Kadın Hukuku

Yayınevi: Yetkin Yayınları
Yazar: Ömer Uğur GENÇCAN
ISBN: 9786050506433
Stok Durumu: Stokta var
250,75 TL 295,00 TL

Adet

 
   0 yorum  |  Yorum Yap
Kitap Künyesi
Yazar Ömer Uğur GENÇCAN
Baskı Tarihi 2020/09
Baskı Sayısı 1
Boyut 16x24 cm (Standart Kitap Boyu)
Cilt Sert Kapak (İplik Dikiş)

Kadın Hukuku

Ömer UĞUR GENÇCAN

2020/09 1. Baskı, 1712 Sayfa, Ciltli

ISBN 978-605-05-0643-3

ÖNSÖZ YERİNE

 

Kadının CAN GÜVENLİĞİNE yönelik CEDAW ve İSTANBUL SÖZLEŞMESİ gibi bir çok uluslararası sözleşmenin AİLE HUKUKU DERS KİTAPLARINDA yer bile almadığı  herkesin bilgisi dahilindedir. Oysa kadınları ilgilendiren uluslararası sözleşmelerin ÜSTÜN İÇ HUKUK KURALI olduğu TCA m. 90/son hükmüdür. ÖNCELİKLE bu sözleşmelere eserde derinlemesine yer vermeye çalıştım. DAHA SONRA kadının, aile hukuku bağlamındaki HAK, YETKİ VE SORUMLULUKLARININ yanı sıra KORUNMASINI KAPSAYACAK ŞEKİLDE gerek esas gerekse usul hükümlerini  yansıtır bir kitap hazırlayarak özellikle kadına yönelik şiddet hareketlerinin de yoğunlaştığı günümüzde kadın sorunlarının çözümüne katkıda bulunmayı hedefledim.

Kadın Hukukunun konusu olan davaları da inceleyen Yargıtay İkinci Hukuk Dairesinde otuz iki yıldır (evet, otuz iki yıldır!) aralıksız görev yapıyorum. Yargıtay’da Kadın Hukukunu ilgilendiren binlerce (evet, binlerce!) dava dosyasını bizzat okudum ve binlerce (evet, binlerce!) Yargıtay ilamını bizzat yazdım. Binlerce kararda ahlaki, vicdani ve hukuki sorumluluğum vardır. Yayınlama mutluluğu ve huzuru bulduğum bu eser ile Kadın Hukukundaki birikimimi zamanın elverdiği ölçüde uygulamayı derinlemesine yansıtır şekilde siz kitap-dostlarıma sunuyorum.

Bu vesile ile hukukçu çevresine bugüne kadar düşüncelerimi açıklamama olanak sağlamış olanlardan aklıma geliveren;

Devlet kuruluşlarından;

Yargıtay, Adalet Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Türkiye Adalet Akademisi, TBMM Adalet Komisyonu Başkanlığı, TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu, İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, TÜBİTAK, Diyanet İşleri Din İşleri Başkanlığı ile Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğüne,

Sivil toplum örgütlerinden;

UNİCEF, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), İKÜ Ceza Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi (CEHAMER), Türk Hukuk Kurumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü, Türk Demokrasi Vakfı, Avrupa Genç Hukukçular Derneği ELSA (The European Law Students' Assosiation), İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi, Raoul Wallenberg  İnsan Hakları ve İnsancıl Hukuk Enstitüsü,  Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu, Yoncalı Platformu, Aile Hukuku Derneği, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Derneği (KEFE-DER), Aktif Kadın Çalışmaları Derneği (AKÇADER), Adalet Sistemi Uzmanları Derneği (ASUD), Yaşar Üniversitesi Hukuk Topluluğu, Mağdur Babalar Derneği, Annem Kadın ve Aile Derneği, Marmara Üniversitesi Hukuk ve Diplomasi Kulübü, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kurgusal Duruşma Topluluğu, İzmir Arabulucular Derneği (İZARDER), Adalet Mensupları Dayanışma Vakfı, Marmara Üniversitesi Hukuk ve Diplomasi Kulübü, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kurgusal Duruşma Topluluğu, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceride-i Kantar Öğrenci Topluluğu, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukukta Kariyer Topluluğu ile Halkbank’ın  değerli yöneticilerine,

Hukuk fakültelerinden;

Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi,  Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, , Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Turgut Özal Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesine

Barolardan;

Özellikle başta Türkiye Barolar Birliği olmak üzere  Adana Barosu, Adıyaman Barosu, Afyon Barosu, Aksaray Barosu, Amasya Barosu, Ankara Barosu, Antalya Barosu, Artvin Barosu, Aydın Barosu, Balıkesir Barosu, Bartın Barosu, Batman Barosu, Bingöl Barosu, Bolu Barosu, Burdur Barosu, Bursa Barosu, Çanakkale Barosu, Çorum Barosu, Denizli Barosu, Diyarbakır Barosu, Düzce Barosu, Edirne Barosu, Elazığ Barosu, Erzincan Barosu, Erzurum Barosu, Eskişehir Barosu, Gaziantep Barosu, Giresun Barosu, Hatay Barosu, Isparta Barosu, İstanbul Barosu, İzmir Barosu, Kahramanmaraş Barosu, Karabük Barosu, Karaman Barosu, Kars-Ardahan Barosu, Kastamonu Barosu, Kayseri Barosu, Kırıkkale Barosu, Kırklareli Barosu, Kırşehir Barosu, Kocaeli Barosu, Konya Barosu, Kütahya Barosu,  Malatya Barosu, Manisa Barosu, Mardin Barosu, Mersin Barosu, Muğla Barosu, Nevşehir Barosu, Niğde Barosu, Ordu Barosu, Osmaniye Barosu, Sakarya Barosu, Samsun Barosu, Sinop Barosu, Sivas Barosu, Şanlıurfa Barosu, Tekirdağ Barosu, Trabzon Barosu, Uşak Barosu, Van Barosu, Yozgat Barosu, Zonguldak Barosu’na,

Merkezlerden;

Türkiye Barolar Birliği Eğitim Merkezi, Ankara Barosu Eğitim Merkezi, Ankara Barosu İnsan Hakları Merkezi, Ankara Barosu Çocuk Hakları Merkezi, Ankara Barosu Kadın Hakları Merkezi, Ankara Barosu Gelincik Merkezi, Antalya Barosu Genç Avukatlar Meclisi, İstanbul Barosu Meslek İçi Eğitim Merkezi, İstanbul Barosu Staj Eğitim Merkezi ve İstanbul Barosu Bakırköy Bölge Temsilciliği’ne,

Konuşma metinlerimi yayınlayan;

Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM), İstanbul Barosu Kadın Hakları Komisyonu, İstanbul Barosu Kadın Hakları Uygulama Merkezi, İzmir Barosu Dergisi Yayın Kurulu’na, makalelerimi yayınlayan Yargıtay Dergisi, Adalet Dergisi, Ankara Barosu Dergisi, İstanbul Barosu Dergisi, İzmir Barosu Dergisi, Bursa Barosu Dergisi, Manisa Barosu Dergisi, Kocaeli Barosu Dergisi, Osmaniye Barosu Dergisi, Giresun Barosu Dergisi ve Türkiye Noterler Birliği Hukuk Dergisi yöneticilerine,

Söyleşilerimi yayınlayan;

Güncel Hukuk Dergisi ve ZİGGURAT, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrenci Topluluğu Dergisi yayın kuruluna,

Benimle televizyon programları yapan;

TRT Televizyonuna ve CNN Televizyonuna,

Ayrıca;

Saymayı unuttuğum diğer bütün tüzel kişiliklere kalbî teşekkürlerimi sunarım.

Bütün eserlerimin olduğu gibi bu eserimin de yayınlanmasına aracılık eden/emek veren Yetkin Yayınevinin bütün çalışanlarına ve özellikle sayın Muharrem Başer'e teşekkür ederim.

Hepinizi saygı ve dostluk ile selâmlarım

 

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ YERİNE          7

İÇİNDEKİLER   11

KAYNAKÇA     135

KISALTMALAR           139

BİRİNCİ KISIM
KADIN HUKUKUNUN KAYNAKLARI

& 1.     KADIN HUKUKUNUN KAYNAKLARI 141

            I.          GENEL OLARAK          141

            II.         KADIN HUKUKUNUN MEVZUAT KAYNAKLARI           141

A-           Uluslararası Sözleşmeler              141

B-           Anayasa              142       

C-           Kanunlar             142

1-           Türk Medeni Kanunu     142
a.            Evlilik Hukuku    147

aa.         Evlenme Bölümü             147

aaa.        Nişanlılık               147

bbb.        Evlenme Ehliyeti ve Engelleri         147

ccc.         Evlenme Başvurusu ve Töreni        148

ddd.        Batıl Olan Evlenmeler       148

bb.         Boşanma Bölümü           149

cc.          Evliliğin Genel Hükümleri Bölümü             151

dd.         Eşler Arasındaki Mal Rejimi Bölümü        153

aaa.        Genel Hükümler 153

bbb.        Edinilmiş Mallara Katılma               154

ccc.         Mal Ayrılığı          155

ddd.        Paylaşmalı Mal Ayrılığı     155

eee.        Mal Ortaklığı       157

b.            Hısımlık 157

aa.         Soybağının Kurulması Bölümü  157

aaa.        Genel Hükümler 157

bbb.        Kocanın Babalığı 158

ccc.         Tanıma ve Babalık Hükmü              159

ddd.        Evlât Edinme       159

eee.        Soybağının Hükümleri       161

fff.           Velâyet 163

ggg.        Çocuk Malları      163

bb.         Aile Bölümü        164

aaa.        Nafaka Yükümlülüğü         164

bbb.        Ev Düzeni             165

ccc.         Aile Malları          165

2-           Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli
Hakkında Kanun              165
3-         Nüfus Hizmetleri Kanunu       166
4-           Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun          166
5-           Sosyal Hizmetler Kanunu             168
6-           Türk Borçlar Kanunu      169
7-           Türk Vatandaşlığı Kanunu            169
8-           Soyadı Kanunu 171
9-           Nüfus Planlaması Hakkında Kanun          171

D-           Tüzükler              172

1-           Türk Medenî Kanununun Velâyet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük (VVMT) 172
2-           Soyadı Tüzüğü (ST)         172

E-            Yönetmelikler    172

1-           Nüfus Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği               172
2-           Türk Medenî Kanununun Velâyet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük Kapsamında Tutulacak Defterler, Özel Kütük, Dosyalar, Tutanaklar ve Diğer Evrakın
Düzenlenmesine Dair Yönetmelik (VVMY)            174
3-           Evlendirme Yönetmeliği (Evl. Yön.)          174
4-           Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi Hakkında
Yönetmelik         174

            III.        KADIN HUKUKUNUN DİĞER KAYNAKLARI     174

A-           Öğreti (TMK m. 1 f. II)   174

B-           Yargı Kararları (TMK m. 1 f. II)  175

C-           Hâkimin Yarattığı Hukuk (TMK m. 1 f. I)               175

İKİNCİ KISIM
KADININ KORUNMAYA İLİŞKİN STATÜSÜ

& 2.     KADININ CEDAW HÜKÜMLERİNE GÖRE KORUNMASI     177

            I.          GENEL OLARAK          177

            II.         1979 TARİHLİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KADINLARA KARŞI
                        HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN KALDIRILMASI SÖZLEŞMESİ
                        (CEDAW)         177

A-           Amaç ve Hedefleri           178

1-           Ayrımcılık Kabul Edilmemelidir   178
2-        Haklardan Eşit Olarak Yararlanılmalıdır   179
3-           Barış ve Güvenliğin Kuvvetlendirilmesine Katkı Yapacaktır             180
4-           Refah, Kadınların Her Alanda Katkılarını Gerektirmektedir             180
5-           İki veya Daha Fazla Taraf Devlet Arasında Uyuşmazlık     180

B-           Hükümleri           181

1-           Kadınlara Karşı Ayırım Halleri      181
2-           Taraf Devletlerin Taahhütleri      181
a.            Kınamak              181
b.            Uygun Politika İzlemek  181
c.            Mevzuatı Düzenlemek   182
d.            Yaşama Geçirmek            182
3-           Alınacak Önlemler           183
a.            Sosyal ve Kültürel Davranış Kalıplarını Değiştirmek           183
b.            Aile Eğitimini Sağlamak  183
c.            Kadın Ticareti ve Fahişeliğin İstismarını Önlemek               183
4-           Erkeklerle Eşit Hak Verilecek Alanlar         184
a.            Siyasal ve Kamusal Yaşam Alanı 184
b.            Uluslararası Alan              184
c.            Uyrukluk             184
d.            Eğitim Alanı        184
e.            Çalışma Alanı     185
f.             Sağlık ve Bakım Hizmetleri Alanı 186
g.            Ekonomik ve Sosyal Yaşam Alanı              186
h.            Kırsal Kesim Alanı             186
ı.             Medeni Haklar Alanı       187
i.             Evlilik Alanı          188

aa.         Evlenmede Eşit Hak        188

bb.         Özgür Olarak Eş Seçme Hakkı    188

cc.          Kendi Onayıyla Evlenme Hakkı  188

dd.         Erken Nişanlanma ve Evlenmenin Hükümsüzlüğü           188

ee.          Evlenme Asgari Yaşının Belirlenmesi       188

ff.           Evlenmenin Resmi Sicile Kaydı Zorunluluğu         188

j.             Aile İlişkileri Alanı              189

aa.         Evlilik Süresince ve Sonlanmasında Eşit Hak        189

bb.         Çocuk Doğurma Sayısı ve Zamanı Konusunda
Karar Verme Hakkı         189

cc.          Kişisel Haklarda Eşitlik   189

dd.         Çocuklarla İlgili Konularda Eşit Hak         189

ee.          Malvarlığı Haklarında Eşitlik       189

C-           Etkisi     190

D-           İzleme Yöntemi 190

1-           Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi (CEDAW Komitesi)   190
2-           İzleme Kuralları                 190

E-        1999 Tarihli Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesine İlişkin İhtiyari Protokol  (CEDAW İP)              191

1-           Genel Olarak      191
2-           Hükümleri           192
a.         Başvuru          192

aa.         Başvuru Şekli     192

bb.         Başvuru Konusu              192

cc.          Başvuru Yapabilecekler 192

dd.         Başvuru Şartı    192

b.            Başvurucunun Korunması           193
c.            Başvurunun Reddi          193
d.            Başvurunun İncelenmesi              193

aa.         Geçici Önlemlerin Gecikmeksizin Alması İstenebilir           193

bb.         Rıza Varsa Başvurular İlgili Taraf Devletin Dikkatine
Sunulur                194

cc.          İlgili Taraf Devlet Başvuru Konusunda Komiteyi Bilgilendirir        194

dd.         Komite Başvuruya İlişkin Görüşleri ve Önerilerini İlgili
Taraflara İletir  194

ee.          Komite Üyeleri Araştırma Yapmak ve Acil Rapor Hazırlamakla Görevlendirebilir 195

3-           Protokoldan Çekilme     195

& 3.     KADININ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNE GÖRE KORUNMASI   196

            I.          TARİHÇE         196

A-           Genel Olarak     196

B-           İstanbul Sözleşmesinin Kilometre Taşları              196

1-           1791 tarihli Yurttaş ve Kadın Hakları Beyannamesi           196
2-           1979 tarihli Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW)      197
3-           1984 tarihli AİHS'e Ek 7 No'lu Protokol  197
4-           1992 Tarihli Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi (CEDAW Komitesi)
19 Nolu Tavsiye Kararı   198
5-           1993 Tarihli Birleşmiş Milletler Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi Bildirgesi    198
6-           1995 tarihli Pekin Dördüncü Dünya Kadın Konferansı Sonuç Bildirgesi    198
7-           2009 Tarihli OPUZ-Türkiye Kararı             198

            II.         2011 TARİHLİ KADINA YÖNELİK ŞİDDET VE AİLE İÇİ
                        ŞİDDETİN ÖNLENMESİ VE BUNLARLA MÜCADELEYE DAİR
                        AVRUPA KONSEYİ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ (AKİS)/İSTANBUL
                        SÖZLEŞMESİ    199

A-           Hükümleri           199

1-           Amacı    199
2-           Kapsamı              200
3-           Temel Kavramlar              200
a.            Kadın    200
b.            Mağdur               200
c.            Toplumsal Cinsiyet          200
d.            Şiddet   201

aa.         Kadına Karşı Şiddet        201

bb.         Aile İçi Şiddet     201

cc.          Kadınlara Karşı Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet           202

4-           Ayrımcılık Yasağı               202
a.            Ayrımcılığın Kapsamı      202

aa.         İnsani Statü       202

bb.         Tabiyet Statüsü               202

cc.          Bireysel Statü    203

dd.         Cinsel Statü        203

b.            Alınacak Tedbirler            203

aa. Genel Olarak             203

bb. Devlet Aktörlerine Karşı        203

cc. Devlet Dışı Aktörlere Karşı     204

c.            Tedbirlerin Özelliği           204

aa.         Kapsamlı Tedbirler          204

bb.         Koordineli Tedbirler        204

5-           Koordinasyon Kurumları              205
a.            Kuruluşu             205
b.            Görevleri             205

aa.         Veri Toplama     205

bb.         Araştırmaları Destekleme            205

cc.          Anket Yapma    206

dd.         Bilgi Aktarma    206

ee.          Bilgiyi Kamuoyuna Açma             206

B-           Önleme                206

1-           Genel Yükümlülükler      206
2-           Farkındalığın Arttırılması               207
3-           Eğitim   207
a.            Genel Olarak      207
b.            Profesyonel Kadroların Eğitilmesi             208
4-           Önleyici Müdahale ve Tedavi Programları             208
a.            Önleyici Müdahale Programları 208
b.            Tedavi Programları          209
5-           Özel Sektör ve Medya Katılımı    209

