSPAT EDİLMELİDİR ..................255 

1- Eşyaların Kalması..............................................................................255 

a. Taşınamaz Ağırlıkta Olması .......................................................255 

b. Tutanakla Kaldığının Belirlenmiş Olması ..................................256 

2- Eşyanın Götürülmesi .........................................................................256 

14 İçindekiler 

III. TALEP DIŞI KARAR VERİLEMEZ............................................................. 257 

A- SEÇİM HAKKI DAVACIYA AİTTİR ................................................... 257 

1- Eşya Aynen İstenebilir ...................................................................... 259 

2- Sadece Bedel İstenebilir.................................................................... 259 

a. Aynen İadeye Hükmedilemez..................................................... 259 

b. Dava Tarihindeki Bedele Hükmedilir......................................... 261 

3- Aynen Yoksa Bedel İstenmişse......................................................... 261 

a. Sadece Bedele Hükmedilemez ................................................... 262 

b. Sadece Aynen İadeye Hükmedilemez ........................................ 263 

c. Karar Tarihindeki Değerlerinin Ödetilmesine 

Hükmedilemez............................................................................ 265 

d. Eşya Yoksa Belirlenen Değere Hükmetmek İsteği Aşmak 

Sayılamaz ................................................................................... 266 

4- Aynen Yoksa Bedel İsteği Sadece Bedele Dönüştürülebilir ............. 267 

5- Mislen İstenebilir............................................................................... 268 

6- Aynen İade İstemi Varsa Gerçekleşen Bedele Karar Verilebilir....... 268 

B- DAVA KONUSU EŞYALAR TESLİM EDİLMİŞSE ............................ 269 

C- ORTAK ALINAN EŞYALAR ................................................................ 271 

D- TAKAS DEFİ .......................................................................................... 274 

E- TALEPTEN FAZLASINA KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 26 f. I) ..... 275 

F- TALEPTEN BAŞKA BİR ŞEYE KARAR VERİLEMEZ (HMK m. 

26 f. I) ...................................................................................................... 275 

§ 3. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

DAVANIN AÇILMASI (HMK m. 118- 125) 

I. DAVANIN AÇILMA ZAMANI (HMK m. 118) ........................................... 277 

A- DİLEKÇENİN KAYDEDİLDİĞİ TARİHTE AÇILMIŞ SAYILIR........ 277 

B- DAVA DİLEKÇESİNE ÖRNEK EKLENİR........................................... 279 

II. DAVA DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 119)........................................ 279 

A- DAVA DİLEKÇESİNDE BULUNACAK HUSUSLAR (HMK m. 

119 f. I)..................................................................................................... 279 

1- Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a) ............................................. 279 

2- Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. 

I/b)..................................................................................................... 280 

3- Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 

119 f. I/c)........................................................................................... 282 

İçindekiler 15 

4- Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin 

Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) ..................................282 

5- Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, 

Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d)..................................283 

6- Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra 

Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e).......................283 

7- İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği 

(HMK m. 119 f. I/f)...........................................................................283 

8- Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) .............................284 

9- Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ)........................284 

10- Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası

(HMK m. 119 f. I/h) ..........................................................................284 

B- DAVA DİLEKÇESİNDEKİ TAMAMLANMASI ZORUNLU 

EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) ........................................................285 

1- Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. 

I/b) .....................................................................................................285 

2- Davacının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (HMK m. 

119 f. I/c) ...........................................................................................288 

3- Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı Vekilinin 

Adı, Soyadı ve Adresleri (HMK m. 119 f. I/ç) ..................................289 

4- Açık Bir Şekilde Talep Sonucu (HMK m. 119 f. I/ğ)........................289 

5- Davacının, Varsa Kanuni Temsilcisinin veya Vekilinin İmzası

(HMK m. 119 f. I/h) ..........................................................................289 

C- DAVA DİLEKÇESİNDEKİ ÖN İNCELEME BİTENE KADAR 

TAMAMLANABİLECEK EKSİKLİKLER (HMK m. 119 f. II) ............289 

1- Mahkemenin Adı (HMK m. 119 f. I/a)..............................................289 

2- Davanın Konusu ve Malvarlığı Haklarına İlişkin Davalarda, 

Dava Konusunun Değeri (HMK m. 119 f. I/d)..................................290 

3- Davacının İddiasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların Sıra 

Numarası Altında Açık Özetleri (HMK m. 119 f. I/e).......................290 

4- İddia Edilen Her Bir Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği 

(HMK m. 119 f. I/f)...........................................................................291 

5- Dayanılan Hukuki Sebepler (HMK m. 119 f. I/g) .............................291 

III. DAVA İÇİN HARÇ VE AVANS ÖDENMESİ (HMK m. 120).....................292 

A- YARGILAMA HARÇLARI YATIRILIR ...............................................292 

1- Bağımsız Talep İle İlgili Nispi Harç Verilmelidir .............................292 

2- Cevap Dilekçesi Mahiyetindeki Talebe İlişkin Harç Sonradan 

Yatırılmış Olması Bu Talebi Karşı Dava Haline Getirmez ...............293 

16 İçindekiler 

3- Adli Yardım Konusunda Bir Karar Verilinceye Kadar Harç 

Alınmaz............................................................................................. 294 

4- Cevap Dilekçesindeki İstekler Karşı Dava Sayılamaz ...................... 294 

5- Duraksama Varsa Açıklama İstenmelidir (HMK m. 31)................... 294 

6- Nisbi Harç Eksik İse Tamamlanması İçin Mehil Verilmelidir.......... 295 

a. Harç Tamamlanırsa İşin Esası İncelenir ..................................... 295 

b. Harç Tamamlanmazsa Dava Dosyası İşlemden Kaldırılır.......... 296 

aa. Harç Yatırılıp Yenilenirse.................................................... 296 

bb. Harç Yatırılıp Yenilenmezse................................................ 296 

B- GİDER AVANSI YATIRILIR ................................................................ 297 

1- Adalet Bakanlığınca Çıkarılacak Gider Avansı Tarifesinde 

Belirlenir ........................................................................................... 298 

2- Yeterli Olmadığı Anlaşılırsa Süre Verilir.......................................... 298 

3- Gider Avansının Yatırılmış Olması Dava Şartıdır (HMK m. 114 

f. 1/g)................................................................................................. 299 

4- Mahkeme Veznesine Yatırılır ........................................................... 299 

C- GİDER AVANSINDA ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA.......... 300 

D- GİDER AVANSININ İADESİ ................................................................ 300 

IV. DAVA DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN VERİLMESİ

(HMK m. 121) ................................................................................................ 300 

A- DAVACININ ELİNDE BULUNAN BELGELER VERİLİR ................. 300 

1- Asılları Verilir ................................................................................... 300 

2- Örnekleri Verilir................................................................................ 300 

a. Harç ve Vergiye Tabi Değildir ................................................... 301 

b. Sadece Örnekler Verilebilir ........................................................ 301 

B- BAŞKA YERLERDEN GETİRTİLECEK BELGE VE 

DOSYALAR İÇİN AÇIKLAMA YAPILIR............................................ 301 

V. DAVA DİLEKÇESİNİN TEBLİĞ EDİLMESİ (HMK m. 122)..................... 301 

A- MAHKEME TARAFINDAN TEBLİĞ EDİLİR..................................... 301 

B- DAVALIYA TEBLİĞ EDİLİR ............................................................... 302 

C- CEVAP SÜRESİ GÖSTERİLİR.............................................................. 307 

VI. DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) .............................................. 308 

A- HÜKÜM KESİNLEŞİNCEYE KADAR GERİ ALINABİLİR ............... 308 

1- İDM Aşamasında Geri Alınabilir ...................................................... 308 

2- İstinaf Aşamasında Geri Alınabilir.................................................... 308 

3- Temyiz Aşamasında Geri Alınabilir.................................................. 308 

İçindekiler 17 

B- DAVALININ AÇIK RIZASI BULUNMALIDIR ...................................308 

C- DAVANIN GERİ ALINMASININ SONUÇLARI..................................309 

1- Davadan Feragat Etmiş Sayılmaz ......................................................309 

2- Dava Derdest Olmaktan Çıkar...........................................................310 

3- Dava Açılmamış Sayılır.....................................................................310 

4- Dava Yeniden Açılabilir....................................................................310 

5- Yargılama Giderleri Davacıya Yükletilir...........................................310 

VII. DAVANIN TERDİTLİ AÇILMASI (HMK m. 111) ......................................310 

A- TALEP BİRDEN FAZLA OLMALIDIR.................................................310 

B- TALEPLER ARASINDA ASLİLİK-FERÎLİK İLİŞKİSİ

KURULMALIDIR ...................................................................................311 

C- TALEPLER AYNI DAVA DİLEKÇESİNDE İLERİ SÜRÜLMELİDİR .....311 

D- TALEPLER ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR....................311 

E- ASLİ TALEBİNİN ESASTAN REDDİNE KARAR 

VERİLMEDEN FER’Î TALEP İNCELENEMEZ...................................311 

VIII. DAVAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞI (HMK m. 141).....311 

A- DAVAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞININ 

BAŞLANGICI..........................................................................................312 

B- DAVAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞI 

KAPSAMINDA KALANLAR ................................................................312 

1- Dava Sebebini (Dayanak Vakıaları) Genişletme veya 

Değiştirme Yasaktır...........................................................................313 

2- Talep Sonucunu Genişletme veya Değiştirme Yasaktır.....................313 

3- Dava Tarihinden Sonra Gerçekleşen Vakıalar...................................314 

C- DAVAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞININ 

İSTİSNALARI .........................................................................................314 

1- Davalının Açık Muvafakati İle Yapılabilir........................................314 

2- Islah İle Yapılabilir............................................................................315 

IX. SAVUNMAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞI (HMK 

m. 141) ............................................................................................................315 

A- SAVUNMAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME 

YASAĞININ BAŞLANGICI...................................................................315 

B- SAVUNMAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME YASAĞI 

KAPSAMINDA KALANLAR ................................................................320 

1- Savunma Sebebini (Dayanak Savunma Vakıalarını) Genişletme 

veya Değiştirme Yasaktır ..................................................................320 

2- Talep Sonucunu Genişletme veya Değiştirme Yasaktır.....................320 

18 İçindekiler 

C- SAVUNMAYI GENİŞLETME VEYA DEĞİŞTİRME 

YASAĞININ İSTİSNALARI.................................................................. 320 

1- Davacının Açık Muvafakati İle Yapılabilir....................................... 321 

2- Islah İle Yapılabilir............................................................................ 321 

§ 4. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA KARŞI DAVA 

(HMK m. 132-135) 

I. KARŞI DAVA (HMK m. 132-135)................................................................ 323 

A- KARŞI DAVA AÇILABİLMESİNİN ŞARTLARI (HMK m. 132)........ 323 

1- Asıl Dava Açılmış ve Hâlen Görülmekte Olmalıdır (HMK m. 

132 f. I).............................................................................................. 323 

2- Davalar Arasında Bağlantı Mevcut Olmalıdır (HMK m. 132 f. I) .... 323 

3- Süresi İçinde Açılmış Olmalıdır (HMK m. 133 f. II)........................ 323 

B- KARŞI DAVANIN ŞARTLAR GERÇEKLEŞMEDEN AÇILMASI 

(HMK m. 132 f. II)................................................................................... 323 

1- Asıl Davadan Ayrılmasına Karar Verilir........................................... 323 

2- Gerekiyorsa Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesine 

Karar Verilir ...................................................................................... 324 

3- Asıl Dava Konusuz Kalırsa Ayrı Esasa Kaydedilir........................... 324 

C- KARŞI DAVANIN AÇILMASI.............................................................. 324 

1- Cevap Dilekçesiyle Açılabilir (HMK m. 133 f. I)............................. 324 

2- Esasa Cevap Süresi İçinde Ayrı Bir Dilekçe Verilmek Suretiyle 

Açılabilir (HMK m. 133 f. I)............................................................. 325 

3- Karşı Davaya Karşı Açılamaz (HMK m. 132 f. III).......................... 325 

D- KARŞI DAVA İÇİN UYGULANACAK HÜKÜMLER......................... 325 

1- Asıl Davanın Sona Ermesi Karşı Davanın Karara Bağlanmasına 

Engel Oluşturmaz (HMK m. 134)..................................................... 325 

2- Karşı Dava Hakkında Dava İle İlgili Hükümler Uygulanır 

(HMK m. 135)................................................................................... 325 

a. Bağımsız Dava Gibi Harca Tabidir ............................................ 326 

b. Asıl Davayı Kabul Karşı Dava Sayılamaz.................................. 326 

c. Karşı Dava Yokken Var Gibi Karar Verilemez.......................... 327 

d. Süresinde Yenilenmişse İncelenmelidir...................................... 327 

e. Karşı Dava İçin Karar Verilmelidir ............................................ 327 

f. Sadece Karşı Dava İçin Karar Verilemez ................................... 327 

g. Davalar Bağımsızlıklarını Korur ................................................ 327 

İçindekiler 19 

§ 5. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

GÖREVLİ MAHKEME 

I. GÖREVİN BELİRLENMESİ VE NİTELİĞİ (HMK m. 1)............................329 

A- GENEL OLARAK ...................................................................................329 

1- Evlilik Sürmekte İse ..........................................................................329 

2- Evlilik Sonlanmışsa ...........................................................................337 

a. Evlilik 1.1.2002 Öncesi Sonlanmışsa..........................................337 

b. Evlilik 1.1.2002 Sonrası Sonlanmışsa.........................................337 

B- MAHKEMELERİN GÖREVİ ANCAK KANUNLA 

DÜZENLENİR.........................................................................................339 

C- GÖREVE İLİŞKİN KURALLAR KAMU DÜZENİNDENDİR.............340 

D- YETKİ İTİRAZINDAN ÖNCE GÖREV İNCELENİR (HMK m. 

117 f. II)....................................................................................................340 

E- GÖREVSİZLİK KARARINDA GÖREVLİ MAHKEME 

AÇIKLANMALIDIR...............................................................................341 

F- GÖREV, TALEBE UYGUN OLARAK BELİRLENMELİDİR .............341 

G- MAHKEMELERİN GÖREVİ KENDİLİĞİNDEN İNCELENİR ...........341 

II. DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇMEDEN ÖNCE 

AÇILMIŞSA ...................................................................................................342 

A- AİLE MAHKEMESİ DAVADAN SONRA KARARDAN ÖNCE 

FAALİYETE GEÇMİŞSE .......................................................................342 

1-Devir Kararı Yerine Görevsizlik Kararı Verilemez ..............................342 

2- Devir Kararı Temyiz Edilemez..........................................................343 

3- Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından Yargılama Sürdürülür........343 

B- AİLE MAHKEMESİ KARARDAN SONRA HÜKÜM 

KESİNLEŞMEDEN ÖNCE FAALİYETE GEÇMİŞSE..........................343 

1- Devir Kararı Verilmelidir ..................................................................343 

2- Devir Kararı Temyiz Edilemez..........................................................344 

3- Devredilen Aile Mahkemesi Tarafından İşlemler Sürdürülür ...........344 

III. DAVA AİLE MAHKEMESİ FAALİYETE GEÇTİKTEN SONRA 

AÇILMIŞSA ...................................................................................................344 

IV. AİLE MAHKEMESİ KURULMAYAN YERLERDE GÖREVLİ

MAHKEME (4787 sayılı Kanun m. 4/1) ........................................................347 

IV. GÖREVSİZLİK KARARININ SONUÇLARI (HMK m. 20) ........................348 

A- KARARI VEREN MAHKEMEYE BAŞVURARAK 

GÖNDERİLME TALEP EDİLMELİDİR (HMK m. 20 f. I) ...................349 

1- Taraflardan Biri Başvurabilir.............................................................349 

20 İçindekiler 

2- Karar Kesinleşmiş Olmalıdır............................................................. 350 

3- İki Hafta İçinde Başvurulmalıdır....................................................... 350 

a. Kanun Yoluna Başvurulmayarak Kesinleşmiş İse 

Kesinleştiği Tarihten Süre Başlar ............................................... 350 

b. Kanun Yoluna Başvurulmuşsa Bu Başvurunun Reddi 

Kararının Tebliğ Tarihten Süre Başlar........................................ 350 

4- Kararı Veren Mahkemeye Başvurulmalıdır ...................................... 351 

B- GÖNDERME BAŞVURUSU YOKSA DAVANIN AÇILMAMIŞ

SAYILMASINA KARAR VERİLİR (HMK m. 20 f. I).......................... 351 

C- DOSYA KENDİSİNE GÖNDERİLEN MAHKEMECE 

KENDİLİĞİNDEN TARAFLARA DAVETİYE GÖNDERİLİR 

(HMK m. 20 f. II)..................................................................................... 352 

D- VERİLEN BOZMA KARARI İLE HÜKÜM TAMAMEN 

ORTADAN KALKMIŞ SAYILIR .......................................................... 352 

E- BOZMAYA UYULDUĞUNDA YENİDEN HÜKÜM 

KURULMALIDIR................................................................................... 352 

F- YARGI YERİ BELİRLENMESİ KARARI BAĞLAYICIDIR 

(HMK m. 21-23) ...................................................................................... 353 

1- Yargı Yeri Belirlenmesini Gerektiren Sebepler (HMK m. 21) ......... 353 

2- Yargı Yeri Belirlenmesini İnceleme Yeri (HMK m. 22)................... 353 

3- Yargı Yeri Belirlenmesini İnceleme Usulü ve Sonucu (HMK m. 23)...... 353 

G- YARGILAMA GİDERLERİNE HÜKMEDİLİR (HMK m. 331 f. II)...... 353 

1- Gönderme Başvurusu Varsa Yargılama Giderleri............................. 353 

2- Gönderme Başvurusu Yoksa Yargılama Giderleri............................ 354 

§ 6. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

YETKİLİ MAHKEME (HMK m. 5) 

I. YETKİ KURALININ NİTELİĞİ ................................................................... 355 

A- DİĞER KANUNLARDA YER ALAN YETKİYE İLİŞKİN 

HÜKÜMLER SAKLI TUTULMUŞTUR (HMK m. 5)........................... 355 

B- İLK İTİRAZ NİTELİĞİNDEDİR (HMK m. 116 f. I/a) .......................... 356 

C- KESİN YETKİ KURALI ÖNGÖRÜLMEMİŞTİR ................................. 356 

D- KENDİLİĞİNDEN YETKİSİZLİK KARARI VERİLEMEZ (HMK 

m. 19 f. II, IV).......................................................................................... 356 

E- ASIL DAVAYA BAKAN MAHKEME KARŞI DAVAYA 

BAKMAYA YETKİLİDİR (HMK m. 13) .............................................. 357 

F- DAVA TARİHİNDEKİ YERLEŞİM YERİ MAHKEMESİNE 

GÖRE BELİRLENİR .............................................................................. 357 

İçindekiler 21 

G- DAVADAN SONRA YERLEŞİM YERİNİN DEĞİŞMESİ ETKİLİ

DEĞİLDİR...............................................................................................357 

H- GÖREV YETKİDEN ÖNCE KARARA BAĞLANIR............................358 

II. YETKİLİ MAHKEMELER............................................................................358 

A- GENEL YETKİLİ MAHKEME (HMK m. 6 f.) ......................................358 

B- DAVALININ BİRDEN FAZLA OLMASI HALİNDE YETKİ

(HMK m. 7)..............................................................................................360 

C- BİR YEREDE GEÇİCİ OLARAK OTURANLARA KARŞI 

AÇILACAK DAVALARDA YETKİ (HMK m. 8) .................................360 

D- TÜRKİYE’DE YERLEŞİM YERİNİN BULUNMAMAMASI 

HALİNDE YETKİ (HMK m. 9) ..............................................................360 

E- YERLEŞİM YERİ TMK HÜKÜMLERİNE GÖRE BELİRLENİR 

(HMK m. 6. f. II)......................................................................................360 

1- Kadın Eşin Yerleşim Yeri..................................................................361 

a. Ayrı Ev Açma Olanağı Olmayan Kadının Yerleşim Yeri...........361 

aa. Baba Evinin Bulunduğu Yerde Dava Açılabilir...................361 

bb. Yakınlarının Bulunduğu Yerde Dava Açılamaz...................366 

b. Ayrı Ev Açma Olanağı Olan Kadının Yerleşim Yeri .................367 

c. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine 

Değildir .......................................................................................368 

2- Erkek Eşin Yerleşim Yeri..................................................................369 

a. Kural Olarak ...............................................................................369 

b. Nüfusa Kayıtlı Olunan Yer Yerleşim Yerine Karine 

Değildir .......................................................................................370 

c. Emekli Olan Erkek Eş.................................................................371 

3- Eşlerden Birinin Yerleşim Yerinin Belirlenmesi...............................371 

a. Muhtarlık Belgesi .......................................................................371 

b. Çalışılan Yer ...............................................................................372 

aa. Memuriyet Sebebiyle Çalışılan Yer .....................................373 

bb. Serbest Olarak Çalışılan Yer................................................374 

c. Oturulan Yer ...............................................................................375 

aa. Kural Olarak.........................................................................375 

bb. Varsayılan Yerleşim Yeri.....................................................376 

cc. Uzun Süre Yurt Dışında Oturulan Yer.................................376 

dd. Uzun Süre Yurt İçinde Oturulan Yer ...................................377 

22 İçindekiler 

d. Kurumlarda Bulunulan Yer (TMK. m. 22)................................. 377 

aa. Eğitim Kurumunda Bulunma............................................... 377 

bb. Sağlık Kurumunda Bulunma................................................ 377 

cc. Bakım Kurumunda Bulunma ............................................... 378 

dd. Ceza Kurumunda Bulunma.................................................. 378 

e. Adres Beyan Formundaki Bildirim ............................................ 378 

f. İkamet Tezkeresi İle Bulunan Yabancılar .................................. 380 

III. YETKİ İTİRAZININ İLERİ SÜRÜLMESİ (HMK m. 19 f. II, 117 f. I, 131)........ 381 

A- YETKİ İTİRAZININ İLERİ SÜRÜLMESİ ............................................ 381 

1- Süresi................................................................................................. 381 

a. Cevap Dilekçesinde İleri Sürülmesi Gerekir (HMK m. 19 f. 

II, 117 f. I, 127) .......................................................................... 381 

b. Cevap Dilekçesi Verilmişse Cevap Süresi Dolmamış Olsa 

Bile İleri Sürülemez (HMK m. 131)........................................... 383 

c. Yetki İtirazı Süresi Hak Düşürücü Süredir................................. 384 

aa. Karşı Tarafın Muvafakatiyle İleri Sürülemez ...................... 384 

bb. Islahla İleri Sürülemez ......................................................... 384 

d. Dava Dilekçesinin Tebliğinden Önce Yapılan İtiraz Sonuç 

Doğurmaz ................................................................................... 384 

e. Kanun Yolu Aşamasında İleri Sürülemez .................................. 385 

aa. İstinaf Aşamasında İleri Sürülemez ..................................... 385 

bb. Temyiz Aşamasında İleri Sürülemez ................................... 385 

2- Şekli .................................................................................................. 385 

a. Yetki İtirazında Bulunan Davalı Yetkili Mahkemeyi 

Bildirmelidir ............................................................................... 385 

b. Yetkili Mahkeme Tek ve Doğru Olarak Gösterilmelidir............ 386 

c. Sözlü Olarak Yapılamaz............................................................. 387 

3- Tarafı................................................................................................. 387 

B- YETKİ İTİRAZININ İLERİ SÜRÜLMEMESİ (HMK m. 19 f. IV) ....... 388 

IV. YETKİ İTİRAZININ İNCELENMESİ .......................................................... 388 

A- ÖN İNCELEMEDE KARARA BAĞLANIR (HMK m. 137 f. I)............ 388 

B- DAVA ŞARTLARINDAN SONRA İNCELENİR (HMK m. 117 f. II)...... 389 

C- ÖN SORUNLAR GİBİ İNCELENEREK KARARA BAĞLANIR 

(HMK m. 117 f. III, 131, 137 f I, 138, 140 f. I, 163) ............................... 389 

1- Cevabını Bildirmesi İçin Diğer Tarafa Tefhim veya Tebliğ Eder 

(HMK m. 164 f. I) ............................................................................. 390 

İçindekiler 23 

2- Yetki Konusunda Deliller Toplanmalıdır ..........................................390 

3- Uyuşmazlık Varsa Hâkim Gerekirse Tarafları Davet Edip 

Dinledikten Sonra Kararını Verir (HMK m. 164 f. II).......................392 

4- Ön Sorun Hakkındaki Karar Taraflara Tefhim veya Tebliğ

Edilir (HMK m. 164 f. III).................................................................392 

D- MAHKEME YETKİSİZLİK KARARINDA YETKİLİ

MAHKEMEYİ GÖSTERİR (HMK m. 19 f. III) .....................................394 

1- Yetkili Mahkeme Açıklanmalıdır (HMK m. 19 f. III).......................394 

2- İtirazda Gösterilmeyen Mahkeme Yetkili Kabul Edilmemelidir .......394 

3- Yabancı Mahkeme Yetkili Kabul Edilmemelidir ..............................395 

V. YETKİSİZLİK KARARININ SONUÇLARI (HMK m. 20) ..........................395 

A- KARARI VEREN MAHKEMEYE BAŞVURARAK 

GÖNDERİLME TALEP EDİLMELİDİR (HMK m. 20 f. I) ...................395 

1- Taraflardan Biri Başvurabilir.............................................................395 

2- Karar Kesinleşmiş Olmalıdır .............................................................396 

3- İki Hafta İçinde Başvurulmalıdır .......................................................396 

a. Kanun Yoluna Başvurulmayarak Kesinleşmiş İse 

Kesinleştiği Tarihten Süre Başlar ...............................................396 

b. Kanun Yoluna Başvurulmuşsa Bu Başvurunun Reddi 

Kararının Tebliğ Tarihten Süre Başlar........................................397 

4- Kararı Veren Mahkemeye Başvurulmalıdır.......................................397 

B- GÖNDERME BAŞVURUSU YOKSA DAVANIN AÇILMAMIŞ

SAYILMASINA KARAR VERİLİR (HMK m. 20 f. I) ..........................397 

C- DOSYA KENDİSİNE GÖNDERİLEN MAHKEMECE 

KENDİLİĞİNDEN TARAFLARA DAVETİYE GÖNDERİLİR 

(HMK m. 20 f. II).....................................................................................397 

D- YETKİ İLE İLGİLİ KARAR KESİNLEŞTİKTEN SONRA DAVA 

DOSYASI KENDİSİNE GÖNDERİLEN MAHKEME 

YETKİSİZLİK KARARI İLE BAĞLIDIR..............................................398 

E- YARGILAMA GİDERLERINE HÜKMEDİLİR (HMK m. 331 f. II) ......398 

1- Gönderme Başvurusu Varsa Yargılama Giderleri .............................398 

F- YARGI YERİ BELİRLENMESİ KARARI BAĞLAYICIDIR 

(HMK m. 21-23).......................................................................................399 

1- Yargı Yeri Belirlenmesini Gerektiren Sebepler (HMK m. 21)..........399 

2- Yargı Yeri Belirlenmesini İnceleme Yeri (HMK m. 22) ...................400 

3- Yargı Yeri Belirlenmesini İnceleme Usulü ve Sonucu (HMK m. 23) ......400 

24 İçindekiler 

§ 7. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

TARAFLAR 

I. DAVACILAR................................................................................................. 401 

A- KURAL OLARAK .................................................................................. 401 

B- YASAL TEMSİLCİ................................................................................. 401 

II. DAVALILAR................................................................................................. 402 

A- DAVALI EŞ............................................................................................. 402 

B- DAVALI ÜÇÜNCÜ KİŞİ........................................................................ 402 

1- Karı Koca İle Birlikte Oturuyor Olmalıdır........................................ 403 

2- Eşyalar Hakkında Muaraza Çıkarmalıdır .......................................... 405 

3- Sorumlu Olduğuna İlişkin Delil Bulunmalıdır .................................. 405 

4- Ahlaki Görev Sonucu Yapılan İstenemez ......................................... 412 

§ 8. ZİYNET VE EŞYA DAVASINDA DAVA ŞARTLARI 

(HMK m. 114-11) 

I. DAVA ŞARTLARININ KONUSU (HMK m. 114)....................................... 413 

A- GENEL OLARAK................................................................................... 413 

B- DAVA ŞARTLARI.................................................................................. 413 

1- Türk Mahkemelerinin Yargı Hakkının Bulunması (HMK m. 

114 f. 1/a) .......................................................................................... 413 

a. Yer Bakımından Yargı Hakkının Bulunması.............................. 413 

b. Kişi Bakımından Yargı Hakkının Bulunması............................. 414 

2- Yargı Yolunun Caiz Olması (HMK m. 114 f. 1/b)............................ 414 

3- Mahkemenin Görevli Olması (HMK m. 114 f. 1/c) .......................... 414 

4- Mahkemenin Yetkili Olması (HMK m. 114 f. 1/ç) ........................... 414 

5- Tarafların, Taraf ve Dava Ehliyetine Sahip Olmaları (HMK m. 

114 f. 1/d).......................................................................................... 414 

a. Tarafların, Taraf Ehliyetine Sahip Olmaları............................... 415 

b. Tarafların, Dava Ehliyetine Sahip Olmaları ............................... 415 

aa. Davacının Dava Ehliyetine Sahip Olması............................ 415 

bb. Davalının Dava Ehliyetine Sahip Olması ............................ 416 

6- Temsilcinin Gerekli Niteliğe Sahip Bulunması (HMK m. 114 f. 

1/d) .................................................................................................... 416 

7- Vekilin Davaya Vekâlet Ehliyetine Sahip Olması (HMK m. 114 

f. 1/f).................................................................................................. 416 

İçindekiler 25 

8- Usulüne Uygun Düzenlenmiş Bir Vekâletnamesinin Bulunması

(HMK m. 114 f. 1/f) ..........................................................................417 

9- Davacının Yatırması Gereken Gider Avansının Yatırılmış

Olması (HMK m. 114 f. 1/g) .............................................................417 

10- Teminat Gösterilmesine İlişkin Kararın Gereğinin Yerine 

Getirilmesi (HMK m. 114 f. 1/ğ).......................................................418 

11- Aynı Davanın, Daha Önceden Açılmış ve Hâlen Görülmekte 

(Derdestlik) Olmaması (HMK m. 114 f. 1/ı) .....................................418 

a. Davanın Tarafları ve Sıfatları Aynı Olmalıdır ............................419 

b. Davanın Konusu Aynı Olmalıdır ................................................419 

c. Davada Dayanılan Olaylar Aynı Olmalıdır.................................419 

12- Aynı Davanın, Daha Önceden Kesin Hükme Bağlanmamış

Olması (HMK m. 114 f. 1/i) ..............................................................420 

II. DAVA ŞARTLARININ İNCELENMESİ (HMK m. 115) .............................420 

A- DAVA ŞARTLARININ VARLIĞINI BELİRLEME ..............................420 

1- Mahkeme Davanın Her Aşamasında Kendiliğinden Araştırır 

(HMK m. 115 f. I) .............................................................................420 

2- Taraflar Her Zaman İleri Sürebilir (HMK m. 115 f. I) ......................421 

B- DAVA ŞARTLARININ NOKSANLIĞINI GİDERME ..........................421 

1- Noksanlığının Giderilmesi Mümkün İse (HMK m. 115 f. II)............421 

2- Noksanlık Hüküm Anında Giderilmişse (HMK m. 115 f. III)...........422 

§ 9. ZİYNET VE EŞYA DAVASINDA KARŞILIKLI 

DİLEKÇELERİN VERİLMESİ (HMK m. 126-136) 

I. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA CEVAP DİLEKÇESİ

(HMK m. 126-131) .........................................................................................426 

A- CEVAP DİLEKÇESİNİN VERİLMESİ (HMK m. 126) .........................427 

1- Cevap Dilekçesi Davanın Açılmış Olduğu Mahkemeye Verilir........427 

2- Cevap Dilekçesine Örnek Eklenir......................................................427 

3- Cevap Dilekçesi Havale Edildiği Tarihte Verilmiş Sayılır................427 

4- Cevap Dilekçesinin Örneği Mahkeme Tarafından Davacıya 

Tebliğ Edilir.......................................................................................427 

a. Davacıya Tebliğ Edilir................................................................427 

b. Davacıya Tebliğ Yapılmadan Müteakip İşlemler Yapılamaz .....428 

B- CEVAP DİLEKÇESİNİ VERME SÜRESİ (HMK m. 127).....................428 

1- Dava Dilekçesinin Davalıya Tebliğinden İtibaren İki Haftadır .........428 

2- Bir Ayı Geçmemek Üzere Ek Bir Süre Verilebilir ............................429 

26 İçindekiler 

C- CEVAP DİLEKÇESİNİN İÇERİĞİ (HMK m. 129) ............................... 429 

1- Cevap Dilekçesinde Bulunacak Hususlar (HMK m. 129 f. I) ........... 429 

a. Mahkemenin Adı........................................................................ 430 

b. Davacı İle Davalının Adı, Soyadı ve Adresleri; Davalı Yurt 

Dışında İse Yurt İçinde Göstereceği Bir Adres .......................... 430 

c. Davalının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası..................... 430 

d. Varsa Tarafların Kanuni Temsilcilerinin ve Davacı

Vekilinin Adı, Soyadı ve Adresleri ............................................ 430 

e. Davalının Savunmasının Dayanağı Olan Bütün Vakıaların 

Sıra Numarası Altında Açık Özetleri.......................................... 430 

f. Savunmanın Dayanağı Olarak İleri Sürülen Her Bir 

Vakıanın Hangi Delillerle İspat Edileceği.................................. 430 

g. Dayanılan Hukuki Sebepler........................................................ 432 

h. Açık Bir Şekilde Talep Sonucu .................................................. 432 