C-           Koruma ve Destek          209

1-           Genel Yükümlülükler      209
2-           Koruma               210
a.            Bilgi        210
b.            Bildirim 210

aa.         Profesyonel Kadroların Bildirimleri          210

bb.         Şahısların Bildirimleri     211

c.            Yardım  211

aa.         Şikayetlerde Yardım       211

bb.         Telefonla Yardım             211

d.            Barınaklar           211
3-           Destek Hizmetleri            212
a.            Genel Destek Hizmetleri                212
b.            Uzman Destek Hizmetleri             212
c.            Cinsel Şiddet Mağdurlarına Destek          212
d.            Çocuk Tanıklara Destek 213

D-           Esasa Yönelik Hukuk      213

1-           Hukukun Uygulanması 213
a.            Hukuk Davaları 213
b.            Hukuk Yolları     213
c.            Tazminat             213
d.            Velayet                 214

aa.         Velayetin Belirlenmesi   214

bb.         Velayetin Hakkının Kullanılması                214

e.            Kişisel İlişki          214

aa.         Kişisel İlişkinin Belirlenmesi          214

bb.         Kişisel İlişki Hakkının Kullanılması             214

2-           İstek Dışı Evlilik  215
a.            Zorla Yapılan Evlilikler     215
b.            Zorla Evlendirmelerin Sonlandırılması     215
3-           Şiddet   215
a.            Duygusal Şiddet               215
b.            Fiziksel şiddet    215
c.            Cinsel Şiddet      216
d.            Cinsel Taciz         216
e.            Taciz Amaçlı Takip            216
f.             Zorlayıcı Eylemler             216

aa.         Kürtaja Zorlama              216

bb.         Kısırlaştırmaya Zorlama               218

cc.          Kadın Sünnetine Zorlama            219

4-           Cezai Suçlar        219
a.            Yargı Yetkisi        219
b.            Cezai Suçların Uygulanması         219
c.            İşlenen Suçlar İçin Gerekçelerin Kabul Edilmemesi             219
d.            Yaptırımlar ve Tedbirler 219
e.            Cezayı Ağırlaştırıcı Koşullar           220
f.             Başka Devlet Tarafından Verilen Hükümler          220
g.            Zorunlu Anlaşmazlık Giderme Alternatif Süreçlerinin veya Hüküm Vermenin Yasaklanması            220
h.            Yardımcı Olmak ve Yataklık Yapmak ve Yeltenmek            220
ı.             Zamanaşımı       221

E-            Soruşturma, Kovuşturma, Usul Hukuku ve Koruyucu Tedbirler 221

1-           Genel Yükümlülükler      221
2-           Ani Mukabele, Önleme ve Koruma          221
3-           Risk Değerlendirmesi ve Risk Yönetimi    222
4-           Acil Durumlarda Uzaklaştırma Emirleri    222
5-           Engelleme veya Koruma Emirleri               222
6-           Soruşturmalar ve Kanıtlar            222
7-           Çekişmesiz ve Re’sen Yargılama 223
8-           Koruma Tedbirleri           223
9-           Hukuki Yardım  223

F-            Göç ve İltica       223

1-           Oturma İzni        223
2-           Toplumsal Cinsiyete Dayalı İltica Talepleri             224
3-           Geri Göndermeme          224

G-           Uluslararası İşbirliği       224

1-           Genel Prensipler               224
2-           Risk Altındaki Kişilerle İlgili Tedbirler         225
3-           Bilgilendirme      225
4-           Verilerin Korunması        225

H-           İzleme Yöntemi 225

1-           Uzmanlar Grubu (GREVIO)          225
2-           Taraflar Komitesi             226
3-           Usuller  226
4-           Genel Tavsiyeler               227
5-           Parlamentonun Rolü      227
6-           Diğer Uluslararası Enstrümanlarla İlişkiler             227

I-             Yürürlüğü           227

1-           Sözleşmenin Etkileri        227
2-           Uyuşmazlıkların Çözümlenmesi 228
3-           Sözleşmenin Feshi           228
4-           İmtiyazlar ve Muafiyetler             228

& 4.     KADININ 6284 SAYILI KANUNA GÖRE KORUNMASI        229

            I.          GENEL OLARAK              229

A-            Amaç (6284 SK m. 1, f. I)              230

B-            Temel İlkeler        230

1-           Pozitif Hukuk Esas Alınır (6284 SK m. 1, f. II/a)   230
2-           Adil, Etkili ve Süratli Bir Usul İzlenir (6284 SK m. 1, f. II/b)             230
3-           İnsan Onuruna Yaraşır Davranılır  (6284 SK m. 1, f. II/c) 231
4-            Tedbirler Ayrımcılık Olarak Yorumlanamaz
(6284 SK m. 1, f. II/ç)    231
5-           Herkes İhbar Edebilir (6284 SK m. 7)      231

C-           Kavramlar          231

1-           Şiddet (6284 SK m. 2/d)               231
2-           Ev İçi Şiddet (6284 SK m. 2/b)    231
3-           Kadına Yönelik Şiddet (6284 SK m. 2/ç) 232
4-           Şiddet Uygulayan (6284 SK m. 2/g, ŞÖNİMY m. 3/p)      232
5-           Şiddet Mağduru (6284 SK m. 2/e)           232
6-           Tedbir Kararı (6284 SK m. 2/ğ)  232
a.            Koruyucu Tedbir Kararı 232
b.            Önleyici Tedbir Kararı     233
7-           Makamlar           233
a.            İdare     233

aa.         Mülki Amir          234

bb.         Kolluk Amiri (6284 SK m. 11)     234

cc.          Kolluk (6284 SKUY m. 3/h)         234

b.            Hakimlik (6284 SK m. 2/c)           234
8-           Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hal (6284 SKUY m. 3/c) 234
9-           Geçici Koruma (6284 SKUY m. 3/ç)          235
10-         Hayati Tehlike (6284 SKUY m. 3/f)           235
11-         İhbar (6284 SKUY m. 3/g)           235
12-         Şikayet (6284 SKUY m. 3/g)        235
13-         Konukevi (6284 SKUY m. 3/i)     235

            II.         İDARE TARAFINDAN VERİLECEK KORUYUCU TEDBİR
                        KARARLARI     236

A-           Mülkî Amir Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları         236

1-           Uygun Barınma Yeri Sağlanması (6284 SK m. 3, f. I/a)    236
2-           Geçici Maddi Yardım Yapılması (6284 SK m. 3, f. I/b, 17)               236
a.            Ödeme Miktarı (6284 SK m. 17, f. I)       236
b.            Ödemenin Kaynağı (6284 SK m. 17, f. II)              237
c.            Ödemenin Tahsili             237

aa.         Şiddet Uygulayandan Tahsil (6284 SK m. 17, f. II)          237

bb.         Korunan Kişiden Tahsil (6284 SK m. 17, f. III)    237

3-           Rehberlik ve Danışmanlık Hizmeti Verilmesi
(6284 SK m. 3, f. I/c)      237
4-           Geçici Koruma Altına Alınması (6284 SK m. 3, f. I/ç)         237
a.            İlgilinin Talebi Üzerine Geçici Koruma      237
b.            Resen Geçici Koruma      238
5-           Kreş İmkânının Sağlanması (6284 SK m. 3, f. I/d)              238
6-           Uygun Görülecek Benzer Tedbirler           238

B-           Kolluk Amirlerince Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları
(6284 SK m. 3, f. II)        238

1-           Koruyucu Tedbir Kararlarının Konusu     238
a.            Uygun Barınma Yeri Sağlanması                238
b.            Geçici Koruma Altına Alınması    239
2-           Koruyucu Tedbir Kararlarının Sonuçları  239

            III.        HÂKİM TARAFINDAN VERİLECEK TEDBİR KARARLARI          239

A-           Hâkim Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları
(6284 SK m. 4) 239

1-           İşyerinin değiştirilmesi (6284 SK m. 4/a)               240
2-           Ayrı Yerleşim Yeri Belirlenmesi (6284 SK m. 4/b)                240
3-           Aile Konutu Şerhi Konulması (6284 SK m. 4/c)   241
4-           Kimlik ve İlgili Diğer Bilgi ve Belgelerinin Değiştirilmesi
(6284 SK m. 4/ç)             241
a.            Hayatî Tehlike Bulunmalıdır         242
b.            Diğer Tedbirler Yetersiz Kalmalıdır            242
c.            Gerekirse Araştırma Yapılmalıdır               242
d.            İlgilinin Aydınlatılmış Rızası Bulunmalıdır               242

aa.         Aydınlatılmış Rıza Kavramı          242

bb.         Aydınlatılmış Rızanın Alınması   243

aaa.        Açıklama Yapılmalıdır       243

bbb.        Yazılı Beyan Alınmalıdır    243

5-           Diğer Koruyucu Tedbir Kararları (6284 SK m. 4) 243       

B-           Hâkim Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları     243

1-         Söz ve Davranışlarda Bulunmaması (6284 SK m. 5, f. I/a)             243
2-           Uzaklaştırılması (6284 SK m. 5, f. I/b)    244
3-           Müşterek Konutun Tahsis Edilmesi (6284 SK m. 5, f. I/b)              244
4-           Kişisel İlişkisinin Düzenlenmesi (6284 SK m. 5, f. I/ç)       244
a.            Refakatçi Eşliğinde Yapılması      244
b.            Sınırlanması       244
c.            Kaldırılması         244
5-           Yaklaşmaması   245
a.            Mekana Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. I/c)         245

aa.         Konuta Yaklaşmama     245

bb.         Okula Yaklaşmama        246

cc İşyerine Yaklaşmama               246

b.            İlgili Kişilere Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. I/d)  246

aa.         Yakınlarına Yaklaşmama             247

bb.         Tanıklarına Yaklaşmama             247

cc.          Çocuklarına Yaklaşmama           247

c.            Korunan Kişilere Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. I/c)         248
6-           Eşyalarına Zarar Vermemesi (6284 SK m. 5, f. I/e)            248
a.            Şahsi Eşyalarına Zarar Vermemesi            248
b.            Ev Eşyalarına Zarar Vermemesi  249
7-           Rahatsız Etmemesi (6284 SK m. 5, f. I/f)               249
a.            İletişim Araçlarıyla Rahatsız Etmemesi    249
b.            Sair Surette Rahatsız Etmemesi 249
8-           Silahları Teslim Etmesi    249
a.            Silahı Kolluğa Teslim Etmesi (6284 SK m. 5, f. I/g, 6)        249
b.            Silahı Kurumuna Teslim Etmesi (6284 SK m. 5, f. I/ğ)      250
9-           Alkol ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Engellenmesi
(6284 SK m. 5, f. I/h)     250
a.            Kullanmaması   250
b.            Yaklaşmaması   250
c.            Muayene ve Tedavisinin Sağlanması       250
10-         Sağlık Kuruluşuna Başvurunun ve Giderlerin Karşılanması             251
a.            Sağlık Kuruluşuna Başvurunun ve Giderlerin Karşılanması (6284 SK m. 5, f. I/ı)   251
b.            Sağlık Giderlerin Karşılanması (6284 SK m. 19)   251
11-         Diğer Önleyici Tedbir Kararları (6284 SK m. 5, f. I)            252

C-           Ek Tedbirlerin Alınması (6284 SK m. 3)  252

1-           Çocuk Koruma Kanununda Yer Alan Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler (6284 SK m. 5, f. III)       252
2-           4721 Sayılı Kanunda Yer Alan Koruyucu ve Destekleyici
Tedbirler              252
a.            Velayet (6284 SK m. 5, f. III)       252
b.            Kayyım (6284 SK m. 5, f. III)       253
c.            Nafaka 253

aa.         Nafakaya Karar Verme Yetkisi (6284 SK m. 5, f. III)        253

bb.         Nafakanın Re'sen Verilmesi (6284 SK m. 5, f. IV)              254

cc.          Nafakanın Tahsili (6284 SK m. 18)         254

ç.            Kişisel İlişki Kurulması (6284 SK m. 5, f. III)          254

D-           Kolluk Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları
(6284 SK m. 5, f. II)        255

1-           Söz ve Davranışlarda Bulunmaması (6284 SK m. 5, f. II) 255
2-           Uzaklaştırılması (6284 SK m. 5, f. II)       255
3-           Müşterek Konutun Tahsis Edilmesi (6284 SK m. 5, f. II) 255
4-           Yaklaşmaması   255
a.            Mekana Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. II)            256

aa.         Konuta Yaklaşmama     256

bb.         Okula Yaklaşmama        256

cc.          İşyerine Yaklaşmama    256

b.            İlgili Kişilere Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. II)     257

aa.         Yakınlarına Yaklaşmama             257

bb.         Tanıklarına Yaklaşmama             257

cc.          Çocuklarına Yaklaşmama           257

c.            Korunan Kişilere Yaklaşmama (6284 SK m. 5, f. II)           258

            IV.        MERKEZLERİN KURULMASI, DESTEK HİZMETLERİ VE
                        KURUMLARARASI KOORDİNASYON  258

A-           Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinin (ŞÖNİM) Kuruluşu
(6284 SK m. 2/f, 14)      258

B-           ŞÖNİM Destek Hizmetleri (6284 SK m. 15)          259

1-           Genel Olarak (6284 SK m. 15, f. I)            259
a.            Bilgi Bankası Oluşturmak              259
b.            Tedbir Kararları Sicili Tutmak       259
c.            Hizmetleri Koordine Etmek          260
d.            Başvurularda Bulunmak               260
e.            Programlar Hazırlamak ve Uygulamak    260
f.             Çağrı Merkezini Yaygınlaştırmak               260
g.            İşbirliği Yapmak 260
2-           Korunan Kişilerle İlgili Destek Hizmetleri (6284 SK m. 15, f. II)     260
a.            Rapor İle Destek               260

aa.         Hâkimin isteği üzerine   261

bb.         İlgili Makam veya Merciin İsteği Üzerine              261

b.            Hakları ve İşi Konusunda Destek               261
c.            Öneri ve Yardım Konusunda Destek        261
d.            Etki ve Sonuçları Konusunda Destek       261
e.            Sorunların Çözümü Konusunda Destek 261
f.             Maddi Konularda Destek             261
3-           Şiddet Uygulayan Kişilerle İlgili Destek Hizmetleri
(6284 SK m. 15, f. III)    262
a.            Rapor İle Destek               262

aa.         Hâkimin isteği üzerine   262

bb.         İlgili Makam veya Merciin İsteği Üzerine              262

b.            Rehabilitasyon İle Destek             262

aa.         Eğitim ve Rehabilitasyon Programları    262

bb.         Muayene ve Tedavi        263

cc.          Meslek Edindirme Kursları           263

4-           Kural Olarak Farklı Birimlerde Hizmet Sunulacaktır            263

C-           Kurumlararası Koordinasyon (6284 SK m. 16)  263

1-           Yükümlülük        263
2-           Bakanlığa Yardımcı Olma              263

 

3-           Bilgilendirme      264
a.            Televizyon ve Radyo Yayını          264
b.            Eğitim   264

aa.         Programlar        264

bb.         Müfredat            265

            V.         YARGILAMA USULÜ    265

A-           Görevli Mahkeme           265

B-           Yetkili Mahkeme (6284 SK m. 8, f. I)      265

C-           Harç ve Masraflar (6284 SK m. 20, f. I) 266

D-           Davaya ve Çekişmesiz Yargıya Katılma (6284 SK m. 20 f. II)       266

E-            Tedbir Kararı Usulüne Uygun Olmalıdır 267

1-           Tedbir Kararının Verilmesi            267
a.            Talep ya da Başvuru Bulunmalıdır (6284 SK m. 8, f. I)     267

aa.         İlgilinin Talebi    267

bb.         Bakanlığın Başvurusu   267

cc.          Kolluk Görevlilerinin Başvurusu 267

dd.         Cumhuriyet Savcısının Başvurusu            267

b.            Duruşma Yapmadan Verilebilir   268
c.            En Çok Altı Ay İçin Verilebilir (6284 SK m. 8, f. II)               268
d.            Süre ve Şekli Yeniden Düzenlenebilir       268

aa.         Değiştirilebilir    268

bb.         Kaldırılabilir        268

cc.          Aynen Devam Ettirilebilir              268

e.            Delil veya Belge Aranmaz (6284 SK m. 8, f. III)    268
f.             Kusur Araştırması Yapılmaz         269
g.            Geciktirilmeksizin Verilir (6284 SK m. 8, f. III)      269
h.            Kişisel Eşya ve Belgelerin Teslimi Sağlanabilir
(6284 SK m. 8 f. VII)       270
ı.             Adli Tatilde Verilebilir      270
2-           Kararın Tebliği   270
a.            Tedbir Kararının Tebliği  270

aa.         İlgilisine Yapılır  270

aaa.        Korunan Kişiye Tebliğ (6284 SK m. 8 f. IV)    270

bbb.        Şiddet Uygulayana Tebliğ (6284 SK m. 8 f. IV)            270

bb.         Zorlama Hapsinin Uygulanacağı İhtarı Yapılır
(6284 SK m. 8 f. V)         271

b.            Tedbir Talebinin Reddi Kararının Tebliği
(6284 SK m. 8 f. IV)        271
3-           Tedbir Kararlarında Gizlilik (6284 SK m. 8 f. VI)   271
4-           Tedbir Kararına İtiraz      271
a.            İtiraz Edebilenler (6284 SK m. 9 f. I)        272
b.            İtiraz Süresi (6284 SK m. 9 f. I)  272
c.            İtiraz Yeri (6284 SK m. 9 f. I-II)   272
ç.            İtirazı Karara Bağlama Süresi (6284 SK m. 9 f. III)             272
d.            İtiraz Üzerine Verilen Kararın Niteliği (6284 SK m. 9 f. III)              272
5-           Tedbir Kararlarının Bildirimi         273
a.            Kararın Bildirimi (6284 SK m. 10 f. I)       273

aa.         Bakanlığın İlgili İl ve İlçe Müdürlüklerine Bildirim               273

bb.         Cumhuriyet Başsavcılığına Bildirim         273

cc.          Kolluğa Bildirim                273

b.            Başvurunun Bildirimi (6284 SK m. 10 f. II)           273
6-           Tedbir Kararlarının Uygulanması               274
a.            Görevli ve Yetkili Birim (6284 SK m. 10 f. III)        274

aa.         Korunan Kişinin Yerleşim Yeri Kolluk Birimi           274

bb.         Korunan Kişinin Bulunduğu Yer Kolluk Birimi      274

cc.          Tedbirin Uygulanacağı Yer Kolluk Birimi               274

b.            Kollukta Barınma İmkânı Sağlanması (6284 SK m. 10)    274

aa.         Bakanlığın Yerlerinde Barınma (6284 SK m. 10 f. IV)      275

bb.         Kamu Yerlerinde Barınma (6284 SK m. 10 f. VI)                275

c.            Tefhim veya Tebliğ Edilmeme Uygulanmaya Engel Teşkil Etmez (6284 SK m. 10 f. V)        275
ç.            İşyerinin Değiştirilmesi Yönündeki Tedbir Kararının Uygulanması (6284 SK m. 10 f. VII)  275
d.            Teknik Yöntemlerle Takip Yapılması (6284 SK m. 12)       275
7-           Tedbir Kararlarına Aykırılık (6284 SK m. 13)         275
a.            Zorlama Hapsi   275

aa.         Görevli Mahkeme           276

bb.         Süresi (6284 SK m. 13, f. I-II)     276

cc.          Yerine Getirilmesi (6284 SK m. 13, f. III)                276

b.            Bildirimi (6284 SK m. 13, f. III)   277
8-           Tedbir Kararlarının Etkisi               277

& 5.     KADININ 4787 SAYILI KANUNA GÖRE KORUNMASI        278

            I.          GENEL OLARAK              278

                II.           USUL HÜKÜMLERİ         278

A-           Hüküm Bulunan Haller  278

1-           Eşlerin Sorunlarını Belirlemek     278       
2-           Çocukların Sorunlarını Belirlemek             279
3-           Sorunların Sulh Yoluyla Çözümünü Teşvik Etmek              279
4-           Gerektiğinde Uzmanlardan Yararlanmak               279

B-           Hüküm Bulunmayan Haller        279

            III.        ÖNLEMLER     279

A-           Kadın Hakkında Önlemler           279

1-           Eşleri Uyarma    280
2-           Eşleri Uzlaştırma              280
3-           Ailenin Ekonomik Varlığına İlişkin Önlemleri Alma              280
4-           Akçalı Yükümlülüklere İlişkin Önlemleri Alma       280
5-           Yerleştirme         280
a.            Resmî Sağlık Kurumlarına Yerleştirme     280
b.            Özel Sağlık Kurumlarına Yerleştirme        280
c.            Sosyal Hizmet Kurumlarına Yerleştirme  280
ç.            Huzur Evlerine Yerleştirme           281
d.            Benzeri Yerlere Yerleştirme          281
6-           Meslek Edinme Kursuna Verme 281
7-           Eğitim Kurumuna Verme              281

B-           Çocuğu Hakkında Önlemler        281

1-           Nafaka Yükümlülüğü Konusunda Önlem Alma   281
2-           Çocuk Mallarının Yönetimi ve Korunmasına İlişkin
Önlemleri Alma 282 
3-           Yerleştirme         282
a.            Bedensel ve Zihinsel Gelişmesi Tehlikede Olan Küçüğü Yerleştirme            282

aa.         Aile Yanına Yerleştirme  282

bb.         Resmî Sağlık Kurumuna Yerleştirme       282

cc.          Özel Sağlık Kurumuna Yerleştirme           282

çç.          Eğitimi Güç Çocuklara Mahsus Kuruma Yerleştirme        282

b.            Manen Terk Edilmiş Halde Kalan Küçüğü Yerleştirme       282

aa.         Aile Yanına Yerleştirme  283

bb.         Resmî Sağlık Kurumuna Yerleştirme       283

cc.          Özel Sağlık Kurumuna Yerleştirme           283

çç.          Eğitimi Güç Çocuklara Mahsus Kuruma Yerleştirme        283

c.            İşyerlerine Yerleştirme   283
ç.            Meslek Sahibi Birinin Yanına Yerleştirme               283

& 6.     KADININ KORUMA AMACIYLA ÖZGÜRLÜĞÜNÜN
KISITLANMASI           284

            I.          TOPLUM İÇİN TEHLİKE OLUŞTURMALIDIR   285

A-           Akıl Hastalığı      285

B-           Akıl Zayıflığı        286

C-           Alkol Bağımlılığı                286

Ç-           Uyuşturucu Madde Bağımlılığı  286

D-           Ağır Tehlike Arzeden Bulaşıcı Hastalık     287

E-            Serserilik              287

            II.         KORUMA BAŞKA BİÇİMDE SAĞLANAMIYOR OLMALIDIR    287

            III.        ERGİN BİR KİŞİ OLUNMALIDIR           289

            IV.        VESAYET MAKAMININ KARARI BULUNMALIDIR       289

A-           Kural Olarak (TMK. m. 433 f. II)               289

B-           Gecikmesinde Sakınca Bulunan Durumlarda (TMK. m. 433 f. I) 290

            V.         İLGİLİ KİŞİ BİLGİLENDİRİLMELİDİR     290

A-           Kararın Nedenleri Yazılı Olarak Bildirilmelidir (TMK. m. 436 b. 1)              290

B-           Karara İtiraz Edebileceği ve İtiraz Süresi Yazılı Olarak Bildirilmelidir (TMK. m. 436 b. 2)  291

            VI.        GECİKMEKSİZİN HAKİME ULAŞILMALIDIR (TMK. m. 436 b. 3)         291

            VII.       İSTEMİN GÖRÜŞÜLMESİ ERTELENEBİLİR (TMK. m. 436 b. 4)          291

            VIII.      RESMÎ SAĞLIK KURULU RAPORU ALINMALIDIR
                        (TMK. m. 436   b. 5)   292

            IX.        YARGILAMA USULÜ (TMK. m.437)    293

A-           Basit Yargılama Usulü Uygulanmalıdır(TMK. m.437 f. I)              293

B-           Gerekirse Adli Yardım Sağlanmalıdır(TMK. m.437 f. II)  294

C-           İlgili Kişi Dinlenmelidir (TMK. m.437 f. III)             294

Ç-           Her Türlü Delil Toplanmalıdır      295

            X.         BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE İTİRAZ            295

A-           Bildirim Yükümlülüğü (TMK. m. 434)     295

1-           Bildirim Yükümlülüğünün Konusu Kişiler               295
2-           Bildirim Yapılacak Kişiler                296
3-           Bildirim Yükümlüleri       296
4-           Bildirim Yapılacak Mahkeme       296
5-           Bildirimin Şekli (TMK. m. 436 b. 2)           296

B-           İtiraz (TMK. m. 435)      296

1-           İtiraz Edebilecekler          297
a.            Kuruma Yerleştirilen Kişi               297
b.            Kuruma Yerleştirilen Kişinin Yakınları       297
2-           İtirazın Başlangıcı             297
3-           İtirazın Süresi     297
4-           İtirazın Yapılacağı Mahkeme (TMK m. 435 f. I)   298
5-           İtirazın Konusu 299
a.            Alıkonulma Kararına İtiraz            299
b.            Kurumdan Çıkarılma İsteminin Reddine İtiraz     299
6-           İtirazın İncelenmesi         299
7-           İtiraz Sonucu Verilen Karara Karşı Kanun Yolu     299

& 7.     KADININ KİŞİLİĞİNİN KORUNMASI             301

            I.          KİŞİLİK HAKKINA SALDIRILAN KADININ SALDIRIDA
                        BULUNANLARA KARŞI KORUNMASINI İSTEMESİ      301

            II.         KİŞİLİĞİN KORUNMASINI GEREKTİRMEYEN DURUMLAR     301

A-           Kişilik Hakkı Zedelenen Kadının Rızası     301

B-           Daha Üstün Nitelikte Özel  Yarar              302

C-           Daha Üstün Nitelikte  Kamusal Yarar     302

Ç-           Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması  303

            III.        KİŞİLİĞE SALDIRIDAN KORUNMA DAVALARI 304

            IV.        KİŞİLİĞİN KORUNMASI DAVALARI İLE BİRLİKTE
                        YAPILABİLECEK İSTEKLER       304

A-           Önleme Davası 305

B-           Durdurma Davası           305

C-           Tespit Davası     305

            III.        KİŞİLİĞE SALDIRI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI 306

A-           Maddi Tazminat Davası               306

1-           Hukuka Aykırı Saldırı       306
2-           Maddi Zarar       306
3-           Saldırı İle Maddi Zarar Arasında Nedensellik Bağı               306
4-           Zarar Verenin Kusuru Ya Da Hakkaniyet Sorumluluğu veya Objektif  Sorumluluk Durumu              307

B-           Manevi Tazminat Davası             307

1-           Manevi Tazminat Koşulları          307
a.            Hukuka Aykırı Saldırı       307
b.            Manevi Zarar     308
c.            Saldırı İle Zarar Arasında Nedensellik Bağı             309
d.            Kişilik Hakkının Zedelenmesi       309
2-           Manevi Tazminatın Devri             311
3-           Manevi Tazminatın Mirasçılara Geçmesi                311

C-           Saldırı Dolayısıyla Elde Edilmiş Olan Kazancın
Geri Verilmesi Davası     311

            IV.        KİŞİLİK HAKLARININ KORUNMASINDA YETKİLİ MAHKEME  312

            V.         KİŞİLİK HAKLARININ KORUNMASINDA GÖREVLİ MAHKEME           312

& 8. KADININ BARINMAYA İLİŞKİN KORUNMASI  313

            I.          KADININ AİLE KONUTUNA İLİŞKİN KORUNMASI       313

A-           Kadının Açık Rıza Konusu İşlemler            314

1-           Kira Sözleşmesinin Feshedilmesi               314
2-           Aile Konutunun Devredilmesi     314
3-           Aile Konutu Üzerindeki Hakların Sınırlanması      315
4-           Davanın İncelenmesi      316
5-           Açık Rıza Alınmadan Yapılan İşlemin Hükmü        317

B-           Kadının Açık Rıza Konusunda Hâkiminin Müdahalesi     317

C-           Aile Konutu Şerhinin Konulması                318

1-           Mahkeme Aracılığı İle Şerh Konulması    318
a. Eşlerden Birinin Mülkiyetinde Olan Bir Konut Bulunmalıdır       318
b. Konutun Aile Konutu Olması ve Bu Özelliğini Sürdürüyor Olması Gerekir            318
c.  Tapu Müdürlüğünce Talep Kabul Edilmemiş Olmalıdır 319
d. Eşlerden Biri İstemde Bulunmalıdır      319
e. Evlilik Birliği Sonlanmamış Olmalıdır     319
f.  Dava Usulüne Uygun Şekilde İncelenmelidir    320
2-           İdare Aracılığı İle Şerh Konulması              320
3-           Şerhin Etkisi       321

D-           Aile Konutu Şerhinin Terkini        321

E-            Aile Konutu Niteliğinin Tespiti    322

F-            Kadının Kira  Sözleşmenin Tarafı Olmayan Eşin Sözleşmenin Tarafı Hâline Gelmesi          322

            II.         KADININ ORTAK KONUTA İLİŞKİN KORUNMASI        322

A-           Ortak Konut Kavramı    323

1-           Her Zaman Aile Konutu Değildir 324
2-           Birden Fazla Olabilir        326
3-           Geçici Olabilir     326
4-           Mülkiyetin Önemi Yoktur             326
5-           Barınma Amacı Bulunmalıdır       327
6-           Yerleşim Yerinden Farklı Yerde Olabilir    327       

B-           Ortak Konutun Seçimi   327

1-           Ortak Konutun Seçim Şekli          328
a.            Seçimin Yapılmasında    328
b.            Seçimin Değiştirilmesinde            328
2-           Ortak Konutun Seçim Ölçütü      328
a.            Ekonomik Durumları      328
b.            Sosyal Durumları             328
c.            Sağlık Durumları               329
d.            Meslek Durumları            329
e.            Yaş Durumları    329
f.             Eğitim Durumları              329
3-           Ortak Konutun Seçiminin Yapılamaması                329
a.            Uyarma               330
b.            Uzlaştırmaya Çalışma     331
c.            Uzman Yardımı İsteme  331
d.            Kanunda Öngörülen Önlemleri Alma       331

& 9.     KADININ BİRLİKTE YAŞAMAYA ARA VERİLMESİNDE KORUNMASI          333

            I.          GENEL OLARAK          333

            II.         BİRLİKTE YAŞAMAYA ARA VERİLMESİ           334

A-           Ortak Kararla Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi  334

B-           Ortak Olmayan Kararla Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi              335

1-           Kişiliğin Ciddi Biçimde Tehlikeye Düşmesi (TMK m. 197 f. I)          336
a.            Cinsel Sadakate Aykırı Davranışla Tehlikeye Düşme          336
b.            Fiziksel Sadakate Aykırı Davranışla Tehlikeye Düşme        337
c.            Görsel Sadakate Aykırı Davranışla Tehlikeye Düşme         337
d.            Sosyal Sadakate Aykırı Davranışla Tehlikeye Düşme         338
2-           Ekonomik Güvenliğin Ciddi Biçimde Tehlikeye Düşmesi
(TMK m. 197 f. I)             339
3-           Ailenin Huzurunun Ciddi Biçimde Tehlikeye Düşmesi
(TMK m. 197 f. I)             340

C-           Haksız Olarak Birlikte Yaşamaktan Kaçınma (TMK m. 197 f. III)               341

D-           Ortak Hayatın Başka Sebeple Olanaksız Hale Gelmesi
(TMK m. 197 f. III)          341

E-            Alınacak Önlemler           341

1-           Parasal Katkı İstemi (TMK m. 197 f. II)   342
2-           Konut ve Ev Eşyasından Yararlanma İstemi (TMK m. 197 f. II)     342
3-           Malların Yönetimine İlişkin Önlem İstemi (TMK m. 197 f. II)         342
4-           Ergin Olmayan Çocuğa İlişkin Önlemler (TMK m. 197 f. IV)           343

            III.        PARASAL KATKI  İSTEMİ (TMK m. 197 f. II)   343

A-           Hem Eş Hem de Çocuk İçin İstenebilir     344

1-           Eş İçin İstenebilir              344
2-           Çocuk İçin İstenebilir      345

B-           Nafaka Yükümlülüğü Asıldır       345

C-           Tereke Alacağına Dahildir            346

D-           Eşitlik İlkesi Geçerlidir     346

1-           Tedbir Nafakası Verilemeyecek Durumlar             346
a.            Düzenli ve Yeterli Geliri Olan Eşe Tedbir Nafakası
Verilemez            346
b.            İsteyerek Çalışmayana Tedbir Nafakası Verilemez             347
2-           Tedbir Nafakası Yükümlülüğü Bulunmayan Durumlar     347
a.            Çalışmayan, Malvarlığı ve Geliri Olmayan Eşin Tedbir Nafakası Yükümlülüğü Yoktur          347
b.            Askerde Olan Erkek Eşin Tedbir Nafakası Yükümlülüğü Yoktur    347

E-            Kusur Kural Olarak Dikkate Alınamaz    347

F-            Evlilik Dışı Birliktelik Varsa Alınamaz        347

1-           Başkası İle Yaşanıyor Olmalıdır   348
2-           Ekonomik Destek Bulunmalıdır 348
3-           Gereksinim  Destekle Sonlanmalıdır         348
4-           Ekonomik Birlik Oluşmalıdır        348

G-           Ayrı Yaşamada Haklılık Önlem İsteyen Eş Tarafından İspatlanmalıdır     348

1-           Ayrı Yaşamada Haklılık İspatlanırsa          349
a.            Davacının Davet Edilmemesi       349
b.            Davalının Çaba Göstermemesi   349
c.            Davacının Şiddete Uğraması       349
d.            Davalın Sebepsiz Yere Konuttan Ayrılması            349
e.            Davacının Konuttan Kovulması  349
f.             Diğer Haklı Sebeplerin Bulunması             349
2-           Ayrı Yaşamada Haklılık İspatlanamazsa  349
3-           Deliller Toplanmalıdır     350
a.            Tanıklar Dinlenilmelidir  350
b.            Dosyalar İncelenilmelidir              350
4-           Çocuklar İçin Ayrı Yaşamada Haklılık Aranmaz     350

H-           Ölçülü Olarak Parasal Katkı Belirlenmelidir          350

1-           Alışılan Hayat Seviyeleri Korunmalıdır     350
2-           Ekonomik Güçleriyle Orantılı Belirlenmelidir         350

I-             Çocuğun Gelirleri Dikkate Alınır 350

İ-             Davacının Gelirinin Bulunması Nafaka Takdirini Engellemez       350

J-            Davalının Gelirinin Az Bulunması Nafaka Takdirini Engellemez   351

K-           Parasal Katkı İsteminin Özellikleri            351

1-           İstek Bağımsız Dava İle Yapılır     351
2-           İstek Aşılamaz   351
3-           İstek Belirsiz İse 351
4-           İsteğe Rağmen Karar Verilmedi İse           351
5-           İstek yoksa Verilemez    352
6-           İstenmedi Sonra İstendi İse         352
7-           İstenmediği Açıklanmışsa             352
8-           İsteğe Boşanma Davası Engel Olamaz     352
9-           İstek Dışı Karar Verilemez             352
10-         İstek Her Zaman Yapılabilir          352