ı. Davalının veya Varsa Kanuni Temsilcisinin Yahut 

Vekilinin İmzası ......................................................................... 432 

i. Cevap Dilekçesinde Gösterilen ve Davalının Elinde 

Bulunan Belgelerin Asıllarıyla Birlikte Örneğinin ve Başka 

Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama .......... 432 

2- Cevap Dilekçesindeki Eksikliğin Tamamlanması (HMK m. 130)......... 432 

D- CEVAP DİLEKÇESİNDE GÖSTERİLEN BELGELERİN 

VERİLMESİ (HMK m. 129 f. II, 121) .................................................... 433 

1- Davalının Elinde Bulunan Belgeler Verilir ....................................... 433 

a. Asılları Verilir ............................................................................ 433 

b. Örnekleri Verilir ......................................................................... 433 

aa. Harç ve Vergiye Tabi Değildir ............................................ 433 

bb. Sadece Örnekler Verilebilir ................................................. 433 

2- Başka Yerlerden Getirtilecek Belge ve Dosyalar İçin Açıklama 

Yapılır ............................................................................................... 433 

E- CEVAP DİLEKÇESİNİN SONUÇLARI ................................................ 433 

1- Cevap Dilekçesi Verilmemesinin Sonucu (HMK m. 128) ................ 434 

a. Dava Dilekçesinde İleri Sürülen Vakıaların Tamamı İnkâr 

Edilmiş Sayılır............................................................................ 434 

b. Hem Asıl İspat Hem de Karşı İspat Bağlamında Delil İleri 

Sürme Hakkı Kaybedilmiş Olur ................................................. 435 

2- Cevap Dilekçesi Verilmesinin Sonucu (HMK m. 131)..................... 435 

İçindekiler 27 

II. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA TARAFLARIN İKİNCİ

DİLEKÇELERİ (HMK m. 136)......................................................................435 

A- CEVABA CEVAP DİLEKÇESİ (HMK m. 136 f. I) ...............................436 

1- Cevaba Cevap Dilekçesi Davanın Açılmış Olduğu Mahkemeye 

Verilir ................................................................................................436 

2- Cevaba Cevap Dilekçesine Örnek Eklenir.........................................436 

3- Cevaba Cevap Dilekçesi Havale Edildiği Tarihte Verilmiş

Sayılır ................................................................................................436 

4- Cevaba Cevap Dilekçesinin Örneği Mahkeme Tarafından 

Davalıya Tebliğ Edilir .......................................................................436 

a. Davalıya Tebliğ Edilir.................................................................436 

b. Davalıya Tebliğ Yapılmadan Müteakip İşlemler Yapılamaz......436 

B- İKİNCİ CEVAP DİLEKÇESİ (HMK m. 136 f. I) ...................................437 

1- İkinci Cevap Dilekçesi Davanın Açılmış Olduğu Mahkemeye 

Verilir ................................................................................................437 

2- İkinci Cevap Dilekçesine Örnek Eklenir. ..........................................437 

3- İkinci Cevap Dilekçesi Havale Edildiği Tarihte Verilmiş Sayılır......437 

4- İkinci Cevap Dilekçesinin Örneği Mahkeme Tarafından 

Davacıya Tebliğ Edilir.......................................................................437 

a. Davacıya Tebliğ Edilir................................................................437 

b. Davacıya Tebliğ Yapılmadan Müteakip İşlemler Yapılamaz .....437 

C- KIYASEN UYGULANABİLECEK HÜKÜMLER (HMK m. 136 f. II).....438 

§ 10. ZİYNET VE EŞYA DAVASINDA ISLAH 

(HMK m. 176-182) 

I. ISLAHIN KAPSAMI......................................................................................439 

A- GENEL OLARAK (HMK m. 176 f. I, 194).............................................439 

1- Vakıalar Değiştirilebilir.....................................................................439 

2- Dava Konusu Değiştirilebilir.............................................................439 

3- Talep Sonucu Değiştirilebilir.............................................................440 

4- Vakıa Eklenebilir...............................................................................441 

B- ISLAHI GEREKTİRMEYEN DURUMLAR ..........................................441 

1- Yasak Kapsamında Kalmayan Durumlarda.......................................441 

2- Karşı Tarafın Rıza Gösterdiği Durumlarda........................................442 

3- Belirsiz Alacağın Değerinin Belirlendiği Durumlarda (HMK m. 

107 f. II).............................................................................................442 

28 İçindekiler 

4- Daraltma Kapsamında Kalan Durumlarda ........................................ 442 

5- Maddi Hatanın Düzeltildiği Durumlarda (HMK m. 183).................. 442 

C- ISLAH YOLUNA BAŞVURULAMAYACAK DURUMLAR............... 443 

1- Taraf Değiştirilemez.......................................................................... 443 

2- İkinci Tanık Listesi Verilemez (HMK m. 240 f. II) .......................... 443 

3- Süresi Geçen İlk İtirazlar İleri Sürülemez ......................................... 444 

4- İkinci Dava Açılamaz........................................................................ 444 

5- Bozma Kararına Uyulduktan Sonra Yapılamaz ................................ 445 

6- Feragat Geçersiz Kılınamaz .............................................................. 448 

7- Kabul Geçersiz Kılınamaz................................................................. 449 

8- Dava Dilekçesinde Talep Edilmeyen Alacak İstenemez ................... 449 

D- ISLAH YOLUNA BAŞVURULABİLECEK DURUMLAR .................. 451 

1- Terditli Dava Açılabilir (HMK m. 111) ............................................ 451 

2- Cevap Dilekçesi Verilebilir (HMK m. 128) ...................................... 451 

3- Zamanaşımı Defi İleri Sürülebilir ..................................................... 451 

4- Dava Yığılması Yapabilir (HMK m. 110)......................................... 451 

5- Delillerini Değiştirebilir .................................................................... 452 

6- Usule İlişkin Bozma Kararına Uyulduktan Sonra Yapılabilir........... 453 

7- Ek Talep Yapılabilir .......................................................................... 453 

II. ISLAHIN USULÜ .......................................................................................... 453 

A- ISLAHIN ZAMANI (HMK m. 177 f. I) .................................................. 453 

1- Kural Olarak...................................................................................... 453 

2- İstinafta Islah Yapılamaz (HMK m. 357 f. I) .................................... 454 

B- ISLAHIN SAYISI (HMK m. 176 f. II).................................................... 454 

C- ISLAHIN ŞEKLİ ..................................................................................... 454 

1- Yapılışı Açısından............................................................................. 454 

a. Sözlü Olarak (HMK m. 177 f. II) ............................................... 454 

b. Yazılı Olarak (HMK m. 177 f. II)............................................... 454 

c. Kötüniyetli Olarak (HMK m. 182) ............................................. 455 

2- Kapsamı Açısından ........................................................................... 455 

a. Davanın Tamamen Islahı (HMK m. 180)................................... 456 

b. Kısmen Islah (HMK m. 181)...................................................... 456 

3- Teminat Açısından (HMK m. 178) ................................................... 456 

4- Yetki Açısından (HMK m. 74 f. I) .................................................... 456 

İçindekiler 29 

5- Harç Açısından ..................................................................................457 

6- İzin Açısından....................................................................................457 

7- Delil Bildirme Açısından...................................................................458 

D- ISLAHIN SONUÇLARI (HMK m. 179) .................................................458 

§ 11. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ (HMK m. 183) 

I. MADDİ HATANIN KONUSU ......................................................................461 

A- HATA DAVA DOSYASINDA BULUNAN BELGELERDE 

OLMALIDIR ...........................................................................................461 

B- HATA AÇIK OLMALIDIR.....................................................................461 

1- Açık Yazı Hataları Düzeltilebilir.......................................................461 

2- Açık Hesap Hataları Düzeltilebilir ....................................................462 

II. MADDİ HATANIN TARAFI.........................................................................462 

A- TARAFLARIN HATASI OLABİLİR......................................................462 

B- MAHKEMENİN HATASI OLABİLİR ...................................................463 

III. MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ ..........................................................463 

A- KARAR VERİLİNCEYE KADAR DÜZELTİLEBİLİR.........................463 

B- YARGILAMA GİDERLERİNİN BELİRLENMESİNDE 

DİKKATE ALINIR..................................................................................463 

§ 12. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA İSPAT 

(HMK m. 187-191) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................465 

II. İSPATIN KONUSU (HMK m. 187)...............................................................465 

A- İSPATIN KAPSAMI................................................................................465 

1- İspatın Kapsamında Kalan Vakıalar ..................................................465 

a. Tarafların Üzerinde Anlaşamadıkları Vakıalar...........................465 

b. Uyuşmazlığın Çözümünde Etkili Olabilecek Vakıalar ...............466 

2- İspatın Kapsamında Kalmayan Vakıalar ...........................................466 

B- İSPATIN ŞEKLİ ......................................................................................466 

1- Sabit Kabul Edilen Vakıalar Açıklanmalıdır .....................................466 

2- Taraflarca Getirilmesi İlkesine Aykırı Davranılamaz........................466 

a. Usulüne Uygun Dayanılmayan Vakıalar Hükme Esas 

Alınamaz.....................................................................................467 

30 İçindekiler 

b. Usulüne Uygun Dayanılmayan Deliller Dikkate Alınamaz........ 468 

aa. Dayanılmayan Tanıklar........................................................ 469 

bb. Dayanılmayan Dosyalar....................................................... 469 

c. Usulüne Uygun Gösterilmeyen Deliller Dikkate Alınamaz ....... 469 

aa. Dava Dilekçesinde Gösterilmeyen Deliller Dikkate 

Alınamaz.............................................................................. 469 

bb. Cevap Dilekçesinde Gösterilmeyen Deliller Dikkate 

Alınamaz.............................................................................. 469 

3- İradi Olmayan Davranışlar Hükme Esas Alınamaz........................... 470 

4- Usulünce Dayanılan Deliller Toplanmadan Karar Verilemez........... 470 

5- Elde Olmayan Sebeplerle Gerçekleşen Vakıalar Hükme Esas 

Alınamaz ........................................................................................... 470 

6- Hukuka Aykırı Nitelikteki Deliller Hükme Esas Alınamaz .............. 470 

III. İSPAT HAKKI (HMK m. 189) ...................................................................... 470 

A- KANUNDA BELİRTİLEN SÜRE VE USULE UYGUN OLARAK 

KULLANILIR (HMK m. 189 f. I)........................................................... 470 

B- HUKUKA AYKIRI OLARAK ELDE EDİLMİŞ OLAN 

DELİLLER DİKKATE ALINAMAZ (HMK m. 189 f. II)...................... 471 

1- Taraflarca Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller...................... 471 

2- Üçüncü Kişilerce Hukuka Aykırı Elde Edilmiş Olan Deliller........... 472 

3- Dava Dosyasında Saklanmalıdır ....................................................... 472 

C- BELİRLİ DELİLLERLE İSPATI GEREKEN BAŞKA 

DELİLLERLE İSPAT OLUNAMAZ (HMK m. 189 f. III)..................... 473 

D- DELİLİN CAİZ OLUP OLMADIĞINA MAHKEMECE KARAR 

VERİLİR (HMK m. 189 f. III)................................................................. 473 

IV. İSPAT YÜKÜ (HMK m. 190)........................................................................ 473 

A- İSPAT YÜKÜ KURAL OLARAK KENDİ LEHİNE HAK 

ÇIKARAN TARAFA AİTTİR (HMK m. 190 f. I).................................. 473 

1- İspat Yükü Davacı Eşte Olabilir........................................................ 481 

2- İspat Yükü Davalı Eşte Olabilir ........................................................ 486 

B- KANUNİ KARİNEYE DAYANMADA İSPAT YÜKÜ (HMK m. 

190 f. II) ................................................................................................... 496 

1- Sadece Karinenin Temelini Oluşturan Vakıayı İspat Yükü 

Altındadır .......................................................................................... 496 

2- Karşı Taraf Kanuni Karinenin Aksini İspat Edebilir......................... 497 

V. KARŞI İSPAT (HMK m. 191) ....................................................................... 497 

VI. SOMUTLAŞTIRMA YÜKÜ (HMK m. 194 f. I)........................................... 497 

İçindekiler 31 

§ 13. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA DELİLLER 

(HMK m. 192-198) 

I. DELİLLERİN GÖSTERİLMESİ....................................................................499 

A- KENDİLİĞİNDEN KURAL OLARAK DELİL TOPLANAMAZ 

(HMK m. 25 f. II).....................................................................................499 

B- ÖN İNCELEME DURUŞMASINDA VERİLEN İKİ HAFTALIK 

KESİN SÜREDEN SONRA KURAL OLARAK BELGE İLERİ

SÜRÜLEMEZ (HMK m. 140 f. V)..........................................................499 

C- SONRADAN KURAL OLARAK DELİL GÖSTERİLEMEZ 

(HMK m. 145 c. 1) ...................................................................................499 

D- MAHKEMECE SONRADAN DELİL GÖSTERMEYE İZİN 

VERİLEBİLİR (HMK m. 145 c. 2)..........................................................500 

1- Yargılamayı Geciktirme Amacı Taşımamalıdır.................................500 

2- Önceden Gösterilmesi Mümkün Olmamalıdır...................................500 

E- LİSTEDE YER ALMAYAN KİMSELER TANIK OLARAK 

DİNLENEMEZ (HMK m. 240 f. II) ........................................................500 

F- BİRDEN ÇOK TANIK LİSTESİ VERİLEMEZ (HMK m. 240 f. II)......501 

II. DELİLLERİN BAŞKA YERDEN GETİRTİLMESİ (HMK m. 195).............501 

III. DELİLDEN VAZGEÇME (HMK m. 196).....................................................501 

IV. DELİLLERİN İNCELENMESİ (HMK m. 197 f. I) .......................................503 

V. İSTİNABE (HMK m. 197 f. II-III) .................................................................503 

VI. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ (HMK m. 198) ..............................504 

VII. KANUNDA DÜZENLENMEMİŞ DELİLLER (HMK m. 192) ....................504 

§ 14. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA İKRAR 

(HMK m. 188) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................505 

A- MAHKEME ÖNÜNDE İKRAR (HMK m. 188 f. I)................................505 

B- MAHKEME DIŞI İKRAR .......................................................................507 

II. İKRARIN ÖZELLİKLERİ .............................................................................509 

A- İKRAR EDİLEN VAKIALAR, ÇEKİŞMELİ OLMAKTAN 

ÇIKAR (HMK m. 188 f. I).......................................................................509 

B- İKRARDAN KURAL OLARAK DÖNÜLEMEZ (HMK m. 188 f. II).....520 

C- İKRAR SULH GÖRÜŞMELERİ SIRASINDA YAPILMIŞSA 

TARAFLARI BAĞLAMAZ (HMK m. 188 f. III)...................................520 

32 İçindekiler 

§ 15. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

BELGE VE SENET (HMK m. 199-224) 

I. GENEL OLARAK.......................................................................................... 523 

II. BELGE VE SENET DELİLİNİN ÖZELLİKLERİ ........................................ 523 

A- BELGELER ............................................................................................. 523 

1- Çeyiz Senedi...................................................................................... 523 

a. Çeyiz Senedinin İşlevi................................................................ 523 

aa. Getirilen Ziynet Eşyaları İçin İspat Aracıdır........................ 523 

bb. Sembolik Düzenlenme İddiası Dikkate Alınamaz ............... 527 

cc. Getirilen Düzenlemeler Tarafları Bağlar ............................. 528 

b. Çeyiz Senedinin İmzalanması..................................................... 529 

c. Çeyiz Senedinin İmzalanması..................................................... 530 

aa. Erkek Eşin İmzası................................................................ 530 

bb. Kefilin İmzası ...................................................................... 531 

cc. Üçüncü Kişinin İmzası......................................................... 533 

d. Çeyiz Senedine Dayanarak Tapu İptal Tescil İstenemez............ 535 

2- Mehir Senedi ..................................................................................... 537 

3- Takı Defteri ....................................................................................... 546 

4- Yazı ................................................................................................... 546 

a. Günlük........................................................................................ 546 

b. Mektup........................................................................................ 547 

c. Ajanda ........................................................................................ 548 

d. Diğerleri...................................................................................... 548 

5- Teknik Kayıtlar ................................................................................. 548 

a. Video Kayıtları ........................................................................... 548 

b. VCD, DVD Kayıtları.................................................................. 549 

c. Fotoğraf ...................................................................................... 551 

d. Bilgisayar Kayıtları .................................................................... 554 

e. Film ............................................................................................ 554 

6- Faturalar ............................................................................................ 554 

a. Tek Başına Mülkiyeti Göstermez ............................................... 555 

b. Destekleyen Deliller Bulunmalıdır ............................................. 555 

7- Envanter ............................................................................................ 556 

8- Kredi Kartı Slipi ve Extresi............................................................... 556 

İçindekiler 33 

9- Tespit Tutanağı..................................................................................557 

a. Tutanakta Yer Alan Kabul Beyanı..............................................558 

aa. Tutanakta Yer Alan Davacının Kabul Beyanı......................558 

bb. Tutanakta Yer Alan Davalının Kabul Beyanı ......................560 

c. Tutanak Dava Konusu Ziynet ve Eşyayı Kapsamalıdır ..............562 

10- Diğer Belgeler....................................................................................563 

B- KAYITLAR .............................................................................................564 

1- Pasaport Kayıtları ..............................................................................564 

2- Bilgisayar Kayıtları............................................................................564 

3- Telefon Kayıtları................................................................................565 

4- Diğer Kayıtlar....................................................................................565 