L-            Parasal Katkı İsteminde Yargılama Usulü            352

1-           Parasal Katkı İsteminde Görevli Mahkeme           353
2-           Parasal Katkı İsteminde Yetkili Mahkeme              353
3-           Parasal Katkı İsteminde Taraflar                354
a.            Davacı   354
b.            Davalı    354
4-           Parasal Katkı İsteminde Harç      354
a.            Değer Ölçüsüne Göre Nisbi Harca Tabidir              354
b.            Katkının Bir Yıllık Tutarı Üzerinden Alınır 354
c.            Bağımsız Diğer İstekler İçin Ayrıca Harç Yatırılmalıdır         354
d.            Bir Ay Sonra Yenilemede Harç Alınır         355
5-           Parasal Katkı İstemi Davası Adli Tatilde Görülebilir             355
6-           Parasal Katkı İsteminde Feragat 355
a.            Karardan Önce Feragat 355
b.            Karardan Sonra Feragat                355
7-           Parasal Katkı İsteminde Zamanaşımı       355
8-           Parasal Katkı İsteminde Kesin Hüküm     356
9-           Parasal Katkı İsteminde Islah      356
10-         Parasal Katkı İsteminde İade       356
11-         Parasal Katkı İsteminde İcrası Geri Bırakılamaz    356
12-         Parasal Katkı İsteminde Yargılama Gideri               356
a.         Kural Olarak       357
b.            Kısmen Haklı Çıkılırsa      357
13- Parasal Katkı İsteminde Vekalet Ücreti           357
a.            Kabulü Halinde Verilir     357

aa.         Hükmolunan Nafaka Üzerinden Verilir  357

bb.         Bir Yıllık Tutar Üzerinden Hesaplama Yapılır        358

cc.          Davanın Görüldüğü Mahkemeye Göre Belirlenmiş
Bulunan Ücretten Az  Olamaz    358

dd.         Ücret,  Tarifede Yazılı Miktardan Az ve Üç Katından
Çok Olamaz       358

ee.          Kısmen Kabulde Davacı Yararına Verilir 358

b.            Reddedilen Kısım İçin Verilmez   358
c.            Tümden Reddi Halinde Verilir     358
d.            Her Dava İçin Ayrı Verilir                359

aa.         Karşı Davada    359

bb.         Başka Davayla Birleştirilmede   359

cc.          Davaların Ayrılmasında                359

e.            Özel Durumlarda Farklı Verilir     359

aa.         Davanın Konusuz Kalması          359

bb.         Feragat               360

cc.          Kabul    360

dd.         Sulh       360

ee.          Herhangi Bir Nedenle Anlaşmazlığın Giderilmesi               360

ff.           Görevsizlik          361

gg.         Yetkisizlik            361

hh.         Davanın Nakli   361

ıı.            Davanın Açılmamış Sayılması    362

ii.            Dava Ön Şartlarının Yokluğu      362

jj.            Husumet Nedeniyle Davanın Reddi         362

f.             Gönderme Kararlarında Verilmez              362

aa.         Kanunlar Gereği Gönderme        363

bb.         Yeni Mahkemeler Kurulması Nedeniyle Gönderme          363

cc.          İş Bölümü İtirazı Nedeniyle Gönderme   363

14-         Parasal Katkı İsteminde İnfaz     363
a.            İnfazı Olanaklı İse            363
b.            İnfazı Olanaksız İse         363
15-         Parasal Katkı İsteminde Hüküm Fıkrası   364
a.            Kime Verildiği Belli Olmalıdır        364
b.            Niteliği Belli Olmalıdır     364
c.            Başlangıcı ve Sonu Belli Olmalıdır              364
d.            Ne Miktar Verildiği Belli Olmalıdır              364
e.            Kısa Karada Verildi Gerekçeli kararda Yazılmadı İse            364
f.             Kısa Kararla Gerekçeli Karar Arasında Çelişki Olmamalıdır               364
g.            Gerekçe İle Hüküm Arasında Çelişki Olmamalıdır               365
h.            Kısa Kararda Birleşen Davalar Hakkında Ayrı Hüküm Kurulmalıdır              365
ı.             Gelecek Yıllardaki Artış Miktarı Karara Bağlanamaz           365
16-         Parasal Katkı İsteminde Tavzih   365
17-         Parasal Katkı İsteminde Kanun Yolu        366
a.            Olağan Kanun Yolları      366

aa.         İstinaf   366

bb.         Temyiz  367

b.            Olağanüstü Kanun Yolları             367

aa.         Yargılamanın İadesi       368

bb.         Kanun Yararına Temyiz 368

18-         Parasal Katkı İsteminde Yabancılık Unsuru           368
19-         Parasal Katkı İsteminde Tanıma Tenfiz   368
20-         Parasal Katkı İsteminde Basit Yargılama Usulü Uygulanır
(HMK m. 316 f. I/ç)        369
21-         Parasal Katkı İsteminde Nitelendirme (HMK m.33)          369
22-         Parasal Katkı İsteminde Adli Yardım (HMK m. 334-340) 369
23-         Parasal Katkı İsteminde Gerekçe               370
24-         Parasal Katkı İsteminde Usuli Kazanılmış Hak      370

            IV.        KONUT VE EV EŞYASINDAN YARARLANMA İSTEMİ  370

A-           İstem Bulunmalıdır         370

1-           Konuttan Yararlanma İstemi       370
2-           Ev Eşyasından Yararlanma İstemi             373

B-           Taraf Teşkili Yapılmalıdır              373

            V.         MALLARIN YÖNETİMİNE İLİŞKİN ÖNLEM İSTEMİ
                        (TMK m. 197 f. II)       373

            VI.        ERGİN OLMAYAN ÇOCUĞA İLİŞKİN ÖNLEMLER
                        (TMK m. 197 f. IV)      374

A-           Ergin Olmayan Çocuğa Tedbir Nafakası Verilmesi           374

B-           Ergin Olmayan Çocuğun Eşlerden Birine Bırakılması       374

C-           Ergin Olmayan Çocukla Kişisel İlişki Kurulması   374

            VII.       KURAL OLARAK BİRLİĞİN KORUNMASINDA YETKİLİ
                        MAHKEME (TMK m. 201)      375

            VIII.      EŞLERİN YERLEŞİM YERLERİ FARKLI VE HER İKİSİ DE ÖNLEM
                        ALINMASI İSTEMİNDE BULUNMUŞ İSE YETKİLİ MAHKEME 375

            IX.        ÖNLEMLERİN DEĞİŞTİRİLMESİ, TAMAMLANMASI VEYA
                        KALDIRILMASI KONUSUNDA YETKİLİ MAHKEME      375

A-           Kural Olarak Yetkili Mahkeme   375

B-           Her İki Eşin de Yerleşim Yeri Değişmişse Yetkili Mahkeme              375

& 10. KADININ BOŞANMA DAVASINDA KORUNMASI      376

            I.          GEÇİCİ ÖNLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI    376

A-           Eşlerin Barınmasına İlişkin Geçici Önlemler          376

B-           Eşlerin Mallarının Yönetimine İlişkin Geçici Önlemler       376

C-           Eşlerin Geçimine İlişkin Geçici Önlemler  377

D-           Eşlere İlişkin Diğer Geçici Önlemler           377

            II.         ÖNLEMİN TEMEL ÖZELLİKLERİ          377

A-           Her Zaman Önlem İstenebilir     378

B-           Kendiliğinden Önlem Alınır          378

C-           Uyuşmazlık Konusu Hakkında Önlem Alınabilir 378

 

D-           Tek Başına Önlem Kararı İçin  Kanun Yoluna Başvuru Mümkün Değildir               378

1-           Tek Başına Önlem Kararının İstinafı Mümkün Değildir     378
2-           Tek Başına Önlem Kararının Temyizi Mümkün Değildir    378

E-            Kararın Kesinleşmesiyle Önlem Kendiliğinden Ortadan Kalkar   379

F-            Kusurlu Olmak Önleme Engel Değildir    379

G-           Evlilik Dışı Birliktelik Varsa Önlem Uygulanmaz  379

1-           Başkası İle Yaşanıyor Olmalıdır   380
2-           Ekonomik Destek Bulunmalıdır 380
3-           Gereksinim Destekle Sonlanmalıdır          380
4-           Ekonomik Birlik Oluşmalıdır        380

H- Gerekliliği Ortadan Kalkarsa Önlemin Kaldırılmasına
Karar Verilebilir 380

            III.        KADIN EŞİN BARINMASI İÇİN GEÇİCİ ÖNLEM           380

            IV.        KADIN EŞ İÇİN ALINACAK BARINMA ÖNLEMİNİN
                        ÖZELLİKLERİ    380

A-           Önlem Boşanma Davası İle Sınırlı Alınabilir          381

B-           Önlem Kararında Değişiklik Yapılabilir   381

C-           Önlem Konusunda Araştırma Yapılmalıdır           381

1-           Eş ve Çocukların Oturduğu Yer Araştırılmalıdır    381
2-           Mülkiyetin Kime Ait Olduğu Araştırılmalıdır          382

D-           Önlem Ev Eşyasına İlişkin Alınabilir          382

E-            Önlem Şerhe İlişkin Alınabilir      383

            V.         KADIN EŞİN MALLARININ YÖNETİMİ İÇİN GEÇİCİ ÖNLEM   383

            VI.        MAL REJİMLERİNE GÖRE KADIN EŞİN MALLARININ
                        YÖNETİMİNE İLİŞKİN GEÇİCİ ÖNLEMLER      384

A-           Kural Mal Rejimine Göre Önlem                386

B-           Mal Ayrılığı Rejimine Göre Önlem             386

C-           Paylaşmalı Mal Ayrılığı  Rejimine  Göre Önlem    387

D-           Mal Ortaklığı Rejimine Göre Önlem         387

            VII.       KADIN EŞE İLİŞKİN DİĞER GEÇİCİ ÖNLEMLER           388

            VIII.      YABANCI UNSURLU BOŞANMA DAVALARINDA KADIN EŞE
                        YÖNELİK GEÇİCİ ÖNLEMLER  388

& 11. KADININ KAÇIRILAN ÇOCUĞUNUN 5717 SAYILI KANUNA
GÖRE KORUNMASI      391

            I.          GENEL OLARAK          391

            II.         KANUNUN KAPSAMI   392

A-            Amaç      392

B-            Konusu ve Şahsî Uygulama Alanı            392

C-           Tedbir Niteliği    393

Ç-           Uygulama Alanında Yer Alan Kavramlar              393

1-            Merkezî Makam 393
2-            Başvuru sahibi    393       
3-            Çocuk    393
4-            Velâyet hakkı      394
5-            Şahsî ilişki kurma hakkı   394
6-            Sözleşme              394
7-            Genel Müdürlük  394
8-            Uzmanlar             394
9-            Mahkeme             394

                III.          MERKEZÎ MAKAMIN ALACAĞI TEDBİRLER      395

A-            Mahallî Cumhuriyet Başsavcılıklarının Aracılığı     395

B-            Merkezî Makamın Görevleri            395

1-            Çocuğun Bulunduğu Yeri Tespit Etmek        395
2-            Yeni Tehlikeleri veya Zararları Önlemek  395
3-           Rıza İle İade veya Sulh Yoluyla Bir Çözümü Araştırmak       396
4-           Çözüm Sağlanamamışsa Dava Açmak     396
5-           Uygulamada Kolaylık Sağlamak 396

                IV.          USÛL  HÜKÜMLERİ        396

A-            Görevli Mahkeme               396

B-            Yetkili Mahkeme 397

1-            Çocuğun Halen Oturduğu Yer Mahkemesi  397
2-            Koruma Altına Alındığı Yer Mahkemesi      397

C-           Başvuru Usûlü    397

Ç-           Dava Açma Usûlü               397

D-           Davalı   398

E-            Sulh Yoluyla Çözüm          398

F-            Yargılama Usûlü 399

1-            Davaname Taraflara Tebliğ Olunur              399
2-            Dava Mahalli Cumhuriyet Başsavcılığı Huzuru İle Görülür    400
3-            Basit Yargılama Usulü Uygulanır   400
4-            Adlî Tatilde Görülür           400
5-            Diğer Davalar Ayrılmalıdır              401
6-            Velayet Davası Bekletilir  401
7-            Geçici Koruma Tedbirleri Alınır      402
8-            Davadan Feragat Edilebilir              403
9-            Gerekirse Uzman Raporu Alınır      403

G-           Kanun Yolu          403

                V.            İADE YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN OLUŞMASI  404

A-            Taraf Devletler Arasında Uygulanır             404

B-            Yürürlük Sonrası Olaylarda Uygulanır        406

C-           Mutat Meskeni Taraf Devletlerden Birinde Bulunan Çocuklara Uygulanır            406

Ç-           İade Yükümlülüğü Çocuk 16 Yaşına Geldiğinde Sona Erer            406

D-           İade Davası Bir Yıl İçinde Açılmalıdır        406

E-            Velâyet Hakkı İhlâl Edilmiş Olmalıdır          407

1-            Velâyet Hakkı Bulunmayan Taraf İstekte Bulunamaz           407
2-            Alıkoyma Kanuna Aykırı Olmalıdır             407
3-            Mutad Meskeninin Bulunduğu Ülkeden Alınmış Velayet veya Kişisel İlişki Kurma Kararı Gerekmez         407
4-            Ceza Hükümleri Saklıdır  407

            VI.          İADE YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN SONLANMASI           407

A-            Çocuğun Yeni Çevresine Uyum Sağlaması  408

B-            Velayet Hakkının Fiilen Kullanılmaması     408

C-           Velayet Hakkı Sahibinin İzni           409

Ç-           Velayet Hakkı Sahibinin Sonradan Kabul Etmesi     409

D-           Çocuk İçin Ciddi Riskin Bulunması               409

1-            Fiziki Risk             410
2-            Psikolojik Risk     410
3-            Katlanılamayacak Risk    410
a.            Davacının Aile İçi Şiddeti 410
b.            Davacının Cinsel İstismarı              410
c.             Davacının Sakıncalı İşte Çalıştıracak Olması           411
ç.             Davacının Sağlığının Bozulması   411
d.            Davacının Mutat Meskenden Ayrılması      411
e.             Diğer Katlanılamayacak Riskler     411

E-            Çocuğun İsteği    412

F-            İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklere Yönelik İlkelerimiz         412

                VII.        İADE YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ ENGELLEMEYEN HALLER     412

A-            Çocuğun Ana Bakım ve Şefkatine Muhtaç Olması     413

B-            Boşanma Davasının Reddedilmiş Olması     413

C-           Korumaya İlişkin Karar Verilmiş Olması     413

Ç-           Korumaya İlişkin Dava Açılmış Olması        414

                VIII.       KARARLARIN YERİNE GETİRİLMESİ    414

A-            İcra Emri Tebliğ Etmeksizin Yerine Getirilir               414

B-            İcra Müdürlüğünün Yetkisi              415

C-           Kolluk Kuvvetlerinin Görevleri      415

Ç-           Koruma Tedbirlerinin Yerine Getirilmesi     415

D-           İcranın Ertelenmesi           416

E-            Çocuğun Teslimi 416

F-            Çocuğun Yerinin Değiştirilmemesi 416

G-           Yaptırım                417

Ğ-           Çocuğun Giderleri             417

H-           Yargılama Masrafları       418

I-             Adlî Yardım          419

ÜÇÜNCÜ KISIM
KADININ KİŞİSEL DURUMUNA İLİŞKİN STATÜSÜ

& 12. KADININ ADI   421

            I.          AD KAVRAMI  421

A-           Taşınması Zorunlu Adlar              421

1-           Özad     421
2-           Soyadı  421

B-           Taşınması Zorunlu Olmayan Adlar          422

1-           Takma Ad            422
2-           Lakap    422

            II.         ÖZADIN KAZANILMASI           422

A-           Soybağı Kurulmamış Kişinin Özadını Kazanması              422

1-         Baba İle Soybağı Kurulmamış Kişinin Özadı          422
2-           Hem Baba Hem Ana İle Soybağı Kurulmamış Kişinin Özadı            423
3-           Soybağı Reddedilen Kişinin Özadı             423
4-           Bulunmuş Kişilerin Adı (NHK m. 19)        423
a.            Bulunmuş Kişilerin Adı (NHK m. 19 f. I)  424
b.            Bulunmuş Zihinsel Engelli Kişilerin Adı (NHK m. 19 f. I)    424

B-           Soybağı Kurulmuş Kişinin Özadını Kazanması    424

1-         Ana ve Baba Evli İse Kişinin Özadı (TMK m. 339 f. V)        424
a.            Evlilik Devam Ederken Doğan Kişinin Özadı
(TMK m. 285 f. I)             424
b.            Evliliğin Sona Ermesinden Başlayarak Üçyüz Gün İçinde Doğan Kişinin Özadı (TMK m. 285 f. I)    425
c.            Evliliğin Sona Ermesinden Başlayarak Üçyüz Gün Geçtikten Sonra Doğan Kişinin Özadı (TMK m. 285 f. II)                425
d.            Sonradan Evlenmeyle Soybağı Kurulan Kişinin Özadı
(TMK m. 292)   426
e.            Ana ve Babadan Biri Ölen Kişinin Özadı  426
f.             Ana ve Babadan Birinin Gaipliğine Karar Verilen Kişinin Özadı (TMK m. 285 f. III)                426
g.            Ana ve Babasından Birinin Ayırt Etme Gücünü Yitirdiği Kişinin Özadı         427
2-           Ana ve Baba Evli Değilse Kişinin Özadı     427
a.            Tanınan Kişinin Özadı     427
b.            Babalığa Hüküm Kararı Alınan Kişinin Özadı         427
c.            Özel Kanuna Göre Kurulumda Kişinin Özadı         428
3-           Evlâtlığın Özadı (TMK m. 314 f. III)          428

            III.        KADININ ADININ DEĞİŞTİRİLMESİ     428

A-           Haklı Sebepler Bulunmalıdır (TMK m. 27 f. I)      428

1-           Başka Adla Tanınıyor Olmak        428
2-           Kötü Şöhreti Çağrıştırıyor Olmak              429
3-           Küçültücü Olmak             429
4-           Ekonomik Zorunluluk Olmak      430
5-           Dini Değiştirmiş Olmak  430
6-           Uyruğu Değiştirmiş Olmak           430
7-           Diğer Sebepler   430

B-           Mahkeme Kararı Bulunmalıdır (TMK m. 27 f. I) 431

C-           Adın Değiştirilmesi Usulü             431

1-           Görevli Mahkeme            431
a.            Çocuğun Adının Değiştirilmesinde Görevli Mahkeme       431
b.            Ergin Kişinin Adının Değiştirilmesinde Görevli Mahkeme 431
2-           Yetkili Mahkeme              432
3-           Davacı   432
a.            Hak Sahibi Kişi   432

aa. Tam Ehliyetli Olması               432

bb. Sınırlı Ehliyetli Olması             432

cc. Sınırlı Ehliyetsiz Olması           433

çç. Tam Ehliyetsiz Olması             433

b.            Cumhuriyet Savcısı         433
4-           Davalı    433
5-           Dava Süresi        433

Ç-           Adın Değiştirilmesinin Sonuçları                434

1-           Adın Değiştirildiği İlân Olunur (TMK m. 27 f. II)   434
2-           Adın Değiştirildiği Nüfus Siciline Kayıt Olunur
(TMK m. 27 f. II)              434
3-           Ad Değişmekle Kişisel Durum Değişmez (TMK m. 27 f. III)             434

D-           Nüfus Hizmetleri Kanuna Dayalı Sebeplerle Soyadının Değiştirilmesi (5490 s. NHK.Geçici madde 11)      434

1-           Yazım Hatası      435
2-           İmla Hatası         435
3-           Düzeltme İşareti Kullanılmaması               435
4-           Genel Ahlaka Uygun Olmayan    435
5-           Toplum Tarafında Gülünç Olarak Değerlendirilen              435

            IV.        KADININ ADININ DEĞİŞTİRİLMESİNE İTİRAZ (TMK m. 27 f. IV)        435

A-           Adın Değiştirilmesinden Zarar Görülmüş Olmalıdır           436

B-           Mahkeme Kararı Bulunmalıdır  436

C-           Adın Değiştirilmesine İtiraz Usulü             436

1-           Görevli Mahkeme            436
2-           Yetkili Mahkeme              436
3-           Davacı   436
4-           Davalı    436
5-           Dava Süresi        437

Ç-           İtirazın Kabulünün Sonuçları      437

1-           Adın Değiştirildiği İlân Olunur     437
2-           Adın Değiştirildiği Nüfus Siciline Kayıt Olunur      437
3-           Ad Değişmekle Kişisel Durum Değişmez 437

& 13. KADININ SOYADI        438

            I.          GENEL OLARAK          438

A-           Soyadı Kavramı               438

B-           Soyadı Tanımı   438

C-           Soyadının Kullanılması  438

1-           Kullanma Şekli   438
2-           Kullanma Zorunluluğu   439
3-           Kullanılamayan Soyadları             439

D-           Soyadının İlk Kez Seçimi               440

E-            Soyadı Olmayanlar (Tüzük m. 1)             440

F-            Soyadının Etkisi                441

            II.         KADININ SOYADI        441

A-           Evlenen Kadının Soyadı (TMK. m. 187) 441

1-           Kadın Evlenmekle Kocasının Soyadını Alır              441
2-           Evli Kadın Önceki Soyadını Kocasının Soyadı ile Birlikte Kullanabilir            442
3-           Evli Kadın Sadece Bekârlık Soyadını Kullanabilir 443
4-           Önceki Soyadını Taşıyan Evli Kadın Daha Sonra Dilerse
"Sadece Eşinin Soyadını" Kullanabilir       444
a.            Önceki Soyadını Birlikte Kullanan Kadın 444
b.            Sadece Bekârlık Soyadını Kullanan Kadın               444
5-           Evlenen Dul Yeni Kocasının Soyadını Alır 445

B-           Boşanma Sonrası Kadının Soyadı (TMK. m. 173 f. I)       445

1-           Evlenmeden Önce Bekâr İdiyse Soyadı (TMK. m. 173 f. I)             445
2-           Evlenmeden Önce Dul İdiyse Soyadı (TMK. m. 173 f. I)  445
a.            Kural Olarak       445
b.            Evlenmeden Önce Dul Olup Bekârlık Soyadını Kullanması              445

C-           Boşandığı Kocasının Soyadını Kullanması            446

1-           Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Verilmesi Davası
(TMK. m. 173 f. II)          446
a.            Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Koşulları          446

aa.         Usulüne Uygun Dava Açılmış Olmalıdır 446

bb.         Kadın Eşin Menfaati Bulunmalıdır           447

cc.          Erkek Eşe Zarar Vermemelidir    448

b.            Kocanın Soyadını Kullanmaya İzin Usulü               448

aa.         Görevli Mahkeme           448

bb.         Erkek Eşe Husumet Yöneltilmelidir           449

cc.          Erkek Eşin Kabulü            449

dd.         Zamanaşımı      449

2-           Kocanın Soyadını Kullanma İznini Kaldırma Davası
(TMK. m. 173 f. III)         450
a.            Görevli Mahkeme            450
b.            Dava Koca Tarafından Açılabilir  450
c.            Dava Kadın Tarafından Açılabilir 451
d.            Nüfus Müdürlüğü Temyiz Edemez           451
e.            Deliller Toplanmalıdır     452

D-           Kadının Soyadının Değiştirilmesi              452

1-           Kadının Soyadının Haklı Sebeple Değişmesi (TMK m. 27 f. I)         452
a.            Evlilik Dışı Doğum Yapan Kadının Soyadının
Değiştirilmesi     453
b.            Evlilik Dışı Doğum Yapan ve Soybağı Baba ile
Kurulduğu Halde Velayeti Kendisine Verilmiş Olan
Annenin Soyadının Değiştirilmesi              453
2-           Kadının Tanık Koruma Kanununa Göre Soyadının Değiştirilmesi (5726 SK m. 5 f. I/d)       454
3-           Kadının Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna Göre Soyadının Değiştirilmesi (6284 SK m. 4/ç)             454

E-            Nüfus Hizmetleri Kanuna Dayalı Sebeplerle Soyadının Değiştirilmesi (5490 s. NHK.Geçici madde 11)      454

1-           Yazım Hatası      455
2-           İmla Hatası         455
3-           Düzeltme İşareti Kullanılmaması               455
4-           Genel Ahlaka Uygun Olmayan    455
5-           Toplum Tarafında Gülünç Olarak Değerlendirilen              455
6-           2525 sayılı Soyadı Kanununun m. 3 Hükmüne Aykırı       455

            III.        KADININ SOYBAĞI KURULMUŞ ÇOCUĞUNUN SOYADI         456

A-           Ana ve Baba Evli İse Soyadı        456

1-           Kural: Ailenin (Kocanın/Babanın) Soyadını Taşır
(TMK m. 321 c. 1)           456
a.            Evlilik Devam Ederken Doğan Çocuğun Soyadı
(TMK m. 285 f. I)             457
b.            Evliliğin Sona Ermesinden Başlayarak Üçyüz Gün İçinde Doğan Çocuğun Soyadı (TMK m. 285 f. I)             458
c.            Evliliğin Sona Ermesinden Başlayarak Üçyüz Gün Geçtikten Sonra Doğan Çocuğun Soyadı (TMK m. 285 f. II)                459
d.            Kocanın Gaipliğine Karar Verilmesi Hâlinde Çocuğun Soyadı (TMK m. 285 f. III)   459
e.            Sonradan Evlenmeyle Soybağı Kurulan Çocuğun Soyadı (TMK m. 292)   459
2-           İstisna: Ailenin (Kocanın/Babanın) Soyadını Taşıyamamak            460
a.            Evlât Edinilme Sebebiyle               460
b.            Babasının Soyadının Değişmesi Sebebiyle             460

aa.         Babanın Soyadının Evlât Edinilmesi Sebebiyle Değişmesi (TMK m. 314 f. III)       460

bb.         Babanın Soyadının Haklı Sebeple Değişmesi
(TMK m. 27 f. I)               460

c.            Kadının Evlenmesi Sebebiyle (TMK m. 187 c. 1) 460

B-           Ana ve Baba Evli Değilse Soyadı               461

1-           Tanınan Çocuklar (5490 SK m. 28 f. IV) 463
a.            29.4.2006 Öncesi Tanınan Çocuklar (5490 SK m. Geçici Madde. 5)          463
b.            29.4.2006 Sonrası Tanınan Çocuklar (NHKUİY m. 109)  464
2-           Babalığa Hüküm Kararı Alınan Çocuk       464
a.            29.4.2006 Öncesi Babalığa Hüküm Kararı Alınan Çocuklar (5490 SK m. Geçici Madde. 5)               464
b.            29.4.2006 Sonrası Babalığa Hüküm Kararı Alınan Çocuklar (NHKUİY m. 103)      468

C-           Ana ve Baba Boşanmış İse          468

1-           Kural Olarak       468
2-           Çocuğun Anne Soyadını Kullanabilmesi  469

D-           Evlâtlığın Soyadı              469

1-           Evlâtlık Küçük İse (TMK m. 314 f. III)      469
a.            Tek Başına Evlât Edinilmişse        470

aa.         Evli Olmayan Tek Başına Evlât Edinmişse             470

bb.         Evli Olan Tek Başına Evlât Edinmişse      471

b.            Birlikte Evlât Edinilmişse               471
2-           Evlâtlık Ergin İse (TMK m. 314 f. III)         472
3-           Evlât Edinenin Statüsündeki Değişikliğin Soyadına Etkisi 472
a.            Evlât Edinenin Ölümü    472
b.            Evlât Edinenin Sonradan Evlenmesi         473
c.            Evlât Edinenin Sonradan Boşanması       473
d.            Evlâtlık İlişkisinin Kaldırılması      473

            IV.        KADININ SOYBAĞI KURULMAMIŞ ÇOCUĞUNUN SOYADI    473

A-           Baba İle Soybağı Kurulmamışsa               473

B-           Hem Baba Hem Ana İle Soybağı Kurulmamışsa
(5490 SK m. 19 f. III)     474

C-           Soybağı Reddedilen Çocuk          474

D-           Bulunmuş Kişilerin Soyadı (NHK m. 19) 474

1-           Bulunmuş Çocukların Soyadı (NHK m. 19 f. I)     474
2-           Bulunmuş Zihinsel Engelli Kişilerin Soyadı (NHK m. 19 f. I)            475

            V.         KADININ ÇOCUĞUNUN SOYADININ DEĞİŞTİRİLMESİ           475

A-           Haklı Sebeplerle Soyadını Değiştirmesi   475

B-           Boşanma Sebebiyle Velayet Hakkının Anneye Verilen Çocuğun Soyadının Değiştirilmesi                475

1-           Genel Olarak      475
2-           Koşulları              476
3-           Usulü    480

C-           Çocuğun, Babanın Tanımasıyla Kazandığı Soyadının Anne Soyadı İle Değiştirilmesi        480

D-           Çocuğun, Babalık Hükmü Sebebiyle Kazandığı Soyadının
Anne Soyadı İle Değiştirilmesi    481

E-            Nüfus Hizmetleri Kanuna Dayalı Sebeplerle Soyadının Değiştirilmesi
(5490 s. NHK.Geçici madde 11)                481

1-           Yazım Hatası      482
2-           İmla Hatası         482
3-           Düzeltme İşareti Kullanılmaması               482
4-           Genel Ahlaka Uygun Olmayan    482
5-           Toplum Tarafında Gülünç Olarak Değerlendirilen              482
6-           2525 sayılı Soyadı Kanununun m. 3 Hükmüne Aykırı       483

F-            Tanık Koruma Kanununa Göre Soyadının Değiştirilmesi
(5726 SK m. 5 f. I/d)      483

G-           Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair
Kanun (6284 SK m. 4/ç)               483

& 14. KADININ CİNSİYETİ     484

            I.          CİNSEL KİMLİK KAVRAMI       484

A-           Genel Olarak     484

B-           Cinsel Kimlikler  484

1-           Heteroseksüel Cinsel Kimlik         484
2-           Heteroseksüel Olmayan Cinsel Kimlik     485
a.            Eş Cinsel/Homoseksüel Cinsel Kimlik       485

aa.         Gey Cinsel Kimlik              485

bb.         Lezbiyen Cinsel Kimlik    485

cc.          Biseksüel Cinsel Kimlik   485

b.            Transgender Cinsel Kimlik            485

aa.         Transseksüel Cinsel Kimlik           486

bb.         Travesti Cinsel Kimlik     486

3-           İnterseksüel/Hermafrodit Cinsel Kimlik  486

            II.         KADININ CİNSİYET DEĞİŞTİRMESİ     486

            III.        KADININ CİNSİYET DEĞİŞTİRMESİNDE AÇILACAK DAVALAR            488

A-           Cinsiyet Değişikliğine İzin Verilmesi Davası           488

1-           İstem Bulunmalıdır         488
2-           İstem Sahibi Onsekiz Yaşını Doldurmuş Bulunmalıdır       489
3-           İstem Sahibi Evli Olmamalıdır     489
4-           İstem Sahibi Transseksüel Yapıda Olmalıdır          490
5-           İstem Sahibi Cinsiyet Değişikliği Ruh Sağlığı Açısından Zorunlu Olmalıdır. 490
6-           İstem Sahibi Hakkında Resmî Sağlık Kurulu Raporu
Bulunmalıdır      490
a. Cinsiyet Değişikliği Zorunluluğu Belgelenmelidir            491
b. Üreme  Yeteneğinden Sürekli Yoksunluk Belgelenmeli İdi         491

B-           Nüfus Kütüğünde Düzeltme Davası        491

            IV.        KADININ CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVALARINDA
                        YARGILAMA USULÜ    491

A-           Görevli Mahkeme           491

B-           Yetkili Mahkeme              492

C-           Davanın Tarafları            492

Ç-           Yabancı Mahkeme Kararının Koşulları Varsa Tanınması               492

& 15. KADININ VATANDAŞLIĞI       494

            I.          GENEL OLARAK          494

            II.         VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI         494

A-           Kazanma Yolları              494

1-        Doğumla Kazanılması  (TVK m. 7)  494
a.         Soybağı Esasına Göre Kazanılması 495
b.        Doğum Yeri Esasına Göre Kazanılması (TVK m. 8)           495
2-        Evlat Edinilme Yoluyla Kazanılması (TVK m. 17)  495
a.            Ergin Olmayan Evlâtlık   495

aa.         Engel Durumu Bulunmama        496

bb.         Komisyonun Belirlemesi               496

cc.          İçişleri Bakanlığının Uygun Görmesi        496

dd.         Türk Vatandaşlığının Kazanılmasının Geçerliliği ve Sonuçları       496

b.            Ergin Evlâtlık      496
3-        K.K.T.C. Vatandaşlarınca Kazanılması (TVK m. 42)         497
4-        Seçme Hakkı İle Kazanılması  (TVK m. 21)            497

B-        Başvuru Usulü          498

         III.     VATANDAŞLIĞIN KAYBEDİLMESİ 498

DÖRDÜNCÜ KISIM
KADININ NİŞANLILIĞA İLİŞKİN STATÜSÜ

& 16. KADININ NİŞANLANMASI      499

            I.          KAVRAM         499

A-           Nişanlanma Kavramı    499

B-           Nişanlılık Kavramı           500

C-           Nişanlı Kavramı               500

D-           Nişan Kavramı  500

            II.         TANIMI           500

            III.        KADININ NİŞANLANMASININ HUKUKİ NİTELİĞİ        501

A-           Ön Sözleşme Görüşü      501

B-           Sözleşme Görüşü             502

1-           Borçlar Hukuku Sözleşmesi         502
2-           Aile Hukuku Sözleşmesi 502

C-           Karar Görüşü    502

D-           Güven İlişkisi Görüşü      503

            IV.        KADININ NİŞANLANMASININ İŞLEVİ  503

A-           Tanıma İşlevi     503

1-           Birbirini Tanıma 503
2-           Aileleri Tanıma   503

B-           Öğrenme İşlevi 504

1-           Gelenek ve Görenekleri Öğrenme             504
2-           Evlenme Engelini Öğrenme          504

C-           Hazırlık İşlevi      504

1-           Evliliğe Manevi Hazırlık  504
2-           Evliliğe Maddi Hazırlık    504

            V.         KADININ NİŞANLANLILIĞININ İSPATI  505

A-           İspat Yükü          505

B-           İspat Araçları     505

1-           Tanık Anlatımı   505
a.            İfade Usulü        505

aa.         Yer ve Zaman Göstermelidir       505

bb.         Bilginin Kaynağını Açıklamalıdır                505

cc.          İfade Hüküm Kurmaya Elverişli Olmalıdır             506

b.            Dinlenme Usulü               506

aa.         Tanık Sayısı Sınırlandırılmamalıdır           506

bb.         Kesin Süre Uygun Olmalıdır        506

c.            Değerlendirme Usulü     506

aa.         Üstün Tutma Sebebi Açıklanmalıdır        506

bb.         Görgüye Dayanmayan Anlatım Dikkate Alınmamalıdır  507

cc.          Taraflardan Aktarılan Anlatım Dikkate Alınmamalıdır    507

dd.         Akraba Olma Geçerliliği Etkilemez            507

ee.          Delil Listesinde Bulunmayana İtibar Edilemez     507

2-           Diğer Dava Dosyaları      507
3-           Teknik Kayıtlar  507
a.            Video Kayıtları   507
b.            VCD, DVD Kayıtları           507
c.            Fotoğraf              508
d.            Bilgisayar Kayıtları           508
4-           Diğer Hukuka Uygun Deliller       508