C- RAPORLAR.............................................................................................565 

D- DAVA DOSYALARI ..............................................................................565 

1- Nafaka Dosyaları ...............................................................................566 

2- İcra Dosyaları ....................................................................................566 

3- Ceza Dosyaları...................................................................................566 

a. Diğer Deliller Yetersizse Sonucu Beklenmelidir........................566 

b. Sadece Ceza Dosyasına Dayanılmışsa Sonucu 

Beklenmelidir..............................................................................567 

c. Mahkumiyet Kararı Yeterlidir ....................................................567 

d. Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Kararı

Yeterlidir.....................................................................................567 

e. Ceza Dosyasındaki Anlatımlar Hükme Esas Alınabilir ..............567 

4- Boşanma Dosyaları............................................................................568 

5- Hazırlık Evrakı ..................................................................................569 

6- Diğer Dava Dosyaları ........................................................................569 

§ 16. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA YEMİN 

(HMK m. 225-239) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................571 

II. YEMİNİN KONUSU......................................................................................571 

A- YEMİN KONUSU OLAN VAKIALAR .................................................571 

1- Davanın Çözümünde Önem Taşıyan Vakıa.......................................571 

2- Çekişmeli Olan Vakıa........................................................................571 

3- Kişinin Kendisinden Kaynaklanan Vakıa..........................................573 

34 İçindekiler 

B- YEMİN KONUSU OLMAYAN VAKIALAR........................................ 573 

1- Üzerinde Serbestçe Tasarruf Edilemeyen Vakıa ............................... 573 

2- İki Tarafın İrade Açıklamalarının Yeterli Görülmediği Hâl.............. 573 

3- Namus ve Onuru Etkileyecek Vakıa ................................................. 573 

4- Ceza Soruşturması ya da Kovuşturması ile Karşı Karşıya 

Bırakacak Vakıa ................................................................................ 573 

II. YEMİN DELİLİNİN ÖZELLİKLERİ............................................................ 574 

A- YEMİN DELİLİNE AÇIKÇA DAYANILMIŞ OLMALIDIR................ 574 

B- YEMİN TEKLİF HAKKI HATIRLATILMALIDIR .............................. 577 

1- Davalı Yemin Etmezse İkrar Etmiş Sayılır ....................................... 579 

2- Davalı Yemin Ederse Dava Reddedilir ............................................. 580 

C- İSPAT EDİLEN KONUDA YEMİN TEKLİF ........................................ 580 

D- İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ OLMAYANIN YEMİN TEKLİF 

ETMESİ................................................................................................... 580 

E- İDDİANIN İSPATLANMAMASI HALİNDE YEMİN DELİLİNE 

BAŞVURULUR ...................................................................................... 583 

F- ISLAH YOLUYLA YEMIN DELİLİNE DAYANILABİLİR ................ 583 

G- KALDIRILAN HÜKÜMLER ................................................................. 584 

1- Davacıya Tamamlayıcı Yemin Yaptırılması ..................................... 584 

2- Re’sen Yemin Teklifi........................................................................ 585 

H- YALAN YERE YEMIN İDDİASI (HMK m. 239).................................. 586 

I- YEMİN EDECEK TARAFIN ÖLÜMÜ VEYA FİİL EHLİYETİNİ

KAYBI (HMK m. 231)............................................................................ 586 

IV. YEMİNİN YERİNE GETİRİLMESİ ............................................................. 586 

A- YEMİNE DAVET (HMK M. 228) .......................................................... 586 

B- YEMİNİN ŞEKLİ (HMK m. 233) ........................................................... 587 

C- SAĞIR VE DİLSİZLERIN YEMİNİ (HMK m. 234).............................. 588 

1- Okuma ve Yazma Biliyorsa .............................................................. 588 

2- Okuma ve Yazma Bilmiyorsa ........................................................... 589 

D- HASTA VEYA ENGELLİLERİN MAHKEME DIŞINDA YEMİNİ

(HMK m. 235) ......................................................................................... 589 

E- YEMİN EDECEK KİMSENİN MAHKEMENİN YARGI 

ÇEVRESİ DIŞINDA OLMASI (HMK m. 236) ...................................... 589 

F- YEMİN KONUSUNUN AÇIKLATTIRILMASI (HMK m. 237)........... 589 

G- YEMİN TUTANAĞININ DÜZENLENMESİ (HMK m. 238) ............... 589 

V. YEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ............................................................. 589 

İçindekiler 35 

§ 17. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA TANIK 

(HMK m. 240-265) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................595 

A- EŞLER ARASI İŞLEMLERDE TANIK DİNLENEBİLİR (HMK 

m. 203 f. I/a).............................................................................................595 

B- TANIK BEYANI TAKDİRİ DELİLLERDENDİR (HMK m. 198) ........595 

II. TANIKLARIN GÖSTERİLMESİ ..................................................................596 

A- TARAF OLMAYAN KİŞİLER TANIK GÖSTERİLEBİLİR (HMK 

m. 240 f. I)................................................................................................597 

B- TANIK LİSTESİ SUNULUR (HMK m. 240 f. II) ..................................597 

1- Tanık Dinletmek İstediği Vakıa Gösterilir ........................................597 

2- Tanıkların Adı ve Soyadı Gösterilir...................................................598 

3- Tanıkların Tebliğe Elverişli Adresleri Gösterilir...............................598 

C- İKİNCİ TANIK LİSTESİ VERİLEMEZ (HMK m. 240 f. II) .................598 

D- TANIKLARIN ADRESİ GÖSTERİLMEMİŞ VEYA 

GÖSTERİLEN ADRESTE TANIK BULUNAMAMIŞSA KESİN 

SÜRE VERİLİR (HMK m. 240 f. III)......................................................599 

1- Adres Gösterilmezse Bu Tanığın Dinlenilmesinden Vazgeçilmiş

Sayılır ................................................................................................600 

2- Gösterilen Yeni Adres Doğru Değilse Bu Tanığın 

Dinlenilmesinden Vazgeçilmiş Sayılır ..............................................600 

E- TANIK SAYISI KURAL OLARAK SINIRLANDIRILAMAZ..............600 

F- TANIK USULÜNE UYGUN ŞEKİLDE GÖSTERİLEBİLİR ................601 

G- TANIK GİDERLERİ YATIRILMIŞ OLMALIDIR ................................602 

H- TARAFLARCA GÖSTERİLMEYEN KİŞİ TANIK OLARAK 

DİNLENEMEZ ........................................................................................603 

III. TANIKLARIN DAVET EDİLMESİ..............................................................603 

A- HAZIR BULUNDURULAN TANIK DİNLENİR (HMK m. 243 f. I)......603 

B- TARAFLARA TANIKLARINI HAZIR BULUNDURMA 

ZORUNLULUĞU YÜKLENEMEZ........................................................605 

C- HAZIR BULUNDURULMAYAN TANIK KURAL OLARAK 

DAVETİYE İLE ÇAĞRILIR (HMK m. 243 f. I) ....................................607 

1- Duruşma Gününden En Az Bir Hafta Önce Tebligat 

Yapılmalıdır (HMK m. 243 f. II).......................................................607 

2- Acele Hâllerde Tanığın Daha Önce Gelmesine Karar Verilebilir 

(HMK m. 243 f. II) ............................................................................607 

36 İçindekiler 

3- Davetiyeye Gerekli Bilgiler Yazılmalıdır (HMK m. 244)................. 608 

a. Tanığın Kimlik Özellikleri ......................................................... 608 

aa. Tanığın Adı ve Soyadı ......................................................... 608 

bb. Tanığın Açık Adresi............................................................. 608 

b. Tarafların Ad ve Soyadları ......................................................... 609 

aa. Davacının Ad ve Soyadı ...................................................... 609 

bb. Davalının Ad ve Soyadı....................................................... 609 

c. Tanıklık Yapacağı Konu............................................................. 609 

d. Hazır Bulunmaya İlişkin Özellikler............................................ 609 

aa. Hazır Bulunacağı Yer .......................................................... 609 

bb. Hazır Bulunacağı Gün ......................................................... 609 

cc. Hazır Bulunacağı Saat ......................................................... 609 

e. Hukuki ve Cezai Sonuçları......................................................... 610 

aa. Gelmemesinin Sonuçları...................................................... 610 

bb. Gelmesine Rağmen Sonuçları.............................................. 610 

aaa. Tanıklıktan Çekinmesinin Sonuçları............................ 610 

bbb. Yemin Etmekten Çekinmesinin Sonuçları................... 610 

f. Tarife Gereğince Ücret Ödeneceği ............................................. 610 

D- HAZIR BULUNDURULMAYAN TANIK GEREKTİĞİNDE 

BAŞKA ARAÇLARLA ÇAĞRILABİLİR (HMK m. 243 f. III)............. 610 

1- Davetiye Dışı Araçlar Kullanılabilir ................................................. 611 

a. Telefon İle Çağrılabilir ............................................................... 611 

b. Faks İle Çağrılabilir.................................................................... 611 

c. Elektronik Posta İle Çağrılabilir ................................................. 611 

2- Davete Rağmen Gelmemeye Bağlanan Sonuçlar Uygulanmaz......... 611 

E- TANIĞA SORU KÂĞIDI GÖNDERİLEBİLİR (HMK m. 246)............. 611 

1- Hâkim Gerekli Görmelidir ................................................................ 611 

2- Cevaplarını Yazılı Olarak Bildirebilir ............................................... 612 

3- Cevap Hükme Yeterli Olmalıdır ....................................................... 612 

a. Hâkimin Takdir Etmesine Engel Olamaz ................................... 612 

b. Yetersiz İse Dinlemek Üzere Davet Edebilir.............................. 612 

F- TANIK İÇİN ÇAĞRIYA UYMA ZORUNLUDUR (HMK m. 245) ...... 612 

1- Gelmeyen Tanık Zorla Getirtilir........................................................ 612 

a. Usulüne Uygun Olarak Çağrılmış Olmalıdır .............................. 613 

b. Mazeret Bildirmemiş Olmalıdır.................................................. 615 

İçindekiler 37 

2- Sebep Olduğu Giderlere Hükmolunur ...............................................615 

3- Disiplin Para Cezasına Hükmolunur..................................................616 

4- Kanunda Gösterilen Hükümler Saklıdır.............................................616 

IV. TANIKLIKTAN ÇEKİNME HAKKININ KULLANILMASI.......................616 

A- KURAL OLARAK (HMK m. 247 f. I) ....................................................616 

B- TANIKLIKTAN ÇEKİNME SEBEPLERİ..............................................616 

1- Kişisel Nedenlerle Tanıklıktan Çekinme (HMK m. 247 f. II, 248)........616 

a. Evlilik Bağı Ortadan Kalkmış Olsa Dahi İki Taraftan 

Birinin Eşi...................................................................................616 

b. Kendisi Veya Eşinin Altsoy veya Üstsoyu .................................617 

c. Taraflardan Biri İle Arasında Evlatlık Bağı Bulunanlar .............618 

d. Üçüncü Derece De Dâhil Olmak Üzere Kan veya Kendisini 

Oluşturan Evlilik Bağı Ortadan Kalkmış Olsa Dahi Kayın 

Hısımları .....................................................................................618 

e. Koruyucu Aile ve Onların Çocukları İle Koruma Altına 

Alınan Çocuk ..............................................................................618 

2- Sır Nedeniyle Tanıklıktan Çekinme (HMK m. 249)..........................618 

3- Menfaat İhlali Tehlikesi Nedeniyle Tanıklıktan Çekinme (HMK 

m. 250)...............................................................................................618 

a. Maddi Bir Zarar Verecekse.........................................................619 

b. Şerefini İhlal Edecek Olacaksa ...................................................619 

c. İtibarını İhlal Edecek Olacaksa...................................................619 

ç. Ceza Soruşturmasına Sebep Olacaksa ........................................619 

d. Ceza Kovuşturmasına Sebep Olacaksa .......................................619 

e. Mesleğine Ait Olan Sırların Ortaya Çıkmasına Sebebiyet 

Verecekse....................................................................................619 

f. Sanatına Ait Olan Sırların Ortaya Çıkmasına Sebebiyet 

Verecekse....................................................................................619 

C- TANIKLIKTAN ÇEKİNME HAKKININ İSTİSNALARI (HMK m. 

251) ..........................................................................................................620 

1- Hukuki İşlemin Yapılması Sırasında Tanık Olan Kimse O İşlem 

Hakkında............................................................................................620 

2- Aile Bireylerinin Doğumundan Kaynaklanan Olaylar Hakkında ......620 

3- Aile Bireylerinin Ölümünden Kaynaklanan Olaylar Hakkında.........620 

4- Aile Bireylerinin Evlenmelerinden Kaynaklanan Olaylar Hakkında......620 

5- Aile Bireylerinin Ailevi İlişkilerden Kaynaklı Mali 

Uyuşmazlıklara İlişkin Vakıalar Hakkında........................................621 

38 İçindekiler 

6- Taraflardan Birinin Hukuki Selefi veya Temsilcisi Olarak 

Kendisinin Yaptığı İşler Hakkında.................................................... 622 

D- TANIKLIKTAN ÇEKİNMENİN BİLDİRİLMESİ................................. 622 

1- Bildirim Konusu (HMK m. 252 f. I) ................................................. 622 

a. Çekinme Sebebi Bildirilmelidir.................................................. 622 

b. Çekinme Delili Bildirilmelidir.................................................... 622 

2- Bildirim Şekli (HMK m. 252 f. I) ..................................................... 623 

a. Yazılı Bildirim............................................................................ 623 

b. Sözlü Bildirim ............................................................................ 623 

3- Bildirimin Sonucu (HMK m. 252 f. II) ............................................. 623 

E- TANIKLIKTAN ÇEKİNMENİN İNCELENMESİ................................. 623 

1- Çekinmenin Haklı Olduğuna Karar Verilebilir (HMK m. 252 f. III)........ 623 

2- Çekinmenin Haklı Olmadığına Karar Verilebilir .............................. 623 

a. Yeniden Dinlenilmek Üzere Yargılama Başka Güne 

Bırakılır (HMK m. 253 f. I)........................................................ 623 

b. Disiplin Para Cezasına Hükmolunur (HMK m. 253 f. I)............ 624 

c. Sebep Olduğu Giderlere Hükmolunur (HMK m. 253 f. I).......... 624 

d. Direnirse Disiplin Hapsine Mahkûm Edilir (HMK m. 253 f. II)..... 624 

V. TANIKLARIN DİNLENİLEMEMESİ .......................................................... 624 

A- TANIĞIN LİSTEDE GÖSTERİLMEMİŞ OLMASI (HMK m. 240 

f. II) .......................................................................................................... 624 

B- TANIKLIĞININ DOĞRULUĞU KONUSUNDA KUŞKUYU 

GEREKTİREN SEBEPLER BULUNMASI (HMK m. 255)................... 625 

1- Asıl Olan Tanıkların Doğruyu Söylemiş Olmalarıdır ....................... 625 

2- Kuşkuyu Gerektiren Sebepler İddia ve İspat Edilebilir..................... 627 

a. Belgeye Aykırı Tanık Anlatımları.............................................. 627 

b. Husumet Bulunan Tanık Anlatımları.......................................... 627 

C- MAHKEMENİN YETER DERECEDE BİLGİ EDİNMİŞ OLMASI 

(HMK m. 241) ......................................................................................... 628 

D- RESMÎ MAKAMIN YAZILI İZNİNİN BULUNMAMASI (HMK 

m. 242) ..................................................................................................... 632 

E- TANIĞIN ÖLMÜŞ OLMASI.................................................................. 632 

VI. TANIĞIN DİNLENMESİ .............................................................................. 632 

A- TANIK KANUNDA GÖSTERİLEN YERDE DİNLENİR..................... 632 

1- Davaya Bakan Mahkemede Dinlenir (HMK m. 259 f. I) .................. 632 

a. Kural Olarak Hepsi Dinlenir....................................................... 633 

İçindekiler 39 

b. Karşı Taraf Liste Vermese Bile Dinlenir ....................................634 

c. Önce Davacı Tanıklarının Dinlenmesi Önerilir ..........................635 

2- Gerekliyse İlgili Yerde Dinlenir (HMK m. 259 f. II) ........................635 

a. Olayın Gerçekleştiği Yerde Dinlenebilir (HMK m. 259 f. II) .........635 

b. Şeyin Bulunduğu Yerde Dinlenebilir (HMK m. 259 f. II)..........635 

c. Bulunduğu Yerde Dinlenebilir (HMK m. 259 f. III)...................635 

aa. Tanığın Hasta Olması...........................................................635 

bb. Tanığın Özürlü Olması.........................................................636 

d. Bulunduğu Yer Mahkemesi Tarafından Dinlenmesine Karar 

Verilebilir (HMK m. 259 f. IV) ..................................................636 

e. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Dinlenebilir (HMK 

m. 149 f. II).................................................................................636 

B- TANIĞIN KİMLİĞİ TESPİT EDİLİR (HMK m. 254)............................637 

C- TANIĞA GÖREVİNİN ÖNEMİNİ ANLATILIR (HMK m. 256) ..........637 

D- TANIĞA YEMİN EDA ETTİRİLİR .......................................................637 

1- Yeminsiz Dinlenecek Tanıklar (HMK m. 257) .................................637 