            VI.        KADININ NİŞANLANLILIĞININ OLUŞUMU      508

            VII.       KADININ NİŞANLANLANMA EHLİYETİ            508

A-           Tam Ehliyetliler 509

B-           Sınırlı Ehliyetliler               509

C-           Sınırlı Ehliyetsizler            509

1-           Ayırt Etme Gücüne Sahip Küçük 509
a.            Yasal Temsilcinin Rızasının Alınması         510

aa.         Nişanlanmaya İzin         511

bb.         Nişanlanmaya onam    511

cc.          Hâkime Başvuru              512

 

b.            Yasal Temsilcilerin Rızasının Yokluğunun Sonuçları            512

aa.         Ayırt Etme Gücü Olan Küçük Açısından  512

bb.  Diğer Taraf Açısından           513

2-           Ayırt Etme Gücüne Sahip Kısıtlı  513
a.            Yasal Temsilcinin Rızasının Alınması         513

aa.         Nişanlanmaya İzin         514

bb.         Nişanlanmaya onam    514

cc.          Hâkime Başvuru              514

b.            Yasal Temsilcilerin Rızasının Yokluğunun Sonuçları            515

aa.         Ayırt Etme Gücü Olan Kısıtlı Açısından    515

bb.  Diğer Taraf Açısından           515

D-           Tam Ehliyetsizler              515

            VIII.      KADININ NİŞANLANMADA İRADE AÇIKLAMASI         516

A-           Şekle Bağlı Değildir.        516

1-           Açık Olarak Yapılabilir     517
a.            Sözle Yapılabilir 517
b.            Yazıyla Yapılabilir              517
c.            İşaretle Yapılabilir            517
2-           Örtülü Olarak Yapılabilir                517
a.            Nişanlı Olarak Tanıtmak                518
b.            Hediye Vermek 518
c.            Ev Hazırlamak    518
d.            Gebe Kalmak     518
e.            Diğerleri               518
3-           Gizli Tutulabilir  518
4-           Süreye Bağlı Değildir       518
5-           Törene Bağlı Değildir       519

B-           Nişanlanacaklar Tarafından Yapılmalıdır             519

1-           Bizzat Yapılması                519
2-           Aracı/Haberci İle Yapılması           519

C-           Gerçek İrade Açıklanmalıdır        520

1-           Gizli İrade Bulunmamalıdır           520
2-           Ciddi Olmalıdır  520

D-           Karşılıklı Olmalıdır           521

            IX.        KADININ NİŞANLANMADA ENGELİNİN BULUNMAMASI       521

A-           Evlenme Engelinin Bulunmaması             521

1-           Kesin Evlenme Engelinin Bulunması         521
a.            Mevcut Evlilik    521
b.            Sürekli Ayırt Etme Gücünden Yoksunluk                522
c.            Akıl Hastalığı       522
d.            Yakın Hısımlık    522
2-           Kesin Olmayan Evlenme Engelinin Bulunması     522

B-           Birden Çok Nişanlanmanın Olmaması   523

1-           İlk Nişanlılık Sürdürülüyorsa       523
2-           İlk Nişanlılık Sürdürülmüyorsa   523

C-           Süre veya Koşul Engelinin Bulunmaması              523

1-           Süreye Bağlama               523
a.            Süresiz Nişanlılık Kabul Edilemez               523
b.            Süreli  Nişanlılık Kabul Edilemez 524

aa.         Bir Süre Sonra Sona Erecek Nişanlılık      524

bb.         Bir Süre Sonra Başlayacak Nişanlılık       524

2-           Koşula Bağlama                524
a.            Koşulun Geçerliliği           525
b.            Koşul Türü          526

aa.         Geciktirici Koşula Bağlanma       526

bb.         Bozucu Koşula Bağlanma           526

& 17. KADIN NİŞANLININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ       527

            I.          GENEL OLARAK          527

            II.         KAPSAMI         527

A-           Evlenme Yükümlülüğü  527

1-           Süreyi Belirleme               528
2-           Süreye Uymama              528
a.            Haklı Sebeple Uymama 528
b.            Haklı Sebep Olmadan Uymama 528

B-           Sadakat Yükümlülüğü  528

1-           Cinsel Sadakat Yükümlülüğü       529
2-           Duygusal Sadakat Yükümlülüğü                529
3-           Ekonomik Sadakat Yükümlülüğü              529
4-           Fiziksel Sadakat Yükümlülüğü    530
5-           Görsel Sadakat Yükümlülüğü      530
6-           Sosyal Sadakat Yükümlülüğü      530

C-           Yardımlaşma Yükümlülüğü        530

D-           Dayanışma Yükümlülüğü            531

& 18. KADIN NİŞANLININ HAKLARI 532

            I.          NİŞANLANMANIN KADINA SAĞLADIĞI HAKLAR        532

A-           Kaçınma Hakkı 532

1-           Tanıklıktan Kaçınma       532
a.            Hukuk Davalarında         532
b.            Ceza Davalarında             532
2-           Hâkimlikten Kaçınma     533
3-           Hakemlikten Kaçınma    533
4-           Evlenmekten Kaçınma   533

B-           Tazminat Hakkı                533

1-           Destekten Yoksun Kalma Tazminatı         533
2-           Ölüme Sebep Olandan Manevi Tazminat İsteme               533

C-           Mal Rejimi Sözleşmesi Yapma Hakkı       533

            II.         NİŞANLANMANIN KADINA SAĞLAMADIĞI HAKLAR  534

A-           Evlenmeye Zorlama Dava Edilemez (TMK m. 119 f. I)    534

B-           Cayma Tazminatı Dava Edilemez (TMK m. 119 f. II)       534

C-           Ceza Şartı Dava Edilemez (TMK m. 119 f. II)       535

D-           Ödeme Yapılmışsa Geri İstenemez (TMK m. 119 f. II)     535

& 19. KADININ NİŞANLANMASININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜ   536

            I.          KADININ NİŞANLANMASININ YOKLUĞU        536

            II.         KADININ NİŞANLANMASININ BUTLANI          536

A-           Ehliyetsizlik         536

B-           Emredici Kurallara Aykırılık          537

C-           İmkansızlık         537

D-           Ahlak ve Adaba Aykırılık               537

E-            Muvazaa            537

            III.        KADININ NİŞANLANMASINDA İRADE SAKATLIĞI       538

& 20. KADININ NİŞANLILIĞININ SONA ERMESİ     539

            I.          İRADİ SEBEPLE SONA ERME  539

A-           Evlenme              539

1-           Birbiriyle Evlenme            539
2-           Başkasıyla Evlenme         539

B-           Cinsiyet Değiştirme         540

C-           Anlaşma              540

D-           Nişanı Bozma    541

1-           Bozma Usulü     541
a.            Tek Taraflı İrade Açıklaması Yeterlidir      541

aa.         Açık İrade Açıklaması     541

bb.         Örtülü İrade Açıklaması                541

b.            Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haktır        542
c.            Önceden Vazgeçilemez  542
d.            Bozmadan Dönülemez  542
e.            Haklı Sebep Koşul Değildir            542
2-           Bozma Şekli        543
a.            Haklı Olarak Bozma         543

aa.         Haklı Bozma Sebepleri   543

bb.         Hâkimin Takdir Hakkı    543

b.            Haksız Olarak Bozma      544
3-           Bozma Sonucu  544
a.            Nişanlı Statüsünden Çıkma         544
b.            Yeniden Nişanlanma Hakkı          544
c.            Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi   544

E-            Çifte Nişanlanma            545

            II.         İRADİ OLMAYAN SEBEPLE SONA ERME        545

A-           Ölüm     545

B-           Ölüm Karinesi   545

C-           Gaiplik  546

D-           Evlenme Ehliyetini Yitirme            546

E-            Evlenme Engelinin Oluşması       546

F-            Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi 547

& 21. KADININ NİŞANININ BOZULMASI SEBEBİYLE MADDİ TAZMİNAT İSTEMİ 548

            I.          KOŞULLARI      548

A-           Geçerli Nişanlılık Bulunmalıdır    548

1-           Evlenme Vaadi Olmadan Birlikte Yaşayan İsteyemez        548
2-           Flört Eden İsteyemez     548
3-           Sevgili Gibi Davranan İsteyemez                549
4-           Aynı Evi Paylaşan İsteyemez       549
5-           Hayat Ortaklığı Sürdüren İsteyemez        549
6-           Serbest Yaşayan İsteyemez         549

B-           Nişan Bozulmuş Olmalıdır           549

1-           Haklı Bir Sebep Olmaksızın Bozulma        550
2-           Nişan Taraflardan Birine Yükletilebilen Bir Sebeple Bozulma         550

C-           Zarar Bulunmalıdır         550

1-           Katlandığı Maddî Fedakârlık Olmalıdır    550
2-           Evlenme Amacıyla Yapılan Harcama Olmalıdır     550
3-           Nişan Giderleri Bulunmalıdır       552
4-           Dürüstlük Kuralına Uygun Davranılmış Olmalıdır               552

D-           Uygun Tazminat Verilmelidir      552

            II.         USUL HÜKÜMLERİ      553

A-           Görevli Mahkeme           553

B-           Yetkili Mahkeme              554

C-           Davacı  554

1-           Nişanlılardan Birisi           554
2-           Nişanlılardan Birinin Ana ve Babası          555
3-           Ana ve Babası Gibi Davrananlar 555

D-           Davalı   555

E-            Feragat               556

F-            Hakkın Devri      556

G-           Zamanaşımı (TMK m. 123)         556

H-           İstek      556

1-           İstek Belirli Olmalıdır       556
2-           İstek Dışı Karar Verilmemelidir    557

I-             Kararın Özelliği 557

1-           Duraksama Yaratmamalıdır         557
2-           Gerekçeli Olmalıdır          557
3-           Kısa Karar Uygun Olmalıdır          557

İ-             Kesinlik Sınırı      558

1-           İstinaf Kesinlik Sınırı        558
2-           Temyiz Kesinlik Sınırı      558

J-            Yargılama Gideri              558

K-           Vekalet Ücreti   558

& 22.   KADININ NİŞANININ BOZULMASI SEBEBİYLE MANEVİ TAZMİNAT İSTEMİ         559

            I.          KOŞULLARI      559

A-           Geçerli Nişanlılık Bulunmalıdır    559

1-           Evlenme Vaadi Olmadan Birlikte Yaşayan İsteyemez        559
2-           Flört Eden İsteyemez     560
3-           Sevgili Gibi Davranan İsteyemez                560
4-           Aynı Evi Paylaşan İsteyemez       560
5-           Hayat Ortaklığı Sürdüren İsteyemez        560
6-           Serbest Yaşayan İsteyemez         560

B-           Nişan Bozulmuş Olmalıdır           560

C-           Kişilik Hakkı Saldırıya Uğramalıdır           561

1-           Saldırı Gerçekleşmelidir 561
a.            Duygusal Şiddet Uygulanması    561
b.            Görsel Şiddet Uygulanması         561
c.            Cinsel Şiddet  Uygulanması         561
d.            Sosyal Şiddet Uygulanması         561
e.            Fiziksel Şiddet Uygulanması        562
f.             Ekonomik Şiddet Uygulanması  562
2-           Doğal Üzüntü Yeterli Değildir      562
3-           Zarar İspat Edilmelidir    562
a.            Zarar İspat Edilmişse      563
b.            Zarar İspat Edilmemişse                563

D-           Saldırı Hukuka Aykırı Olmalıdır  563

E-            Davalı Kusurlu Olmalıdır              564

F-            Uygun Tazminat Verilmelidir      564

1-           Paranın Ödenmesi          564
a.            Toptan Ödenir  564
b.            İrat Şeklinde Ödenemez               564
c.            Taksitle Ödenemez         564
2-           Para Dışında Tazminat Verilemez              565

            II.         USUL HÜKÜMLERİ      565

A-           Görevli Mahkeme           565

B-           Yetkili Mahkeme              566

C-           Davacı  566

D-           Davalı   566

E-            Feragat               566

F-            Hakkın Devri      566

G-           Zamanaşımı (TMK m. 123)         566

H-           İstek      566

1-           İstek Belirli Olmalıdır       567
2-           İstek Dışı Karar Verilmemelidir    567
3-           İstek Bölünemez              567

I-             Kararın Özelliği 567

1-           Duraksama Yaratmamalıdır         568
2-           Gerekçeli Olmalıdır          568
3-           Kısa Karar Uygun Olmalıdır          568

İ-             Kesinlik Sınırı      568

1-           İstinaf Kesinlik Sınırı        568
2-           Temyiz Kesinlik Sınırı      568

J-            Yargılama Gideri              569

K-           Vekalet Ücreti   569

& 23. KADININ NİŞANININ BOZULMASI SEBEBİYLE HEDİYELERİN GERİ VERİLMESİ       570

            I.          KOŞULLARI      570

A-           Geçerli Nişanlılık Bulunmalıdır    570

1-           Evlenme Vaadi Olmadan Birlikte Yaşayan İsteyemez        571
2-           Flört Eden İsteyemez     571
3-           Sevgili Gibi Davranan İsteyemez                571
4-           Aynı Evi Paylaşan İsteyemez       571
5-           Hayat Ortaklığı Sürdüren İsteyemez        571
6-           Serbest Yaşayan İsteyemez         571

B-           Nişanlılık Sona Ermiş Olmalıdır  572

1-           Sona Erme Sebebi           572
a.            Evlenme Sebebiyle Sona Ererse 572
b.            Evlenme Dışındaki Bir Sebeple Sona Ererse           572
2-           Sona Ermede Kusur Aranmaz     572

C-           Hediye Verilmiş Olmalıdır             573

1-           Hediye Kavramı 573
a.            Başlık    573
b.            Ağırlık    573
c.            Kalın      573
d.            Drahoma             574
e.            Mektup               574
f.             Fotoğraf             574
2-           Hediyenin Zamanı           574
a.            Nişanlanmadan Önce    574
b.            Nişanlanma Sırasında    574
c.            Nişanlanmadan Sonra   575
3-           Hediyenin Konusu           575
a.            Nişanlıların Birbirlerine Verdikleri Hediyeler          575
b.            Nişanlıya Verilen Hediyeler          575

aa.         Ana ve Babanın Verdiği Hediyeler            575

bb.         Ana ve Baba Gibi Davrananların Verdiği Hediyeler           575

4-           Hediyenin Amacı              576
a.            Evlenmeye Olan İnancı Yükseltmek         576
b.            İlişkileri Güçlendirmek    576
c.            Bağlılığı Çoğaltmak          576
d.            Sevgi ve Saygıyı Artırmak              576

D-           Hediye Alışılmışın Dışında Olmalıdır         577

1-           Alışılmış Hediye 577
2-           Alışılmışın Dışında Hediye             577
a.            Değeri Fazla Olan Hediye              577
b.            Örf ve Adete göre Alışılmamış Olan Hediye           577
c.            Nişan Yüzüğü Dışında Ziynet Eşyası Hediye          578

E-            Hediyelerin Geri Verilmesi Talep Edilmelidir          578

1-           Aynen Geri Verilmelidir  578
2-           Aynen yoksa Mislen Geri Verilmelidir      578
3-           Sebepsiz Zenginleşme Hükümlerinin  Uygulanması          578
a.            Üçüncü Kişiden İstenemez          578
b.            İyiniyetli Davranmışsa    579

aa.         Elinden Çıkarmışsa         579

bb.         Tüketmişse         579

cc.          Karşılık Almışsa 579

c.            Kötü Niyetli Davranmışsa             579

            II.         USUL HÜKÜMLERİ      579

A-           Görevli Mahkeme           579

B-           Yetkili Mahkeme              580

C-           Taraflar               580

1-           Davacı   580
a.            Nişanlılar             580
b.            Nişanlıların Ana ve Babası            580
c.            Nişanlıların Ana ve Babası Gibi Davrananlar          581
d.            Ölüm Halinde İlgilinin Mirasçıları               581
2-           Davalı    581

D-           Feragat               581

E-            Hakkın Devri      581

F-            Zamanaşımı (TMK m. 123)         582

G-           İstek      582

1-           İstek Belirli Olmalıdır       582
2-           İstek Dışı Karar Verilmemelidir    582

H-           İspat     583

1-           İspat Yükü          583
2-           İspat Araçları      583
3-           İspatın Konusu 584
a.            Hediye Edilme İspatlanmalıdır    584
b.            Alışılmışın Dışında Olduğu İspatlanmalıdır             584
c.            İade Edilmediği İspatlanmalıdır  584

I-             Yargılama Gideri              584

1-           Kural Olarak       584
2-           Kısmen Haklı Çıkılırsa      585
3-           Aleyhine Hüküm Verilenler Birden Fazla İse          585

İ-             Vekalet Ücreti   585

J-            Kararın Özelliği 585

1-           Duraksama Yaratmamalıdır         585
2-           Gerekçeli Olmalıdır          585
3-           Kısa Karar Uygun Olmalıdır          585