2- Tanığa Yemin Ettirilmesi ..................................................................638 

a. Dinlenilmesinden Önce Eda Edilir (HMK m. 258 f. I)...............638 

b. Herkes Ayağa Kalkar (HMK m. 258 f. II) ..................................638 

c. Kanunda Öngörülen Şekilde Sorulur (HMK m. 258 f. III).........638 

d. Kanunda Öngörülen Şekilde Cevaplanır (HMK m. 258 f. III)........638 

E- TANIK DİNLENMEDEN ÖNCE BİLGİLENDİRİLİR (HMK m. 260).....638 

1- Olayla İlgili Olarak Bilgi Verilir .......................................................639 

2- Bildiklerini Söylemesi İstenir ............................................................639 

F- TANIK ŞEKLE UYGUN DİNLENİR.....................................................639 

1- Ayrı Olarak Dinlenir (HMK m. 261 f. I) ...........................................639 

2- Gerektiğinde Yüzleştirilir (HMK m. 261 f. I)....................................640 

3- Sözü Kesilmez ...................................................................................641 

a. Sözü Hakim Tarafından Kesilmez (HMK m. 261 f. II) ..............641 

b. Sözü Taraflarca Kesilmez (HMK m. 79, 151, 262) ....................641 

c. Sözü Vekil Tarafından Kesilmez (HMK m. 79, 151, 262) .........642 

4- Bildiğini Sözlü Olarak Açıklar (HMK m. 261 f. II) ..........................642 

5- Yazılı Notlar Kural Olarak Kullanamaz (HMK m. 261 f. II) ............643 

6- Başka Sorular Sorulabilir (HMK m. 261 f. III)..................................643 

7- Sözleri Tutanağa Yazılır (HMK m. 261 f. V)....................................643 

40 İçindekiler 

8- Tutanağa Yazılan Sözleri Okunur (HMK m. 261 f. V) ..................... 644 

9- Tutanağın Altı Kendisine İmza Ettirilir (HMK m. 261 f. V)............. 644 

G- TANIĞA KARŞI TARAF VEYA VEKİLİNCE YASAK 

DAVRANIŞLAR SERGİLENEMEZ...................................................... 644 

1- Tanık Övülemez (HMK m. 262) ....................................................... 644 

a. Sözle Övülemez.......................................................................... 644 

b. Hareketle Övülemez ................................................................... 644 

2- Tanık Tahkir Edilemez (HMK m. 262)............................................. 644 

3- Aykırı Davranana İşlem Yapılır (HMK m. 79, 151, 262) ................. 644 

a. Taraf Hakkında İşlem Yapılır (HMK m. 79, 151, 262) .............. 645 

b. Vekil Hakkında İşlem Yapılır (HMK m. 79, 151, 262).............. 645 

H- TERCÜMAN KULLANILABİLİR (HMK m. 263 f. I) .......................... 646 

I- SAĞIR VE DİLSİZ TANIK ÖZELLİĞİNE GÖRE DİNLENİR 

(HMK m. 263 f. II)................................................................................... 646 

1- Okuma ve Yazmayı Biliyorsa ........................................................... 646 

2- Okuma ve Yazmayı Bilmiyorsa ........................................................ 646 

VII. TANIKLIĞIN SONUÇLARI ......................................................................... 646 

A- KANUNA UYGUN OLMAYAN TANIKLIĞIN SONUÇLARI 

(HMK m. 264) ......................................................................................... 646 

1- Yalan Yere Tanıklığın Sonuçları....................................................... 646 

2- Menfaat Temin Ederek Tanıklığın Sonuçları .................................... 647 

B- KANUNA UYGUN TANIKLIĞIN SONUÇLARI ................................. 647 

1- Çağrılan Tanığa Ücret Verilir (HMK m. 265 f. I) ............................. 647 

2- Seyahat Eden Tanığın Giderleri Karşılanır (HMK m. 265 f. I)......... 647 

a. Yol Giderleri............................................................................... 647 

b. Konaklama Giderleri .................................................................. 647 

c. Beslenme Giderleri..................................................................... 648 

VIII. TANIKLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ....................................................... 648 

A- AKRABA OLAN TANIK ANLATIMLARI........................................... 648 

B- ÇELİŞKİLİ TANIK ANLATIMLARI..................................................... 649 

1- Çelişkili Tanık Anlatımları Hükme Esas Alınamaz .......................... 649 

2- Çelişki Giderildikten Sonra Karar Verilmelidir ................................ 651 

C- İNANDIRICI OLMAYAN TANIK ANLATIMLARI ............................ 653 

D- AKTARIMA DAYALI TANIK ANLATIMLARI.................................. 653 

1- Taraflardan Aktarılan Anlatımlar...................................................... 653 

2- Üçüncü Kişilerden Aktarılan Anlatımlar........................................... 654 

İçindekiler 41 

E- YER VE ZAMAN İÇERMEYEN TANIK ANLATIMLARI..................654 

F- USULE UYGUN DAYANILMAYAN TANIK ANLATIMLARI..........655 

G- SOYUT OLAN TANIK ANLATIMLARI...............................................656 

H- GÖRGÜYE DAYANMAYAN TANIK ANLATIMLARI ......................657 

I- BİLGİ KAYNAĞI AÇIKLANMAYAN TANIK ANLATIMLARI........658 

İ- YETERSİZ TANIK ANLATIMLARI .....................................................659 

J- ÜSTÜN TUTMA SEBEBİ AÇIKLANMALIDIR...................................659 

K- HÜKME ESAS ALMAMA SEBEBİ AÇIKLANMALIDIR...................659 

L- YAZILI BELGEYE ÜSTÜNLÜK TANINMALIDIR.............................663 

M- DEĞERLENDİRME BİLİRKİŞİYE BIRAKILAMAZ...........................664 

N- TANIKLARIN DOĞRU SÖYLEDİKLERİ ASIL OLANDIR................665 

O- YANLIŞ DEĞERLENDİRİLEN TANIK ANLATIMLARI....................666 

Ö- AYRINTI İÇERMEYEN TANIK ANLATIMLARI ...............................667 

P- MENFAATİ OLAN TANIK ANLATIMLARI .......................................668 

§ 18. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ (HMK m. 266-287) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................671 

II. BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNİN ÖZELLİKLERİ ............................................671 

A- BİLİRKİŞİYE İLİŞKİN ÖZELLİKLER..................................................672 

1- Uzman Olmalıdır ...............................................................................672 

a. Avukat Bilirkişiden Rapor Alınamaz..........................................673 

b. Mahkeme Yazı İşleri Müdüründen Rapor Alınamaz ..................674 

c. Mali Müşavirden Rapor Alınamaz..............................................675 

2- Ücreti Verilmelidir ............................................................................676 

B- ZİYNET VE EŞYAYA İLİŞKİN ÖZELLİKLER....................................676 

1- Aidiyeti Belirlenmelidir.....................................................................676 

2- Yıpranma Payı Belirlenmelidir..........................................................677 

3- Ekonomik Değerini Yitirip Yitirmediği Belirlenmelidir ...................679 

4- Dava Tarihi Değeri Belirlenmelidir...................................................680 

5- Değerlendirme Tarihi Göstermelidir .................................................680 

6- Niteliği Belirlenmelidir......................................................................680 

III. BİLİRKİŞİ İNCELEMESİNİN SONUÇLARI ...............................................681 

A- BİLİRKİŞİ RAPORU KURAL OLARAK HÂKİMİ BAĞLAMAZ .......681 

B- RAPORLAR ARASI ÇELİŞKİ GİDERİLMELİDİR ..............................681 

42 İçindekiler 

C- İTİRAZ EDİLMEYEN RAPOR HÜKME ESAS ALINMALIDIR ........ 682 

D- RAPORA İTİBAR EDİLME SEBEBİ AÇIKLANMALIDIR................. 683 

E- GEREKİRSE EK BİLİRKİŞİ RAPORU ALINMALIDIR...................... 683 

§ 19. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA KEŞİF 

(HMK m. 288-292) 

I. GENEL OLARAK.......................................................................................... 685 

II. KEŞİFİN ÖZELLİKLERİ .............................................................................. 685 

A- KEŞİF KARARININ ALINMASI........................................................... 685 

1- Davaya Bakan Mahkemece Karar Alınır........................................... 685 

2- Sözlü Yargılamaya Kadar Karar Alınabilir....................................... 685 

3- Re’sen Karar Alınabilir ..................................................................... 685 

4- Taraflardan Birinin Talebi Üzerine Karar Alınabilir......................... 685 

B- KEŞFİN İCRASI...................................................................................... 686 

1- Davaya Bakan Mahkemece İcra Edilir.............................................. 686 

2- İstinabe Suretiyle Yapılabilir............................................................. 686 

3- Yeri ve Zamanı Mahkeme Belirler.................................................... 686 

4- Varsa Tarafların Huzurunda Yapılır.................................................. 686 

5- Tanık Dinlenebilir ............................................................................. 686 

6- Bilirkişi Dinlenebilir ......................................................................... 686 

7- Tutanak Düzenlenir........................................................................... 686 

8- Belgeler Tutanağa Eklenir................................................................. 686 

9- Temsili Uygulama Yapılabilir........................................................... 687 

10- Üçüncü Kişi İçin Uygun Zamanda Yapılır........................................ 687 

11- Üçüncü Kişiye Bildirim Yapılır ........................................................ 687 

a. Kural Olarak Bildirim Yapılır .................................................... 687 

b. İstisna Olarak Bildirim Yapılmaz............................................... 687 

C- KEŞFE KATLANMA ZORUNLULUĞU............................................... 687 

1- Katlanacaklar..................................................................................... 687 

a. Taraflar ....................................................................................... 687 

b. Üçüncü Kişiler............................................................................ 687 

aa. Kural Olarak ........................................................................ 687 

bb. Katlanma Yükümlülüğünden Kaçınma Hakkı..................... 688 

2- Katlanmanın Konusu......................................................................... 688 

a. Gereğine Uymak......................................................................... 688 

b. Engellemekten Kaçınmak........................................................... 688 

İçindekiler 43 

3- Katlanmamanın Sonucu.....................................................................688 

a. Kural Olarak ...............................................................................688 

aa. İspat Edecek Delilden Vazgeçmiş Sayılır ............................688 

bb. Diğer Taraf Vakıayı Kabul Etmiş Sayılır.............................688 

b. Mahkeme İstisna Hükmü Uygulayabilir .....................................688 

c. Katlanmayan Üçüncü Kişi Mahkum Edilir.................................689 

§ 20. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

UZMAN GÖRÜŞÜ (HMK m. 293) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................691 

II. UZMAN GÖRÜŞÜNÜN ÖZELLİKLERİ .....................................................691 

A- UZMANDAN BİLİMSEL MÜTALAA ALINABİLİR...........................691 

B- UZMANIN DİNLENİLMESİNE KARAR VERİLEBİLİR ....................691 

1- Talep Üzerine Dinlenebilir ................................................................691 

2- Re’sen Dinlenebilir............................................................................691 

C- UZMANA GEREKLİ SORU SORULABİLİR........................................691 

1- Hakim Soru Sorabilir.........................................................................692 

2- Taraflar Soru Sorabilir.......................................................................692 

D- UZMAN GELMEZSE RAPORU DEĞERLENDİRMEYE ALINMAZ.....692 

§ 21. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

KESİN HÜKÜM (HMK m. 303) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................693 

II. KESİN HÜKMÜN ÖZELLİKLERİ ...............................................................693 

A- KESİN HÜKMÜN KOŞULLARI............................................................693 

1- Her İki Davanın Taraflarının Aynı Olması Gerekir...........................693 

2- Her İki Davanın Dava Sebeplerinin Aynı Olması Gerekir ................693 

3- İlk Davanın Hüküm Fıkrası İle İkinci Davaya Ait Talep 

Sonucunun Aynı Olması Gerekir.......................................................694 

B- KESİN HÜKMÜN ETKİSİ......................................................................694 

§ 22. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

KARAR VE HÜKÜM (HMK m. 294-303) 

I. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA KARAR ..............................696 

A- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA ARA KARARI.............696 

44 İçindekiler 

B- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA NİHAİ KARAR........... 696 

1- Esasa İlişkin Nihai Karar/Hüküm (HMK m. 294 f. I, cümle 2) ........ 697 

2- Usule İlişkin Nihai Karar .................................................................. 697 

C- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA BOZMA SONRASI 

KARAR.................................................................................................... 697 

II. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA HÜKÜM............................. 699 

A- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN VERİLMESİ VE 

TEFHİMİ (HMK m. 294) ........................................................................ 699 

1- Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Verilir (HMK m. 

294 f. II) ............................................................................................ 699 

2- Hüküm Yargılamanın Sona Erdiği Duruşmada Tefhim Olunur 

(HMK m. 294 f. II)............................................................................ 699 

a. Hükmün Tefhimini, Duruşmada Bulunanlar Ayakta 

Dinlemelidir (HMK m. 294 f. V)................................................ 699 

b. Hükme İlişkin Hususlar, Niteliğine Aykırı Düşmedikçe, 

Usule İlişkin Nihai Kararlar Hakkında Da Uygulanmalıdır 

(HMK m. 294 f. VI) ................................................................... 699 

3- Hükmün Tefhimi Hüküm Sonucunun Duruşma Tutanağına 

Geçirilerek Okunması Suretiyle Yapılmalıdır (HMK m. 294 f. III)....... 700 

4- Gerekçeli Kararın Tefhim Tarihinden Başlayarak Bir Ay İçinde 

Yazılması Gerekir (HMK m. 294 f. IV) ............................................ 700 

5- Usulüne Uygun Açılmış Tüm Davalar Hakkında Ayrı Hüküm 

Kurulması Gerekir............................................................................. 700 

6- Usulüne Uygun Açılmış Davada Olumlu Olumsuz Hüküm 

Kurulması Gerekir............................................................................. 700 

B- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN KAPSAMI (HMK 

m. 297) ..................................................................................................... 702 

1- Hükmün Hangi Millet Adına Verildiği İbaresi (HMK m. 297 f. I) ..... 702 

2- Hükmü Veren Mahkeme (HMK m. 297 f. I/a).................................. 702 

3- Hükmü Veren Hâkim ve Zabıt Kâtibinin Ad ve Soyadları İle 

Sicil Numaraları (HMK m. 297 f. I/a)............................................... 703 

4- Hükmün Hangi Sıfatla Verildiği (HMK m. 297 f. I/a)...................... 704 

5- Tarafların Kimlikleri ve Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası

(HMK m. 297 f. I/b).......................................................................... 704 

6- Varsa Tarafların Kanuni Temsilci ve Vekillerinin Ad ve 

Soyadları İle Adresleri (HMK m. 297 f. I/b)..................................... 705 

7- Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti (HMK m. 297 f. I/c)........ 705 

8- Tarafların Anlaştıkları ve Anlaşamadıkları Hususlar (HMK m. 

297 f. I/c)........................................................................................... 706 

İçindekiler 45 

9- Tarafların Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Delilleri 

(HMK m. 297 f. I/c)...........................................................................706 

10- Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi (= Gerekçe) (TCA 

m. 141 f. III, HMK m. 27 f. II/c, 297 f. I/c).......................................706 

a. Gerekçenin Bulunmaması...........................................................707 

b. Gerekçenin Doğru Olmaması......................................................709 

c. Gerekçenin Çelişkili Olması .......................................................710 

aa. Gerekçenin Kendi İçinde Çelişkili Olması...........................710 

bb. Gerekçenin, Hüküm Fıkrası İle Çelişkili Olması .................712 

d. Gerekçenin Denetlenemez Olması..............................................714 

e. Gerekçenin Anlaşılamaz Olması.................................................714 

11- Sabit Görülen Vakıalarla Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki 

Sebepleri (HMK m. 297 f. I/c)...........................................................717 

a. Sabit Görülen Vakıalar Açıklanmalıdır ......................................717 

b. Sabit Görülen Vakıalardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki 

Sebepleri Açıklanmalıdır ............................................................719 

12- Hüküm sonucu (HMK m. 297 f. I/ç) .................................................720 

13- Yargılama Giderleri (HMK m. 297 f. I/ç)..........................................720 

14- Taraflardan Alınan Avansın Harcanmayan Kısmının İadesi 

(HMK m. 297 f. I/ç)...........................................................................720 

15- Kanun Yolları ve Süresi (HMK m. 297 f. I/ç) ...................................720 

16- Hükmün Verildiği Tarih (HMK m. 297 f. I/d)...................................720 

17- Hâkim ve Zabıt Kâtibinin İmzaları (HMK m. 297 f. I/d, 298 f. 

IV, 299)..............................................................................................720 

18- Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih (HMK m. 297 f. I/e)....................722 

19- Hükmün Sonuç Kısmı (HMK m. 297 f. II)........................................722 

a. Gerekçeye Ait Herhangi Bir Söz Tekrar Edilmemelidir.............722 

b. Sıra Numarası Altında; Açık, Şüphe ve Tereddüt 

Uyandırmayacak Şekilde Yazılmalıdır .......................................722 

aa. Taleplerden Her Biri Hakkında Verilen Hüküm ..................722 

aaa. “Kısmen Kabul Kısmen Ret” Şeklinde Karar 

Verilemez .....................................................................722 

bbb. “Ekli Karar Tefhim Edildi” Şeklinde Karar 

Verilemez .....................................................................723 

ccc. “Gerekçeli Kararın Mahkemeden Alınmasına” 

Şeklinde Karar Verilemez ............................................723 

46 İçindekiler 

bb. Taraflara Yüklenen Borç ve Tanınan Haklar....................... 723 

aaa. Cinsi Gösterilmelidir.................................................... 724 

bbb. Niteliği Gösterilmelidir................................................ 726 

ccc. Miktarı Gösterilmelidir ................................................ 727 

ddd. Değeri Gösterilmelidir ................................................. 729 

eee. Ağırlığı Gösterilmelidir ............................................... 732 

fff. Ayarı Gösterilmelidir................................................... 734 

c. Herhangi Bir Belgeye Atıf Yapılarak Hüküm 

Kurulamamalıdır......................................................................... 735 

aa. Çeyiz Senedine Atıf Yapılamaz........................................... 735 

bb. Tespit Dosyasına Atıf Yapılamaz ........................................ 735 

cc. Bilirkişi Raporuna Atıf Yapılamaz ...................................... 736 

dd. Dava Dilekçesine Atıf Yapılamaz ....................................... 737 

C- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN YAZILMASI 

(HMK m. 298) ......................................................................................... 738 

1- Hükmü Veren Hâkim Tarafından Yazılmalıdır (HMK m. 298 f. I)....... 739 

2- Gerekçeli Karar, Tefhim Edilen Hüküm Sonucuna Aykırı

(=Gerekçeli Kararla Kısa Karar Arasında Çelişki) Olmamalıdır 

(HMK m. 298 f. II)............................................................................ 739 

a. Tefhim Edilende Hüküm Varken Gerekçeli Kararda Hüküm 

Kurulmaması .............................................................................. 740 

b. Tefhim Edilende Hüküm Yokken Gerekçeli Kararda 

Hüküm Kurulması ...................................................................... 740 

c. Tefhim Edilenle Gerekçeli Kararda Hukuki Sebebi 

Değiştirerek Hüküm Kurulması.................................................. 740 

d. Tefhim Edilen Kısa Kararla Gerekçeli Kararın Hüküm 

Fıkrası Arasında Farklı Hüküm Kurulması ................................ 740 

3- Kararın Yazılan Gerekçesi Yazılan Hüküm Sonucuna Aykırı

Olmamalıdır ...................................................................................... 741 

a. Hüküm Fıkrasında Yazılmayanın Gerekçe Bölümünde 

Yazılmış Olması Çelişkiyi Ortadan Kaldırmaz .......................... 741 

b. Tarafların Çelişkiyi Temyiz Sebebi Yapıp Yapmamış

Olması Etkili Değildir ................................................................ 741 

D- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA FAİZ ............................ 742 

1- Dava Tarihinden İtibaren Verilir....................................................... 742 

2- Islah Edilen Bölüm İçin Islah tarihinden Verilir ............................... 744 

3- Talep Olmadan Verilemez (HMK m. 26 f. I).................................... 745 

İçindekiler 47 

4- Yasal Faiz Uygulanmalıdır ................................................................746 

5- İstem Hakkında Olumlu Olumsuz Karar Verilmelidir.......................746 

E- ZİYNET VE EŞYA ALACAĞINA İLİŞKİN İLAMIN İCRAYA 

KONULMASI..........................................................................................747 

§ 23. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN TASHİHİ

(HMK m. 304) 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................749 

II. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN TASHİHİ ............................749 

A- TASHİHİN KONUSU .............................................................................749 

1- Yazı Hataları......................................................................................749 

2- Hesap Hataları ...................................................................................749 

3- Diğer Benzeri Açık Hatalar ...............................................................750 

B- TASHİH USULÜ.....................................................................................751 

1- Mahkemece Resen Düzeltilebilir.......................................................751 

2- Taraflardan Birinin Talebi Üzerine Düzeltilebilir .............................751 

3- Hüküm Tebliğ Edilmişse Taraflar Dinlenir .......................................751 

4- Tashih İmzalanır ve Mühürlenir ........................................................752 

§ 24. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN TAVZİHİ

(HMK m. 305-306) 

I. TAVZİHİN KONUSU (HMK m. 305) ...........................................................753 

A- HÜKMÜN YETERİNCE AÇIK OLMAMASI........................................753 

B- HÜKMÜN İCRASINDA TEREDDÜT UYANDIRMASI ......................753 

C- HÜKMÜN BİRBİRİNE AYKIRI FIKRALAR İÇERMESİ....................753 

II. TAVZİHİN ZAMANI (HMK m. 305)............................................................753 

III. TAVZİHİN ŞEKLİ (HMK m. 305) ................................................................754 

A- HÜKMÜN AÇIKLANMASI İSTENEBİLİR ..........................................754 

B- TEREDDÜDÜN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR ...................................754 

C- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTENEBİLİR......................................754 

IV. TAVZİH İLE YAPILAMAYACAKLAR.......................................................754 

A- HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR SINIRLANDIRILAMAZ.......754 

B- HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR GENİŞLETİLEMEZ ..............754 

C- HAKLAR VE YÜKLENEN BORÇLAR DEĞİŞTİRİLEMEZ...............755 

48 İçindekiler 

V. TAVZİH USULÜ (HMK m. 306) .................................................................. 755 

A- İSTEK BULUNMALIDIR....................................................................... 755 

B- İSTEK GÖREVLİ MAHKEMEYE İLETİLMELİDİR ........................... 756 

C- İSTEK TEBLİĞ EDİLEREK SÜRE VERİLİR....................................... 756 

D- İSTEK KARARA BAĞLANIR............................................................... 757 

E- TAVZİH İMZALANIR VE MÜHÜRLENİR.......................................... 757 

§ 25. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI HÜKMÜNÜN 

TAMAMLANMASI (HMK m. 305A) 

I. KONUSU (HMK m. 305/A f. I) ..................................................................... 760 

A- YARGILAMADA İLERİ SÜRÜLEN HUSUSUN 

TAMAMLANMASI ................................................................................ 760 

B- KENDİLİĞİNDEN HÜKME GEÇİRİLMESİ GEREKLİ

HUSUSUN TAMAMLANMASI ............................................................ 760 

II. GÖREVLİ MAHKEME ................................................................................. 760 

A- İLK DERECE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR ............................. 760 

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNDEN İSTENEBİLİR ....................... 761 

C- YÜKSEK MAHKEMEDEN İSTENEBİLİR........................................... 761 

III. TALEP............................................................................................................ 761 

IV. SÜRE.............................................................................................................. 762 

V. TAMAMLAMA USULÜ (HMK m. 306) ...................................................... 762 

A- TAMAMLAMA DİLEKÇEYLE TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 

306 f. I)..................................................................................................... 762 

B- TAMAMLAMA HÜKMÜ VEREN MAHKEMEDEN 

İSTENEBİLİR (HMK m. 306 f. I)........................................................... 762 

C- TAMAMLAMA DİLEKÇESİ KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR 

(HMK m. 306 f. I).................................................................................... 762 

D- TAMAMLAMAYA CEVAP TALEP EDENE TEBLİĞ EDİLİR 

(HMK m. 306 f. I).................................................................................... 763 

E- TAMAMLAMA TALEBİ KARARA BAĞLANIR (HMK m. 306 f. 

II) ............................................................................................................. 763 

F- TAMAMLAMA KARARI YAZILIR, İMZALANIR VE 

MÜHÜRLENİR (HMK m. 306 f. III)...................................................... 763 

V. KANUN YOLU.............................................................................................. 763 

A- İSTİNAF YOLU ...................................................................................... 763 

B- TEMYİZ YOLU ...................................................................................... 764 

İçindekiler 49 

§ 26. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA FERAGAT 

(HMK m. 307-312) 

I. FERAGAT KAVRAMI ..................................................................................765 

A- TALEP SONUCUNDAN KISMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK m. 

307, 308 f. III) ..........................................................................................765 

B- TALEP SONUCUNDAN TAMAMEN VAZGEÇİLEBİLİR (HMK 

m. 307) .....................................................................................................765 

II. FERAGAT EDEBİLECEK KİŞİ....................................................................766 

A- DAVACI ..................................................................................................766 

B- VEKİL......................................................................................................766 

C- VASİ ........................................................................................................767 

D- DAVACIYA OY DANIŞMANI ATANMIŞSA ......................................767 

III. FERAGAT ŞEKLİ..........................................................................................767 

A- FERAGAT DİLEKÇEYLE YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) .............767 

1- Kimlik Tespiti Bulunmalıdır..............................................................767 

2- İmza Bulunmalıdır.............................................................................768 

B- FERAGAT YARGILAMA SIRASINDA SÖZLÜ OLARAK 

YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) ..........................................................769 

C- FERAGAT MUVAFAKATE BAĞLI DEĞİLDİR..................................770 

1- Karşı Tarafın Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) .......770 

2- Mahkemenin Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) .......770 

D- FERAGAT KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLMALIDIR (HMK m. 309 

f. IV).........................................................................................................770 

E- FERAGAT AÇIK OLMALIDIR .............................................................771 

F- FERAGAT İRADESİ MAHKEMEYE ULAŞTIĞINDA SONUÇ 

DOĞURUR ..............................................................................................773 

G- FERAGAT İRADESİ SAKATLANMIŞSA İPTAL İSTENEBİLİR 

(HMK m. 311)..........................................................................................774 

III. FERAGATİN ZAMANI (HMK m. 310) ........................................................774 

A- KARARDAN SONRA TEMYİZDEN ÖNCE FERAGAT......................774 

1- Derece Mahkemesi Kendi Kararını Kaldıramaz................................774 

2- Feragat Edenin Kimlik Tespiti ve İmzası Bulunmalıdır ....................775 

3- Dosyadan El Çeken Mahkemece Yapılacak İşlemler ........................775 

a. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlem ..............776 

b. Yargıtay Tarafından Yapılacak İşlem .........................................776 

B- TEMYİZDEN SONRA KARAR DÜZELTMEDEN ÖNCE FERAGAT.....777 

50 İçindekiler 

C- YARGITAY’DA DURUŞMADA FERAGAT........................................ 777 

D- KARAR DÜZELTME AŞAMASINDA FERAGAT .............................. 777 

E- HÜKÜM TEBLİĞ EDİLMEDEN KANUN YOLLARINDAN 

FERAGAT SONUÇ DOĞURMAZ......................................................... 778 

IV. FERAGAT HÂLİNDE YARGILAMA GİDERLERİ (HMK m. 312) ........... 778 

V. FERAGATİN SONUÇLARI (HMK m. 311) ................................................. 778 

A- KESİN HÜKÜM GİBİ HUKUKİ SONUÇ DOĞURUR......................... 779 

B- FERAGATTEN DÖNÜLEMEZ.............................................................. 779 

C- KAMU DÜZENİNE İLİŞKİNDİR .......................................................... 780 

D- KESİNLEŞMEYEN YÖNLERDEN SONUÇ DOĞURUR .................... 780 

E- ISLAH İŞLEMI İLE FERAGATTEN DÖNÜLEMEZ............................ 780 

VI. FERAGATİN BENZERİ KAVRAMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI........ 780 

A- DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI (HMK m. 150) 

KAVRAMI İLE KARŞILAŞTIRMA ...................................................... 781 

B- DAVANIN GERİ ALINMASI (HMK m. 123) KAVRAMI İLE 

KARŞILAŞTIRMA ................................................................................. 781 

VII. KARAR VERİLMEDEN ÖNCE FERAGAT HALİNDE KARAR............... 781 

§ 27. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA KABUL 

(HMK m. 308) 

I. KABUL KAVRAMI....................................................................................... 783 

A- TALEP SONUCUNA KISMEN MUVAFAKAT EDİLEBİLİR 

(HMK m. 308 f. I).................................................................................... 783 

B- TALEP SONUCUNA TAMAMEN MUVAFAKAT EDİLEBİLİR 

(HMK m. 308 f. I).................................................................................... 783 

II. KABUL EDEBİLECEK KİŞİ ........................................................................ 784 

A- DAVALI .................................................................................................. 784 

B- VEKİL ..................................................................................................... 784 

III. KABUL ŞEKLİ .............................................................................................. 785 

A- KABUL DİLEKÇEYLE YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I).................. 785 

1- Dilekçelerin Karşılıklı Verilmesi Sırasında Yapabilir....................... 785 

2- Duruşma Sırasında Yapılabilir .......................................................... 786 

3- Duruşma Dışında Yapılabilir............................................................. 788 

a. Posta İle Gönderebilir................................................................. 788 

b. Başka Mahkemeye Verebilir ...................................................... 788 

İçindekiler 51 

4- Kimlik Tespiti Bulunmalıdır..............................................................788 

5- İmza Bulunmalıdır.............................................................................788 

B- KABUL YARGILAMA SIRASINDA SÖZLÜ OLARAK 

YAPILABİLİR (HMK m. 309 f. I) ..........................................................789 

C- KABUL MUVAFAKATE BAĞLI DEĞİLDİR ......................................789 

1- Karşı Tarafın Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) .......790 

2- Mahkemenin Muvafakatine Bağlı Değildir (HMK m. 309 f. II) .......790 

D- KABUL KAYITSIZ VE ŞARTSIZ OLMALIDIR (HMK m. 309 f. IV).....790 

E- KABUL AÇIK OLMALIDIR ..................................................................790 

F- KABUL İRADESİ MAHKEMEYE ULAŞTIĞINDA SONUÇ 

DOĞURUR ..............................................................................................790 

G- KABUL İRADESİ SAKATLANMIŞDA İPTAL İSTENEBİLİR 

(HMK m. 311 f. I) ....................................................................................790 

III. KABULÜN ZAMANI (HMK m. 310) ...........................................................790 

A- KARARDAN SONRA TEMYİZDEN ÖNCE KABUL ..........................791 

1- Derece Mahkemesi Kendi Kararını Kaldıramaz................................791 

2- Kabul Edenin Kimlik Tespiti ve İmzası Bulunmalıdır ......................791 

3- Kabulden Kural Olarak Dönülemez ..................................................791 

4- Dosyadan El Çeken Mahkemece Yapılacak İşlemler ........................791 

a. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlem ..............791 

b. Yargıtay Tarafından Yapılacak İşlem .........................................792 

B- TEMYİZDEN SONRA KARAR DÜZELTMEDEN ÖNCE 

KABUL ....................................................................................................792 

C- YARGITAY’DA DURUŞMADA KABUL.............................................793 

D- KARAR DÜZELTME AŞAMASINDA KABUL ...................................793 

IV. KABUL HÂLİNDE YARGILAMA GİDERLERİ (HMK m. 312) ................793 

V. KABULÜN SONUÇLARI (HMK m. 311) ....................................................793 

A- KESİN HÜKÜM GİBİ HUKUKİ SONUÇ DOĞURUR .........................793 

B- KABULDEN DÖNÜLEMEZ ..................................................................793 

C- KAMU DÜZENİNE İLİŞKİNDİR ..........................................................793 

D- KESİNLEŞMEYEN YÖNLERDEN SONUÇ DOĞURUR.....................794 

E- ISLAH İŞLEMI İLE KABULDEN DÖNÜLEMEZ ................................794 

52 İçindekiler 

§ 28. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA SULH 

(HMK m. 313) 

I. SULH KAVRAMI (HMK m. 313 f. I) ........................................................... 795 

II. SULHUN KAPSAMI ..................................................................................... 795 

A- DAVA KONUSUNUN DIŞINDAKİ HUSUSLARI 

KAPSAYABİLİR (HMK m. 313 f. III) ................................................... 795 

B- ŞARTA BAĞLI OLARAK YAPILABİLİR (HMK m. 313 f. IV) .......... 795 

III. SULHUN ZAMANI (HMK m. 314) .............................................................. 796 

IV. SULHUN ETKİSİ (HMK m. 315).................................................................. 796 

A- DAVAYI SONA ERDİRİR ..................................................................... 796 

B- KESİN HÜKÜM GİBİ SONUÇ DOĞURUR.......................................... 797 

C- TARAFLARIN İSTEMİNE GÖRE KARAR VERİLİR ......................... 797 

1- Sulhe Göre Karar Verilmesi İstenilmişse .......................................... 797 

2- Sulhe Göre Karar Verilmesi İstenilmemişse ..................................... 797 

D- SULHUN İPTALİ İSTENEBİLİR (HMK m. 315 f. II)........................... 797 

1- İrade bozukluğu Varsa Sulhun İptali İstenebilir................................ 798 

2- Aşırı Yararlanma Varsa Sulhun İptali İstenebilir .............................. 798 

§ 29. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

YARGILAMA GİDERLERİ (HMK m. 323-333) 

I. YARGILAMA GİDERLERİNİN KAPSAMI ................................................ 799 

A- HARÇLAR .............................................................................................. 799 

1- Başvurma Harcı (HK m. 27) ............................................................. 799 

2- Celse Harcı (HMK m. 323 f. I/a)....................................................... 800 

3- Karar ve İlam Harcı (HMK m. 323 f. I/a) ......................................... 801 

B- GİDERLER.............................................................................................. 801 

1- Tebliğ ve Posta Giderleri (HMK m. 323 f. I/b)................................. 801 

2- Dosya ve Sair Evrak Giderleri (HMK m. 323 f. I/c) ......................... 802 

3- Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri ve Protesto, İhbar, İhtarname ve 

Vekâletname Düzenlenmesine İlişkin Giderler (HMK m. 323 f. I/ç)..... 802 

4- Keşif Giderleri (HMK m. 323 f. I/d) ................................................. 802 

5- Tanığa Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) .................... 802 

6- Bilirkişiye Ödenen Ücret ve Giderler (HMK m. 323 f. I/e) .............. 802 

7- Resmî Dairelerden Alınan Belgeler İçin Ödenen Harç, Vergi, 

Ücret ve Sair Giderler (HMK m. 323 f. I/f)....................................... 803 

İçindekiler 53 

8- Vekil İle Takip Edilmeyen Davalarda Tarafların Hazır 

Bulundukları Günlere Ait Gündelik, Seyahat ve Konaklama 

Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) ...........................................................803 

9- Vekili Bulunduğu Hâlde Mahkemece Çağrılan Taraf İçin 

Gündelik, Yol ve Konaklama Giderleri (HMK m. 323 f. I/g) ...........803 

10- Yargılama Sırasında Yapılan Diğer Giderler (HMK m. 323 f. I/h)......803 

11- Resen Yapılması Gereken İşlemlere İlişkin Giderler (HMK m. 325).......804 

C- VEKÂLET ÜCRETİ (HMK m. 323 f. I/ğ, 330).......................................804 

1- Dava Kabul Edilmişse .......................................................................804 

a. Asıl Dava Kabul Edilmişse.........................................................804 

b. Karşı Dava Kabul Edilmişse.......................................................805 

c. Birleşen Dava Kabul Edilmişse ..................................................805 

d. Terditli Dava Kabul Edilmişse....................................................805 

e. Kısmen Dava Kabul Edilmişse ...................................................806 

aa. Kısmen Kabul Edilen Üzerinden Davacı Yararına 

Verilir...................................................................................806 

bb. Kısmen Ret Edilen Üzerinden Davalı Yararına Verilir........806 

2- Dava Ret Edilmişse ...........................................................................810 

a. Kural Olarak ...............................................................................810 

b. Ret Sebebi Ortak Olan Davalılar Vekili Lehine (AAÜT m. 