K-           Hüküm Fıkrası   586

1-           Taraflara Yükletilen Borç ve Tanınan Haklar Ayrı Ayrı Gösterilmelidir         586
2-           Kısa Kararla Gerekçeli Karar Arasında Çelişki Olmamalıdır               586
3-           Gerekçe İle Hüküm Arasında Çelişki Olmamalıdır               586

L-            Kesinlik Sınırı      586

1-           İstinaf Kesinlik Sınırı        586
2-           Temyiz Kesinlik Sınırı      586

BEŞİNCİ KISIM
KADININ EVLENMESİNE İLİŞKİN STATÜSÜ

& 24.   KADININ EVLENMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE EVLENME EHLİYETİ        589

            I.          GENEL OLARAK          589

            II.         EVLENME KAVRAMI   589

            III.        EVLENMENİN TANIMI            589

            IV.        EVLENMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ         590

A-           Şart-Tasarruf Görüşü    590

B-           Kurum Görüşü  591

C-           Sözleşme Görüşü             591

            V.         KADININ EVLİLİĞİNİN İŞLEVİ  591

A-           Hukuki Koruma Sağlama            592

B-           Hayat Ortaklığı Kurma  592

C-           Sürekli Birlik Oluşturma 592

            VI.        KADININ EVLİLİĞİNİN YÜRÜRLÜĞÜ   593

            VII.       KADININ EVLİLİĞİNİN TESPİTİ 593

A-           Evliliğin Tespiti  593

B-           Evlenme Tarihinin Tespiti             593

1-           Aile Mahkemesi Görevlidir           594
2-           Tescil Kararı Verilemez   594

            VIII.      KADININ EVLENME EHLİYETİ (TMK m. 124-128)      594

A-           Evlenme Ehliyeti               595

1-           Kişiye Özgü Evlenme Ehliyeti       595
a.            Genel Evlenme Ehliyeti  595
b.            Özel Evlenme Ehliyeti     596
2-           Türe Özgü Evlenme Ehliyeti         596
a.            Tam Ehliyetliler 596
b.            Tam Ehliyetsizler              596
c.            Sınırlı Ehliyetliler               597
d.            Sınırlı Ehliyetsizler            597

B-           Evlenme Erginliği             597

a. Olağan Evlenme Erginliği          597
b.            Olağan Dışı Evlenme Erginliği      598

            IX.        KADININ EVLENME YAŞI (TMK m. 124)         598

A-           Olağan Evlenme Yaşı (TMK m. 124 f. I) 599

1-           Evlenme Yaşı Alt Sınırı    599
2-           Evlenme Yaşı Üst Sınırı   601
3-           Evlenme Yaşı Mukayesesi            601
a.            Erkek İçin            601
b.            Kadın İçin            601

B-           Olağan Dışı Evlenme Yaşı (TMK m. 124 f. II)       602

1-           Genel Olarak      602
2-           Olağan Dışı Evlenmeye İzin Davası (TMK m. 124 f. II)      602
a.            Koşulları              602

aa. İzin istenilen Onaltı Yaşını Tamamlamış Olmalıdır     602

bb. Olağanüstü Durum ve Pek Önemli Bir Sebep Olmalıdır          603

cc.          Evlenme Olgunluğuna Sahip Olunmalıdır            604

dd.         Olanak Varsa Yasal Temsilci Dinlenmelidir           605

ee.          Belli Kişi İle Evlenme İzni Verilebilir            605

b.            Usul Hükümleri 606

aa.         Görevli Mahkeme           606

bb.         Yetkili Mahkeme              606

cc.          Davacı  606

dd.         Davalı   607

ee.          Evrak Üzerinde Karar Verilemez               607

C-           Evlenme Yaşının Altında Evlilik Yapılması              608

1-           Olağan Dışı Evlenme Yaşının Altında Evlilik Yapılması        608
2-           Olağan Evlenme Yaşının Altında Evlilik Yapılması 608

            X.         KADININ AYIRT ETME GÜCÜ (TMK m. 125)  609

A-           Nisbî Kavramdır               609

B-           Psikolojik Kavramdır      609

C-           Biyolojik Kavramdır        610

D-           Cevap Anında Bulunmalıdır        610

E-            Yoksunluğun Etkisi Farklıdır        610

1-           Sürekli Yoksunluk            610
2-           Geçici Yoksunluk (TMK m. 148) 611

            XI.        KADININ YASAL TEMSİLCİSİNİN İZNİ  611

A-           Evlenmeye İznin Verilmesi           611

1-           İzin Konusu Olanlar (TMK m. 126-127) 612
a.            Küçükler (TMK m. 126) 612
b.            Kısıtlılar (TMK m. 127)   613
2-           İzin Verilme Usulü           614
a.            İznin Şekli (TMK m. 136)              614
b.            İznin Zamanı (TMK m. 137 f. I)  615
c.            İznin İncelenmesi(TMK m. 137 f. II)        615
d.            Redde İtiraz Davası (TMK m. 138 f. I)     615

B-           Evlenmeye İznin Verilmemesi     616

1-           Açıklanan İrade 616
a.            Sınırlı Ehliyetsizin Açıklaması       616
b.            Yasal Temsilcinin Açıklaması        616
2-           Olağan Evlenmeye İzin Davası (TMK m. 128)      617
a.            Koşulları              617

aa.         İzin istenilen Onyedi Yaşını Tamamlamış ya da Ergin Olup Kısıtlanmış Olmalıdır                617

bb.         Yasal Temsilci Evlenmeye İzin Vermemelidir        618

cc.          Haklı Sebep Olmadan İzin Verilmemelidir             618

dd.         Belli Kişi İle Evlenme İzni Verilebilir            618

b.            Usul Hükümleri 619

aa.         Görevli Mahkeme           619

bb.         Yetkili Mahkeme              619

cc.          Davacı  619

dd.         Davalı   620

ee.          Evrak Üzerinde Karar Verilemez               620

ff.           Ergin Olma Davayı Konusuz Bırakır         620

& 25.KADININ KESİN EVLENME ENGELLERİ           621

            I.          MEVCUT EVLİLİK (TMK m. 130, 145 b. 1)     621

A-           Genel Olarak     622

B-           Yeniden Evlenme (TMK m. 130)               622

1-           Ölüm Sebebiyle 622
2-           Boşanma Sebebiyle        622
3-           Butlan Sebebiyle              623

C- Gaibin Eşinin Evlenmesi (TMK m. 131)             623

            II.         AYIRT ETME GÜCÜNDEN SÜREKLİ YOKSUNLUK
                        (TMK m. 125, 145 b. 2)          624

            III.        AKIL HASTALIĞI (TMK m. 133, 145 b. 3)       625

            IV.        HISIMLIK (TMK m. 129, 145 b. 4)      626

A-           Kan Hısımlığı (TMK m. 129 b. 1, 145 b. 4)            626

1-           Biri Diğerinden Gelenler (Üstsoy-Altsoy)               626
a.            Üstsoy Kan Hısımlığı       626
b.            Altsoy Kan Hısımlığı         627
2-           Ortak Bir Kökten Gelenler (Yansoy)         627
a.            Tam Kan Yansoy Kan Hısımlığı    628
b.            Yarım Kan Yansoy Kan Hısımlığı 628

B-           Kayın Hısımlığı (TMK m. 129 b. 2, 145 b. 4)        629

1-           Genel Olarak      629
2-           Altsoy ve Üstsoy Kayın Hısımlığı 629
3-           Yansoy Kayın Hısımlığı   630

C-           Evlatlık İlişkisi (TMK m. 129 b. 3 145 b. 4)            630

1-           Evlât edinen ile Evlâtlık Arasında               630
2-           Evlât Edinen veya Evlâtlık İle Diğerinin Eşi Arasında           630
3-           Evlât Edinen veya Evlâtlık İle Diğerinin Altsoyu Arasında 631

& 26. KADININ KESİN OLMAYAN EVLENME ENGELLERİ   632

            I.          BAZI BULAŞICI HASTALIKLAR 632

            II.         KADIN İÇİN BEKLEME SÜRESİ (TMK m. 132) 634

A-           Genel Olarak     634

B-           Bekleme Süresinin Sınırları          634

1-           Bekleme Süresinin Başlangıcı      634
2-           Bekleme Süresinin Sona Ermesi (TMK m. 132 f. II)           635

C-           Bekleme Süresinin Kaldırılması Davası (TMK m. 132 f. III)            635

1-           Koşulları              636
a.            Gebe Olunmadığının Anlaşılması               636
b.            Eşlerin Yeniden Birbiriyle Evlenmek İstemesi        636
2-           Usul Hükümleri 636
a.            Görevli Mahkeme            636
b.            Yetkili Mahkeme              637
c.            Davacı   637
d.            Davalı    637

D-           Yabancı Uyruklu Kadın İçin Bekleme Süresi         637

1-           Açık Düzenleme Varsa    637
2-           Açık Düzenleme Yoksa   638

            III.        ASKERİ ÖĞRENCİLİK   638

& 27.   KADININ EVLENMESİNİN ŞEKLİ KOŞULLARININ İŞLEVİ
(TMK m. 134-144)      639

            I.          EVLENECEKLER AÇISINDAN   639

A-           Zorlama Evliliklerin Önlenmesi   639

B-           Ahlaka Aykırı Evliliklerin Önlenmesi         639

C-           Acele Evliliklerin Önlenmesi         640

D-           Gizli Birlikteliklerin Önlenmesi     640

            II.         DOĞACAK ÇOCUKLAR AÇISINDAN    640

A-           Sağlıksız Doğumların Önlenmesi              640

B-           Soybağı Karışıklığının Önlenmesi             640

& 28.   KADIN TARAFINDAN EVLENME BAŞVURUSUNUN
YAPILMASI       641

            I.          BAŞVURACAK KİŞİLER 642

A-           Bizzat Başvuru  642

1-           Birlikte Başvuru (TMK m. 134 f. I)            642
2-           Ayrı Başvuru      643
a.            Ayrı İllerde Oturma         643
b.            Ayrı Ülkelerde Oturma   643

B-           Vekaleten Başvuru         643

            II.         BAŞVURU ŞEKLİ          643

A-           Yazılı Başvuru (TMK m. 135)      644

B-           Sözlü Başvuru (TMK m. 135)     644

C-           İmza Atamayanlar         644

D-           Sağır ve Dilsizler               645

            III.        BAŞVURU MAKAMI (TMK m. 134 f. I-II)        645

A-           Yurt İçinde Evlenme Başvurusu                 645

1-           Taraflar Türk İse               645
a.            Belediye Bulunan Yerlerde           645
b.            Köylerde              646
c.            Yetki Verilebilen Makamlar          646

aa.         İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlükleri     647

bb.         Nüfus Müdürlükleri        647

cc.          Dış Temsilcilikler               648

2-           Taraflardan Biri Yabancı İse         648

B-           Yurt Dışında Evlenme Başvurusu              648

1-           Türk Yetkili Makamlarına Başvuru            649
2-           Yabancı Yetkili Makamlara Başvuru         649

C-           Görev, Yetki ve Sorumluluğu      649

1-           Görev ve Yetkileri             649
2-           Sorumlulukları  650

            IV.        BAŞVURU BELGELERİ (TMK m. 136) 650

A-           Evlenme Beyannamesi  650

B-           Fotoğraflı Nüfus Cüzdanı Örneği             651

C-           Sağlık Raporu/Resmi Sağlık Kurulu Raporu         651

D-           Vesikalık Fotoğraf           652

E-            Nüfus Kayıt Örneği ve Evlenme Ehliyet Belgesi   652

1-           Türk Vatandaşları İçin    652
2-           Yabancılar İçin   652
a.            Tasdik İşlemi Gerekmeyen Belgeler          653
b.            Tasdik İşlemi Gereken Belgeler   653

aa.         Taraf Ülkenin Ülkemizdeki Temsilciliğince Düzenlenmişse            654

bb.         Yabancı Ülkenin Yerel Makamlarınca Düzenlenmişse     654

cc.          Yabancı Ülkenin Türkiye’deki Temsilciliğince       654
Düzenlenmişse 655

dd.         Ülkemizde Temsilciliği Bulunmayan Devlet Makamlarınca Düzenlenmişse           655

ee.          Adına Akredite Olmuş Devletin Yetkili Makamlarınca Düzenlenmişse      655

ff.           Dış Temsilciliğimizin Bulunmadığı Devlet Makamlarınca Düzenlenmişse                655

F-            Önceki Evliliği Sona Ermiş İse Buna İlişkin Belge 656

G-           İzne Bağlılık Varsa Rıza Belgesi  657

& 29. KADININ EVLENME BAŞVURUSUNUN İNCELENMESİ
 (TMK m. 137 f. I)      657

            I.          EVLENME BAŞVURUSUNU İNCELEME USULÜ          657

A-           Yazışma Usulü  657

1-           Yazışma               658
2-           Kullanılacak Belgeler       658
3-           Kullanılacak Defterler     658

B-           İnceleme Konusu             658

C-           Noksanların Tamamlanması     659

1-           Evlenecekler Tarafından Tamamlama     659
2-           Evlendirme Memuru Tarafından Tamamlama     659

            II.         EVLENME BAŞVURUSUNUN KABULÜ (TMK m. 139 f. I)       659

A-           Evlenme Başvurusunun Kaydının Yapılması        659

B-           Evlenme Gün ve Saatinin Bildirilmesi      659

C-           Evlenme İzni Belgesinin Verilmesi (TMK m. 139)               660

            III.        EVLENME BAŞVURUSUNUN REDDİ SEBEPLERİ
                        (TMK m. 137 f. II)       660

A-           Başvurunun Usule Uygun Bulunmaması             661

B-           Evlenme Ehliyetinin Bulunmaması           661

C-           Evlenme Engelinin Bulunması    661

            IV.        EVLENME BAŞVURUSUNUN REDDİNE İTİRAZ SEBEPLERİ
                        (TMK m. 138) 662

A-           Mutlak Butlan Sebeplerine Dayalı Redde İtiraz (TMK m. 138 f. II)            662

B-           Diğer Sebeplere Dayalı Redde İtiraz (TMK m. 138 f. I)    662

            V.         EVLENME BAŞVURUSUNUN REDDİNE İTİRAZDA 
                        YARGILAMA USULÜ    662

A-           Aile Mahkemesi Görevlidir           662

B-           Ret Kararı Veren Evlendirme Memurluğunun Bulunduğu Yer Mahkemesi Yetkilidir          662

C-           Evleneceklerden Her Biri İtiraz Edebilir    662

D-           Evlenme Başvurusunun Reddine İtirazda  Yargılama Şekli           662

1-           Mutlak Butlan Sebeplerine Dayalı Redde İtirazda
Yargılama Şekli  662
2-           Diğer Sebeplere Dayalı Redde İtirazda Yargılama Şekli      663

            VI.        EVLENMEYE İTİRAZ    663

A-           İlgililerin İtirazı  663

1-           İtiraz Şekli           663
2-           İtirazın İncelenmesi         664

B-           Cumhuriyet Savcılığının İtirazı   664

& 30. KADININ EVLENME TÖRENİ YAPILIRKEN ŞEKİL
KOŞULLARI        665

            I.          KİŞİLERE İLİŞKİN ŞEKİL KOŞULLARI (TMK m. 142)     665

A-           Evleneceklere İlişkin        665

1-           Hazır Bulunmalıdır           665
a.            Bizzat Hazır Bulunmalıdır              665       
b.            Aynı Anda Hazır Bulunmalıdır     666

aa.         Aynı Yerde Hazır Bulunmalıdır    666

bb.         Aynı Zamanda Hazır Bulunmalıdır           666

c.            Vekalet Geçerli Değildir  667
2-           Evlenme İradesi Açıklanmalıdır   667
a.            Belirli Sözcük Şart Değildir            668
b.            Ardı Sıra İrade Açıklanmalıdır      669
c.            Yabancının İrade Açıklaması        669
d.            Sağır ya da Dilsizin İrade Açıklaması         669

B-           Evlendirme Memuruna İlişkin    670

1-           Herhangi Bir Evlendirme Memuru Olabilir             670
2-           Yurtdışında Bir Evlendirme Memuru Olabilir        670
3-           Görev Alanı Dışında Bir Evlendirme Memuru Olabilir        671
4-           Açıklama Yapmayan Bir Evlendirme Memuru Olabilir       671
5-           Gerekli Niteliği Olan Evlendirme Memuru Olabilir              671
6-           Özel Kıyafet Giymeyen Bir Evlendirme Memuru Olabilir  672

C-           Tanıklara İlişkin                672

1-           Tanık Tam Ehliyetli Olmalıdır       673
2-           Tanık Evlenecekleri Tanımalıdır  674
3-           Tanık İkiden Fazla Olabilir             674
4-           Tanık Yabancı Uyruklu Olabilir    674
5-           Tanık Farklı ya da Aynı Cinsten Olabilir    675
6-           Tanık Yakın Hısım Olabilir             675
7-           Tanık Evlendirme Memurunca Tanınmalıdır         675

D-           Davetlilere İlişkin             675

1-           Davetli Sayısı Önemli Değildir      676
2-           Davetli Bulunmaması Önemli Değildir     676

            II.         YERE İLİŞKİN ŞEKİL KOŞULLARI (TMK m. 141)          676

A-           Evlenme Töreni Yapılabilecek Yerler        676

1-           Evlenme Dairesinde        676
2-           Diğer Yerlerde    677
a.            Konutlarda         677
b.            Özel Binalarda   677
c.            Salonlarda          677
d.            Ceza veya Tutukevinde 678
e.            Hastanelerde     678

B-           Evlenme Töreni Yapılamayacak  Yerler  678

1-           Mahiyeti İle Bağdaşmayan Yerler              679
2-           Serbest İrade Açıklanamayacak Yerler     679
3-           Mabetler             679