3 f. II)..........................................................................................811 

c. Ret Sebebi Ayrı Olan Davalılar Vekili Lehine (AAÜT m. 3 

f. II).............................................................................................811 

3- Davanın İşlemden Kaldırılmasına Karar Verilmişse .........................811 

4- Dava Konusuz Kalmışsa (AAÜT m. 6 f. I) .......................................812 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanıncaya Kadar Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................815 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................815 

5- Davadan Feragat Edilmişse (AAÜT m. 6 f. I) ...................................815 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanıncaya Kadar Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................815 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................816 

6- Davada Kabul Varsa (AAÜT m. 6 f. I)..............................................816 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanıncaya Kadar Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................816 

54 İçindekiler 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................ 816 

7- Davada Sulh Varsa (AAÜT m. 6 f. I)................................................ 817 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanıncaya Kadar Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................ 817 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................ 817 

8- Anlaşmazlık Herhangi Bir Nedenle Giderilirse (AAÜT m. 6 f. I) .... 817 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalanıncaya Kadar Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................ 817 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Anlaşmazlık 

Giderilmişse................................................................................ 817 

9- Görevsizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar 

Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) ............................................................. 817 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalana Kadar Karar Verilmişse.......... 818 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Karar 

Verilmişse................................................................................... 818 

10- Yetkisizlik Nedeniyle Dava Dilekçesinin Reddine Karar 

Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) ............................................................. 818 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalana Kadar Karar Verilmişse.......... 818 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Karar 

Verilmişse................................................................................... 818 

11- Davanın Nakline Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. I) ....................... 819 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalana Kadar Karar Verilmişse.......... 819 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Karar 

Verilmişse................................................................................... 819 

12- Davanın Açılmamış Sayılmasına Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 

f. I)..................................................................................................... 819 

a. Ön İnceleme Tutanağı İmzalana Kadar Karar Verilmişse.......... 820 

b. Ön İnceleme Tutanağı İmzalandıktan Sonra Karar 

Verilmişse................................................................................... 820 

13- Davanın Ön Şartın Yerine Getirilmemesi Nedeniyle Reddine 

Karar Verilmişse (AAÜT m. 7 f. II).................................................. 820 

14- Davanın Husumet Nedeniyle Reddine Karar Verilmişse (AAÜT 

m. 7 f. II) ........................................................................................... 821 

15- Kanun Gereği, Yeni Mahkemeler Kurulması ve İş Bölümü 

İtirazı Nedeniyle Gönderme Nedeniyle Görevsizlik Kararı

Verilmişse (AAÜT m. 7 f. III) .......................................................... 822 

İçindekiler 55 

16- Kanun Gereği, Yeni Mahkemeler Kurulması ve İş Bölümü İtirazı

Nedeniyle Gönderme Kararı Verilmişse (AAÜT m. 7 f. III).............823 

17- Kanun Gereği, Yeni Mahkemeler Kurulması ve İş Bölümü 

İtirazı Nedeniyle Gönderme Nedeniyle Yetkisizlik Kararı

Verilmişse (AAÜT m. 7 f. III)...........................................................823 

18- Karşı Dava Varsa (AAÜT m. 8) ........................................................823 

19- Davanın Birleştirilmesi Kararı Varsa (AAÜT m. 8)..........................823 

20- Davanın Ayrılması Kararı Varsa (AAÜT m. 8).................................824 

21- Avukatlık Ücretinin Kapsadığı İşler (AAÜT m. 2) ...........................825 

a. Kesin Hüküm Elde Edilinceye Kadar Olan İş ve İşlemler 

(AAÜT m. 2 f. I).........................................................................825 

b. Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinde Yapılan 

Duruşma (AAÜT m. 2 f. 2).........................................................825 

22- Avukatlık Ücretinin Kapsamadığı İşler (AAÜT m. 2) ......................825 

a. Takip Edilen Dava İle İlgili Olarak Düzenlenen Dilekçe ve 

Yapılan Diğer İşlemler (AAÜT m. 2 f. I) ...................................825 

b. Tavzih İstemi Varsa (AAÜT m. 2 f. I)........................................825 

23- Vekâlet Ücretinin Kapsamı................................................................826 

a. Ücretin Tamamına Hak Kazanılır (AAÜT m. 5 f. I)...................826 

b. Belirlenmiş Dava Değerine Göre Hesaplanır (AAÜT m. 5 f. II).....826 

c. İstenilmediği Açıklanmışsa Verilmez.........................................826 

d. Miktarı Hakim Takdir Eder (AAÜT m. 3 f. I) ............................826 

aa. Avukatın Emeği ...................................................................827 

bb. Avukatın Çabası...................................................................827 

cc. İşin Önemi............................................................................827 

dd. İşin Niteliği ..........................................................................827 

ee. Davanın Süresi .....................................................................827 

24- Dava Birden Çok İse..........................................................................827 

25- Avukat Birden Çok İse (AAÜT m. 4)................................................827 

26- Maktu Ücretin Altında Kalmama (AAÜT m. 13)..............................827 

27- Katma Değer Vergisine Hükmedilemez ............................................829 

28- Kesinleşen Yönler Dikkate Alınmalıdır.............................................829 

29- Taraf Lehine Hükmedilir (HMK m. 330) ..........................................830 

30- İstifa Etme Engel Değildir.................................................................830 

31- Baro Görevlendirmişse Verilemez.....................................................830 

32- Kararın Verildiği Tarihte Yürürlükte Bulunan Tarife Gereğince 

Karar Verilir ......................................................................................831 

56 İçindekiler 

33- Vekil İle Temsil Edilmeyene Verilmez............................................. 831 

34- Dava Geri Alınmışsa (HMK m. 123) ................................................ 831 

35- Taraflar İçin Tek Vekalet Ücreti Verilir............................................ 832 

D- DELİL İKAMESİ İÇİN AVANS (DELİL AVANSI).............................. 834 

1- Verilen Kesin Süre Usulüne Uygun Olmalıdır.................................. 834 

2- Verilen Kesin Süre İçinde Delil Avansı Yatırılmalıdır (HMK m. 

324 f. I).............................................................................................. 834 

a. Yatırılmazsa Delilin İkamesinden Vazgeçilmiş Sayılır 

(HMK m. 324 f. II) ..................................................................... 834 

b. Diğer Taraf Bu Avansı Yatırabilir (HMK m. 324 f. II) .............. 836 

3- Aynı Delilin İkamesinde Yarı Yarıya Avans Olarak Ödenir 

(HMK m. 324 f. I) ............................................................................. 836 

4- Avansın İadesi (HMK m. 333) .......................................................... 837 

II. YARGILAMA GİDERLERİNE HÜKMEDİLMESİ..................................... 837 

A- MAHKEMECE RESEN HÜKMEDİLİR (HMK m. 332 f. I).................. 837 

B- HÜKÜM ALTINDA GÖSTERİLİR (HMK m. 332 f. II)........................ 838 

1- Tutarı................................................................................................. 838 

2- Hangi Tarafa Yükletildiği ................................................................. 838 

3- Hangi Oranda Yükletildiği ................................................................ 839 

4- Dökümü............................................................................................. 839 

5- Hükümden Sonraki Yargılama Giderlerinin Ödenme Şekli.............. 840 

C- ESASTAN SONUÇLANMAYAN DAVADA HÜKMEDİLMESİ

(HMK m. 331) ......................................................................................... 840 

1- Davanın Konusuz Kalması (HMK m. 331 f. I) ................................. 840 

2- Görevsizlik, Yetkisizlik veya Gönderme Kararı Verilmesi 

(HMK m. 331 f. II)............................................................................ 841 

a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse ..................... 841 

b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse ................ 841 

2- Görevsizlik Kararı Verilmesi (HMK m. 331 f. II) ............................ 841 

a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse ..................... 841 

b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse ................ 842 

3- Yetkisizlik Kararı Verilmesi (HMK m. 331 f. II).............................. 842 

a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse ..................... 842 

b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse ................ 842 

İçindekiler 57 

4- Gönderme Kararı Verilmesi (HMK m. 331 f. II)...............................842 

a. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmişse......................843 

b. Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmemişse.................843 

5- Davanın Açılmamış Sayılması (HMK m. 331 f. III) .........................843 

D- KESİNLEŞEN GİDERLER DİKKATE ALINMALIDIR .......................843 

III. YARGILAMA GİDERLERİNDEN SORUMLULUK...................................844 

A- ALEYHİNE HÜKÜM VERİLEN TARAFTAN ALINMASINA 

KARAR VERİLİR (HMK m. 326 f. I).....................................................844 

B- KISMEN HAKLI ÇIKILMIŞSA YARGILAMA GİDERLERİ

HAKLILIK ORANINA GÖRE PAYLAŞTIRILIR (HMK m. 326 f. 

II)..............................................................................................................845 

C- DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRILIK VARSA (HMK m. 327) .......845 

D- İSTEMEDİĞİNİ AÇIKLAYANIN GİDERİ ÜZERİNDE 

BIRAKILIR..............................................................................................846 

§ 30. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA ADLİ YARDIM 

(HMK m. 334-340) 

I. ADLİ YARDIM KOŞULLARI ......................................................................847 

A- GEÇİMDE ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ZOR DURUMA DÜŞECEK 

OLMAK (HMK m. 334 f. I).....................................................................847 

B- TALEPLERİNİN AÇIKÇA DAYANAKTAN YOKSUN 

OLMAMASI (HMK m. 334 f. I)..............................................................848 

C- YABANCILARIN İÇİN KARŞILIKLILIK ŞARTI BULUNMAK 

(HMK m. 334 f. II)...................................................................................849 

D- ADLİ YARDIM TALEBİNDE BULUNMAK ........................................849 

1- Talepte Bulunabilecekler...................................................................850 

2- Görevli ve Yetkili Mahkeme .............................................................850 

a. Asıl Talebin Karara Bağlanacağı Mahkemeden İstenebilir 

(HMK m. 336 f. I).......................................................................850 

b. Kanun Yoluna Başvuru Sırasında İstenebilir (HMK m. 336 

f. III)............................................................................................850 

3- Eklenecek Belgeler (HMK m. 336 f. II) ............................................851 

a. İddiasının Özeti...........................................................................851 

b. İddiasını Dayandıracağı Deliller .................................................851 

c. Mali Durum Belgeleri.................................................................851 

4- Süresi (HMK m. 336 f. III)................................................................852 

5- Her Türlü Harç ve Vergiden Muafiyet (HMK m. 336 f. IV) .............852 

58 İçindekiler 

II. ADLİ YARDIMIN KAPSAMI....................................................................... 852 

A- SAĞLADIĞI HUSUSLAR (HMK m. 335 f. I) ....................................... 852 

B- BÖLÜMSEL YARARLANMA KARARI VERİLEBİLİR (HMK m. 

335 f. II) ................................................................................................... 853 

C- HÜKMÜN KESİNLEŞMESİNE KADAR DEVAM EDER (HMK 

m. 335 f. III)............................................................................................. 853 

D- ÖNCE YAPILAN YARGILAMA GİDERLERİNİ KAPSAMAZ 

(HMK m. 337 f. III) ................................................................................. 853 

III. ADLİ YARDIM TALEBİNİN İNCELENMESİ............................................ 853 

A- DURUŞMA YAPMAKSIZIN KARAR VERİLEBİLİR (HMK m. 

337 f. I)..................................................................................................... 854 

B- KARARLARA KARŞI İTİRAZ (HMK m. 337 f. II).............................. 854 

C- RET HALİNDE TEKRAR TALEPTE BULUNULABİLİR (HMK 

m. 337 f. II) .............................................................................................. 854 

IV. ADLİ YARDIM KARARININ SONUÇLARI............................................... 854 

A- ADLİ YARDIM KARARININ KALDIRILMASI (HMK m. 338) ......... 854 

1- Kasten veya Ağır Kusuru Sonucu Yanlış Bilgi Verdiği Ortaya 

Çıkarsa............................................................................................... 855 

2- Mali Durumunun Yeteri Derecede İyileştiği Anlaşılırsa................... 855 

B- ADLİ YARDIMLA ERTELENEN YARGILAMA 

GİDERLERİNİN TAHSİLİ (HMK m. 339) ............................................ 855 

C- ADLİ YARDIM KARARIYLA ATANAN AVUKATIN 

ÜCRETİNİN ÖDENMESİ (HMK m. 340).............................................. 856 

§ 31. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

YARGILAMANIN İADESİ (HMK m. 374-381) 

I. GENEL OLARAK.......................................................................................... 857 

II. YARGILAMANIN İADESİ........................................................................... 858 

A- YARGILAMANIN İADESİ SEBEPLERİ (HMK m. 375) ..................... 858 

1- Mahkemenin Uygunsuz Teşekkül Etmiş Olması .............................. 858 

2- Bakamayacak Hâkimin Karar Vermiş veya Karara Katılmış

Bulunması ......................................................................................... 858 

3- Vekil veya Temsilci Olmayanla Davanın Görülüp Karara 

Bağlanması........................................................................................ 858 

4- Elde Edilemeyen Belgenin Ele Geçirilmiş Olması............................ 858 

a. Belge Kararı Etkileyecek Nitelikte Olmalıdır............................. 859 

b. Belge Karar Kesinleştikten Sonra Ele Geçirilmiş Olmalıdır ...... 859 

İçindekiler 59 

c. Belge Karardan Önce Düzenlenmiş Olmalıdır............................859 

d. Belge Elde Olmayan Nedenlerle Verilememiş Olmalıdır...........859 

5- Karara Dayanak Senedin Sahte Olduğunun Anlaşılması...................859 

6- Yalan Tanıklık Yapıldığının Sabit Olması ........................................859 

7- Bilirkişi veya Tercümanın Gerçeğe Aykırı Beyanda 

Bulunduğunun Sabit Olması..............................................................860 

8- Tarafın Karara Dayanak Yemini Yalan Yere Ettiğinin Sabit 

Olması................................................................................................860 

9- Karara Esas Hükmün, Kesinleşmiş Başka Bir Hükümle Ortadan 

Kalkmış Olması .................................................................................860 

10- Lehine Karar Verilen Tarafın Hileli Bir Davranışta Bulunmuş

Olması................................................................................................861 

11- İkinci Davada, Öncekine Aykırı Verilen Hükmün Kesinleşmiş

Olması................................................................................................861 

12- Kararın Aykırılığının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 

Kararıyla Tespit Edilmiş Olması .......................................................861 

B- YARGILAMANIN İADESİ USULÜ ......................................................862 

1- İnceleyecek Mahkeme .......................................................................862 

a. Bir Dava Olarak Açılır................................................................862 

b. Yeni Esas Numarası Verilir ........................................................863 

c. Kararı Veren Mahkemece İncelenir............................................864 

d. Talep, Varsa Yerine Geçen Mahkemeye Yapılır ........................864 

e. Kurulmuşsa Dava Aile Mahkemesine Devredilmelidir ..............865 

f. İlk Davanın Devamı Sayılır ........................................................865 

2- Teminat..............................................................................................866 

3- Taraflar ..............................................................................................866 

4- Süre....................................................................................................866 

5- Talebin Ön İncelemesi.......................................................................867 

6- Yeniden Yargılama veya Hükmün İptali ...........................................867 

§ 32. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA 

İHTİYATİ TEDBİR (HMK m. 389- 399) 

I. İHTİYATİ TEDBİR ŞARTLARI (HMK m. 389) ..........................................869 

A- HAKKIN ELDE EDİLMESİNİN ÖNEMLİ ÖLÇÜDE 

ZORLAŞACAK OLMASI.......................................................................869 

B- HAKKIN ELDE EDİLMESİNİN İMKÂNSIZ HÂLE GELECEK 

OLMASI...................................................................................................869 

60 İçindekiler 

C- GECİKME SEBEBİYLE BİR SAKINCANIN DOĞACAK 

OLMASI .................................................................................................. 869 

D- GECİKME SEBEBİYLE CİDDİ BİR ZARARIN DOĞACAK 

OLMASI .................................................................................................. 869 

II. İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ (HMK m. 390) ............................................... 870 

A- İLGİLİ MAHKEMEDEN TALEP EDİLİR (HMK m. 390 f. I) .............. 870 

1- Dava Açılmadan Önce ...................................................................... 870 

2- Dava Açıldıktan Sonra ...................................................................... 870 

B- KARŞI TARAF DİNLENMEDEN TEDBİRE KARAR 

VERİLEBİLİR (HMK m. 390 f. II) ......................................................... 870 

C- İHTİYATİ TEDBİR SEBEBİ VE TÜRÜ AÇIKLANMALIDIR 

(HMK m. 390 f. III) ................................................................................. 870 

D- HAKLILIK YAKLAŞIK OLARAK İSPAT EDİLMİŞ

OLMALIDIR (HMK m. 390 f. III).......................................................... 871 

III. İHTİYATİ TEDBİR KARARI (HMK m. 391) .............................................. 871 

A- İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİ .......................................... 871 

1- Her Türlü Tedbire Karar Verilebilir (HMK m. 391 f. I) ................... 871 

2- Reddi Hâlinde Kanun Yoluna Başvurulabilir (HMK m. 391 f. III) ....... 871 

3- Kapsamı Kanuna Uygun Olmalıdır (HMK m. 391 f. II) ................... 872 

B- İHTİYATİ TEDBİRDE TEMİNAT GÖSTERİLMESİ (HMK m. 392)...... 872 

C- İHTİYATİ TEDBİR KARARININ UYGULANMASI (HMK m. 393)...... 873 

D- İHTİYATİ TEDBİR KARARINA İTİRAZ (HMK m. 394).................... 873 

1- İtiraz Edebilecekler ........................................................................... 873 

2- İtiraz Süresi ....................................................................................... 873 

3- İtiraz Şekli ......................................................................................... 874 

4- İtirazın İncelenmesi ........................................................................... 874 

5- İtiraz Hakkında Verilen Karara Karşı Kanun Yolu Açıktır............... 874 

E- İHTİYATİ TEDBİRİN DEĞİŞTİRİLMESİ VEYA 

KALDIRILMASI..................................................................................... 875 

1- Teminat Karşılığı Olarak (HMK m. 395).......................................... 875 

2- Durum ve Koşulların Değişmesi Sebebiyle (HMK m. 396).............. 875 

F- İHTİYATİ TEDBİRİ TAMAMLAYAN İŞLEMLER (HMK m. 397)........ 875 

G- İHTİYATİ TEDBİRE MUHALEFETİN CEZASI (HMK m. 398) ......... 876 

H- İHTİYATİ TEDBİRİN HAKSIZLIĞINDAN KAYNAKLANAN 

TAZMİNAT (HMK m. 399).................................................................... 876 

İçindekiler 61 

§ 33. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVASINDA DELİL TESPİTİ

(HMK m. 400-405) 

I. DELİL TESPİTİ İSTENEBİLECEK HÂLLER..............................................877 

A- GÖRÜLMEKTE OLAN BİR DAVADA İSTENEBİLİR (HMK m. 

400 f. I).....................................................................................................877 

B- İLERİDE AÇILACAK DAVA İÇİN İSTENEBİLİR (HMK m. 400 

f. I)............................................................................................................877 

II. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN GERÇEKLEŞMESİ......................................877 

A- HUKUKİ YARARIN VARLIĞI GEREKİR (HMK m. 400 f. II)............877 

B- DELİL TESPİTİ TALEBİ DİLEKÇEYLE YAPILIR (HMK m. 402 

f. I)............................................................................................................878 

C- TESPİT GİDERLERİ AVANS OLARAK ÖDENİR (HMK m. 402 

f. II) ..........................................................................................................878 

III. DELİL TESPİTİ TALEBİNİN İNCELENMESİ............................................878 

A- GÖREV VE YETKİ KOŞULU GERÇEKLEŞMELİDİR (HMK m. 

401) ..........................................................................................................878 

B- TALEP HAKLI BULUNURSA KARAR DİLEKÇEYLE BİRLİKTE 

KARŞI TARAFA TEBLİĞ EDİLİR (HMK m. 402 f. III).......................879 

C- ACELE HÂLLERDE TEBLİGAT YAPILMAKSIZIN TESPİT 

YAPILABİLİR (HMK m. 403)................................................................879 

D- KARARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE O DELİLİN 

TOPLANMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLER UYGULANIR (HMK 

m. 404) .....................................................................................................880 

IV. DELİL TESPİTİNİN SONUÇLARI...............................................................880 

A- DELİL TESPİTİ DOSYASI ASIL DAVA DOSYASININ EKİ

SAYILIR (HMK m. 405) .........................................................................880 

B- DELİL TESPİTİ KESİN DELİL NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR ................880 

C- DELİL TESPİTİ GİDERLERİ HAKLILIK ORANINA GÖRE 

PAYLAŞTIRILIR (HMK m. 326 f. II) ....................................................881 

§ 34. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVALARININ 

BİRLEŞTİRİLMESİ (HMK m. 166) 

I. AYNI YARGI ÇEVRESİNDE YER ALAN MAHKEMELERDE 

AÇILAN DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ...............................................883 

A- AYNI DÜZEY VE SIFATTAKİ HUKUK MAHKEMELERİNDE 

AÇILMIŞ DAVALAR BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. I)...............883 

1- Bağımsız Dava Olabilir .....................................................................883 

2- Karşı Dava Olabilir............................................................................883 

62 İçindekiler 

B- AÇILMIŞ DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI BULUNMALIDIR 

(HMK m. 166 f. IV)................................................................................. 884 

1- Davaların Aynı veya Birbirine Benzer Sebeplerden Doğması .......... 884 

2- Biri Hakkında Verilecek Hükmün Diğerini Etkileyecek 

Nitelikte Bulunması........................................................................... 884 

C- TALEP ÜZERİNE VEYA KENDİLİĞİNDEN BİRLEŞTİRİLEBİLİR 

(HMK m. 166 f. I).................................................................................... 884 

1- Talep Üzerine Birleştirilebilir ........................................................... 884 

2- Kendiliğinden Birleştirilebilir ........................................................... 884 

D- BİRLEŞTİRME KARARI İKİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI 

MAHKEMECE VERİLİR (HMK m. 166 f. I)......................................... 884 

E- BİRLEŞTİRME KARARI DAVANIN HER AŞAMASINDA 

VERİLEBİLİR (HMK m. 166 f. I) .......................................................... 885 

F- DAVALAR İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEDE 

BİRLEŞTİRİLEBİLİR............................................................................. 885 

G- BİRLEŞTİRME KARARI İLK DAVANIN AÇILDIĞI 

MAHKEMEYİ BAĞLAR (HMK m. 166 f. I)......................................... 885 

H- BİRLEŞTİRME KARARI DERHÂL İLK MAHKEMEYE 

BİLDİRİLİR (HMK m. 166 f. III) ........................................................... 885 

I- BİRLEŞTİRİLEN DAVALARDAKİ TALEPLER AYRI OLARAK 

DEĞERLENDİRİLİR.............................................................................. 885 

İ- BİRLEŞEN DAVALAR BAĞIMSIZLIKLARINI KORURLAR........... 885 

II. AYRI YARGI ÇEVRESİNDE YER ALAN MAHKEMELERDE 

AÇILAN DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ .............................................. 886 

A- AYNI DÜZEY VE SIFATTAKİ HUKUK MAHKEMELERİNDE 

AÇILMIŞ DAVALAR BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. II) ............. 886 

B- AÇILMIŞ DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI 

BULUNMALIDIR (HMK m. 166 f. IV) ................................................. 886 

1- Davaların Aynı veya Birbirine Benzer Sebeplerden Doğması .......... 887 

2- Biri Hakkında Verilecek Hükmün Diğerini Etkileyecek 

Nitelikte Bulunması........................................................................... 887 

C- TALEP ÜZERİNE BİRLEŞTİRİLEBİLİR (HMK m. 166 f. II).............. 887 

D- BİRLEŞTİRME KARARI İKİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI 

MAHKEMECE VERİLİR (HMK m. 166 f. II) ....................................... 888 

E- BİRLEŞTİRME KARARI DAVANIN HER AŞAMASINDA 

TALEP EDİLEBİLİR (HMK m. 166 f. I)................................................ 888 

F- DAVALAR İLK DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEMEDE 

BİRLEŞTİRİLEBİLİR............................................................................. 888 

İçindekiler 63 

G- BİRLEŞTİRME KARARI İLK DAVANIN AÇILDIĞI 

MAHKEMEYİ BAĞLAR (HMK m. 166 f. II)........................................889 

H- BİRLEŞTİRME KARARI DERHÂL İLK MAHKEMEYE 

BİLDİRİLİR (HMK m. 166 f. III)............................................................889 

I- BİRLEŞTİRİLEN DAVALARDAKİ TALEPLER AYRI OLARAK 

DEĞERLENDİRİLİR ..............................................................................890 

İ- BİRİNCİ DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME, TALEBİN 

KABULÜ İLE DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN 

KARARIN KESİNLEŞMESİNDEN İTİBAREN BUNUNLA 

BAĞLIDIR (HMK m. 166 f. II)...............................................................890 

III. KANUN YOLLARI (HMK m. 166 f. V, 168)................................................890 

§ 35. ZİYNET VE EŞYA ALACAĞI DAVALARINDA 

ZAMANAŞIMI 

I. GENEL OLARAK..........................................................................................893 

II. ZAMANAŞIMI...............................................................................................893 

A- EŞYALAR MEVCUT İSE.......................................................................893 

B- EŞYALAR MEVCUT DEĞİLSE ............................................................900 

1- On Yıllık Zamanaşımı Süresi Vardır .................................................900 

2- Zamanaşımı Boşanma Kararının Kesinleşme Tarihinden Başlar ......901 

§ 36. ZİYNET VE EŞYA İÇİN BAĞIŞLAMANIN 

GERİ ALINMASI (BK m. 295) 

I. BAĞIŞLAMANIN GERİ ALINMASI KOŞULLARI....................................903 

A- AĞIR BİR SUÇ İŞLENMİŞSE................................................................903 

B- YÜKÜMLÜLÜKLERE ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AYKIRI 

DAVRANILMIŞSA.................................................................................903 

C- YÜKLEME YERİNE GETİRİLMEMİŞSE.............................................904 

II. BAĞIŞLAMANIN GERİ ALINMASI DAVASI ...........................................905 

A- NİTELEME DOĞRU YAPILMALIDIR (HMK m. 33) ..........................905 

B- DAVA SÜRESİ İÇİNDE AÇILMALIDIR..............................................906 

C- GENEL İSPAT KURALLARI UYGULANMALIDIR ...........................907 

D- İLGİLİ DAVA SONUCU BEKLENMELİDİR .......................................907 

E- BAĞIŞLANANIN ELİNDE KALAN İSTENMELİDİR.........................908 

F- GENEL MAHKEMELER GÖREVLİDİR...............................................908 

64 İçindekiler 

§ 37. DOSYA İLE İLGİLİ İŞLEMLER 

I. DOSYANIN DÜZENLENMESİ.................................................................... 913 

A- DOSYAYA BELGE KONULMASI (HMK m. 159 f. I)......................... 913 

B- DOSYANIN BAŞKA YERE GÖNDERİLMESİ (HMK m. 159 f. II) .... 913 

C- DOSYA İÇİN DİZİ LİSTESİNİN DÜZENLENMESİ (HMK m. 160)....... 913 

II. DOSYANIN İNCELENMESİ........................................................................ 914 

A- DOSYANIN HÂKİMİN İNCELEMESİNE HAZIR TUTULMASI 

(HMK m.162) .......................................................................................... 914 

B- DOSYANIN TARAFLARCA İNCELENMESİ (HMK m. 161)............. 914 

C- DOSYANIN İLGİLİLERCE İNCELENMESİ (HMK m. 161) ............... 914 

III. DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI (HMK m. 150)........................ 914 

A- TARAFLAR USULÜNE UYGUN ŞEKİLDE DAVET EDİLMİŞ

OLMALIDIR (HMK m. 150 f. I)............................................................. 914 

B- DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASI KOŞULLARI 

GERÇEKLEŞMELİDİR.......................................................................... 916 

1- Taraflar Duruşmaya Gelmemiş ve Mazeret Dilekçesi 

Göndermemiş Olabilir (HMK m. 150 f. I) ........................................ 916 

2- Taraflar Duruşmaya Gelip Davayı Takip Etmeyeceklerini 

Bildirmiş Olabilir (HMK m. 150 f. I)................................................ 917 

3- Taraflar Duruşmaya Gelmemiş ve Mazeret Dilekçesi 

Gönderilmiş Olabilir ......................................................................... 917 

a. Mazeret Kabul Edilirse Yeni Duruşma Günü Belirlenir............. 917 

b. Mazeret Kabul Edilmezse Dosya İşlemden Kaldırılır ................ 917 

4- Taraflardan Biri Duruşmaya Gelmemiş Diğeri Gelmiş Olabilir ....... 917 

a. Gelen Tarafın Talebi Üzerine Dosya İşlemden Kaldırılır 

(HMK m. 150 f. II) ..................................................................... 917 

b. Gelen Tarafın Talebi Üzerine Gelmeyenin Yokluğunda 

Duruşmaya Devam Edilir (HMK m. 150 f. II) ........................... 918 

5- Duruşma Gününün Belli Edilmesi İçin Başvuru Gereken 

Hâllerde Gün Tespit Ettirilmemiş Olabilir (HMK m. 150 f. III)....... 918 

C- GEÇERLİ BİR ÖZRÜ OLMAKSIZIN DURUŞMAYA 

GELMEYEN TARAF YOKLUĞUNDA YAPILAN İŞLEMLERE 

İTİRAZ EDEMEZ. (HMK m. 150 f. I).................................................... 919 

IV. DOSYASI İŞLEMDEN KALDIRILMIŞ DAVANIN YENİLENMESİ........ 919 

A- DOSYASI İŞLEMDEN KALDIRILMIŞ OLAN DAVA ÜÇ AY 

İÇİNDE YENİLENEBİLİR (HMK m. 150 f. IV).................................... 919 

1- Dava İşlemden Kaldırıldığı Tarihten Başlayarak Üç Ay İçinde 

Yenilenebilir...................................................................................... 919 

İçindekiler 65 

2- Dava Taraflardan Birinin Dilekçe İle Başvurusu Üzerine 

Yenilenebilir ......................................................................................920 

3- Yenileme Dilekçesi Duruşma Gün, Saat ve Yeri İle Birlikte 

Taraflara Tebliğ Edilir .......................................................................920 

4- Bir Ay Geçtikten Sonra Yenileme Talebinde Yeniden Harç 

Alınır..................................................................................................921 

a. Harç Yenileyen Tarafça Ödenir ..................................................922 

b. Harç Karşı Tarafa Yüklenemez...................................................922 

c. Harç Verilerek Yenilenen Dava Eski Davanın Devamı

Sayılır..........................................................................................922 

5- Sonradan Yenilenmiş Olan Dava İlk Yenilenmeden Sonra Bir 

Defadan Fazla Takipsiz Bırakılamaz (HMK m. 150 f. VI)................922 

B- DOSYASI İŞLEMDEN KALDIRILMIŞ OLAN DAVA ÜÇ AY 

İÇİNDE YENİLENMEYEBİLİR (HMK m. 150 f. V) ............................923 

1- Dava Sürenin Dolduğu Gün İtibarıyla Açılmamış Sayılır .................923 

2- Mahkemece Kendiliğinden Karar Verilerek Kayıt Kapatılır .............923 

3- Açılmamış Sayılan Davadaki Talep Dahi Vaki Olmamış Sayılır 

(HMK m. 150 f. VII) .........................................................................923 

KAVRAM DİZİNİ................................................................................................925 

ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN YAŞAM ÖYKÜSÜ ...........................................971 

ÖMER UĞUR GENÇCAN’IN ÇALIŞMALARINDAN “BİR KISMI” ..........973

Yorum Yap

Lütfen yorum yazmak için oturum açın ya da kayıt olun.
İlgili Yayınlar