            III.        ZAMANA İLİŞKİN ŞEKİL KOŞULLARI (Ev. Yön. m. 45) 680

A-           Çalışma Saatleri İçerisinde Yapılır             680

B-           Çalışma Saatleri Dışında Yapılabilir         680

C-           Hafta Sonu Yapılabilir   680

D-           Resmi Tatil Günlerinde Yapılabilir             681

            IV.        KÜTÜĞE İLİŞKİN ŞEKİL KOŞULLARI (TMK m. 144)     681

A-           Evlenme Kütüğünün Hukuki Mahiyeti   681

B-           Evlenme Kütüğüne Evlenmenin Geçirilişi               681

1-           İmzalama            682
2-           İmza Edilmemesi              683
a.            Tarafların İmzalamaması              683
b.            Tanıkların İmzalamaması              683
c.            Evlendirme Memurunun İmzalamaması               683

C-           Evlenme Kütüklerinin Tasdiki     683

D-           Evlenme Kütüklerinin Arşivlenmesi          684

E-            Dayanak Belgelerinin İmhası     684

& 31.   KADININ EVLENMESİNDE TÖREN SONRASI ŞEKİL
KOŞULLARI       685

            I.          AİLE CÜZDANI VERİLMESİ (TMK m. 143 f. I) 685

A-           Tanımı  685

B-           İşlevi      685

1-           Evliliğin İspatlanması      685
2-           Dini Törenin Yapılabilmesi            686

C-           Düzenlenmesi   686

D-           Verilecek Olanlar             686

1-           Eşlerden Birine  686
2-           Vekillik Belgesi Bulunana              687
3-           Yabancı Uyrukluya          687

E-            Verecek Olanlar               687

1-           Nüfus Müdürlüğü           687
2-           Dış Temsilcilikler               688

F-            Değişikliklerin İşlenmesi                688

            II.         DİNİ TÖREN YAPILMASI/YAPILMAMASI (TMK m. 143 f. II-III)         688

            III.        AİLE KÜTÜĞÜNE KAYIT          689

A-           Yurt İçinde Yapılan Evlendirme (5490 SK m. 23)               689

B-           Yurt Dışında Yapılan Evlendirme (5490 SK m. 24)            690

1-           Yetkili Türk Makamları Önünde 691
2-           Yetkili Yabancı Makamları Önünde           691
a.            Türk Dış Temsilciliğine Bildirim    691
b.            Türk Dış Temsilciliğinden İlgili Birime Bildirim       692

C-           Evlenmekle Türk Vatandaşlığını Kazananların Tescili
(5490 SK m. 25)              692

D-           Yabancı Uyruklular İçin Yapılacak İşlem                693

            IV.        CUMHURİYET SAVCILIĞINA BİLDİRİM          693

A-           Mutlak Butlan Hallerinde            693

B-           Diğer Hallerde   694

1-           Yok Evliliklerde  694
2-           Nisbî Butlan Hallerinde  694
3-           Butlanı Gerektirmeyen Sebeplerde          694
4-           Ceza Hükümlerinin Uygulanması Gereken Hallerde          695

& 32. KADIN TÜRK VATANDAŞI DEĞİLSE TÜRKİYE’DE
 EVLENMESİ   696

            I.          YABANCILARIN EVLENMESİ   696

A-           Bir Türk Vatandaşı İle Yabancının Evlenmesi       696

B-           Yabancı İki Kişinin Evlenmesi      697

1-           Farklı Uyruklu Yabancı İki Kişinin Evlenmesi         697
2-           Aynı Uyruklu Yabancı İki Kişinin Evlenmesi           697

            II.         VATANSIZLARIN EVLENMESİ  698

            III.        MÜLTECİLERİN  EVLENMESİ  698

            IV.        VATANDAŞLIK DURUMU DÜZGÜN OLMAYANLARIN
                        EVLENMESİ     699

ALTINCI KISIM
KADININ HAK, YETKİ VE YÜKÜMLÜLÜK STATÜSÜ

& 33.   EVLİ KADININ BİRLİKTE YAŞAMA VE BİRLİĞİ YÖNETME HAKKI    701

            I.          BİRLİKTE YAŞAMA HAKKI (TMK m. 185 f. III)            701

            II.         BİRLİĞİ YÖNETME HAKKI (TMK m. 186 f. II) 702

A-           Eşit Yönetim Hakkı          702

B-           Yönetimin Eşlerden Birine Bırakılması     702

C-           Yönetime Hâkimin Müdahalesi (TMK m. 195 f. I)             702

& 34. KADININ EVLİLİK BİRLİĞİNİ TEMSİLİ (TMK m. 188-191)     703

            I.          GENEL OLARAK          703

            II.         KAPSAMI         703

A-           Ailenin İhtiyaçları İçindir               703

B-           Her Türlü Hukuki İşlemi Kapsar 703

C-           Müteselsilen Sorumluluk Esası Geçerlidir              704

D-           Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlıdır               704

E-            Mal Rejimi Sözleşmesiyle Değiştirilemez                705

F-            Dava Konusu Yapılabilir               705

& 35. KADININ EVLİLİK BİRLİĞİNİ TEMSİL KOŞULLARI      706

            I.          TAM FİİL EHLİYETİ BULUNMALIDIR (TMK m. 10)     706

A-           Ayırt Etme Gücüne Sahip Olunmalıdır    706

B-           Kısıtlı Olunmamalıdır     706

C-           Yasal Temsilci Tarafından Kullanılamaz 707       

            II.         BİRLİKTE YAŞANIYOR OLMALIDIR (TMK m. 185 f. III)          707

A-           Kural Olarak      707

B-           Birlikte Yaşamaya Ara Verilmişse             707

C-           Birlikte Yaşamaya Yeniden Başlanılmışsa             707

            III.        SÜREKLİ İHTİYAÇLAR İÇİN KULLANILMALIDIR          707

A-           Sürekli İhtiyaçlarda Temsil Yetkisi (TMK m. 188 f. I)        708

1-           Sürekli İhtiyaç Kavramı  708
a.            Günlük İhtiyaç   708
b.            Olağan İhtiyaç   709
c.            Sıklığı Önemsiz İhtiyaç   709
d.            Ortaklığı Önemsiz İhtiyaç             709
2-           Sürekli İhtiyacın Kapsamı             709
a.            Kültürel İhtiyaçlar            710
b.            Fiziksel İhtiyaçlar              710
c.            Çevresel İhtiyaçlar           710
3-           Sürekli İhtiyacın Sınırı     710
a.            Ekonomik Durum            711
b.            Yaşam Tarzı        711
c.            Yöresel Durum  711
4-           Sağlanan Yetkiler             711
a.            İşlem Yapan Eşin Yetkisi 712
b.            Adına İşlem Yapılan Eşin Yetkisi  713

B-           Sürekli Olmayan İhtiyaçlarda Temsil Yetkisi (TMK m. 188 f. II)   713

1-           Yetkili Kılınma    714
a.            Diğer Eş Tarafından Yetkili Kılınma
(TMK m. 188 f. II b. 1)   714

aa.         Yetki Verme Zamanı       714

bb.         Yetki Verme Şekli             714

cc.          Yetki Verme Kapsamı     714

aaa.        Süreli Yetki Verme             715

bbb.        Sınırlı Yetki Verme             715

b.            Hâkim Tarafından Yetkili Kılınma/ Birliği Temsile Yetkili Kılınma Davası  (TMK m. 188 f. II b. 1)      715

aa.         Yetki Verme Zamanı       716

bb.         Yetki Verme Koşulu         716

aaa.        İstek Bulunmalıdır              716

bbb.        Müteselsil Sorumluluk İhtiyacı Bulunmalıdır              716

cc.          Yetki Verme Kararı          717

aaa.        Süresi Belirlenmelidir        717

bbb.        Kapsamı Belirlenmelidir   717

2-           Olağanüstü Durumların Gerçekleşmesi (TMK m. 188 f. II b. 2)    717
a.            Gecikmede Sakınca Bulunması   718
b.            Diğer Eşin Hasta Olması 718
c.            Diğer Eşin Başka Yerde Olması    719
d.            Benzeri Sebeplerin Gerçekleşmesi            719

& 36.   EVLİ KADININ BİRLİĞİ TEMSİLE İLİŞKİN  SORUMLULUK HÜKÜMLERİ     720

            I.          EŞLER ARASI SORUMLULUK   720

A-           Kural Olarak      720       

B-           Yetki Aşımı Varsa             720

C-           Mükerrer İşlem Varsa    720

            II.         ÜÇÜNCÜ KİŞİLER KARŞI SORUMLULUK         721

A-           Birliği Temsil Yetkisinin Kullanıldığı Hâllerde (TMK m. 189 f. I)     721

B-           Birliği Temsil Yetkisi Bulunmaksızın Yapılan İşlemlerde
(TMK m. 189 f. II)           721

1-           Kural Olarak       721
2-           Temsil Yetkisinin Anlaşılamayacak Şekilde Aşılması           722

& 37. KADININ BİRLİĞİ TEMSİL YETKİSİNDE DEĞİŞİKLİK   723

            I.          TEMSİL YETKİSİNİN KALDIRILMASI VEYA SINIRLANMASI
                        DAVASI (TMK m. 190)            723

A-           Koşulları (TMK m. 190 f. I)          723

1-           Temsil Yetkisi Aşılmış Olmalıdır   723
2-           Temsil Yetkisinin Kullanılmasında Yetersiz Kalınmalıdır    724
3-           Diğer Eşin İstemi Bulunmalıdır    724

B-           Duyurulması      724

1-           Kişisel Duyuruyla Bildirim  (TMK m. 190 f. I)        724
2-           Hâkim Kararıyla İlân Edilme (TMK m. 190 f. II)    725

            II.         TEMSİL YETKİSİNİN GERİ VERİLMESİ DAVASI (TMK m. 191)            725

A-           Koşullar Değişmiş Olmalıdır (TMK m. 191 f. I)    725

B-           Eşlerden Birinin İstemi Bulunmalıdır (TMK m. 191 f. I)    725

C-           Hâkim Kararı Bulunmalıdır (TMK m. 191 f. I)      725

D-           İlk Karar İlân Edilmiş İse Değişiklik de İlân Olunmalıdır
(TMK m. 191 f. II)           726

& 38.   EVLİ KADININ HÂKİMİN MÜDAHALESİNİ İSTEMESİ          727

            I.          GENEL OLARAK          727

            II.         MÜDAHALE TÜRLERİ (TMK m. 195 f. II-III)   727

A-           Genel Müdahale (TMK m. 195 f. II)        727

1-           Genel Müdahale Kanunda Düzenlenen Şekilde Yapılmalıdır          728
a.            Uyarma               728

aa.         Birlikte Uyarma               730

bb.         Tek Başına Uyarma        730

cc.          Yazılı Uyarma    730

b.            Uzlaştırmaya Çalışma     730
c.            Uzman Yardımı İsteme  732

aa.         Uzman Yardımı Ortak Karar İle İstenilmemişse  732

bb.         Uzman Yardımı Ortak Karar İle İstenilmişse        732

2-           Genel Müdahale Sonucu Tespit Kararı İle Yetinilmelidir   733

B-           Özel Müdahale: Kanunda Öngörülen Önlemleri Alma    734

1-           Türk Medenî Kanunundaki Özel Önlemleri Alma                735
a.            Dar Anlamda Özel Önlemler (TMK m. 196-201) 735
b.            Geniş Anlamda Özel Önlemler    735       
2-           Diğer Kanunlardaki Özel Önlemleri Alma               738

            III.        MÜDAHALE KOŞULLARI (TMK m. 195 f. I)    738

A-           Şekli Koşul: İstek Bulunmalıdır   738

1-           Eşlerin İsteği       739
2-           Yasal Temsilcinin İsteği  739
3-           Vesayet Makamının İsteği            739

B-           Maddi Koşul: Müdahale Sebepleri Gerçekleşmelidir        739

1-           Yükümlülükler Yerine Getirilmemiş Olmalıdır       739
a.            Yükümlülüğü Yerine Getirmekten Kaçınılmalıdır 740
b.            Yükümlülük Yeteri Kadar Yerine Getirilmemelidir               741
c.            Yükümlülükteki Aksama Ciddi Boyutta Olmalıdır               742

aa.         Aksama Sürekli Olmalıdır             742

bb.         Aksamanın Yenilenme Olasılığı Bulunmalıdır      742

cc.          Aksamanın Boşanma Sebebi Seviyesinde Olması Gerekli Değildir             742

d.            Yükümlülüğü Aksatan Kusurlu Olmalıdır               743
e.            Yükümlülüğü Aksatanın Birlikte Yaşaması Şart Değildir    743
2-           Önemli Bir Konuda Uyuşmazlığa Düşülmelidir    743
a.            Önemli Konu Kavramı    744
b.            Önemli Konunun Aidiyeti             745

aa.         Müdahale Konusu Aidiyet           745

aaa.        Eşlere İlişkin Önemli Konu                745

bbb.        Çocuklara İlişkin Önemli Konu        748

bb.         Müdahale Konusu Olmayan Aidiyet       749

aaa.        Eşin Ailesine İlişkin Önemli Konu    749

bbb.        Üçüncü Kişilere İlişkin Önemli Konu              749

& 39.   KADINININ BİRLİĞİN GİDERLERİNE YARGISAL KATILMASI
 (TMK m. 196)   751

            I.          KARŞILAŞTIRMA         752

A-         Maddi Yardım Yükümlülüğü (TMK m. 185 f. III)               752

B-           Birliğin Giderlerine Gönüllü Katılma (TMK m. 186 f. III)  753

C-           Ayrı Yaşama İçin Tedbir Nafakası (TMK m. 197)               753

            II.         BİRLİĞİN GİDERLERİNE YARGISAL KATILMA  (TMK m. 196) 754

A-           Kavramsal Yeri 754

B-           Koşulları              755

1-           Eşler Birlikte Yaşıyor Olmalıdır (TMK m. 196 f. I) 755
a.            Aynı Konutta Birlikte Yaşama      756
b.            Anlaşmalı Ayrı Yaşama   756
2-           Eşlerden Birinin İstemi Bulunmalıdır (TMK m. 196 f. I)    756
a.            Geçmiş Bir Yıla Kadar İstenebilir 757
b.            Gelecek Yıllar İçin İstenebilir        757
c.            Geçmiş Bir Yıla Kadar ve Gelecek Yıllar İçin İstenebilir        758
3-           Eşlerin Varsa Çalışması Dikkate Alınmalıdır (TMK m. 196 f. II)      758
a.            İç Çalışma Belirlenmelidir              758

aa.         İç Çalışmanın Kapsamı  759

aaa.        Ev İşlerini Görme                759

bbb.        Çocuklara Bakma              760

ccc.         Diğer Eşin İşinde Karşılıksız Çalışma              761

bb.         İç Çalışmanın Karşılığının Değerlendirilmesi         761

b.            Dış Çalışma Dikkate Alınmalıdır  762

aa.         Eşlerden Birinin Dış Çalışması Varsa        762

bb.         Eşlerden İkisinin Dış Çalışması Varsa       763

4-           Eşlerin Gelir ve Giderleri Belirlenmelidir   764
5-           Eşlerin Katkı Payı Belirlenmelidir (TMK m. 196 f. I)            764

C-           Katılma Payının Değiştirilmesi   765

1-           Katılma Payını Değiştirme Koşulları          765
2-           Katılma Payını Değiştirmenin Sonuçları  765

& 40. KADININ  HUKUKİ İŞLEMLERİ (TMK m. 193)           766

            I.          HUKUKİ İŞLEM ÖZGÜRLÜĞÜNÜN KONUSU   767

A-           Sözleşme ve Kararlarda               767

B-           Tek Taraflı İşlemlerde    767

            II.         HUKUKİ İŞLEM ÖZGÜRLÜĞÜNÜN TARAFLARI           767

A-           Eşler Arasındaki Hukuki İşlemler               767

B-           Eşlerin Üçüncü Kişilerle Yaptığı Hukuki İşlemler  768

1-         Eşlerden Birinin Üçüncü Kişilerle Yaptığı Hukuki İşlemler 768
2-           Eşlerin Birlikte Üçüncü Kişilerle Yaptığı Hukuki İşlemler    768

& 41.   KADININ ÇOCUK İLE ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER
(TMK. m. 345)  769

            I.          KATILIM VE ONAYA BAĞLI İŞLEMLER           769

A-           Çocuk İle Ana veya Baba Arasında Yapılacak  Hukukî İşlem         769

B-           Ana ve Babanın Menfaatine Olarak Çocuk ile Üçüncü Kişi Arasında Yapılacak Hukukî İşlem        769

            II.         KATILIM VE ONAY ŞEKLİ        769

A-           Bir Kayyım Katılmalıdır  770

B-           Hâkimin Onayı Bulunmalıdır      770

& 42.   KADININ ÇOCUĞUN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMASI (TMK m. 327-334)         771

            I.          ÇOCUĞUN EĞİTİMİ    771

            II.         ÇOCUĞUN BAKIM GİDERLERİ           774

A-           Ana ya da Babanın Haklılığı Aranmamalıdır        772

B-           Soybağı İlişkisi Bulunmalıdır       775

C-           Çocuğun Mallarından Sarfedebilme Mümkündür           776

1-           Ana ve Baba Yoksul Olmalıdır     776
2-           Çocuğun Özel Durumu Olağanüstü Harcamalar Yapılmasını Gerektirmelidir          776
3-           Olağan Dışı Herhangi Bir Sebebin Varlığı Bulunmalıdır      776
4-           Hâkimin izni Alınmalıdır 776

Ç-           Korunma Kararı Yükümlülüğü Sonlandırmaz     776

            III.        ANA VE BABANIN BAKIM BORCUNUN SÜRESİ  (TMK m. 328)         777

A-           Kural